II SA/Wa 2140/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2017-03-31
NSAAdministracyjneWysokawsa
żołnierze zawodowiradca prawnyuposażeniezaszeregowanieprawo pracypostępowanie administracyjneMinisterstwo Obrony NarodowejWSANSA

WSA w Warszawie uchylił decyzję Ministra Obrony Narodowej w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego dotyczącego zaszeregowania uposażenia radcy prawnego, uznając potrzebę ponownego zbadania równorzędności stanowisk.

Sprawa dotyczyła wniosku radcy prawnego T.P. o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego w części dotyczącej zaszeregowania jego uposażenia. Skarżący twierdził, że jego uposażenie jako radcy prawnego w Dowództwie Operacyjnym Sił Zbrojnych było rażąco zaniżone w stosunku do przepisów ustawy o radcach prawnych. Minister Obrony Narodowej odmówił stwierdzenia nieważności, argumentując, że w jednostce nie było stanowiska głównego specjalisty, a uposażenie zostało ustalone na poziomie równorzędnego stanowiska szefa wydziału. WSA w Warszawie uchylił decyzję organu, wskazując na potrzebę dokładniejszego wyjaśnienia równorzędności stanowisk i potencjalne naruszenie przepisów proceduralnych.

Sprawa wywodzi się z wniosku radcy prawnego T.P. skierowanego do Ministra Obrony Narodowej o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] grudnia 2006 r. w części dotyczącej zaszeregowania jego uposażenia. Skarżący zarzucił, że zaszeregowanie jego stanowiska radcy prawnego do grupy uposażenia U:15B rażąco narusza art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, który stanowi, że wynagrodzenie radcy prawnego nie może być niższe od wynagrodzenia przewidzianego dla stanowiska głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska. Minister Obrony Narodowej odmówił stwierdzenia nieważności, argumentując, że w Dowództwie Operacyjnym Sił Zbrojnych nie istniało stanowisko głównego specjalisty, a uposażenie zostało ustalone na poziomie równorzędnego stanowiska szefa wydziału. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister utrzymał swoją decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie początkowo oddalił skargę, uznając, że przepis art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych stwarza problemy interpretacyjne i nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa. Jednak Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, zarzucając sądowi pierwszej instancji lakoniczne uzasadnienie i brak oceny zarzutów skarżącego. W ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA, związany wykładnią NSA, uznał skargę za zasadną. Sąd wskazał, że organ nie wyjaśnił w sposób wystarczający, dlaczego stanowisko "szefa wydziału" jest równorzędne ze stanowiskiem "głównego specjalisty" w rozumieniu art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, co stanowi naruszenie przepisów proceduralnych. WSA podkreślił, że rażące naruszenie prawa wymaga przepisu niepozostawiającego wątpliwości co do jego rozumienia, a w tym przypadku interpretacja art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych była sporna w orzecznictwie. Sąd zobowiązał organ do ponownego ustalenia, czy zaszeregowanie uposażenia skarżącego do grupy U:15B stanowiło rażące naruszenie prawa, uwzględniając złożoność interpretacji przepisu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Sąd uznał, że kwestia ta wymaga dalszego wyjaśnienia, ponieważ interpretacja art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych w kontekście żołnierzy zawodowych jest sporna i nie można jednoznacznie stwierdzić rażącego naruszenia prawa bez dokładnego ustalenia równorzędności stanowisk.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że rażące naruszenie prawa wymaga przepisu niepozostawiającego wątpliwości co do jego rozumienia. W przypadku art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, orzecznictwo jest rozbieżne co do sposobu porównywania uposażenia radcy prawnego, gdy w jednostce nie ma stanowiska głównego specjalisty. Konieczne jest dokładne ustalenie, czy stanowisko "szefa wydziału" jest równorzędne z "głównym specjalistą" i czy zaszeregowanie do grupy U:15B było rażąco sprzeczne z prawem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej w przypadku rażącego naruszenia prawa.

u.r.p. art. 224 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych

Przepis gwarantujący radcy prawnemu wynagrodzenie nie niższe od wynagrodzenia głównego specjalisty lub stanowiska równorzędnego.

Pomocnicze

u.r.p. art. 8 § ust. 5

Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych

u.r.p. art. 75

Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych

P.p.s.a. art. 190

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie wojewódzkiego sądu administracyjnego wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny.

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wymóg prawidłowego uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

P.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez NSA.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 127 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez WSA art. 141 § 4 P.p.s.a. z powodu lakonicznego uzasadnienia i braku oceny zarzutów skargi. Naruszenie przez organ administracji art. 7 i 77 § 1 k.p.a. z powodu niewystarczającego wyjaśnienia stanu faktycznego (równorzędność stanowisk).

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu, że zaszeregowanie uposażenia radcy prawnego do grupy U:15B było zgodne z prawem, ponieważ w jednostce nie było stanowiska głównego specjalisty, a uposażenie ustalono na poziomie równorzędnego stanowiska szefa wydziału.

Godne uwagi sformułowania

Rażące naruszenie prawa zachodzi w przypadku naruszenia przepisu niepozostawiającego wątpliwości co do jego bezpośredniego rozumienia. Rażące to więc oczywiste, wyraźne, bezsporne. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku ma charakter lakoniczny i skrótowy, nie zawiera jakichkolwiek rozważań w zakresie odniesienia się do zarzutów skarżącego. Wykładnia przepisu art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych w powiązaniu z przepisami ustawy pragmatycznej nie była jednoznaczna i oczywista, a w orzecznictwie sądów administracyjnych istnieje w tym przedmiocie rozbieżność w wykładni tego przepisu.

Skład orzekający

Ewa Kwiecińska

przewodniczący

Iwona Dąbrowska

członek

Maria Werpachowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych w kontekście zaszeregowania uposażenia żołnierzy zawodowych, znaczenie prawidłowego uzasadnienia orzeczeń sądowych oraz obowiązki organów w zakresie wyjaśniania stanu faktycznego."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych będących radcami prawnymi i może wymagać uwzględnienia kontekstu konkretnej jednostki wojskowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy interpretacji przepisów dotyczących uposażenia radców prawnych w służbach mundurowych, co jest istotne dla wąskiej grupy zawodowej. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę na istotne błędy proceduralne WSA.

Radca prawny w wojsku walczy o wyższe uposażenie – sąd wskazuje na błędy proceduralne.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 2140/16 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2017-03-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-12-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Kwiecińska /przewodniczący/
Iwona Dąbrowska
Maria Werpachowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2016 poz 233
art. 22 (4) ust. 1 w zw. z art. 75
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Maria Werpachowska (sprawozdawca), , Protokolant referent-stażysta Agnieszka Cudna, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2017 r. sprawy ze skargi T.P. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego w sprawie wyznaczenia na stanowisko służbowe w części dotyczącej zaszeregowania uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2013 r.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 2 września 2013 r. [...] T. P. zwrócił się do Ministra Obrony Narodowej, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej jako "k.p.a."), o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] (pkt 42) w sprawie wyznaczenia na stanowisko służbowe radcy prawnego w Dowództwie Operacyjnym Sił Zbrojnych w części dotyczącej rozstrzygnięcia o należnym uposażeniu. W uzasadnieniu wniosku podał, że zaszeregowanie zajmowanego przez niego stanowiska radcy prawnego do grupy uposażenia U:15B w sposób rażący narusza art. 224 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 5 i art. 75 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65 ze zm.). Uposażenie radcy prawnego nie może być niższe od uposażenia przewidzianego dla głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska. Zdaniem [...] T. P., biorąc pod uwagę strukturę i hierarchię stanowisk w Dowództwie Operacyjnym, w tej jednostce stanowisko starszego specjalisty, dla którego została przewidziana grupa uposażenia U:15B. nie mogło być uznane za "równorzędne stanowisko służbowe" w stosunku do stanowiska głównego specjalisty.
Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności rozkazu Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] (pkt 42), w sprawie wyznaczenia [...] T. P. na stanowisko służbowe radcy prawnego w Dowództwie Operacyjnym Sił Zbrojnych, w części dotyczącej przyznania uposażenia zasadniczego według stanowiska służbowego w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia U:15B.
W uzasadnieniu decyzji podał, że zgodnie z art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, radca prawny wykonujący zawód na podstawie stosunku pracy ma prawo do wynagrodzenia i innych świadczeń określonych w układzie zbiorowym pracy lub w przepisach o wynagradzaniu pracowników, obowiązujących w jednostce organizacyjnej zatrudniającej radcę prawnego. Wynagrodzenie to nie może być niższe od wynagrodzenia przewidzianego dla stanowiska pracy głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska pracy. Wskazał, że w orzecznictwie powołany przepis w odniesieniu do radców, będących jednocześnie żołnierzami zawodowymi nasuwa wątpliwości interpretacyjne. Powstaje problem na tle wykładni pojęcia jednostka wojskowa w przypadku, gdy w jednostce wojskowej, w której radca prawny wykonuje obowiązki służbowe nie ma stanowiska głównego specjalisty. Taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. W Dowództwie Operacyjnym Sił Zbrojnych, w którym wyznaczono wnioskodawcę na stanowisko służbowe radcy prawnego nie było stanowiska służbowego głównego specjalisty. W związku z powyższym przyznane mu uposażenie ustalono dla grupy uposażenia określonej dla równorzędnego stanowiska służbowego tj. szefa wydziału. Było to uposażenie przyznane na poziomie innych kluczowych stanowisk służbowych występujących w tej jednostce, z którym można było porównać stanowisko radcy prawnego.
W ocenie Ministra Obrony Narodowej, wyznaczenie [...] T. P. na stanowisko służbowe radcy prawnego w Dowództwie Operacyjnym Sił Zbrojnych z grupą uposażenia U:15B spełniało wymagania określone w art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych. W sprawie nie zachodził zatem przypadek rażącego naruszenia prawa uregulowany w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z powołanym przepisem ustawy o radcach prawnych.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy [...] T. P. podał, że uposażenie zasadnicze według grupy uposażenia U:15B otrzymują żołnierze zawodowi, którzy zajmują stanowiska służbowe starszych specjalistów, w strukturach dowództw. Stanowisko służbowe radcy prawnego, powinno być zaszeregowane do grupy uposażenia U:16A, tj. na poziomie zaszeregowania stanowisk służbowych głównych specjalistów w komórkach organizacyjnych Ministerstwa Obrony Narodowej i dowództw Rodzajów Sił Zbrojnych.
Minister Obrony Narodowej po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku decyzją z dnia 5 grudnia 2013 r. nr 452, na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji podał, że w niniejszej sprawie ocena naruszenia prawa została oparta na wykładni niejasnego przepisu prawa – art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, która nie może przesądzać o tym , czy kontrolowane rozstrzygnięcie naruszało prawo w sposób "rażący". Wskazał, że skoro w Dowództwie Operacyjnym Sił Zbrojnych nie występowało stanowisko służbowe głównego specjalisty, to radca prawny [...] T. P. powinien otrzymywać uposażenie na poziomie innych kluczowych stanowisk służbowych występujących w tym Dowództwie. Przyznano mu uposażenie na poziomie szefów wydziałów, które było niższe od kierownika komórki prawnej w Dowództwie Operacyjnym Sił Zbrojnych (stanowisko to było wyżej zaszeregowane z racji koordynowania prac radców prawnych).
Zdaniem organu, z treści art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych nie wynika, że jeżeli w jednostce wojskowej, w której radca prawny pełni służbę wojskową nie występuje stanowisko służbowe głównego specjalisty, to porównania należy dokonać w odniesieniu do stanowisk służbowych głównych specjalistów, występujących w innych jednostkach wojskowych, tj. w całości Sił Zbrojnych, a nie tylko w Dowództwie Operacyjnym Sił Zbrojnych. W powołanym przepisie taka kategoryczna norma nie została zawarta, a stanowisko strony opiera się na wykładni tego przepisu, a nie na jego – niebudzącym wątpliwości – brzmieniu. Użyte przez ustawodawcę w art. 224 ust. 1 cyt. ustawy o radcach prawnych pojęcie "jednostki organizacyjnej" należy odnosić do jednostki organizacyjnej, w której radca prawny – żołnierz zawodowy pełni służbę wojskową. Stosownie do treści art. 9 ust. 3 ustawy o radcach prawnych, w organie państwowym radca prawny może być zatrudniony także w wyodrębnionej jednostce organizacyjnej i podlegać jej kierownikowi. Porównywania stanowisk pod względem uposażenia należy zatem dokonywać w ramach jednostki organizacyjnej, w której [...] T. P. pełnił zawodową służbę wojskową (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2012 r. sygn. akt I OSK 994/11).
Organ podał również, iż w orzecznictwie zawarto także odmienny pogląd. Stwierdzono, że należy zapewnić wszystkim radcom prawnym pełniącym służbę w Siłach Zbrojnych poziom uposażeń odpowiadający uposażeniom głównego specjalisty, niezależnie od tego gdzie jest umiejscowione stanowisko radcy prawnego. W tym celu, porównania stanowiska służbowego radcy prawnego należy dokonać w odniesieniu do wszystkich stanowisk służbowych głównych specjalistów, niezależnie w jakich jednostkach wojskowych występują (por. wyrok NSA z dnia 27 września 2011 r. sygn. akt I OSK 457/11).
Minister Obrony Narodowej, uwzględniając przedstawione w orzecznictwie poglądy dokonał przeglądu stanowisk służbowych głównych specjalistów występujących w Siłach Zbrojnych oraz dokonał porównania do kluczowych stanowisk służbowych występujących w jednostce wojskowej, w której radca prawny pełni służbę.
W pierwszym przypadku ustalił, że stanowiska służbowe głównych specjalistów występowały w:
- komórkach organizacyjnych Ministerstwa Obrony Narodowej, Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, w dowództwach rodzajów Sił Zbrojnych (były to stanowiska służbowe zaszeregowane do stopnia etatowego pułkownika i grupy uposażenia 16A),
- Inspektoracie Wojskowej Ochrony Przeciwpożarowej, Biurze Wojskowego Dozoru Technicznego, Wojskowym Instytucie Higieny i Epidemiologii, Wojskowym Instytucie Technicznym Wojsk Lotniczych, Wojskowym Instytucie Chemii i Radiometrii, Wojskowym Instytucie Łączności, Wojskowym Instytucie Technicznym Uzbrojenia, Wojskowym Instytucie Techniki Inżynieryjnej, Wojskowym Instytucie Techniki Pancernej i Samochodowej (były to stanowiska zaszeregowane do stopnia etatowego podpułkownika i grupy uposażenia 15B).
Zdaniem organu oznacza to, że [...] T. P. otrzymywał uposażenie zasadnicze na poziomie, jakie w Siłach Zbrojnych otrzymywali żołnierze zawodowi zajmujący stanowiska służbowe głównych specjalistów.
W ocenie Ministra Obrony Narodowej, działania podejmowane przez stronę zmierzają do tego, aby uzyskać uposażenie zasadnicze według stanowiska służbowego w stawce, która była przewidziana dla grupy uposażenia U:16A, co nie znajduje umocowania w ustawie o radcach prawnych, a tym samym nie można wskazywać na jej rażące naruszenie. Wnioskodawca uważa, iż argumentem przemawiającym za takim działaniem jest okoliczność, że uposażenie zasadnicze w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia U:15B otrzymują żołnierze zawodowi, którzy zajmują stanowiska służbowe starszych specjalistów. Przepis art. 224 ust. 1 cyt. ustawy o radcach prawnych nie zawiera wytycznej, jak organ powinien postąpić, gdy stanowiska służbowe głównych specjalistów występują na różnych poziomach dowodzenia i są zaszeregowane do różnych grup uposażenia. W strukturze organizacyjnej Sił Zbrojnych występowały i występują stanowiska służbowe głównych specjalistów i starszych specjalistów, zaszeregowane do tego samego stopnia etatowego i grupy uposażenia. O nieważności decyzji nie może przesądzać okoliczność, że stanowisko służbowe głównego specjalisty w jednej jednostce wojskowej jest zaszeregowane na poziomie stanowiska służbowego starszego specjalisty w innej jednostce wojskowej.
Reasumując organ wskazał, że [...] T. P., w okresie zajmowania stanowiska służbowego radcy prawnego, pobierał uposażenie zasadnicze na poziomie nie niższym od uposażeń otrzymywanych przez żołnierzy zawodowych zajmujących kluczowe stanowiska służbowe w Dowództwie Operacyjnym Sił Zbrojnych. Otrzymywane przez oficera uposażenie zasadnicze nie było również niższe od uposażeń jakie przysługiwały żołnierzom zawodowym zajmujących stanowiska służbowe głównych specjalistów w innych jednostkach wojskowych. Wobec tego nie można uznać, aby w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki do stwierdzenia nieważności kwestionowanego rozkazu personalnego.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi T. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił:
1) naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. odmowę stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] (pkt 42) w związku z uznaniem, że w objętym postępowaniem nieważnościowym rozkazie nie doszło do rażącego naruszenia prawa w sytuacji, gdy dotknięty jest on kwalifikowaną wadą prawną, polegającą na określeniu stawki uposażenia zasadniczego w sposób oczywiście sprzeczny z treścią art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych;
2) naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie słuszny interes obywatela oraz art. 77 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie obowiązku zebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i jego rozpatrzenia.
Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] października 2013 r. nr [...] oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Minister Obrony Narodowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku wyjaśnił na czym polega nadzwyczajny tryb wzruszania ostatecznych decyzji administracyjnych – postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Wskazał, że do rażącego naruszenia prawa nie dochodzi w sytuacji, gdy decyzja została wydana na podstawie przepisu prawa, którego stosowanie wymaga złożonego procesu wykładni, a w orzecznictwie jej wynik jest sporny. Podał, że z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Przepis art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, będący przepisem o charakterze gwarancyjnym w zakresie wynagrodzenia radcy prawnego, stwarza problemy interpretacyjne. W przypadku radców prawnych będących jednocześnie żołnierzami zawodowymi, w części orzeczeń przyjmuje się, że uposażenie radcy prawnego żołnierza zawodowego musi być zaszeregowane do grupy uposażenia przewidzianej dla stanowiska głównego specjalisty nawet w sytuacji, gdy w danej jednostce takie stanowisko nie występuje. W takim przypadku należy poszukiwać tego rodzaju stanowiska w całej strukturze Sił Zbrojnych. Z kolei w innych orzeczeniach wyrażany jest pogląd, że w przepisie art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych chodzi wyłącznie o stanowisko głównego specjalisty w jednostce wojskowej, w której radca prawny pełni służbę, zaś w przypadku braku takiego stanowiska, należy odnosić uposażenie radcy prawnego do stanowiska równorzędnego.
W niniejszej sprawie organ wskazał, że w Dowództwie Operacyjnym Sił Zbrojnych, w którym wyznaczono [...] T. P. na stanowisko służbowe radcy prawnego nie było stanowiska głównego specjalisty. W związku z tym przyznano mu uposażenie zaszeregowane w odniesieniu do kluczowych stanowisk służbowych występujących w tej jednostce. Ustalono uposażenie dla grupy uposażenia określonej dla równorzędnego stanowiska służbowego tj. szefa wydziału. Ponadto "jak wynika z przeglądu etatów jednostek wojskowych, na co powołał się organ, stanowiska służbowe głównych specjalistów były zaszeregowane do grup uposażenia 16B, 16A i 16C (obecnie są również zaszeregowane dodatkowo do grupy 16). Tym samym nie sposób przyjąć, aby Minister Obrony Narodowej, ustalając w decyzji z 2006 r. uposażenie skarżącego w grupie zaszeregowania 15B, dopuścił się rażącego naruszenia art. 224 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 5 i art. 75 ustawy o radcach prawnych".
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie "P.p.s.a."), orzekł, jak w sentencji wyroku.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł osobiście [...] radca prawny T. P. i zaskarżając wyrok w całości.
W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 25 października 2016 r., na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2015 r. Sygn. akt II SA/Wa 292/14 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., a tym samym za skutecznie podważający zgodność z prawem zaskarżonego wyroku. Stwierdził, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie ocenił podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 224 ust. 1 w związku z art. 75 ustawy o radcach prawnych oraz art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a przez to nie dokonał prawidłowej kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku ma charakter lakoniczny i skrótowy, nie zawiera jakichkolwiek rozważań w zakresie odniesienia się do zarzutów skarżącego kwestionujących zarówno prawidłowość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, ale przede wszystkim jego ocenę. W konsekwencji, uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie wyjaśnia w sposób, w jaki powinno to czynić, powodów, dla których uznano, że kontrolowane decyzje są zgodne z prawem.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, tak sporządzone uzasadnienie uniemożliwia skontrolowanie w należyty sposób rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ponieważ nie jest możliwe odtworzenie rozumowania w podstawowych kwestiach.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie pozwala na stwierdzenie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał rzeczywistej kontroli zaskarżonej decyzji w kontekście sformułowanych w sposób szczegółowy zarzutów skargi. Kwestia oceny postawionych zarzutów i należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy ma kluczowe znaczenie dla prawidłowości zastosowania przez organ przepisów prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Na wstępie rozważań nad zgodnością z prawem zaskarżonej decyzji należy wskazać, że niniejsza sprawa była przedmiotem wyrokowania Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyniku złożonej przez skarżącego skargi kasacyjnej, wyrokiem z dnia 25 października 2016 r. sygn. akt I OSK 1266/15, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Uchylenie zaskarżonego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania skutkuje natomiast powrotem do takiej sytuacji, która istniała przed wydaniem wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Stosownie do treści art. 190 P.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Jednocześnie podkreślić należy, że rozpatrując ponownie sprawę wojewódzki sąd administracyjny, a w ślad za nim również organ, związani są nie tylko wykładnią prawa dokonaną przez sąd kasacyjny, ale również wyrażonymi w orzeczeniu tego sądu ocenami prawnymi i wskazaniami co do dalszego postępowania.
Możliwość odstąpienia od zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni prawa może nastąpić jedynie w sytuacjach wyjątkowych w szczególności, jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok SN z dnia 9 lipca 1998 r., sygn. akt I PKN 226/98, OSNAP 1999, nr 15, poz. 486), jak również w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, zmienił się stan prawny (tak: H. Knysiak – Molczyk [w:] H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005).
Odnosząc przedstawione powyżej rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie stwierdził zaistnienia przesłanek umożliwiających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wyżej przywołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, przez co dalsze rozważania na temat legalności zaskarżonego aktu będą prowadzone w oparciu o stanowisko Sądu wyższej instancji, które to Sąd orzekający przyjął za swoje.
Mając to na uwadze Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że Minister Obrony Narodowej uzasadniając swoje rozstrzygnięcie w zakresie porównania stanowiska radcy prawnego w odniesieniu do wszystkich stanowisk służbowych głównych specjalistów w całych Siłach Zbrojnych, podał, że były to stanowiska zaszeregowane do grup uposażenia 16A oraz 15B, co miało uzasadniać przyznanie skarżącemu grupy uposażenia U: 15B.
Skarżący zaś podniósł w skardze, że w Dowództwie Operacyjnym Sił Zbrojnych nie było komórki prawnej, a tym samym nie było stanowiska szefa tej komórki. Dodatkowo wskazywał, że ustalona w objętej postępowaniem nieważnościowym decyzji Ministra Obrony Narodowej grupa uposażenia dla radcy prawnego nie odpowiada zarówno uposażeniu właściwemu dla głównego specjalisty z jednostek organizacyjnych usytuowanych na tym samym poziomie dowodzenia w strukturze Sił Zbrojnych, jak i uposażeniu właściwemu dla stanowiska "równorzędnemu" głównemu specjaliście w Dowództwie Operacyjnym.
Organ uznał, że zaszeregowanie uposażenia skarżącego radcy prawnego do stanowiska "szefa wydziału" jako kluczowego stanowiska w tej jednostce organizacyjnej, w której służył skarżący odpowiada równorzędnemu stanowisku głównemu specjaliście w Dowództwie Operacyjnym. W zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono jednak dlaczego stanowisko szefa wydziału było kluczowe i co pod pojęciem tym należy rozumieć, bowiem w konsekwencji Minister Obrony Narodowej uznał, że zaszeregowanie uposażenia radcy prawnego do stanowisk przewidzianych dla tych stanowisk stanowiło ustalenie uposażenia dla stanowiska równorzędnego głównemu specjaliście w Dowództwie Operacyjnym.
W tym miejscu należy przypomnieć, że zgodnie z art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych radca prawny wykonujący zawód na podstawie stosunku pracy ma prawo do wynagrodzenia i innych świadczeń określonych w układzie zbiorowym pracy lub w przepisach o wynagradzaniu pracowników, obowiązujących w jednostce organizacyjnej zatrudniającej radcę prawnego. Wynagrodzenie to nie może być niższe od wynagrodzenia przewidzianego dla stanowiska pracy głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska pracy.
W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy nie został prawidłowo ustalony, bowiem organ nie wyjaśnił dlaczego stanowisko "szefa wydziału", jako kluczowe stanowisko w jednostce organizacyjnej, w której służył skarżący, jest równorzędne ze stanowiskiem "głównego specjalisty" w rozumieniu art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych. Stanowi to naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. – przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Użyte przez organ nazewnictwo "kluczowe stanowisko" w żaden sposób nie wyjaśnia, czy jest to stanowisko równorzędne ze stanowiskiem głównego specjalisty w rozumieniu art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, bowiem z pewnością nie jest to stanowisko głównego specjalisty. Po wyjaśnieniu tej kwestii organ wyjaśni, czy ustalenie rozkazem personalnym Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] (pkt 42) uposażenia dla żołnierza zawodowego – radcy prawnego w Dowództwie Operacyjnym Sił Zbrojnych przez zaszeregowanie zajmowanego przez skarżącego stanowiska do grupy uposażenia U: 15B, stanowiło rażące naruszenie art. 224 ust. 1 w zw. z art. 75 ustawy o radcach prawnych.
Co do zasady Sąd podziela pogląd wyrażony przez organ, że wykładnia przepisu art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych w powiązaniu z przepisami ustawy pragmatycznej nie była jednoznaczna i oczywista, a w orzecznictwie sądów administracyjnych istnieje w tym przedmiocie rozbieżność w wykładni tego przepisu. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 994/11 wyrażony został pogląd, że użyte przez ustawodawcę w art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych pojęcie "jednostki organizacyjnej" należy odnosić do jednostki organizacyjnej, w której radca prawny – żołnierz zawodowy pełni służbę wojskową. Natomiast w wyroku sygn. akt I OSK 457/11 z dnia 27 września 2011 r. stwierdzono, że należy zapewnić wszystkim radcom prawnym pełniącym służbę w Siłach Zbrojnych poziom uposażeń odpowiadający uposażeniu głównego specjalisty, niezależnie od tego, gdzie jest umiejscowione stanowisko. W tym celu porównania stanowiska służbowego radcy prawnego należy dokonać w odniesieniu do wszystkich stanowisk głównych specjalistów, niezależnie w jakich jednostkach wojskowych występują.
Przedstawione powyżej poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego wyraźnie wskazują, iż przepis art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych wymagał złożonego procesu wykładni, a jej wynik był sporny.
Zwrócić należy uwagę, iż przedmiotowe postępowanie toczy się w trybie nadzwyczajnym – stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej w sprawie wyznaczenia T. P. na stanowisko służbowe w części dotyczącej zaszeregowania i niewątpliwie ocenie podlega zastosowanie normy art. 224 ust. 1 w zw. z art. 75 ustawy o radcach prawnych. W doktrynie i judykaturze utrwalony jest pogląd, że rażące naruszenie prawa zachodzi w przypadku naruszenia przepisu niepozostawiającego wątpliwości co do jego bezpośredniego rozumienia. Rażące to więc oczywiste, wyraźne, bezsporne (por. J. Jendrośka, B. Adamiak, Zagadnienie rażącego naruszenia prawa w postępowaniu administracji, PiP 1986 nr 1, s. 69 i n.). Taka sytuacja, jak wyżej wskazano, w niniejszej sprawie nie zachodzi.
W konsekwencji organ ustali, czy zaszeregowanie zajmowanego przez T. P. stanowiska radcy prawnego do grupy U: 15B było stanowiskiem równorzędnym do stanowiska głównego specjalisty oraz czy w całych Siłach Zbrojnych występowały stanowiska głównych specjalistów zaszeregowane do grupy U: 15B, a następnie oceni, czy zaszeregowanie stanowiska skarżącego do grupy U: 15B w sposób rażący naruszało art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych uwzględniając, że wskazany przepis wymagał złożonego procesu wykładni.
Uwzględniając powyższe rozważania oraz będąc związany wykładnią prawa, dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI