II SA/WA 2138/23

II SA/Wa 2138/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-03-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-09
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Marcinkowska /przewodniczący/
Joanna Kruszewska-Grońska /sprawozdawca/
Mateusz Rogala
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 5 ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 1993 nr 47 poz 211
art. 11 ust. 2
Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 7, art. 77 par. 1, art. 80 i art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Asesor WSA Mateusz Rogala, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 marca 2024 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz J. J. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wnioskiem z [...] lipca 2020 r., złożonym za pośrednictwem ePUAP, J. J. (dalej: "skarżący") zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "SKO") o udostępnienie mu informacji publicznej w postaci (m.in.) skanu umowy z [...] sierpnia 2016 r. nr [...] zawartej pomiędzy SKO a Pocztą Polską S.A. z siedzibą w [...] (dalej: "Poczta").
Decyzją z [...] lipca 2020 r. nr [...], SKO odmówiło skarżącemu udostępnienia skanu ww. umowy. Po rozpatrzeniu wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją, SKO decyzją z [...] kwietnia 2021 r. nr [...], utrzymało w mocy własne rozstrzygnięcie wydane w pierwszej instancji. Decyzja drugoinstancyjna stała się przedmiotem skargi skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 14 października 2021 r., sygn. akt Il SA/Wa 2184/21, stwierdził nieważność decyzji SKO jako wydanej ze szczególnie rażącym naruszeniem przepisów o właściwości organów administracji. Tutejszy Sąd uznał bowiem Prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "Prezes SKO", "organ") za organ właściwy do rozpatrzenia wniosku informacyjnego skarżącego. Następnie orzeczenie to (na skutek skargi kasacyjnej SKO) zostało utrzymane w mocy wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: "NSA") z 30 maja 2023 r., sygn. akt III OSK 67/22 (orzeczenia sądów administracyjnych publikowane są w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Decyzją z [...] października 2023 r. nr [...] Prezes SKO, mając za podstawę art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.; dalej: "k.p.a.") w związku z art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 16 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej: "u.d.i.p."), odmówił udostępnienia skarżącemu wnioskowanej informacji publicznej.
W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia organ podał, że podtrzymuje stanowisko merytoryczne wyrażone w uprzednio wydanych przez SKO decyzjach. Następnie przytoczył treść następujących przepisów: art. 5 ust. 2 u.d.i.p., art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2022 r., poz. 1233; dalej: "u.z.n.k."), a także art. 33 i art. 35 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1270 ze zm.; dalej: "u.f.p.").
Dalej organ podkreślił, iż SKO, pismem z [...] marca 2021 r., zwróciło się do Poczty o zajęcie stanowiska, czy treść wnioskowanej umowy z [...] sierpnia 2016 r. nr [...] zawiera informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorcy, tj. Poczty. W odpowiedzi Poczta, powołując się na art. 11 ust. 2 u.z.n.k., poinformowała SKO, że nie wyraża zgody na ujawnienie informacji dotyczących treści żądanej umowy, gdyż jej zapisy, informacje oraz materiały, przekazywane lub wytworzone w trakcie jej realizacji, stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa Poczty w rozumieniu przepisów u.z.n.k., niezależnie do tego czy naniesiono na nie stosowną klauzulę.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję skarżący zarzucił naruszenie:
1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, otwartego do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167), w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii, obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie, a przez to ograniczenie prawa do aktywnego poszukiwania i otrzymywania informacji;
2) art. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.), w zakresie w jakim z konwencji wynika, iż każdemu przysługuje prawo do otrzymywania i przekazywania informacji, bez ingerencji władz publicznych i bez względu na granice państwowe, poprzez niezastosowanie, a tym samym ograniczenie prawa do informacji;
3) art. 61 ust. 1 w związku z art. 61 ust. 3 i art 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm.; dalej: "Konstytucja RP") w zakresie, w jakim z przepisów tych wynikają zasady ograniczenia prawa do informacji publicznej, poprzez błędne zastosowanie polegające na nieuzasadnionej odmowie udzielenia informacji, niespełniającej warunków proporcjonalności i konieczności dokonanego ograniczenia, nieznajdującej podstaw w potrzebie ochrony wartości prawnie chronionych wskazanych w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP;
4) art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten wysławia przesłankę ograniczenia prawa do informacji ze względu na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy, poprzez błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że żądana przez skarżącego we wniosku z [...] lipca 2020 r. umowa nr [...], zawarta [...] sierpnia 2016 r. pomiędzy SKO a Pocztą, w odniesieniu do której została wydana decyzja o odmowie udostępnienia informacji publicznej, objęta jest tajemnicą przedsiębiorcy;
5) art. 11 ust. 2 u.z.n.k. w zakresie, w jakim przepis ten definiuje pojęcie tajemnicy przedsiębiorstwa, poprzez błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, iż informacje żądane przez skarżącego są objęte przedmiotowym zakresem zastosowania tego przepisu;
6) art. 35 w związku z art. 33 ust. 1 u.f.p. w związku z art. 139 ust. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1843 ze zm.; dalej: "p.z.p.") - obowiązującej w chwili zawarcia wnioskowanej umowy - poprzez nieudostępnienie, zawartej w trybie p.z.p., umowy o świadczenie na rzecz organu usług pocztowych finansowanych z publicznych środków pieniężnych, wbrew przepisom, a także poprzez niewykazanie, że przedmiotowa umowa zawiera informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa, której istnienie uzasadniałoby odmowę udostępnienia informacji publicznej;
7) art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie niezbędnych działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego;
8) art. 8 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w sposób budzący zaufanie do organów administracji zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy;
9) art. 11 k.p.a. poprzez niedostateczne i nieprzekonujące wyjaśnienie przesłanek, na których oparł się organ, wydając skarżone rozstrzygnięcie;
10) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i pozwalający na ustalenie stanu faktycznego;
11) art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwą ocenę całokształtu materiału dowodowego i dowolność w ustaleniach faktycznych;
12) art. 107 § 1 pkt 6 w związku z art. 107 § 3 w związku z art. 11 k.p.a., w zakresie w jakim przepis ten stanowi o wymogu zawarcia w decyzji uzasadnienia faktycznego i prawnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie, a tym samym brak wyjaśnienia przesłanek formalnych i materialnych ograniczenia dostępu do informacji z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy oraz powieleniu uzasadnienia decyzji z nieważnej decyzji trzyosobowego składu SKO z [...] lipca 2020 r. nr [...];
13) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie przesłanek, na podstawie których organ uznał, iż wnioskowana umowa zawiera informacje mające wartość gospodarczą lub technologiczną, a co za tym idzie stanowi tajemnicę przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p., co jest podstawą do odmowy udostępnienia informacji publicznej;
14) art. 16 ust. 2 pkt 2 u.d.i.p. w związku z art. 107 § 2 k.p.a. poprzez nieumieszczenie w uzasadnieniu decyzji imion, nazwisk i funkcji osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udzielenie informacji.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o: uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa SKO z [...] października 2023 r. nr [...]; zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych; skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym; udostępnienie akt sądowych sprawy w systemie teleinformatycznym Sądu (portal "PASSA").
W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął jej zarzuty. W szczególności zwrócił uwagę, że organ nie podjął się jakiejkolwiek próby wykazania, iż objęta wnioskiem umowa zawiera mające wartość gospodarczą informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorcy - Poczty, która to tajemnica podlega ochronie w świetle art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 11 ust. 2 u.z.n.k. Przede wszystkim Prezes SKO nie wykazał, że informacje zawarte w przedmiotowej umowie stanowią, w kategoriach obiektywnych, wartość gospodarczą. Zatem organ w nieprawidłowy sposób ograniczył prawo do informacji publicznej. Błędnie uznał bowiem, iż zastrzeżenie przez kontrahenta podmiotu publicznego zachowania określonych informacji w poufności automatycznie oznacza konieczność odmowy udostępnienia informacji publicznej, podczas gdy nie wystarczy samo wystąpienie do kontrahenta o zajęcie stanowiska do uznania danej informacji za stanowiącą tajemnicę przedsiębiorcy.
W odpowiedzi na skargę Prezes SKO wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na mocy art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Pierwszy z ww. przepisów stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Natomiast art. 120 p.p.s.a. wskazuje, iż w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że Prezes SKO, wydając zaskarżoną decyzję, dopuścił się - mogącego mieć zasadniczy wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji okoliczności, które legły u podstaw przyjęcia, iż w przedmiotowej sprawie została spełniona przesłanka ograniczająca dostęp do informacji publicznej w postaci tajemnicy przedsiębiorcy, o której mowa w art. 11 ust. 2 u.z.n.k. W konsekwencji tego uchybienia, organ, odmawiając skarżącemu udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, nie dokonał prawidłowych ustaleń odnośnie możliwości zastosowania przepisów art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
Wolność pozyskiwania informacji publicznych gwarantowana jest przez art. 61 Konstytucji RP i w tym zakresie przepis ten stanowi lex specialis względem art. 54 ust. 1 ustawy zasadniczej (vide M. Florczak-Wątor [w:] Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz pod red. P. Tulei, wyd. Il, LEX/el. 2021). Zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. W myśl art. 61 ust. 2 Konstytucji RP prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu. Jak stanowi art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, ograniczenie prawa, o którym mowa w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa.
Stosownie do treści art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną, w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu. Przepis art. 6 u.d.i.p. przykładowo wymienia kategorie informacji publicznej, które podlegają udostępnieniu.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej. Definiuje się ją jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Podkreśla się jednocześnie, iż taki walor ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych (vide wyroki NSA z 12 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 123/06 i z 30 września 2015 r., sygn. akt I OSK 2093/14).
Pokreślenia wymaga, że pomimo szerokiego rozumienia pojęcia informacji publicznej, u.d.i.p. nie może być i nie jest środkiem do wykorzystywania w celu uzyskania każdej informacji. Jej zakres przedmiotowy obejmuje dostęp do informacji wyłącznie publicznej. Jeśli zatem żądana informacja nie jest objęta zakresem przedmiotowym u.d.i.p., to właściwą formą odniesienia się do wniosku o udostępnienie takiej informacji jest wyłącznie pismo zawiadamiające wnioskodawcę o braku możliwości zastosowania przepisów u.d.i.p.
Informacją publiczną będzie całość dokumentacji posiadanej przez organ władzy publicznej, której używa do zrealizowania powierzonych prawem zadań, nawet wtedy, gdy prawa autorskie należą do innego podmiotu. Bez znaczenia wówczas jest to, w jaki sposób dokumenty znalazły się w posiadaniu organu i jakiej sprawy dotyczą. Ważne natomiast jest to, by dokumenty takie służyły realizowaniu zadań publicznych przez organ i odnosiły się do niego bezpośrednio. Innymi słowy, dokumenty takie muszą wiązać się ze sferą faktów zaistniałych po stronie organu (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 111/08).
Na gruncie niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, iż Prezes SKO - jako organ władzy publicznej - jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.), co oznacza spełnienie kryterium podmiotowego u.d.i.p.
Również niesporna między stronami postępowania jest kwalifikacja żądanej umowy jako informacji publicznej o przedmiocie działalności i kompetencjach organu administracji publicznej - art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c) u.d.i.p., co implikuje spełnienie kryterium przedmiotowego u.d.i.p.
Ustawodawca przewidział obowiązek wydania decyzji administracyjnej w oparciu o art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w przypadkach, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, lecz organ władzy publicznej odmawia jej udostępnienia bądź zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania. Zatem odmowa udostępnienia informacji publicznej wymaga wydania decyzji administracyjnej tylko wtedy, gdy chodzi o informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p. (vide wyrok NSA z 28 lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 3943/21).
Według art. 5 ust. 2 u.d.i.p., stanowiącego podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Powyższe ograniczenie koresponduje z zawartym w cyt. wyż. art. 61 ust. 3 Konstytucji RP ograniczeniem prawa dostępu do informacji publicznej m.in. ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych.
W obecnym stanie prawnym tajemnicę przedsiębiorcy określa się, na użytek ograniczenia dostępu do informacji publicznej, przez odesłanie do art. 11 ust. 2 u.z.n.k. zawierającego definicję tajemnicy przedsiębiorstwa. Pojęcia: "tajemnica przedsiębiorcy" i "tajemnica przedsiębiorstwa" w zasadzie pokrywają się zakresowo, chociaż tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej (vide wyrok NSA z 14 września 2023 r., sygn. akt III OSK 716/22). Stosownie do treści art. 11 ust. 2 u.z.n.k., przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności.
Celem u.z.n.k. jest ochrona swobody działalności gospodarczej przez zapewnienie prawidłowości funkcjonowania i działania podmiotów gospodarczych w warunkach wolnej konkurencji do dostępu do rynku na równych prawach. Jednym z przewidzianych tą ustawą instrumentów zwalczania i zapobiegania nieuczciwej konkurencji w działalności gospodarczej jest ochrona tajemnicy przedsiębiorstwa. Zastosowanie przepisu art. 11 ust. 2 u.z.n.k. w sprawach dotyczących dostępu do informacji publicznej musi mieć na uwadze wynikające z tego uwarunkowania (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1690/20).
Określone informacje podlegają ochronie w ramach tajemnicy przedsiębiorstwa, jeżeli mają dla przedsiębiorcy wartość gospodarczą w tym znaczeniu, że ujawnione mogłyby być wykorzystane przez innego, konkurencyjnego przedsiębiorcę kosztem interesów posiadacza informacji, z narażeniem go na dający się oszacować i wykazać uszczerbek ekonomiczny. Inaczej mówiąc, sens i potrzeba ochrony określonych informacji w ramach tajemnicy przedsiębiorstwa istnieje wówczas, gdy ujawnienie tych informacji może negatywnie wpłynąć, przynajmniej potencjalnie na interesy przedsiębiorcy, pogarszając, czy zagrażając jego pozycji ekonomicznej względem konkurentów rynkowych. Z powyższego wynika oczywisty związek pomiędzy ochroną tajemnicy przedsiębiorstwa a warunkami gospodarczymi, w których prowadzi ono swoją działalność. Tej ochrony wymaga przedsiębiorca działający w warunkach rynkowych, których podstawową cechą jest konkurencyjność.
Na gruncie art. 11 ust. 2 u.z.n.k. w orzecznictwie sądów administracyjnych wypracowano tezę, w myśl której na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny - informacja o określonej treści, mająca wartość gospodarczą oraz formalny - wola utajnienia danych informacji. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich w poufności. Informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawia wolę zachowania jej jako niedostępnej dla osób trzecich.
Oba te elementy - przesłanki uznania określonej informacji za tajemnicę przedsiębiorstwa - mają charakter obiektywny. Stwierdzenie ich istnienia nie może się opierać wyłącznie na przekonaniu samego przedsiębiorcy, lecz wymaga odwołania się do konkretnych okoliczności faktycznych.
Uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy powinno zatem zawierać argumentację polegającą na przytoczeniu okoliczności wskazujących, iż informacja zasługująca na ochronę ma dla przedsiębiorcy wartość gospodarczą i że przedsiębiorca podjął odpowiednie kroki zapewniające zachowanie jej poufności. Nie jest wystarczające samo oświadczenie przedsiębiorcy, iż informacje stanowią dla niego wartość gospodarczą. W tej sytuacji, organ zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej w uzasadnieniu decyzji o odmowie udostępnienia tych informacji powinien wyjaśnić, dlaczego konkretne informacje posiadają dla danego przedsiębiorcy określoną wartość gospodarczą i w czym się ona wyraża (vide wyroki NSA z 10 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 2143/13 i z 27 października 2017 r., sygn. akt I OSK 3176/15). Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej musi ponadto wykazać, że zachowanie tej tajemnicy w korelacji do konstytucyjnej zasady jawności informacji publicznej, ma większą doniosłość niż racje przemawiające za udostępnieniem informacji.
Odnosząc te rozważania do okoliczności rozpatrywanej sprawy, należy stwierdzić, iż Prezes SKO w najmniejszym nawet stopniu nie wykazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że żądana przez skarżącego informacja publiczna stanowi dla Poczty tajemnicę przedsiębiorcy, podlegającą ochronie na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w związku z art. 11 ust. 2 u.z.n.k. Uchybił też art. 16 ust. 2 pkt 2 u.d.i.p., w myśl którego do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy k.p.a., z tym że uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji.
W lakonicznym uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ, poza przytoczeniem treści kilku przepisów oraz oświadczenia Poczty z [...] marca 2021 r., poprzestał na konkluzji, iż skoro przedsiębiorca - Poczta uważa przedmiot wniosku informacyjnego skarżącego za informację zawierającą tajemnicę przedsiębiorcy, to organ winien takie stanowisko zaaprobować. W konsekwencji Prezes SKO zaniechał przeprowadzenia jakichkolwiek własnych rozważań w tym zakresie. Zaakcentować należy, że samo oparcie się na stanowisku Poczty co do uznania spornej umowy za informację stanowiącą tajemnicę przedsiębiorcy nie jest wystarczające do odmowy jej udostępnienia. W szczególności organ zaniechał wykazania spełnienia przesłanki tak formalnej, jak i materialnej tajemnicy przedsiębiorstwa, a w konsekwencji tajemnicy przedsiębiorcy.
Wadliwości zaskarżonej decyzji w żaden sposób nie sanuje odwołanie Prezesa SKO do stanowiska merytorycznego przedstawionego w poprzednich decyzjach, wydanych przez SKO, w ramach niniejszej sprawy zainicjowanej wnioskiem informacyjnym skarżącego z [...] lipca 2020 r. Dodać przy tym wypada, iż decyzja SKO z [...] lipca 2020 r. jest jeszcze bardziej lakoniczna, zaś decyzja SKO z [...] kwietnia 2021 r., wprawdzie obszerniejsza w treści, powiela w głównych zrębach motywy zaskarżonego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia.
Wartość gospodarczą posiadają dla przedsiębiorcy te dane, które świadczą o jego polityce finansowej, obrazują jego zobowiązania względem kontrahentów, dotyczą wierzytelności, inwestycji czy też oszczędności. Wartość gospodarczą mają zatem wszelkie informacje, które odnoszą się do szeroko rozumianego gospodarowania przez spółkę jej mieniem, w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Istotne przy tym jest, aby informacje te wykazywały bezpośredni związek pomiędzy nimi a prowadzoną działalnością gospodarczą, czyli aby konkretne dane odnośnie prowadzonej działalności gospodarczej przekładały się na istnienie interesu przedsiębiorcy w ich utajnieniu.
Ponadto nawet w przypadku zaistnienia okoliczności uzasadniających powołanie się na ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa, wypada odnieść się do kolizji dwóch chronionych konstytucyjnie wartości: prawa dostępu do informacji publicznej oraz prawa do ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa. Należy wówczas dokonać wyważenia proporcji pomiędzy koniecznością dostępu do informacji publicznej a koniecznością zachowania tajemnicy przedsiębiorstwa. W takich sytuacjach judykatura wskazuje na potrzebę przeprowadzenia tzw. testu proporcjonalności (vide wyroki NSA z 4 września 2014 r., sygn. akt I OSK 2939/13 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 7 sierpnia 2019 r., sygn. akt Il SA/Bd 184/19).
Ponownie rozpatrując wniosek skarżącego w zakresie udostępnienia spornej umowy, Prezes SKO szczegółowo go przeanalizuje z uwzględnieniem zaprezentowanej wyżej oceny prawnej, a następnie ustali, czy udostępnieniu żądanej informacji publicznej sprzeciwia się tajemnica przedsiębiorcy. W przypadku poczynienia pozytywnego ustalenia, organ wyczerpująco umotywuje swoje stanowisko w decyzji, odwołując się do zastosowanych przepisów.
Z tych wszystkich powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.
Rozstrzygnięcie o zwrocie kosztów postępowania sądowego, obejmujących kwotę wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł, Sąd zawarł w punkcie drugim sentencji wyroku na mocy art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.