II SA/WA 212/24

II SA/Wa 212/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-11-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Kania /sprawozdawca/
Dorota Kozub-Marciniak
Ewa Marcinkowska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, Protokolant specjalista Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2024 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi J. R. (dalej: "Skarżący") jest decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: "Minister SWiA", "organ nadzoru") z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] rozstrzygająca sprawę z wniosku ww. o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: "Dyrektor ZER MSWiA", "organ") z dnia [...] sierpnia 1997 r. nr [...].
Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] maja 2018 r. J. R., powołując się na przepisy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), dalej: "k.p.a.", wniósł do Ministra SWiA o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora ZER MSWiA z dnia [...] sierpnia 1997 r. nr [...] przyznającej mu prawo do policyjnej renty inwalidzkiej.
Skarżący zarzucił rażące naruszenie:
1) przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, przez błędną wykładnię bądź niewłaściwe zastosowanie art. 157 § 1 k.p.a. oraz art. 32 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 67 ze zm.), dalej: "ustawa zaopatrzeniowa",
2) przepisów postępowania administracyjnego, które doprowadziło do naruszenia prawa materialnego, negatywnie wpłynęło na ustalenia faktyczne i mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
3) bezprawne wydanie przez ZER MSWiA decyzji z dnia [...] sierpnia 1997 r. polegające na: zaniechaniu wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz zaniechaniu uzasadnienia tej decyzji w sposób właściwy; zaniechaniu uprzedniego rozstrzygnięcia wniosku z dnia [...] września 1996 r. w części dotyczącej przyznania emerytury policyjnej; zaniechaniu dopełnienia obowiązku weryfikacji wynagrodzenia/uposażenia za okres od dnia [...] lipca 1992 r. do dnia [...] sierpnia 1996r. wskazanego w wadliwym zaświadczeniu z dnia [...] września 1996 r. wydanym przez Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej (dalej: "PSP") w [...],
4) nierozważenie przez organ możliwości zastosowana wszystkich przepisów mogących mieć zastosowanie w sprawie,
5) dowolną ocenę materiału dowodowego oraz nierozpoznanie istoty sprawy.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] Minister SWiA zwrócił Skarżącemu wniosek z dnia [...] maja 2018 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora ZER MSWiA z dnia [...] sierpnia 1997 r. Nr [...].
W uzasadnieniu wskazał w szczególności, że w świetle art. 32 ust. 4 ustawy zaopatrzeniowej właściwym oraz jedynym dopuszczalnym trybem kwestionowania decyzji organu emerytalnego jest odwołanie do właściwego sądu według zasad określonych w przepisach ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postepowania cywilnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 1822 ze zm.), dalej: "k.p.c.". Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora ZER MSWiA z dnia [...] sierpnia 1997 r., skierowany do Ministra SWiA, dotyczy w istocie żądania wszczęcia postępowania w sprawie podlegającej rozpoznaniu przez sąd powszechny w oparciu o przepisy k.p.c. Zaistnienie sprawy cywilnej w rozumieniu art. 1 k.p.c. warunkuje zastosowanie art. 66 § 3 k.p.a., zatem należało zwrócić wniosek Skarżącemu jako niepodlegający rozpoznaniu przez organ nadzoru w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
W wyniku rozpatrzenia wniosku Skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] Minister SWiA utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie podtrzymując argumentację jak w zaskarżonym postanowieniu.
Na skutek skargi J. R. na powyższe postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 czerwca 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1561/18 oddalił skargę podzielając stanowisko Ministra SWiA przyjęte w zaskarżonym postanowieniu.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że stosownie do treści art. 180 § 1 k.p.a., w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy tego kodeksu, chyba że przepisy dotyczące ubezpieczeń społecznych ustalają odmienne zasady postępowania w tych sprawach. Jako sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych w art. 180 § 2 k.p.a. wskazuje się sprawy wynikające z przepisów o ubezpieczeniach społecznych, o zaopatrzeniu emerytalnym i rentowym, o funduszu alimentacyjnym, a także sprawy wynikające z przepisów o innych świadczeniach wypłacanych z funduszów przeznaczonych na ubezpieczenia społeczne. Zdaniem Sądu w sprawach z zakresu zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy stosuje się przepisy szczególne ustawy zaopatrzeniowej. Art. 11 tej ustawy, podobnie jak art. 180 § 1 k.p.a., odsyła do przepisów k.p.a. wyłącznie w sprawach nieuregulowanych w ustawie. W myśl art. 32 ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej prawo do zaopatrzenia emerytalnego i wysokość świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia ustala organ emerytalny, zaś od decyzji przysługuje odwołanie do sądu powszechnego (ust. 4). W konsekwencji, zdaniem Sądu, przepisy k.p.a. dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji nie mają zastosowania do decyzji organu emerytalnego czy rentowego, albowiem w sprawie należącej do właściwości sądu powszechnego nie może toczyć się nadzorcze postępowanie administracyjne.
Na skutek skargi kasacyjnej J. R., Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 17 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 1912/21 uchylił zaskarżony wyrok oraz zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie Ministra MSWiA z dnia [...] maja 2018 r. nr [...].
W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, że w przedmiotowej sprawie Skarżący wnosił o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora ZER MSWiA z dnia [...] sierpnia 1997 r. nr [...] przyznającej mu prawo do policyjnej renty inwalidzkiej. Zatem już z samej treści podania (wniosku) nie wynikało, by sprawa należała do właściwości sądu powszechnego. Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji nie mieści się w pojęciu "odwołanie", o którym mowa w art. 32 ust. 4 ustawy zaopatrzeniowej. Stwierdzenie przez sąd pracy i ubezpieczeń społecznych nieważności decyzji administracyjnej w trybie art. 158 k.p.a. nie jest możliwe. Postępowanie toczące się w trybie art. 158 k.p.a. jest jednym z trybów pozaodwoławczych. Nie jest kontynuacją rozpoznawania sprawy będącej przedmiotem decyzji administracyjnej, lecz sprawą "w przedmiocie stwierdzenia nieważności" tej decyzji, które - z mocy art. 16 § 1 zdanie drugie k.p.a. - może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w tym Kodeksie lub w ustawach szczególnych. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest więc samodzielnym postępowaniem administracyjnym ograniczającym się do ustalenia, czy decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Rozstrzygnięcie kończące to postępowanie następuje w drodze decyzji (art. 158 § 1 k.p.a.) podejmowanej przez organ administracji publicznej (art. 156 § 1 k.p.a. i art. 157 § 2 k.p.a.).
Powołując się obszernie na stanowisko judykatury NSA wskazał nadto, że sprawa z zakresu stwierdzenia nieważności decyzji organu emerytalnego wydanej na podstawie przepisów ustawy zaopatrzeniowej nie jest sprawą dotyczącą bezpośrednio meritum rozstrzygnięcia o prawie do zaopatrzenia emerytalno-rentowego i wysokości świadczeń z tego tytułu - kończącą się decyzją, o której jest mowa w art. 32 ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Zatem od orzeczenia wydanego w takiej sprawie nie przysługuje odwołanie w trybie art. 32 ust. 4 ustawy zaopatrzeniowej, tj. do właściwego sądu, według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Skoro w ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym i innych aktach wskazanych w art. 11 tej ustawy, z wyjątkiem Kodeksu postępowania administracyjnego, nie ma uregulowań w zakresie trybu rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji organu rentowego wydanej na podstawie przepisów ustawy zaopatrzeniowej, to stosownie do treści art. 180 § 1 k.p.a. i art. 11 ustawy zaopatrzeniowej do rozpoznania takiego wniosku stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W rezultacie wydana w tym przedmiocie decyzja powinna podlegać kontroli w trybie administracyjnym i ewentualnie następnie sądowoadmnistracyjnym. Z tych względów stanowisko Ministra o braku swojej właściwości do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o przyznaniu prawa do policyjnej renty inwalidzkiej z uwagi na to, że skierowany do niego wniosek dotyczy w istocie żądania wszczęcia postępowania w sprawie podlegającej rozpoznaniu przez właściwy sąd powszechny, który to tryb jest jedynym do kwestionowania tej decyzji, co skutkowało zwrotem wniosku Skarżącemu - jest w okolicznościach niniejszej sprawy nieprawidłowe.
NSA podkreślił, że przedstawione stanowisko świadczy o niezasadności zwrotu wniosku Skarżącemu, a tym samym o niezgodności z prawem zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia Ministra SWiA z dnia [...] maja 2018r. Stanowiło to podstawę do uchylenia wyroku Sądu pierwszej instancji, a także zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia Ministra SWiA z dnia [...] maja 2018 r.
NSA zaznaczył, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ, stosownie do treści art. 153 p.p.s.a., powinien uwzględnić powyższą ocenę prawną Naczelnego Sądu Administracyjnego, w szczególności to, że do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji organu rentowego nie jest właściwy sąd powszechny.
Ponownie rozpatrując sprawę pismem z dnia [...] czerwca 2023 r. Minister SWiA zwrócił się do ZER MSWiA o przekazanie stanowiska wobec zarzutów Skarżącego podniesionych we wniosku z dnia [...] maja 2018 r.
W piśmie z dnia [...] lipca 2023 r. organ emerytalny wskazał, że wniosek z dnia [...] września 1996 r. (data wpływu do ZER MSWiA - [...] czerwca 1997 r.), wskazany przez Skarżącego w piśmie z dnia [...] maja 2018 r., dotyczył ustalenia prawa do renty inwalidzkiej (we wniosku część dotycząca ustalenia prawa do emerytury została przez Wnioskodawcę wykreślona). W odpowiedzi na ww. wniosek organ emerytalny decyzją z dnia [...] sierpnia 1997 r. ustalił prawo do renty inwalidzkiej od dnia [...] września 1997 r. (po upływie okresu pobierania rocznego świadczenia na podstawie art. 101 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej).
Nadto wskazał, że ww. decyzja z dnia [...] sierpnia 1997 r. posiada wszystkie elementy konieczne, określone w § 16 ust. 1, obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 22 grudnia 1994 r. w sprawie szczegółowych zasad postępowania i właściwości organów w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i uprawnionych członków ich rodzin (Dz. U. z 1994 r. Nr 138, poz. 742 ze zm.), dalej: "rozporządzenie MSW z dnia 22 grudnia 1994 r." oraz dodatkowo informację, że została ona wydana na podstawie orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w [...] z dnia [...] czerwca 1996 r. Nr [...].
Zauważył również, że od ww. decyzji z dnia [...] sierpnia 1997 r. Skarżący wniósł odwołanie do właściwego sądu, który dokonał oceny prawidłowości tejże decyzji.
Pismem z dnia [...] września 2023 r. nr [...], Minister SWiA powiadomił Skarżącego o zakończeniu postępowania w sprawie, o uprawnieniu do zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Skarżący nie skorzystał z ww. uprawnień.
Decyzją z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] Minister SWiA, na podstawie art. 157 § 1 w związku z art 158 § 1 i 2 oraz art. 156 § 1 i 2 k.p.a., postanowił: odmówić stwierdzenia istnienia pozytywnej przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Dyrektora ZER MSWiA z dnia [...] sierpnia 1997 r. nr [...] (punkt 1); stwierdzić istnienie przesłanki negatywnej, o której mowa w art. 158 § 2 k.p.a. powodującej niedopuszczalność stwierdzenia nieważności decyzji, o której mowa w punkcie 1, polegającej na tym, iż od dnia doręczenia przedmiotowej decyzji upłynęło ponad dziesięć lat (punkt 2); uznać, że decyzja, o której mowa w punkcie 1, nie została wydana z naruszeniem prawa (punkt 3).
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej, prawo do zaopatrzenia emerytalnego i wysokość świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia ustala w formie decyzji w stosunku do funkcjonariuszy m.in. Państwowej Straży Pożarnej oraz członków ich rodzin - organ emerytalny określony przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, tj. Dyrektor ZER MSWiA.
W myśl § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 22 grudnia 1994 r. w sprawie szczegółowych zasad postępowania i właściwości organów w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i uprawnionych członków ich rodzin, obowiązującego na dzień wydania decyzji z dnia [...] sierpnia 1997 r., decyzja w sprawie świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego powinna zawierać określenie organu emerytalnego, wskazanie osoby, której dotyczy, rodzaj świadczenia oraz jego wysokość i sposób wyliczenia, datę jej wydania i podstawę prawną, a także pouczenie o terminie i trybie odwołania, obowiązki wobec organu emerytalnego oraz podpis i stanowisko osoby upoważnionej do jej wydania.
Decyzja z dnia [...] sierpnia 1997 r. o ustaleniu prawa do policyjnej renty inwalidzkiej posiada wszystkie ww. elementy a dodatkowo w decyzji tej zawarto jeszcze informację, że została ona wydana na podstawie orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w [...] z dnia [...] czerwca 1996 r. nr [...] zaliczając J. R. do III grupy inwalidzkiej w związku ze służbą w PSP.
Dalej organ wskazał, że w myśl § 9 ust. 1 pkt 5 ww. rozporządzenia, środkiem dowodowym niezbędnym do ustalenia prawa do świadczenia i jego wysokości, potwierdzającym wysokość uposażenia funkcjonariusza i innych należności dla celów emerytalnych, jest zaświadczenie wystawione przez komórkę kadrową, właściwą ze względu na ostatnie miejsce pełnienia służby funkcjonariusza. Do niezwłocznego przekazania ww. dokumentu do organu emerytalnego była obowiązana komórka kadrowa właściwa ze względu na ostatnie miejsce pełnienia służby funkcjonariusza.
Organ podkreślił przy tym, że wydawanie zaświadczeń przez organy administracji jest uregulowane w dziale VII K.p.a. Organ emerytalny nie jest zatem właściwy do kwestionowania prawidłowości wystawionego przez Komendę Rejonową Państwowej Straży Pożarnej w [...] zaświadczenia o wysokości uposażenia z dnia [...] września 1996 r.
Następnie organ powołał art. 156 § 1 k.p.a. Wskazał, że zgodnie z art 156 § 2 k.p.a. w brzmieniu nadanym art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. poz. 1491), nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. W takiej sytuacji możliwe jest wyłącznie stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazanie okoliczności, z powodu których organ administracji nie stwierdził nieważności decyzji, a więc po upływie dziesięcioletniego terminu. Stosownie bowiem do art. 158 § 2 k.p.a., jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji.
Zdaniem organu zgromadzony w sprawie materiał nie daje podstaw do stwierdzenia, że kwestionowana decyzja z dnia [...] sierpnia 1997 r. w sposób rażący narusza zasadę praworządności bądź przepisy prawa procesowego, w tym zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu.
Nie została spełniona żadna z pozytywnych przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji określona w art. 156 § 1 k.p.a. Przedmiotowa decyzja została wydana przez organ właściwy w sprawie, czego nie podważa Skarżący. W przepisach prawa powszechnie obowiązującego istniała podstawa do wydania rozstrzygnięcia w formie ww. decyzji. Jednocześnie w decyzji wskazano podstawę prawną, czyniąc zadość wymaganiom § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 22 grudnia 1994 r. Brak jest podstaw do stwierdzenia, że decyzja ta została wydana z "rażącym naruszeniem prawa", gdyż treść decyzji nie pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisów prawa materialnego, ustrojowego czy procesowego. Proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanych przepisów ustawy zaopatrzeniowej i ww. rozporządzenia nie wskazuje ich oczywistej niezgodności. Decyzja nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną ani sprawy, którą załatwiono milcząco. Decyzja została skierowana do strony postępowania, o czym świadczy fakt, że Skarżący wniósł odwołanie od ww. decyzji do właściwego sądu. Decyzja była wykonalna w dniu jej wydania, a jej wykonanie nie wywołałoby czynu zagrożonego karą. Decyzja nie zawiera również wad powodujących jej nieważność z mocy prawa, ponieważ organ nie stwierdził istnienia przepisów przewidujących sankcję jej nieważności.
Organ podkreślił, że od daty doręczenia kwestionowanej decyzji upłynęło 10 lat, co skutkowało rozstrzygnięciem sprawy jak w sentencji decyzji.
Pismem z dnia [...] listopada 2023 r. J. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Ministra SWiA z dnia [...] listopada 2023 r. wskazując, że rozstrzygnięcie organu jest "dowolne, niewykazane, rażąco narusza przepisy, nielogiczne i sprzeczne z rzeczywistym stanem rzeczy". Wskazał, że kwestionowaną decyzją z dnia [...] sierpnia 1997 r. ZER MSWiA bezpodstawnie i stronniczo rozpoznał wniosek ewentualny (postawiony na drugim miejscu) o strażacką (policyjną) rentę inwalidzką pouczając jednocześnie, że o świadczenie emerytalne można wystąpić tylko na formularzu Komendy Rejonowej PSP. Zaznaczył, że twierdzenie organu emerytalnego w piśmie z dnia [...] września 2000 r., iż "odwołujący się w dniu [...] września 1996 r. złożył wniosek o przyznanie renty inwalidzkiej (...)" stanowi poświadczenie nieprawdy w rozumieniu Kodeksu karnego, co ma wpływ na wynik sprawy.
W związku z powyższym Skarżący wniósł o:
- wyegzekwowanie przez Ministra SWiA zaprzestania naruszania przez ZER MSWiA konstytucyjnych praw i wolności Skarżącego, ubiegającego się od 25 lat o emeryturę policyjną,
- zastosowanie w sprawie wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 marca 2023 r. sygn. akt III OSK 1912/21, z dnia 17 grudnia 2021 r. sygn. akt III OSK 723/21 oraz wyroku WSA w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 339/22,
- przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów (wymienionych w punktach 1 - 7) w sytuacji, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie,
- przeprowadzenie przez Sąd kontroli zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego, w tym przeprowadzenie kontroli podejmowanych przez organy pierwszej i drugiej instancji czynności tamujących bieg sprawy,
- stwierdzenie wyrokiem niezgodności z prawem ostatecznej decyzji administracyjnej z dnia [...] listopada 2023 r. nr [...] organu wyższego stopnia - Ministra SWiA w osobie pana [...] M. K.,
- stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora ZER MSWiA z dnia [...] sierpnia 1997 r. nr ewidencyjny [...] przyznającej Skarżącemu prawo do policyjnej renty inwalidzkiej, wydanej wbrew woli i bez wniosku Skarżącego.
Skarżący zarzucił organowi:
1) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji, mogący mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, wynikający z niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego a w szczególności z: a) niewyczerpującego przeprowadzenia dowodów; b) dowolnej oceny dowodów, w tym dokonania oceny dowodów przed ich przeprowadzeniem, w wyniku rażącego naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.,
2) rażące naruszenie:
a) art. 6 - 11, art. 12, art. 13, art. 14 k.p.a. przez ich niezastosowanie;
b) art. 107 § 3, art. 104 § 1 i § 2 k.p.a. przez ich dowolne zastosowanie;
c) art. 35 i art. 36 k.p.a. przez ich dowolne zastosowanie;
d) art. 38 k.p.a. przez jego niezastosowanie;
3) dokonanie dowolnej analizy stanu faktycznego i prawnego w niniejszej sprawie oraz dokonanie błędnych ustaleń faktycznych,
4) nierozpoznanie istoty sprawy,
5) uchylanie się od załatwienia - zgodnie z prawem - sprawy określonej także w ponagleniu z dnia [...] sierpnia 2023 r., wniesionym w związku z bezczynnością/niezałatwieniem przez ZER MSWiA oraz przez organ wyższego stopnia, w postępowaniu z wniosku z dnia [...] maja 2018 r. o stwierdzenie nieważności - rażąco naruszającej prawo materialne i prawo procesowe - ostatecznej decyzji z dnia [...] sierpnia 1997 r., którą to decyzją - wydaną wbrew woli i bez wniosku Skarżącego - przyznano mu prawo do policyjnej renty inwalidzkiej według trzeciej grupy inwalidzkiej od dnia [...] września 1996 r., a którą to decyzję wydano z rażącym naruszeniem prawa materialnego i procesowego, w oparciu o przestępstwo - poświadczenie nieprawdy, co miało wpływ na wynik sprawy; istota sprawy - jak wskazał Skarżący - sprowadza się do nierozstrzygnięcia przez Ministra SWiA w drodze postanowienia w trybie art. 37 k.p.a., ponaglenia z dnia [...] sierpnia 2023 r., doręczonego do ZER MSWiA w dniu [...] sierpnia 2023 r.,
6) rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną wykładnię bądź niewłaściwe zastosowanie,
7) nietrafność rozstrzygnięcia przejawiającą się w pominięciu w rozważaniach organu okoliczności, które mogłyby doprowadzić do dokonania odmiennych ustaleń faktycznych,
8) ustalenie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych na podstawie nieujawnionych dowodów,
9) sprzeczność rozstrzygnięcia sprawy z ustalonymi faktami,
10) zaniechanie dopełnienia obowiązku wskazania niespełnionych przesłanek do wydania decyzji zgodnej z żądaniem strony, pomimo złożenia przez stronę dowodów z dokumentów,
11) wydanie zaskarżonej decyzji z wadą powodującą jej nieważność z mocy prawa (brak żądania strony i wbrew woli strony).
W uzasadnieniu skargi Skarżący przedstawił obszerną argumentację na poparcie powyższych zarzutów. Wskazał w szczególności, że w dacie zwolnienia ze służby, tj. w dniu [...] sierpnia 1996 r., spełniał wszystkie warunki wymagane do przyznania emerytury policyjnej w pełnej wysokości, w szczególności posiadał wymagany okres 15 lat służby w PSP. Organ emerytalny od 1997 r. bezpodstawnie informuje sądy o tym, że Skarżący nie spełnia przesłanki do nabycia prawa do emerytury policyjnej, tj. nie posiada 15-letniego okresu służby łącznie z okresami równorzędnymi, a nadto, że Skarżący nie złożył formalnego wniosku o ustalenie prawa do emerytury policyjnej. Twierdzenia organu są nieprawdziwe. W zaskarżonej decyzji organ nie wyjaśnił z jakich względów odmówił przyznania prawa do emerytury policyjnej z kolejnych wniosków z dnia: [...] sierpnia 1997 r., [...] sierpnia 1999 r., [...] listopada 1999 r.
Skarżący podkreślił, że decyzja ZER MSWiA z dnia [...] sierpnia 1997 r. została wydana w następstwie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] września 1996 r., w którym skreślono wyrazy "emerytury strażackiej", co skutkowało rozpoznaniem sprawy tylko w części "o przyznanie renty inwalidzkiej". Powyższa decyzja została zatem wydana wbrew woli Skarżącego, z rażącym naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę Minister SWiA wniósł o oddalenie skargi. Nadto przedstawił argumentację odnośnie zarzutów skargi podtrzymując stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2024 r. Skarżący podtrzymał zarzuty i wnioski skargi. Zakwestionował stanowisko organu wyrażone w odpowiedzi na skargę.
Nadto wniósł o zastosowanie ustaleń i okoliczności już rozstrzygniętych: wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 2012 r., sygn. akt I UK 298/12; wyrokiem Sądu Apelacyjnego w [...] - [...] Wydział [...] z dnia [...] października 2011 r., sygn. akt [...]; postanowieniem Sądu [...] z dnia [...] czerwca 2000 r., o sygn. akt [...]; wyrokiem Sądu [...] w [...] [...] Wydział [...] z dnia [...] października 2015 r. sygn. akt [...].
W piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2024 r. Skarżący podtrzymał argumentację przedstawioną w skardze. Nadto wniósł o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów w postaci:
- wniosku z dnia [...] września 1996 r. o przyznanie emerytury strażackiej lub strażackiej renty inwalidzkiej (formularz Komendy Rejonowej PSP, w części nagłówkowej wniosku skreślono/zakreślono wyrazy "emerytury strażackiej"), złożonego w dniu [...] września 1996 r. w Sekretariacie Komendanta Rejonowego PSP w [...], za potwierdzeniem odbioru,
- postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] stycznia 2000 r. sygn. akt [...],
na okoliczność wystąpienia istotnych wątpliwości co do zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Ministra SWiA z dnia [...] listopada 2023 r. oraz faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
W piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2024 r. Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z pisma ZER MSWiA z dnia [...] maja 2024r. nr [...] na okoliczność wyjaśnienia istotnych wątpliwości co do zgodności z prawem decyzji Ministra SWiA z dnia [...] listopada 2023 r. Jednocześnie zakwestionował stanowisko ZER zawarte w ww. piśmie wskazując, iż jest ono dowolne, niesłuszne, krzywdzące i rażąco narusza prawo.
W piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2024 r. Skarżący przekazał - do wykorzystania w sprawie zarejestrowanej pod sygn. akt II SA/Wa 212/24 - wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora ZER MSWiA z dnia [...] grudnia 1999 r. nr [...] skierowany do Ministra SWiA.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1615) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
W sprawie ma zastosowanie art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym cena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże je w sprawie.
Ocena prawna traci moc wiążącą w przypadku zmiany prawa czyniącej pogląd Sądu nieaktualnym bądź zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów). Powyższe przesłanki nie zaistniały po wydaniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 1912/21.
Związanie organów i sądów w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie mogą one formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonymi wcześniej poglądami, lecz zobowiązane są do podporządkowania się im w pełnym zakresie. Niezastosowanie się przez organ administracji publicznej przy ponownym wydaniu decyzji (bądź innego aktu czy czynności) do oceny prawnej wyrażonej przez sąd w wyroku, narusza zasadę związania organu oceną prawną i oznacza, że podjęty akt lub czynność są wadliwe (por. wyroki NSA: z dnia 16 maja 2012 r., sygn. akt II GSK 550/11; z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2101/11; z dnia 19 maja 2022 r., sygn. akt I OSK 912/19; z dnia 25 sierpnia 2022 r., sygn. akt III FSK 1540/21; z dnia 28 września 2022 r., sygn. akt II OSK 2780/19; publ. CBOSA).
Oddziaływaniem art. 153 p.p.s.a. objęte jest przede wszystkim przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania. Rozwiązanie to stanowi gwarancję przestrzegania przez organy administracji publicznej obowiązku związania orzeczeniem sądu. Sąd orzekający w warunkach związania wyrażoną w prawomocnym wyroku oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, kontrolując legalność ponownie wydanej decyzji winien ograniczyć się tylko do kontroli czy organ administracji prawidłowo uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku, a także do oceny ewentualnych nowych okoliczności, jeżeli takie zaistniały po wydaniu tego wyroku.
W świetle powyższych uwag stwierdzić należy, że Minister SWiA prawidłowo, zgodnie z art. 153 p.p.s..a, zastosował się do oceny prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2023 r., sygn. akt III OSK 1912/21.
W wyroku tym NSA wskazał w szczególności, że sprawa z zakresu stwierdzenia nieważności decyzji organu emerytalnego wydanej na podstawie przepisów ustawy zaopatrzeniowej nie jest sprawą dotyczącą bezpośrednio meritum rozstrzygnięcia o prawie do zaopatrzenia emerytalno-rentowego i wysokości świadczeń z tego tytułu - kończącą się decyzją, o której jest mowa w art. 32 ust. 1 tejże ustawy. Zatem od orzeczenia wydanego w takiej sprawie nie przysługuje odwołanie w trybie art. 32 ust. 4 ustawy zaopatrzeniowej, tj. do właściwego sądu, według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego. Skoro w ustawie o zaopatrzeniu emerytalnym i innych aktach wskazanych w art. 11 tej ustawy, z wyjątkiem Kodeksu postępowania administracyjnego, nie ma uregulowań w zakresie trybu rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji organu rentowego wydanej na podstawie przepisów ustawy zaopatrzeniowej, to stosownie do treści art. 180 § 1 k.p.a. i art. 11 ustawy zaopatrzeniowej do rozpoznania takiego wniosku stosuje się przepisy k.p.a. W rezultacie wydana w tym przedmiocie decyzja powinna podlegać kontroli w trybie administracyjnym i ewentualnie następnie sądowoadmnistracyjnym. Z tych względów stanowisko Ministra o braku swojej właściwości do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o przyznaniu prawa do policyjnej renty inwalidzkiej z uwagi na to, że skierowany do niego wniosek dotyczy żądania wszczęcia postępowania w sprawie podlegającej rozpoznaniu przez właściwy sąd powszechny, co skutkowało zwrotem wniosku Skarżącemu - jest w okolicznościach niniejszej sprawy nieprawidłowe. Skutkowało to uchyleniem wyroku Sądu pierwszej instancji z dnia 3 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1561/18, a także zaskarżonego postanowienia Ministra SWiA z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] oraz poprzedzającego je postanowienia z dnia [...] maja 2018 r. nr [...].
Jednocześnie NSA zobowiązał organ administracji do uwzględnienia dokonanej oceny prawnej, w szczególności co do tego, że do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji organu rentowego nie jest właściwy sąd powszechny.
W związku z powyższym organ rozpoznał wniosek J. R. z dnia [...] maja 2018 r. poprzez wydanie decyzji administracyjnej, uznając swoją właściwość w zainicjowanej tym wnioskiem sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora ZER MSWiA z dnia [...] sierpnia 1997 r. nr [...]. Mocą tej decyzji, wydanej na podstawie przepisów ustawy zaopatrzeniowej, Dyrektor ZER MSWiA orzekł, że Skarżącemu, zwolnionemu ze służby w dniu [...] sierpnia 1996 r., zaliczonemu do trzeciej grupy inwalidzkiej, przysługuje policyjna renta inwalidzka w wysokości określonej w decyzji.
Organ trafnie również zaznaczył, że Skarżący wniósł odwołanie od ww. decyzji do sądu powszechnego. Sąd Wojewódzki - Sąd [...] w [...] wyrokiem z dnia [...] maja 1998 r. sygn. akt [...] oddalił odwołanie od ww. decyzji Dyrektora ZER MSWiA z dnia [...] sierpnia 1997 r. nr [...]. Na skutek złożenia przez Skarżącego apelacji, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2000 r., sygn. akt [...] Sąd [...] - Sąd [...] w [...] odrzucił apelację.
Jednocześnie organ prawidłowo stwierdził, że brak jest podstaw do uznania, że ww. decyzja Dyrektora ZER MSWiA z dnia [...] sierpnia 1997 r. dotknięta jest którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.
W tym miejscu zauważyć należy, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja ta dotknięta jest - w sposób niewątpliwy - przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. W kontekście wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnej stwierdzenie nieważności decyzji, jakkolwiek jest aktem dopuszczalnym przez ustawodawcę, to jednak o charakterze wyjątkowym, co uzasadnia ścisłą interpretację przesłanek (podstaw) stwierdzenia nieważności wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.
Stosownie do art. 156 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: (1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; (2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; (3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; (4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie; (5) była niewykonalna w dniu jej wydania a jej niewykonalność ma charakter trwały; (6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; (7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nowym i samodzielnym postępowaniem administracyjnym. Zakres tego postępowania jest ograniczony do badania przesłanek nieważnościowych, a więc do weryfikacji samej decyzji z wyłączeniem możliwości ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, której ta decyzja dotyczy. Obowiązkiem organu nadzoru w tym postępowaniu jest zajęcie się kwestiami ściśle prawnymi, a dotyczącymi ewentualnych wadliwości tkwiących w samej decyzji.
Z obowiązku tego Minister SWiA wywiązał się w sposób prawidłowy. Poddał analizie i ocenie wszystkie przesłanki wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. dochodząc do trafnego wniosku, że żadna z tych przesłanek nie wystąpiła w niniejszej sprawie.
Decyzja z dnia [...] sierpnia 1997 r. została wydana przez organ właściwy w sprawie, tj. przez Dyrektora ZER MSWiA, zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej w związku z § 2 rozporządzenia MSW z dnia 22 grudnia 1994 r.
Decyzja ta nie została wydana bez podstawy prawnej, nie zachodziła bowiem sytuacja, w której brak było przepisów prawa powszechnie obowiązującego - właściwej materialnej lub formalnej podstawy - do dokonania rozstrzygnięcia w drodze decyzji. Podstawę prawną decyzji stanowiły bowiem przepisy ustawy zaopatrzeniowej (art. 19 i nast. ustawy zaopatrzeniowej). Nie można również przyjąć, że kwestionowana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. że zachodzi sytuacja, w której treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z przepisem prawa, który nie budzi wątpliwości interpretacyjnych i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja ta nie może być zaakceptowana z punktu widzenia zasady praworządności. Jak już wyżej zaznaczono, kwestionowana w sprawie decyzja została poddana ocenie właściwego sądu wojewódzkiego, a następnie sądu apelacyjnego, przy czym zgodnie z art. 366 k.p.c. wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej co do tego, co w związku z podstawą sporu stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia pomiędzy stronami. W myśl art. 365 § 1 k.p.c. orzeczenie prawomocne wiąże strony, sąd, który je wydał, inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej.
Kwestionowana decyzja nie dotyczyła sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco. Decyzja ta została skierowana do osoby będącej stroną w sprawie, tj. do J. R.. Nie była ona niewykonalna w dniu jej wydania, a jej niewykonalność nie miała charakteru trwałego. Wykonanie tej decyzji nie wywołałoby czynu zagrożonego karą, nie zawiera ona również wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.
Przedmiotowa decyzja, jak trafnie wskazał organ nadzoru, zawiera wszystkie elementy określone w § 16 rozporządzenia MSW z dnia 22 grudnia 1994 r., tj. określenie organu emerytalnego, wskazanie osoby, której dotyczy, rodzaj świadczenia oraz jego wysokość i sposób wyliczenia, datę jej wydania i podstawę prawną, a także pouczenie o terminie i trybie odwołania, obowiązki wobec organu emerytalnego oraz podpis i stanowisko osoby upoważnionej do jej wydania.
Jednocześnie organ nadzoru trafnie stwierdził, że od daty doręczenia kwestionowanej decyzji upłynęło 10 lat (doręczenie decyzji miało miejsce przed datą złożenia odwołania do sądu powszechnego, tj. przed [...] sierpnia 1997 r.), zatem nie było podstaw do odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora ZER MSWiA z dnia [...] sierpnia 1997 r. na podstawie 158 § 1 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 156 § 2 k.p.a. nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 10 lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Nadto, w myśl art. 158 § 2 k.p.a., jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji. Trafnie zatem organ nadzoru stwierdził, iż wobec niespełnienia w sprawie przesłanki pozytywnej określonej w art. 156 § 1 k.p.a. oraz wobec stwierdzenia istnienia przesłanki negatywnej określonej w art. 158 § 2 k.p.a., należało uznać, iż brak podstaw do orzeczenia, że decyzja Dyrektora ZER MSWiA z dnia [...] sierpnia 1997 r. została wydana z naruszeniem prawa. Sentencja zaskarżonej decyzji odzwierciedla ww. stanowisko organu nadzoru.
Podsumowując stwierdzić należy, że Minister SWiA prawidłowo rozpoznał wniosek Skarżącego z dnia [...] maja 2018 r. uznając w konkluzji, że jest on nieuzasadniony.
Skarżący podnosił we wniosku, że zaskarżona decyzja została wydana "bez uprzedniego rozstrzygnięcia mojego wniosku w części o przyznaniu emerytury policyjnej (wypełniony formularz)", zaś w skardze podnosił, że organ błędnie rozpoznał wniosek "ewentualny (postawiony na drugim miejscu) o strażacką (policyjną) rentę inwalidzką, a nie o emeryturę policyjną. Wskazać w związku z tym należy, że w aktach sprawy znajduje się - podpisany przez Skarżącego - wniosek z dnia [...] września 1996r. o przyznanie strażackiej renty inwalidzkiej (k. 126 akt admin.), zawierający wszystkie elementy określone w § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia MSW z dnia 22 grudnia 1994 r. Ten właśnie wniosek był przedmiotem rozpoznania przez ZER MSWiA decyzją z dnia [...] sierpnia 1997 r. Kwestia "uprzedniego rozstrzygnięcia (...) wniosku w części o przyznaniu emerytury" nie podlegała rozpoznaniu ww. decyzją, zatem nie mogła być przedmiotem oceny organu nadzoru, a następnie kontroli Sądu w niniejszej sprawie.
Skarżący podnosił również, że ww. decyzja z dnia [...] sierpnia 1997 r. została wydana pomimo zaniechania przez organ dopełnienia obowiązku weryfikacji wynagrodzenia/uposażenia za okres od dnia [...] lipca 1992 r. do dnia [...] sierpnia 1996r. wskazanego w "wadliwym" zaświadczeniu z dnia 4 września 1996 r. wydanym przez Komendanta Rejonowego PSP w [...]. Przy czym, jak wskazał organ nadzoru w zaskarżonej decyzji, które to stanowisko Sąd podziela, organ emerytalny nie jest organem właściwym w sprawie kwestionowania prawidłowości wystawionego przez Komendę Rejonową PSP w [...] ww. zaświadczenia o wysokości uposażenia.
W świetle powyższego brak jest podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja Ministra SWiA z dnia [...] listopada 2023 r. narusza prawo, a w konsekwencji brak jest podstaw do uwzględnienia skargi.
Nie ma racji Skarżący podnosząc, że wydając zaskarżoną decyzję organ dopuścił się naruszenia art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów. Podkreślenia wymaga, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji organ nadzoru nie przeprowadza postępowania dowodowego, bowiem nie rozstrzyga ponownie sprawy co do istoty. Organ ocenia wyłącznie to, czy kwestionowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja jest dotknięta którakolwiek z wad kwalifikowanych określonych w art. 156 § 1 k.p.a. W niniejszej sprawie Minister SWiA takich wadliwości nie stwierdził i stanowisko to jest, w ocenie Sądu, prawidłowe.
Nie ma również racji Skarżący twierdząc, że w sprawie doszło do naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 6 - 11 k.p.a., ani pozostałych, wymienionych w skardze przepisów postępowania administracyjnego. W szczególności Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 104 § 1 i 2 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Sprawa z wniosku Skarżącego z dnia [...] maja 2018 r. została bowiem prawidłowo rozpoznana w drodze decyzji administracyjnej, zaś decyzja ta zawiera wszystkie elementy określone w art. 107 § 1 i 3 k.p.a., w tym uzasadnienie faktyczne i prawne.
Nieuzasadnione są również zarzuty dotyczące naruszenia terminów załatwiania spraw administracyjnych (art. 35 i 36 k.p.a.), bowiem przedmiotem skargi nie była bezczynność, czy też przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie z wniosku z dnia [...] maja 2018 r., lecz decyzja Dyrektora ZER MSWiA z dnia [...] sierpnia 1997 r., co wprost wynika z treści skargi. W związku z tym również kwestia rozstrzygnięcia ponaglenia z dnia [...] sierpnia 2023 r. nie była przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie, bowiem wykracza ona poza jej zakres przedmiotowy. Na marginesie zauważyć jednak należy, że zgodnie z treścią odpowiedzi na skargę Minister SWiA rozpatrzył ponaglenie Skarżącego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...].
Skarżący podnosił w skardze, że kwestionowana decyzja Dyrektora ZER MSWiA z dnia [...] sierpnia 1997 r. została wydana "pomimo braku żądania strony i wbrew woli strony", a ponadto, że została wydana na skutek "poświadczenia nieprawdy" we wniosku z dnia [...] września 1996 r. Raz jeszcze w związku z tym należy wskazać, że decyzja ta została wydana na skutek złożenia przez Skarżącego wniosku o przyznanie strażackiej renty inwalidzkiej, co wynika z akt sprawy. Natomiast jeśli Skarżący ma jakiekolwiek podstawy do tego aby prezentować w tej kwestii odmienne stanowisko (jak powyżej), powinien zwrócić się do właściwych w tym przedmiocie organów.
Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W świetle ww. przepisu przed sądem administracyjnym dopuszczalne jest prowadzenie dowodów wyłącznie z dokumentów i to w ograniczonym zakresie oraz w szczególnych warunkach, a jego celem jest wyjaśnienie istotnych wątpliwości co do zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Istota uzupełniającego postępowania dowodowego polega więc na jego przeprowadzeniu w sytuacji, gdy brak dowodu z dokumentu uniemożliwia lub znacznie utrudnia ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Nadto, dopuszczenie dowodu przez sąd jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu (por. wyroki NSA z dnia 23 lutego 2022 r., sygn. akt III OSK 1054/21; z dnia 14 kwietnia 2023 r., sygn. akt III OSK 2846/21; publ. CBOSA).
W niniejszej sprawie Sąd oddalił wnioski dowodowe Skarżącego złożone w skardze oraz w pismach procesowych z dnia [...] marca 2024 r., [...] kwietnia 2024 r. oraz [...] lipca 2024 r. Za niedopuszczalny Sąd uznał wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków. Odnośnie pozostałych wniosków Sąd stwierdził, że powołane przez Skarżącego orzeczenia oraz dokumenty z akt sprawy nie wyczerpują definicji dokumentu w rozumieniu art. 106 § 3 p.p.s.a., a ponadto nie zachodzą przesłanki określone w tym przepisie, bowiem nie zaistniały istotne wątpliwości, których wyjaśnienie byłoby niezbędne dla podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd oddalił również wniosek o przeprowadzenie dowodu z pisma ZER MSWiA z dnia [...] maja 2024 r. nr [...], bowiem pismo to zostało sporządzone po dacie wydania zaskarżonej decyzji, natomiast Sąd ocenia daną sprawę według stanu faktycznego oraz stanu prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
Konkludując stwierdzić należy, że zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Sąd nie stwierdził podstaw do eliminacji z obrotu prawnego decyzji Ministra SWiA z dnia [...] listopada 2023 r. z powodów wskazanych powyżej.
Podkreślić należy, że kontrolowana w trybie nadzorczym decyzja Dyrektora ZER MSWiA z dnia [...] sierpnia 1997 r. rozstrzygała wyłącznie kwestię przyznania Skarżącemu strażackiej renty inwalidzkiej. Zatem wszystkie zarzuty i argumenty skargi, które nie dotyczyły tego zagadnienia, a odnosiły się w szczególności do kwestii nieprzyznania Skarżącemu emerytury policyjnej, nie mogły być przedmiotem oceny organu nadzorczego, ani kontroli Sądu, w przedmiotowej sprawie.
Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 153 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.