II SA/Wa 2117/15

II SA/Wa 2117/15 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2016-02-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-12-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Adam Lipiński /sprawozdawca/
Danuta Kania
Iwona Dąbrowska /przewodniczący/
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
I OSK 1461/17 - Wyrok NSA z 2017-12-14
I OSK 1461/16 - Wyrok NSA z 2016-11-25
II SA/Rz 1064/16 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2017-02-16
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 145  par. 1  pkt 1  lit.  a i c,  art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Danuta Kania, Adam Lipiński (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2016 r. sprawy ze skargi I. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Narodowego [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] z dnia [...] października 2015 r. nr L.dz. [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] lipca 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję poprzedzającą z dnia [...] września 2015 r. w części dotyczącej punktu 1,2,3 wniosku; 2. w pozostałym zakresie skargę oddala; 3. zasądza od Narodowego [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na rzecz I. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] lipca 2015 r., złożonym w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, przedsiębiorstwo I. Sp. z o.o. wystąpiło do Narodowego [...] Sp. z o.o. z następującymi żądaniami:
udostępnienie pisma Konsorcjum pełniącego funkcję Generalnego Wykonawcy na Stadionie Narodowym, skierowanego do N[...], wraz z którym generalny wykonawca przedłożył N[...] projekt umowy lub umowę o numerze [...] zawartą z I. oraz udostępnienie wszystkich załączników do powyższego pisma Konsorcjum, w szczególności załącznika w postaci dokumentów składających się na umowę o numerze [...] zawartą z I.;
udzielenie informacji poprzez potwierdzenie i udokumentowanie otrzymania kopii umowy o numerze [...] zawartej pomiędzy I. a Konsorcjum;
przedstawienia kopii dokumentu zawierającego oświadczenie N[...] o wyrażeniu zgody na zawarcie umowy z I. w charakterze podwykonawcy;
potwierdzenia i udokumentowania, że to N[...] zamieściło lub zleciło zamieszczenie na swojej stronie internetowej informacji o wyborze I. jako podwykonawcy na Stadionie Narodowym, tj. informacji datowanej na [...].01.2010 roku, która nadal jest dostępna pod adresem: [...];
udzielenia informacji wskazującej firmę (podmiot zewnętrzny), której zlecono zarządzanie stroną internetową N[...] w okresie od [...].12.2009 do [...].01.2010 roku.
Wraz z wnioskiem I. przedstawił pismo Biura Budowy Stadionu Narodowego w W. z dnia [...] marca 2011 r., adresowane do przedsiębiorstwa I., informujące iż Zamawiający uzyskał zgodę Inwestora na zatrudnienie I. Sp. z o.o. jako podwykonawcy i informujące o przekazaniu do Inwestora kopii Umowy [...].
W uzasadnieniu wniosku o udostępnienie informacji I. wskazał, że realizacja Stadionu Narodowego w W. odbywała się w oparciu o przepisy ustawy o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 z dnia 7 września 2007 r. (Dz.U. Nr 173, poz. 1219). N[...] jest spółką celową utworzoną przez Skarb Państwa w celu przygotowania i wykonania przedsięwzięć Euro 2012 (art. 7 ust. 1 ustawy), m.in. budowy Stadionu Narodowego.Zgodnie z art. 8 ust. 1 tej ustawy, uprawnienia ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa określone w przepisach ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa (Dz.U. Nr 106, poz. 493, z późn. zm.) w stosunku do spółki celowej wykonuje wyłącznie minister właściwy do spraw kultury fizycznej. Natomiast zgodnie z art. 17 ust. 3 powyższej ustawy, N[...] realizowało inwestycję w postaci budowy Stadionu Narodowego w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa.Na podstawie umowy z dnia [...] grudnia 2008 r. o powierzeniu spółce celowej zadań związanych z przygotowaniem i wykonaniem przedsięwzięcia Euro 2012 zawartej pomiędzy N[...] a Skarbem Państwa, reprezentowanym przez Ministra Sportu i Turystyki, N[...] został ustanowiony pełnomocnikiem w zakresie realizacji Stadionu Narodowego.
Zarówno ustawa o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 jak również wspomniana umowa pomiędzy N[...] a Skarbem Państwa wprost wskazują na umocowanie N[...] do działania w imieniu i na rachunek Skarbu Państwa. Dodatkowo zakres wyżej wskazanego umocowania został potwierdzony przez N[...] m.in. na stronie internetowej.
Informacja dotycząca wyrażenia zgody na zawarcie z I. umowy podwykonawczej w zakresie realizacji instalacji [...] oraz sieci zewnętrznych na Stadionie Narodowym, w tym także informacja na temat wartości tych robót oraz otrzymania kopii tej umowy stanowi informację publiczną również z tego względu, że dotyczy realizacji projektu o charakterze publicznym, co jest tożsame z gospodarowaniem majątkiem Skarbu Państwa. Całość udziałów w N[...] należy przy tym do Skarbu Państwa.
Informacje i dokumenty dotyczące otrzymania przez N[...] umowy zawartej przez generalnego wykonawcę z podwykonawcą, wyrażenia zgody na zawarcie takiej umowy, jak również dotyczące wiedzy N[...] o wykonywaniu prac przez podwykonawcę, zakresie tych prac oraz umówionym wynagrodzeniu są informacjami publicznymi, które dotyczą zobowiązań Skarbu Państwa. Przedłożenie N[...] umowy podwykonawczej czy też wyrażenie przez N[...] zgody na zawarcie takiej umowy jak również wiedza N[...] o wykonywaniu prac przez podwykonawcę, zakresie tych prac oraz umówionym wynagrodzeniu wywołują skutek w postaci odpowiedzialności solidarnej Skarbu Państwa za zapłatę wynagrodzenia podwykonawcy (6471 K.c.). Są to więc informacje dotyczące w szczególności zobowiązań Skarbu Państwa.
Dodatkową okolicznością wskazującą na obowiązek udostępnienia wnioskowanych informacji i dokumentów jako informacji publicznej jest fakt, że sam N[...] udostępnił informację o zawarciu przez generalnego wykonawcę z I. jako podwykonawcą na Stadionie Narodowym, dodatkowo podając informację o zakresie i wartości zleconych prac. Informację zamieszczono na stronie internetowej N[...] w dniu [...].01.2010 roku.
Uzyskanie wskazanych informacji jest podyktowane nie tylko treścią komunikatu zamieszczonego na stronie internetowej N[...] z dnia [...].01.2010, lecz również treścią pisma z dnia [...].03.2011 roku, sygn.[...], skierowanego przez Konsorcjum Generalnego Wykonawcy do I. We wspomnianym piśmie przedstawiciele Konsorcjum potwierdzili, iż inwestor (N[...]) otrzymał kopię umowy o numerze [...] i wyraził zgodę na zatrudnienie I. w charakterze podwykonawcy.
W dalszej części uzasadnienia wniosku, w celu wykazania istnienia w niniejszej sprawie przesłanek podmiotowych i przedmiotowych warunkujących stosowanie ustawy o dostępie do informacji publicznej, I. wskazywał na przepisy art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. ust. 1 pkt 3 i pkt 5 oraz art. 6 ust. 1 tej ustawy oraz na orzecznictwo sądów administracyjnych w tym przedmiocie.
W odpowiedzi na powyższy wniosek, Narodowe [...] Sp. z o.o. pismem z dnia [...] września 2015 r. (zwanym także rozstrzygnięciem, albo decyzją) odmówiło udostępnienia żądanej informacji publicznej, stanowiącej pkt 1, pkt 2 i pkt 3 wniosku.
Natomiast w zakresie pkt. 4 i pkt 5 wniosku, poinformowało I., że ze względu na znaczną redukcję zatrudnienia w N[...] w stosunku do okresu obejmującego przygotowania do turnieju EURO 2012, obecnie nie jest możliwe ustalenie czy N[...] zamieścił lub zlecił zamieszczenie informacji o wyborze I. jako podwykonawcy. N[...] nie posiada dokumentacji, z której wynikałoby, kto podjął decyzję o zamieszczeniu przedmiotowej informacji na stronie internetowej.Ponadto poinformowano, że z analizy umów zawartych przez N[...], których przedmiotem jest świadczenie usług informatycznych wynika, że w okresie do [...] grudnia 2009 roku do [...] stycznia 2010 roku obsługę informatyczną (w tym m.in. utrzymanie i rozwój strony [...] na rzecz N[...] świadczyła u. Sp. z o.o. z siedzibą w W.
W zakresie odmowy udostępnienia informacji Narodowe [...] wskazało na przepis art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej i oświadczyło, że dokumenty których dotyczy wniosek (w zakresie określonym w pkt od 1 do 3) objęte są wolą N[...] zachowania ich jako niepoznawalnych dla osób trzecich, a w szczególności dla przeciwników procesowych N[...] oraz Skarbu Państwa w postępowaniach sądowych związanych z rozliczeniem inwestycji w postaci budowy Stadionu Narodowego w W.
W ocenie Narodowego [...] powyższe oświadczenie powoduje, że dokumenty te objęte są tajemnicą przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie o informacji publicznej. Wyłącza to możliwość udostępnienia tych dokumentów osobom trzecim, a w szczególności pełnomocnikom przeciwników procesowych N[...] lub Skarbu Państwa.
Dla poparcia swojej argumentacji N[...] wskazało na konstrukcje art. 11 ust 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz na wyroki NSA z dnia 11stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 2267/12oraz z dnia 6 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 89/09 i wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/WA 364/14.
W ocenieNarodowego [...], żądana informacja ma bezsprzecznie wymierną wartość gospodarczą, albowiem w przypadku ujawnienia informacji o przyjętej strategii obrony w postępowaniu sądowym, strona przeciwna może doprowadzić do korzystnego dla niej rozstrzygnięcia, które narazi na znaczne straty finansowe.Ujawnienie informacji spowodowałoby, że N[...] lub Skarb Państwa nie miałyby symetrycznej (równorzędnej) możliwości uzyskania w trybie informacji publicznej dostępu do dokumentów przedsiębiorców, którzy są jego przeciwnikami procesowymi w sporach sądowych dotyczących rozliczeń inwestycji budowy Stadionu Narodowego. Chęć uzyskania dostępu do informacji publicznej nie może mieć na celu poznania strategii procesowych i istotnych faktów mogących wpłynąć na przebieg sporu sądowego.
Powyższe pismo zostało przez przedsiębiorstwo I. potraktowane jako rozstrzygniecie w trybie art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej i spotkało się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Po rozpatrzeniu powyższego środka odwoławczego, Narodowe [...] Sp. z o.o. pismem z dnia [...] października 2015 r. (zwanym dalej rozstrzygnięciem albo decyzją) utrzymało w całości swoje poprzednie rozstrzygniecie z dnia [...] września 2015 r., zarówno w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji, odnoście żądań zawartych w pkt 1-3 wniosku, z uwagi na treść art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jak i w zakresie załatwienia pkt 4 i pkt 5 wniosku. Dodatkowo w aspekcie odmowy udostępnienia żądanej informacji, Narodowe[...] wskazało, iż I. wniósł do Sądu Okręgowego w [...] , zarówno przeciwko Skarbu Państwa jak i przeciwko N[...] dwa pozwy: (1) o zapłatę kwoty [...]zł (sygn. akt [...]) oraz (2) o zapłatę kwoty [...] zł. Spółka I. w piśmie z dnia [...] lipca 2015 r.
I. Sp. z o.o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na całe powyższe rozstrzygniecie z dnia [...] października 2015 r., podtrzymujące w mocy poprzedzające rozstrzygniecie z dnia [...] września 2015 r.
Strona skarżąca zarzuciła Narodowemu [...] Sp. z o.o.:
1. Naruszenie art. 2 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez odmowę udostępnienia informacji stanowiącej informację publiczną w zakresie:
1. nieudostępnienia pisma Konsorcjum pełniącego funkcję Generalnego Wykonawcy na Stadionie Narodowym skierowanego do Narodowego [...] Sp. z o.o., wraz z którym generalny wykonawca przedłożył projekt umowy lub umowę o numerze [...] zawartą z I. Sp. z o.o. oraz nieudostępnienia wszystkich załączników do powyższego pisma Konsorcjum, w szczególności załącznika w postaci dokumentów składających się na umowę o numerze [...] zawartą z I. Sp. z o.o.;
2. nieudzielenia informacji poprzez potwierdzenie i udokumentowanie otrzymania kopii umowy o numerze [...] zawartej pomiędzy I. Sp. z o.o. a Konsorcjum;
3. nieprzedstawienia kopii dokumentu zawierającego oświadczenie Narodowego [....] Sp. z o.o. o wyrażeniu zgody na zawarcie umowy z I. Sp. z o.o. w charakterze podwykonawcy na budowie Stadionu Narodowego;
4. niepotwierdzenia oraz nieudokumentowania, że to Narodowe [...] Sp. z o.o. zamieściło lub zleciło zamieszczenie na swojej stronie internetowej informacji o wyborze I. Sp. z o.o. jako podwykonawcy robót na Stadionie Narodowym, tj. informacji datowanej na [...].01.2010 roku, która nadal jest dostępna pod adresem: -[...];
5. nieudzielenia pełnej informacji wskazującej firmę (podmiot zewnętrzny), której zlecono zarządzanie stroną internetową Narodowego [...] Sp. z o.o. w okresie od [...].12.2009 do [...].01.2010 roku.
2. Naruszenie art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w związku z odmową udostępnienia informacji publicznej przezNarodowe [...] sp. z o.o.poprzez:
1. nieuzasadnione powołanie się na ograniczenie w postaci tajemnicy przedsiębiorcy w udostępnianiu wnioskowanych informacji, podczas gdy wnioskowane informację nie stanowią tajemnicy przedsiębiorcy;
2. nieuzasadnione przyjęcie, że wnioskowane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, podczas gdy Narodowe [...] Sp. z o.o. z własnej woli udostępniło wnioskowane informacje dla szerokiego grona adresatów, a tym samym informacje te utraciły cechę poufności;
3. nieuzasadnione przyjęcie, że wnioskowane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, podczas gdy Narodowe [...] Sp. z o.o. nie podjęło odpowiednich działań mających na celu zapobieżenie udostępnienia informacji lub zachowanie ich poufności.
3. Naruszenie art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w związku z art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez:
1. odmowę udostępnienia informacji publicznej z uwagi możliwość wykorzystania (nadużywania) informacji uzyskanych w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej przez I. Sp. z o.o., podczas gdy przepisy prawanie przewidująmożliwości ograniczenia dostępu do informacji publicznej, z uwagi na to, w jaki sposób informację będą lub mogą być wykorzystane;
2. odmowę udostępnienia informacji publicznej, z uwagi na sprzeczność ze standardami wynikającymi z zasady równości stron postępowania sądowego, podczas gdy przepisy prawa nie przewidują możliwości ograniczenia dostępu do informacji publicznej z uwagi na toczące się postępowania sądowe,a w konsekwencji przyjęcie przez Narodowe [...] Sp. z o.o., że nieudostępnienie informacji publicznej jest prawnie uzasadnione nawet w przypadku, gdy działania jednostki gospodarującej majątkiem Skarbu Państwa mogą być sprzeczne z przepisami prawa.
3. odmowę udostępnienia informacji publicznej z uwagi na fakt, że Narodowe [...] Sp. z o.o. toczy spory sądowe z I. Sp. z o.o., podczas gdy przepisy prawa nie przewidują możliwości ograniczenia udostępnienia informacji publicznej z uwagi na okoliczności dotyczące podmiotu żądającego udzielenia informacji publicznej.
Wskazując na powyższe zarzuty I. Sp. z o.o. wniósł o:
uchylenie w całości zaskarżonego rozstrzygnięcia,
wnoszę o zobowiązanie Narodowego [...] Sp. z o.o. do udzielenia informacji publicznej w zakresie wskazanym we wniosku strony skarżącej z dn. [...].07.2015 roku,
zasądzenie od Narodowego [...] Sp. z o.o. na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi I. powtórzył wywody przywołane we wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] lipca 2015 r. Natomiast na poparcie zarzutów skargi, w zakresie wadliwości powołania się w zaskarżonych rozstrzygnięciach na art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, przywołał między innymi wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 2143/13; wyroki WSA w Warszawie: z dnia 23 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 1626/13, z dnia 16 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 274/14, z dnia 11 października 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 1421/13 i z dnia oraz wyrok WSA w Krakowie z dnia 11 sierpnia 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 571/15, wyrok WSA w Łodzi z dnia 9 czerwca 2014 r., sygn. akt II SAB/Łd 50/14, wyroki NSA: z dnia 11 września 2012 r. sygn. akt I OSK 912/12, z dnia 2 kwietnia 2014 r. sygn. akt I OSK 1741/13, z dnia 11 grudnia 2014 r. sygn. akt I OSK 213/14, z dnia 15 listopada 2013 roku, I OSK 1933/13, wyroki WSA w Lublinie: z dnia 7 października 2014 r. sygn. akt II SA/Lu 689/14 i z 16 stycznia 2014 r. sygn. akt II SAB/Lu 681/13.
W odpowiedzi na skargę Narodowe [...] Sp. z o.o. wniosło o jej oddalenie. W uzupełnieniu argumentacji zawartej w zaskarżonych rozstrzygnięciach, podało, iż I. może zwrócić się do sądu gospodarczego o wydanie stosownego zarządzenia na podstawie art. 248 § 1 Kpc i w przypadku akceptacji przez sąd takiego wniosku, uzyskać dokumenty żądane w pkt 1 - 3 wniosku z dnia [...] lipca 2015 r. Nie ma natomiast podstaw aby dokumenty te I. uzyskał bez kontroli sądu gospodarczego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zażądał od Narodowego [...] Sp. z o.o. dokumentów dotyczących pkt 1-3 wniosku z dnia [...] lipca 2015 r. i Spółka dokumenty te przekazała Sądowi, z zastrzeżeniem nieudostępniania ich.
Na rozprawie pełnomocnik I. Sp. z o.o. poparł skargę w całości a pełnomocnik Narodowe [...] Sp. z o.o. poparł w całości odpowiedź na skargę i oświadczył, iż dokumenty objęte pkt 1, pkt 2 i pkt 3 wniosku z dnia [...] lipca 2015 r. nie znajdują się w aktach spraw gospodarczych, o których mowa w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna w części dotyczącej merytorycznego rozstrzygnięcia przez Narodowe [....] Sp. z o.o. pkt. 1, pkt. 2 i pkt. 3 wniosku I. Sp. z o.o. o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] lipca 2015 r. W pozostałym zakresie, to jest odnieście pkt. 4 i pkt 5 powyższego wniosku, skargę należało oddalić.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż oba rozstrzygnięcia Narodowego [...] Sp. z o.o. to jest z dnia [...] października 2015 r. i z dnia [...] września 2015 r. należy traktować jako decyzje administracyjne, przewidziane w art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Za takim zakwalifikowaniem tych rozstrzygnięć przemawiają zawarte w nich elementy charakterystyczne dla decyzji administracyjnej jak – rozstrzygniecie skierowane do indywidualnie oznaczonego adresata (tu: I. Sp. z o.o.o), oparcie tych rozstrzygnięć na wskazanych w nich przepisach prawa (tu: art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej) oraz wydanie tych rozstrzygnięć przez uprawniony do tego podmiot, zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3 w zw. z art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej (tu: Narodowe [...] Sp. z o.o.). Oczywiście rozstrzygnięcia te pozbawione są niektórych innych cech charakterystycznych dla decyzji, np. brak stosownych pouczeń, czy też brak w rozstrzygnięciu z dnia [...] października 2015 r. powołania się na przepis art. 138 Kpa. Jednakże nie są to cechy decydujące o uznaniu danego rozstrzygnięcia za decyzję administracyjną a nadto pomimo braku przywołania w rozstrzygnięciu z dnia [...] października 2015 r. art. 138 Kpa, rozstrzygnięcie to zawiera charakterystyczne dla tego przepisu sformułowanie o utrzymaniu w mocy poprzedzającego rozstrzygnięcia a zatem zawiera rozstrzygniecie mieszczce się w katalogu rozstrzygnięć wskazanym w tym przepisie. Zatem oba rozstrzygnięcia Narodowego [...] Sp. z o.o. z dnia [...] października 2015 r. i z dnia [...] września 2015 r. należy traktować jako odpowiednio decyzję administracyjną wydaną w trybie art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej i decyzje wydana w wyniku wniesienia środka odwoławczego od wcześniejszej decyzji.
W niniejszej sprawie nie jest sporne, iż wszystkie żądane przez I. Sp. z o.o. we wniosku z dnia [...] lipca 2015 r. informacje (pkt 1-5 wniosku) stanowią informację publiczną, albowiem mieszczą się w kategorii wskazanej w art. 6 ust. 1 pkt 5 oraz ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a sam wniosek został skierowany do podmiotu realizującego zadania publiczne (art. art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy) i jego treść dotyczy właśnie realizacji tych zadań.
Pytania zawarte we wniosku dotyczą sfery faktów oraz dokumentów związanych z realizacja zadania publicznego (tu: budowa Stadionu Narodowego w W.). W tym miejscu podkreślić należy, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych informacją publiczną są nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane i wytworzone przez podmioty realizujące zadania publiczne, ale także te dokumenty, których podmiot taki używa do zrealizowania powierzonych mu prawem konkretnych zadań publicznych.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga w części dotyczącej pkt 4 i pkt 5 wniosku nie jest zasadna.
W zakresie powyższych pytań, Narodowe [...] w drodze rozstrzygnięć z dnia [...] września 2015 r. i z dnia [...] października 2015 r. (czyli decyzji) poinformowało I., że ze względu na znaczną redukcję zatrudnienia w N[...] w stosunku do okresu obejmującego przygotowania do turnieju EURO 2012, obecnie nie jest możliwe ustalenie czy N[...] zamieścił lub zlecił zamieszczenie informacji o wyborze I. jako podwykonawcy. N[...] nie posiada dokumentacji, z której wynikałoby, kto podjął decyzję o zamieszczeniu przedmiotowej informacji na stronie internetowej. Ponadto poinformowano, że z analizy umów zawartych przez N[...], których przedmiotem jest świadczenie usług informatycznych wynika, że w okresie do [...] grudnia 2009 roku do [...] stycznia 2010 roku obsługę informatyczną (w tym m.in. utrzymanie i rozwój strony [...] na rzecz N[...] świadczyła u. Sp. z o.o. z siedzibą w W.
Zatem Narodowe [...] udzieliło zainteresowanemu wyczerpującej odpowiedzi na powyższe pytania, wskazując (zgodnie z żądaniem 5 wniosku) przedsiębiorstwo któremu zleciło prowadzenie strony internetowej N[...], oraz informując o braku posiadania informacji w zakresie żądania 4 wniosku.
Natomiast okoliczność, iż I. odpowiedzią tą nie jest usatysfakcjonowany, nie może wpłynąć na fakt załatwienia sprawy przez Narodowe [...] w zakresie pkt. 4 i pkt 5 wniosku. Dodać tu należy, iż na podmiocie zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej ciąży obowiązek udostępnienia faktycznie posiadanej informacji. Zatem skoro informacji takiej podmiot zobowiązany nie posiada (niezależnie od oceny czy powinien ją posiadać czy nie, co wykracza poza przedmiot niniejszego postępowania) to oczywistym jest, że nie może takiej informacji udostępnić.
W niniejszej sprawie wyłania się także problem nieprawidłowego użycia przez Narodowe [...], dla załatwienia tej części wniosku, formy decyzji, albowiem udostępnienie informacji publiczne (tu: podanie nazwy przedsiębiorstwa prowadzącego stronę internetową N[...]) stanowi czynność materialno-techniczną, dla której nie jest przewidziana forma decyzji. Ustawa o dostępie do informacji publicznej formę decyzji przewiduje jedynie dla odmowy udostępnię informacji (art. 16) a nie dla jej udostępnienia. Również wskazanie na brak posiadania żądanej informacji powinno być dokonane pismem zwykłym.
Jednakże powyższe formalne uchybienia nie mają tu znaczenia w rozpatrzeniu pkt. 4 i pkt. 5 wniosku przez Narodowe [...], albowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i tak uchylił oba rozstrzygnięcia (decyzję) z dnia [...] października 2015 r. i z dnia [...] września 2015 r. z powodów poniżej podanych. Natomiast, co jest istotne dla załatwienia pkt. 4 i pkt. 5 wniosku, pomijając już formę, w której informacja została udostepniona, I. uzyskał informację o przedsiębiorstwie, które prowadziło stronę internetową N[...] oraz uzyskał informację o braku po stronie N[...] możliwości zrealizowania pkt. 4 wniosku, z uwagi na brak po stronie tego podmiotu niezbędnych danych, potrzebnych do udzielenia żądanej informacji.
W zakresie sposobu i treści załatwienia przez Narodowe [...] Sp. z o.o. pkt. 1-3 wniosku, istota sprawy sprowadzała się do oceny czy wyłączenie, decyzją z dnia [...] września 2015 r., utrzymaną następnie w mocy decyzją z dnia [...] października 2015 r., jawności żądanej informacji z uwagi na tajemnicę przedsiębiorstwa było prawidłowe.
Ustawa z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 198), zawiera regulację dopuszczającą możliwość odmowy udostępnienia informacji z powołaniem się na dobro chronione. W myśl art. 5 ust. 2 omawianego aktu prawnego, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu między innymi ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Zgodnie z ugruntowanym od lat orzecznictwem sądów administracyjnych materię tajemnicy przedsiębiorcy należy badać przez pryzmat przepisu art. 11 ust. 4 ustawy z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503), w myśl którego informacja może być uznana za tajemnicę przedsiębiorstwa jeżeli ma charakter techniczny, technologiczny, handlowy lub organizacyjny przedsiębiorstwa, nie została ujawniona do wiadomości publicznej, a także podjęto w stosunku do niej niezbędne działania w celu zachowania poufności. Aby zaś móc w sposób uprawniony mówić o tajemnicy przedsiębiorstwa, przesłanki wymienione w przywołanym przepisie muszą występować łącznie.
Przechodząc do realiów niniejszej sprawy przybliżyć należy istotę, której dotyczą trzy pierwsze punkty wniosku z dnia [...] lipca 2015 r.
Istota ta sprowadza się do udostępnienia pisma Generalnego Wykonawcy Stadionu Narodowego skierowanego do N[...] i dotyczącego przedstawienia mu umowy z przedsiębiorstwem I. (to jest umowy o nr [...]) wraz załącznikami do tej umowy (pkt 1 wniosku); potwierdzenie faktu otrzymania umowy [...] (pkt 2 wniosku); udostępnienia kopii dokumentu zawierające oświadczenie N[...] o wyrażeniu zgody na zawarcie umowy z I. jako podwykonawcą (pkt 3 wniosku). Chodzi tu zatem o istotny dla procesu inwestycyjnego dokumenty (pkt 1 i 3 wniosku) oraz o potwierdzenie faktu istotnego dla tego procesu zdarzenia (pkt 2 wniosku).
Okolicznością niesporną było to, że N[...] ani na etapie zawierania umowy o numerze [...] pomiędzy I. Sp. z o.o. a Konsorcjum, ani na etapie przekazywania mu przez Wykonawcę dokumentów tej umowy w celu jej akceptacji, czy też na etapie dokonywania akceptacji przedsiębiorstwa I. jako podwykonawcy, nie zastrzegł objęcia tajemnicą pism (dokumentów) wytworzonych w toku powyższych czynności oraz faktu wytworzenia otrzymania umowy o nr [...]. Powyższa konstatacja świadczy o tym, iż niespełniona została jedna z przesłanek, o jakich mowa w przywołanym przepisie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (przedsiębiorca nie podjął niezbędnych kroków w celu zachowania danej informacji w poufności). Brak owego zastrzeżenia na ww. etapach realizacji zadania inwestycyjnego stanowi o formalnej wadliwości przedmiotowego zastrzeżenia.
Narodowe [...] na takie zastrzeżenie wskazuje dopiero w decyzji z dnia [...] września 2015 r., argumentując o potrzebie podjęcia przez niego takiego środka, w związku z procesami toczącymi się przez sądami gospodarczymi z powództwa przedsiębiorstwa I.
Natomiast, co wprost wynika z pisma Biura Budowy Stadionu Narodowego w W. z dnia [...] marca 2011 r., Zamawiający uzyskał zgodę Inwestora na zatrudnienie I. Sp. z o.o. jako podwykonawcy i przekazał Inwestorowi kopię umowy [...]. Nadto informacja o akceptacji przez Inwestora przedsiębiorstwa I. została udostępniona na stronie internetowej N[...]. Zatem fakty te nie mogą stanowić tajemnicy, skoro co do swojej istoty zostały upublicznione. Zachowanie w tajemnicy samego dokumentu akceptacji przedsiębiorstwa I. jako podwykonawcy oraz zachowanie w tajemnicy pisma Generalnego Wykonawcy do N[...] w powyższej sprawie – czyli wydanie zastrzeżenie nie ujawniania tych dokumentów, przy powszechnej wiadomości co do ich treści jest całkowicie niezrozumiałe. Również w tym kontekście, niezrozumiałe jest utajnienie faktu otrzymania kopii umowy nr [...], tym bardziej, iż jest to umowa z przedsiębiorstwem I.
Powoływanie się na tajemnicę przedsiębiorstwa dopiero na etapie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, pozostaje w sprzeczności z wcześniejszymi działaniami N[...] w zakresie upublicznienia na własnej stronie internetowej informacji o zaakceptowania I. z o.o. jako podwykonawcy. Działanie takie wskazuje na niekonsekwencje i budzi wątpliwości co do faktycznej intencji Narodowego [...]. Natomiast utajnienie powyższych informacji dopiero na etapie ich żądania w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, należy ocenić także jako spóźnione i niespełniające wymogów art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa, winny być tajemnicą od chwili ich wytworzenia i od tego momentu powinny być chronione przez danego przedsiębiorcę. Brak jest zaś możliwości skutecznego uznania tego, że dana informacja staje się tajemnicą dopiero w momencie, gdy jakiś podmiot wystąpił z wnioskiem o jej udostępnienie. Pojęcie tajemnicy przedsiębiorstwa winno być postrzegane (gdy istnieje) w sferze obiektywnych faktów, a jego byt nie może być uzależnione od faktycznego i późniejszego zainteresowania taką "tajemnicą" przez inne podmioty.
Aby ochrona prawa podmiotowego przedsiębiorcy przewidziana w art. 5 ust. 2 zd. 2 ustawy "zafunkcjonowała", zastrzeżone przez przedsiębiorcę informacje nie mogą być podane do publicznej wiadomości. Istotna jest więc tutaj wola przedsiębiorcy w tym zakresie.
Powyższe oznacza, iż zastrzeżenie tajemnicy stanowi wyjątek od zasady jawności informacji publicznej i z tego względu podmiot zobowiązany do jej udostępnienia nie może ograniczyć się do zdawkowego oświadczenia o istnieniu takiej tajemnicy.
Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 192/13, wskazanie konkretnej podstawy i zakresu utajnienia danej informacji jest konieczne ze względu na specyficzny charakter objęcia ochroną tajemnicy przedsiębiorcy. W takich przypadkach organ musi szczegółowo określić, biorąc pod uwagę podstawy ochrony tajemnicy przedsiębiorcy, z czego wywodzi daną przesłankę odmowy i w czym znajduje ona uzasadnienie. Dopiero taka argumentacja organu, w połączeniu z udostępnionymi sądowi administracyjnemu materiałami źródłowymi, umożliwi temu sądowi ocenę zasadności zastosowanych przesłanek utajnienia danej informacji publicznej.
Natomiast jeżeli w wyniku weryfikacji okaże się, że zastrzeżona informacja nie stanowi tajemnicy przedsiębiorstwa, to zadeklarowane zastrzeżenie staje się bezskuteczne (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 października 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1483/12).
Odnosząc powyższe stwierdzenia do realiów niniejszej sprawy, uznać należy, iż N[...] nie wykazało występowanie okoliczności uzasadniającej przyjęcie, iż żądana informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa w myśl art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, która rodzi skutki wskazane w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.
W tego typu sprawach, o dostęp do informacji publicznych, kwestii tajemnicy przedsiębiorstwa musi być uprawdopodobniona, oparta na faktycznych realiach życia gospodarczego. To zaś przekłada się na obowiązek szerokiego i dokładnego motywowania rozstrzygnięcia powołującego się na odmowę udostępnienia żądanej informacji.
Analizując skarżoną decyzję w części dotyczącej wniosku 1-3, pod kątem ww. wymogów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie doszedł do przekonania, iż jej uzasadnienie nie jest wyczerpujące.
Narodowe [...] uzasadniając odmowę, wskazuje że podanie żądanych informacji do wiadomości przedsiębiorstwa I., spowoduje ujawnienie informacji o przyjętej strategii obrony w postępowaniu przed sadem gospodarczym i może doprowadzić do korzystnego dla strony przeciwnej rozstrzygnięcia, które narazi na znaczne straty finansowe. Ujawnienie informacji spowodowałoby, że N[...] lub Skarb Państwa nie miałyby symetrycznej (równorzędnej) możliwości uzyskania w trybie informacji publicznej dostępu do dokumentów przedsiębiorców, którzy są jego przeciwnikami procesowymi w sporach sądowych dotyczących rozliczeń inwestycji budowy Stadionu Narodowego.
Argumentacja ta jest mało przekonywująca gdy zważy się, że żądanie informacje dotyczą w istocie istotnych dla procesu inwestycyjnego dokumentów oraz faktów, zaś żądający ich udostępnienia jest jednym z podwykonawców tego procesu.
Argumentacja ta jest również mało przekonywująca, gdy zważy się na wcześniejsze upublicznienie okoliczności podwykonawstwa I. na stronie internetowej N[...] oraz gdy zważy się na wyżej opisaną treść pisma Biura Budowy Stadionu Narodowego w W. z dnia [...] marca 2011 r.
Oczywiste jest, iż żądane informacje dotyczą obiegu istotnych dla procesu inwestycyjnego dokumentów, dlatego aby móc skutecznie złamać zasadę transparentności całego procesu inwestycyjnego Narodowe [...] powinno dogłębnie uzasadnić przyczyny utajnienia żądanych informacji i wykazać w drodze ważenia określonych dóbr (prawo do informacji publicznej / tajemnica przedsiębiorcy) dlaczego daje prymat tajemnicy przedsiębiorcy.
Samo powołanie się, iż ujawnienie informacji narazi Narodowe [...] albo Skarb Państwa na niekorzystną sytuację w procesie gospodarczym, stanowi argumentację bardzo ogólna i gołosłowną. Argumentacja taka powinna bardziej przybliżać istotę powyższych obaw. Powinna także wyjaśniać dlaczego obawa taka nie istniała wcześniej na etapie wytwarzania żądanych obecnie dokumentów oraz podejmowania czynności otrzymania kopii umowy nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonując oceny argumentacji uzasadniającej odmowę udostępnienia, może odnieść się jedynie do tych argumentów, jakie zostały powołane w zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji i to nadto w ramach swoich uprawnień czysto kasacyjnych. Rozpatrując niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie wypowiada się czy przedmiotowe informacje powinny zostać udostępnione czy też nie. Wypowiada się natomiast co do zasadności argumentacji odmowy zawartej w uzasadnieniu obu rozstrzygnięć.
W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę Narodowe [...] wskazuje na możliwość uzyskania żądanych informacji w trybie art. 248 § 1 Kpc.
Argumentacja ta, jako niezawarta w decyzji nie może mieć istotnego znaczenia w niniejszej sprawie.
Jednakże, gdyby analizować niniejszą sprawę od strony art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, to ewentualny dostęp do danej informacji poprzez przepisy innej ustawy, czyniło by zbędne procedowanie w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, co w rezultacie także prowadziło by do uchylenia decyzji z dnia [...] września 2015 r. oraz z dnia [...] października 2015 r.
Aby móc skutecznie powołać cię na prawo dostępu do żądanej informacji publicznej poprzez zawarte w przepisach Kpc uprawnienia strony danego procesu do zapoznania się z aktami sprawy (art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej), to żądana w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej informacja musiała by znajdować się w aktach danej sprawy – tu sprawy gospodarczej, o których Narodowe [...] wspomina w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] października 2015 r. Tymczasem na rozprawie, indagowany na te okoliczność pełnomocnik Narodowego [...] oświadczył, że informacje zawarte w pkt 1-3 wniosku z dnia [...] lipca 2015 r. nie znajdują się w aktach spraw gospodarczych toczących się z udziałem przedsiębiorstwa I. Nadto przepis art. 248 § 1 Kpc, na który powołano się w odpowiedzi na skargę, umożliwia jedynie stronie procesu wnioskowanie przeprowadzenia danego dowodu z dokumentu, natomiast dopuszczenie takiego dowodu zależy jedynie od sądu i dowód ten musi być oczywiście istotny dla danego procesu. Okoliczność, iż przez dwa lata (sprawy na które powołuje się Narodowe [...] zawisły w sadzie gospodarczym w 2013 r., co wynika z przywołanej sygnatury) dokumenty te nie znalazły się w aktach sprawy, wskazuje, iż nie są one istotne w tych procesach, inaczej zostały by powołane w urzędu przez sąd gospodarczy.
W związku z powyższym, uznając że skarżona decyzja z dnia [...] października 2015 r. (rozstrzygniecie) jak i poprzedzająca ją decyzja (rozstrzygniecie) z dnia [...] września 2015 r. w części w której odnoszą się one do pkt 1- 3 wniosku, naruszają prawo, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt 1 wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W pozostałym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (pkt. 2 wyroku). O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 wyżej wskazane ustawy (pkt 3 wyroku).