II SA/Wa 2113/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-03-10
NSAAdministracyjneWysokawsa
Krajowa Administracja SkarbowaSłużba Celnawygaśnięcie stosunku służbowegoreformadobór kadrowypropozycja zatrudnieniaKodeks postępowania administracyjnegoustawa wprowadzająca KAS

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę funkcjonariuszki Służby Celnej na decyzję o wygaśnięciu stosunku służbowego, uznając, że reforma KAS uzasadniała dobór kadrowy i nieprzedstawienie propozycji służby.

Skarżąca, funkcjonariuszka Służby Celnej, wniosła skargę na decyzję o wygaśnięciu jej stosunku służbowego, argumentując naruszenie przepisów o składaniu propozycji zatrudnienia uwzględniających kwalifikacje i przebieg służby. Sąd uznał, że reforma Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) uzasadniała dobór kadrowy i prawo organu do nieprzedstawienia propozycji służby, co doprowadziło do wygaśnięcia stosunku służbowego z mocy prawa. Skarga została oddalona.

Sprawa dotyczyła skargi K.S., funkcjonariuszki Służby Celnej, na decyzję Szefa Krajowej Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o wygaśnięciu stosunku służbowego z dniem 31 sierpnia 2017 r. Skarżąca zarzucała organom naruszenie przepisów wprowadzających ustawę o KAS, w szczególności art. 165 ust. 7, poprzez niezłożenie jej propozycji zatrudnienia lub służby uwzględniającej kwalifikacje i przebieg dotychczasowej służby. Argumentowała również naruszenie zasad konstytucyjnych, w tym równości wobec prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, analizując przepisy dotyczące reformy KAS, uznał, że ustawodawca przewidział możliwość wygaśnięcia stosunku służbowego z mocy prawa w przypadku nieprzedstawienia propozycji zatrudnienia lub służby. Sąd podkreślił, że reorganizacja KAS uzasadniała dobór kadrowy i prawo kierownika jednostki do decydowania o zakresie i rodzaju proponowanych warunków. W ocenie Sądu, charakter zadań wykonywanych przez skarżącą oraz ograniczenie liczby komórek organizacyjnych zajmujących się wsparciem zarządzania i komunikacją zewnętrzną stanowiły uzasadnienie dla nieprzedstawienia jej propozycji. Sąd oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, reforma KAS uzasadnia dobór kadrowy i prawo organu do nieprzedstawienia propozycji, co prowadzi do wygaśnięcia stosunku służbowego.

Uzasadnienie

Ustawodawca przewidział możliwość wygaśnięcia stosunku służbowego z mocy prawa w przypadku nieprzedstawienia propozycji zatrudnienia lub służby w ramach reformy KAS. Reorganizacja uzasadnia dobór kadrowy i prawo kierownika jednostki do decydowania o proponowanych warunkach, uwzględniając potrzeby jednostki i charakter zadań.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

p.w. KAS art. 165 § ust. 3, ust. 4, ust. 7

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej

p.w. KAS art. 170 § ust. 1 pkt 1, ust. 2, ust. 3

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej

ustawa o KAS art. 1 § ust. 2

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

Pomocnicze

ustawa o KAS art. 36 § ust. 1 pkt 1-3 i 6

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

ustawa o KAS art. 179

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

ustawa o KAS art. 180

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

Kpa. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa. art. 156 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 60

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 77 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Reforma KAS uzasadnia dobór kadrowy i prawo organu do nieprzedstawienia propozycji służby. Charakter zadań wykonywanych przez skarżącą nie wpisywał się w katalog zadań funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej. Ograniczenie liczby komórek organizacyjnych zajmujących się wsparciem zarządzania i komunikacją zewnętrzną.

Odrzucone argumenty

Niezłożenie propozycji służby narusza art. 165 ust. 7 ustawy wprowadzającej KAS. Naruszenie zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP). Brak uzasadnienia prawnego i faktycznego decyzji o wygaśnięciu stosunku służbowego. Naruszenie zasad postępowania administracyjnego (prawda obiektywna, dwuinstancyjność).

Godne uwagi sformułowania

Reforma dotychczas istniejącej administracji skarbowej i powołanie Krajowej Administracji Skarbowej [...] wymagała przyjęcia rozwiązań o charakterze przejściowym, w szczególności dotyczących kwestii pracowniczych. Ustawa p.w. KAS w art. 165-174 statuuje zasady zatrudnienia funkcjonariuszy w nowym, skonsolidowanym organie administracji skarbowej. Powołując nowe organy administracji skarbowej ustawodawca miał prawo określić nowe warunki pracy lub służby. Decyzja ma charakter deklaratoryjny, potwierdzający zajście określonego zdarzenia - wygaśnięcie stosunku służbowego z powodu nieprzedstawienia propozycji.

Skład orzekający

Izabela Głowacka-Klimas

przewodniczący sprawozdawca

Andrzej Wieczorek

sędzia

Karolina Kisielewicz

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących reformy KAS, wygaśnięcia stosunku służbowego i możliwości doboru kadrowego w procesie reorganizacji administracji publicznej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego okresu transformacji administracji skarbowej i przepisów wprowadzających KAS.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej reformy administracji publicznej i jej wpływu na status funkcjonariuszy, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i pracy.

Reforma KAS: Czy można stracić pracę z powodu reorganizacji?

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 2113/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-03-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-09-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek
Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący sprawozdawca/
Karolina Kisielewicz
Symbol z opisem
6197 Służba Celna
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OSK 3027/21 - Wyrok NSA z 2022-09-30
Skarżony organ
Szef Krajowej Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 1948
art. art. 165 ust. 3, ust. 4, ust. 7, 170 ust. 2
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Dz.U. 2016 poz 1947
art. art. 1 ust. 2, 36 ust. 1 pkt 1-3 i 6, 179, 180
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant specjalista Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2020 r. sprawy ze skargi K.S. na decyzję Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia stosunku służbowego - oddala skargę -
Uzasadnienie
Szef Krajowej Administracji Skarbowej (dalej Szef KAS) decyzją z [...] lipca 2019 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096, ze zm.; dalej "Kpa."), po rozpoznaniu odwołania K. S. od decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej Dyrektor Izby) z [...] kwietnia 2019 r., nr [...] stwierdzającej wygaśnięcie stosunku służbowego z dniem [...] sierpnia 2017 r., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby.
Do wydania decyzji Szefa K. doszło w następującym stanie sprawy.
Dyrektor Izby pismem z [...] czerwca 2017 r, nr [...], poinformował K. S., że w związku z koniecznością dostosowania miejsca służby do struktury organizacyjnej w Izbie Administracji Skarbowej
w [...] wyznacza jej do dnia [...] sierpnia 2017 r. miejsce wykonywania obowiązków służbowych w Dziale Granicznym w Pionie Celno-Granicznym Izby Administracji Skarbowej w [...]. Jednocześnie wyjaśnił, że zgodnie z art. 170 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę
o Krajowej Administracji Skarbowej, wobec braku przedstawienia propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby stosunek służbowy Pani K. S. wygasa z dniem [...] sierpnia 2017 r.
K. S. (dalej skarżąca) zaskarżyła do Sądu bezczynność Dyrektora Izby wyrażającą się w braku złożenia jej propozycji pełnienia służby
w Służbie Celno-Skarbowej w Krajowej Administracji Skarbowej, pomimo, jak podała, istnieniu ustawowego obowiązku wynikającego z art. 165 ust. 7 ww. ustawy i pomimo upływu ustawowo wyznaczonego tam terminu (tj. 31 maja 2017 r.). Skarżąca wniosła jednocześnie o zobowiązanie organu do niezwłocznego złożenia propozycji określającej nowe warunki pełnienia służby z uwzględnieniem jej kwalifikacji.
W uzasadnieniu skargi wskazała między innymi, że Dyrektor Izby zobligowany był do złożenia jej pisemnej propozycji określającej nowe warunki pełnienia służby, czego nie uczynił. W jej ocenie, Dyrektor Izby mylnie interpretuje przepisy ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej, ponieważ wszystkim pracownikom powinien był złożyć propozycje zatrudnienia, a wszystkim funkcjonariuszom winien był złożyć propozycje służby. Zdaniem skarżącej sytuacja, w której część funkcjonariuszy otrzymała tylko propozycję pracy, a część propozycję służby, jest niezgodna z konstytucyjną zasadą równości (art. 32 Konstytucji RP), gdyż osoby te znajdowały się w takiej samej sytuacji prawnej - wszyscy byli funkcjonariuszami jednolitej i umundurowanej Służby Celno-Skarbowej (a uprzednio jednolitej i umundurowanej Służby Celnej). Z tego powodu w procesie przekształceń Krajowej Administracji Skarbowej osoby te nie mogą być potraktowane odmiennie.
Dyrektor Izby w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie. Wskazał, że
z przepisów wprowadzających ustawę o KAS nie wynika, aby opisane w skardze oczekiwane przez skarżącą czynności organu mieściły się w pojęciu aktu administracyjnego w rozumieniu art. 3 § 3 p.p.s.a. Podniósł, że ustawodawca
na mocy przepisu art. 165 ust. 7 ustawy wprowadzającej KAS pozostawił kierownikom jednostek organizacyjnych tam wskazanych autonomiczne prawo
w zakresie składania propozycji, co oznacza prawo do złożenia propozycji,
jak i prawo do nieskładania takiej propozycji, a w przypadku składania propozycji prawo do decydowania co do jej zakresu i rodzaju.
W ocenie Dyrektora Izby, odwołując się do wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP oraz powtórzonej w art. 6 Kpa. zasady działania organów administracji publicznej na podstawie prawa, nie można oczekiwać, że organ bez przyznania mu w danym zakresie kompetencji do wydania aktu administracyjnego, wyda taki akt. Działanie takie, jako nie oparte na przepisach prawa powszechnie obowiązującego, prowadziłoby do wydania aktu dotkniętego wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (WSA w Gdańsku) wyrokiem z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt III SAB/Gd 52/17, przyjmując, że sprawa sądowoadministracyjna wszczęta ww. skargą dotyczy bezczynności Dyrektora Izby w zakresie wydania decyzji dotyczącej stosunku służbowego, zobowiązał Dyrektora Izby do wydania decyzji w przedmiocie stosunku służbowego skarżącej w terminie 14 dni od dnia otrzymania przez organ odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami oraz stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.
WSA w Gdańsku nie podzielił argumentacji skarżącej, że dotychczasowym funkcjonariuszom można było zaproponować jedynie dalsze pełnienie służby. Z treści regulacji zawartych w ustawie - Przepisy wprowadzające ustawę o KAS wynika, że kierownicy określonych jednostek mogą złożyć funkcjonariuszom celnym zarówno pisemną propozycję określającą nowe warunki pełnienia służby (zgodnie z art. 169 ust. 4), jak też propozycję określającą nowe warunki zatrudnienia, która to propozycja nie stanowi decyzji administracyjnej ani aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Zdaniem WSA w Gdańsku, powyższa konstatacja w sposób bezpośredni wynika z treści art. 169 ust. 3 i ust. 7 ww. ustawy, także brzmienie art. 165 ust. 7 i art. 170 ust. 1 pkt 1 oraz art. 170 ust. 3 ustawy wskazuje, że złożenie powyższych propozycji nie ma charakteru obligatoryjnego. W przypadku, gdy określonemu funkcjonariuszowi nie mogła być złożona stosowna propozycja, organ był obligowany do wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie stosunku służbowego, równoznacznej z decyzją o zwolnieniu ze służby. Uzasadnienie takiej decyzji winno zawierać przedstawienie funkcjonariuszowi przesłanek niezłożenia propozycji nowych warunków zatrudnienia albo pełnienia służby. Funkcjonariusz, który w istocie traci dotychczasowy status, ma bowiem pełne prawo do poznania przyczyn wygaśnięcia stosunku służbowego (w świetle posiadanych przez niego kwalifikacji i przebiegu dotychczasowej służby). Przedstawiając powyższe WSA w Gdańsku stwierdził, że Dyrektor Izby ma możliwość wydania decyzji ustalającej warunki pełnienia służby {złożenia propozycji pełnienia służby) albo decyzji stwierdzającej wygaśnięcie stosunku służbowego skarżącej.
Dyrektor Izby złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie i odrzucenie skargi, ewentualnie o uchylenie tego wyroku w całości
o przekazanie sprawy WSA w Gdańsku do ponownego rozpoznania. W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawił argumentację mającą wykazać zasadność podniesionych w niej zarzutów. Podał między innymi, że organ administracji publicznej działa na podstawie i w granicach obowiązujących przepisów prawa, które w zaistniałym stanie faktycznym nie zobowiązywały Dyrektora Izby do przeprowadzenia postępowania administracyjnego i zakończenia go decyzją administracyjną. Jak stwierdził Dyrektor Izby, przesłanki, zasady i terminy wygaszania stosunków pracy i stosunków służbowych wynikają wprost z przepisów ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o KAS, a nie z decyzji administracyjnych. W niniejszej sprawie nie ma administracyjnego trybu instancyjnego i brak jest drogi sądowej dla dochodzenia roszczeń zgłoszonych przez skarżącą. W konsekwencji stwierdził, że nie został przez ustawodawcę zobligowany do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie wygaśnięcia stosunku służbowego, gdyż to nie organ Krajowej Administracji Skarbowej, w tym przypadku Dyrektor Izby, wygasza stosunek służbowy. Stosunek wygasa z mocy prawa wskutek spełnienia przesłanek ustawowych wygaśnięcia. Zdaniem Dyrektora Izby, skoro stosunek służbowy skarżącej wygasł z mocy prawa, to organ nie był uprawniony, a tym bardziej zobowiązany do wydania w tym przedmiocie rozstrzygnięcia administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 30 stycznia 2019 r., sygn. akt I OSK 792/18, oddalił skargę kasacyjną Dyrektora Izby, nie podzielając jednocześnie stanowiska WSA w Gdańsku w kwestii wskazań zawartych w uzasadnieniu zapadłego wyroku. Uznał, że zawarcie przez Sąd pierwszej instancji wskazań dla organu co do dalszego postępowania, obejmujących rozważenie możliwości wydania w sprawie dotyczącej stosunku służbowego różnego rodzaju decyzji - w tym decyzji ustalającej warunki służby (złożenie propozycji służby), było nieprawidłowe.
W konsekwencji powyższego Dyrektor Izby decyzją z [...] kwietnia 2019 r., na podstawie art. 170 ust. 3 w związku z art. 170 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2016 r. poz. 1948 ze zm.), art. 104 Kpa., art. 276 ust. 2 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 508 ze zm ), stwierdził wygaśnięcie stosunku służbowego z dniem [...] sierpnia 2017 r.
Jak wskazał Dyrektor Izby, w sytuacji dotyczącej byłego funkcjonariusza Służby Celnej, który nie otrzymał do dnia [...] maja 2017 r. pisemnej propozycji określającej warunki zatrudnienia bądź pełnienia służby, decyzja dotycząca stosunku służbowego może jedynie stwierdzić fakt wygaśnięcia stosunku służbowego. Wydana decyzja potwierdza stan faktyczny zaistniały w 2017 r. w związku z wejście w życie przepisów ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę
o Krajowej Administracji Skarbowej i zapisami znajdującymi się w tej ustawie. Wyjaśnił, że nałożony na Dyrektora Izby wspomnianą ustawą obowiązek zapewnienia właściwej obsady kadrowej dotyczył zarówno odpowiedniej liczby pracowników i funkcjonariuszy, jak i doboru pracowników i funkcjonariuszy do realizacji zadań, zgodnie z kwalifikacjami i przebiegiem dotychczasowej pracy lub służby. Propozycję pełnienia służby w Służbie Celno-Skarbowej otrzymały osoby, które będą realizować zadania przewidziane dla tej Służby, bowiem ustawa
o Krajowej Administracji Skarbowej wprost wskazuje katalog zadań, które mogą wykonywać wyłącznie funkcjonariusze. Mając na względzie powyższe Dyrektor Izby podkreślił, że w procesie kształtowania polityki kadrowej zostały uwzględnione potrzeby Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, jak i przesłanki wynikające
z art. 165 ust. 7 wyżej wymienionej ustawy, tj. między innymi: posiadane kwalifikacje, przebieg dotychczasowej pracy lub służby.
Jak stwierdził Dyrektor Izby, korzystając z przysługujących mu kompetencji, podjął decyzję o nieprzedstawieniu K. S. w ustawowym terminie,
tj. do dnia [...] maja 2017 r. pisemnej propozycji służby lub pracy w podległej jednostce. Jednocześnie, pismem z [...] czerwca 2017 r., wskazał wyżej wymienionej miejsce wykonywania obowiązków służbowych w okresie do dnia [...] sierpnia 2017 r. w Dziale Granicznym w Pionie Celno-Granicznym Izby Administracji Skarbowej
w [...].
Dyrektor Izby podał, że istota organizacyjna reformy służb podatkowych
i celnych zajmujących się gromadzeniem dochodów budżetowych w ramach administracji rządowej realizowana przez ustawodawcę w drodze ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej, sprowadzała się między innymi do ograniczenia liczby funkcjonariuszy wykonujących obowiązki w ramach stosunku służby. Ustawodawca pozostawił kierownikom jednostek organizacyjnych autonomiczne prawo w zakresie składania bądź nieskładania funkcjonariuszom
i pracownikom propozycji, a w przypadku składania propozycji prawo do decydowania co do jej zakresu i rodzaju.
Dyrektor Izby przypomniał, że skarżąca w okresie od [...] stycznia 2007 r. pełniła służbę w Wydziale Prawno-Organizacyjnym, Wydziale Organizacyjnym i Komunikacji Społecznej Izby Celnej w [...], a do jej zadań należało między innymi przyjmowanie, ewidencjonowanie skarg, wniosków i petycji oraz prowadzenie postępowań w tym zakresie, projektowanie materiałów graficznych, realizacja polityki promocyjnej i informacyjnej w izbie celnej, monitorowanie i analizowanie informacji dotyczących służby celnej prezentowanych w środkach masowego przekazu. Podkreślił, że do dnia [...] marca 2017 r. w każdej z konsolidowanych jednostek - Izbie Celnej w [...], Urzędzie Kontroli Skarbowej w [...], Izbie Skarbowej w [...], funkcjonowały komórki organizacyjne zajmujące się szeroko rozumianym wsparciem zarządzania i komunikacją zewnętrzną. W wyniku przeprowadzonej reformy ilość komórek organizacyjnych zajmujących się procesami pomocniczymi uległa zmniejszeniu. W związku z ograniczeniem ilości komórek organizacyjnych oraz z uwagi na faktyczne potrzeby kadrowe, ograniczona została także liczba osób wykonujących zadania z zakresu wsparcia i zarządzania. Dodatkowo podkreślił, że dotychczas wykonywane przez skarżącą zadania wynikające z zajmowanego stanowiska, nie znajdowały się w katalogu zadań przewidzianych w ustawie, które mogą wykonywać funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej.
Skarżąca złożyła odwołanie od ww. decyzji Dyrektora Izby. Przedmiotowej decyzji zarzuciła:
1. naruszenie art. 107 Kpa., to jest brak uzasadnienia prawnego i faktycznego co do przyczyn i powodów jej zwolnienia ze służby uzasadniających wygaszenie stosunku służbowego w związku z nieprzedstawieniem jej propozycji służby, w tym:
a) brak podstaw prawnych do niezłożenla propozycji służby świetle przepisów ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o KAS, tj. naruszenie art. 165 ust. 3 oraz art. 170 ust. 1 oraz art. 179;
b) naruszenie art. 165 ust. 7 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o KAS poprzez nieuwzględnienie w procesie składania propozycji ustawowych przesłanek, w szczególności posiadanych kwalifikacji oraz przebiegu dotychczasowej służby;
c) brak poparcia dla tez dotyczących limitów ograniczających liczbę funkcjonariuszy wykonujących obowiązki w ramach stosunku służby;
2. naruszenie art. 61 § 4 Kpa. przez niezachowanie wymogów formalnych i pominięcie właściwego powiadamiania strony o wszczęciu postępowania, wyznaczeniu terminu zapoznania z całością zebranego materiału dowodowego przed zakończeniem postępowania, wydaniu postanowienia o przyjęciu bądź odrzucenia wniosków strony przed wydaniem decyzji administracyjnej;
3. przekroczenie granic uznania administracyjnego z uwagi na brak wskazania zgromadzonych dowodów oraz ich oceny, jak również przeprowadzonego postępowania, które zakończone zostało wydaniem decyzji na podstawie zindywidualizowanych przesłanek odnoszących się do sprawy mającej za przedmiot zwolnienie ze służby funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej.
Szef KAS wspomnianą na wstępie decyzją z [...] lipca 2019 r. utrzymał w mocy decyzję wydaną przez organ I instancji, przyjmując, że mając na uwadze wyrok WSA w Gdańsku oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 styczna
2019 r., Dyrektor Izby trafnie stwierdził w swojej decyzji wygaśnięcie stosunku służbowego skarżącej z dniem [...] sierpnia 2017 r.
W uzasadnieniu wydanej decyzji Szef KAS opisał przebieg reorganizacji aparatu administracji skarbowej, wskazując w szczególności, że doszło do sukcesji generalnej, w wyniku której izba administracji skarbowej wstępując w prawa
i obowiązki łączonych jednostek stała się ich następcą prawnym.
Jak wskazał Szef KAS, niezłożenie skarżącej propozycji pełnienia służby miało swą podstawę prawną w treści art. 165 ust. 7 ustawy wprowadzającej KAS. Wyjaśnił, że owa ustawa ma charakter szczególny wobec przepisów samej ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej.
Zdaniem Szefa KAS, podnoszona przez skarżącą kwestia przedstawiania propozycji określających nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby, które uwzględniają posiadane kwalifikacje i przebieg dotychczasowej pracy lub służby, nie może pomijać celów, jakie zamierzał osiągnąć ustawodawca projektując reformę administracji skarbowej. Mają one bowiem nadrzędne znaczenie, a ich osiągnięcie determinowało wdrożenie całej reformy.
Szef KAS wyjaśnił, że rozproszenie i powielanie niektórych zadań związanych z procesem poboru należności podatkowych i celnych w ramach poszczególnych służb powodowało, iż nie było możliwe ich realizowanie w sposób spójny i jednolity, a zarazem z optymalnym wykorzystaniem dostępnej kadry oraz zasobów organizacyjnych i finansowych. Niezasadnie więc skarżąca podniosła, że brak przedstawionej propozycji służby narusza normę wynikającą z art. 165 ust. 7 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o KAS. Ustawodawca nie określił, w jakiej proporcji mają pozostawać poszczególne czynniki w niej wymienione względem siebie oraz potrzeb jednostek organizacyjnych, pozostawił to woli dyrektorów izb administracji skarbowej.
Szef KAS stwierdził, że Dyrektor Izby będąc kierownikiem urzędu i realizując politykę kadrową w izbie administracji skarbowej podejmuje szereg decyzji, które mają wpływ na prawidłowe funkcjonowanie podległej jednostki. Odpowiada za takie zorganizowanie procesów pracy/służby, aby realizacja nałożonych przez ustawodawcę zadań odbywała się w sposób prawidłowy. Ma możliwość oceny kadry pod kątem spełnienia ustawowych przesłanek i oceny zapewnienia gwarancji należytego wykonywania obowiązków służbowych. Zdaniem Szefa KAS, Dyrektor Izby w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, czym kierował się oraz jakie kryteria brał pod uwagę przy rozstrzyganiu co do nieprzedstawiania skarżącej propozycji pracy/służby.
Szef KAS wyjaśnił, że skarżąca miała pełną świadomość co do trybu w jakim wydana zostanie zaskarżona decyzja, gdyż to ona wniosła skargę na bezczynność i WSA w Gdańsku uznając rację skarżącej wydał wyrok, nakazując wydanie decyzji w ciągu 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku.
Skarżąca objęła ww. decyzję Szefa KAS skargą do Sądu, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz uchylenie decyzji Dyrektora Izby i wydanie decyzji zawierającej dla skarżącej propozycję pełnienia służby w Służbie Celno-Skarbowej, ustalającą warunki jej pełnienia, ewentualnie zobowiązanie Dyrektora Izby do przedstawienia propozycji pracy.
Ponadto wniosła o zobowiązanie Dyrektora Izby do przedłożenia dokumentów - informacji i danych, na temat liczby funkcjonariuszy, którzy w wyniku reformy otrzymali propozycję pracy, ich stosunek uległ przekształceniu, a następnie w wyniku naborów wewnętrznych lub innych decyzji, np. o przeniesieniu, nabyły ponownie status funkcjonariusza; liczby osób, które w wyniku naborów zewnętrznych, zostały mianowane do służby (w tym liczby ogłoszonych naborów na stanowiska, na których osoby miały pełnić służbę w służbie celno-skarbowej; liczby łącznej etatów, zarówno funkcjonariuszy, jak i pracowników w Izbie Administracji Skarbowej w [...] na dzień [...] sierpnia 2017 r. i obecnie). Wniosła o zawiadomienie o toczącym się postępowaniu Rzecznika Praw Obywatelskich, w celu przystąpienia do postępowania, w celu ochrony praw i wolności obywatelskich funkcjonariusza bądź wyrażenia przez Rzecznika opinii w niniejszej sprawie.
Zaskarżonej decyzji Szefa KAS skarżąca zarzuciła:
1. błędne zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa., poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji wydanej z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy;
2. naruszenie art. 2, art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP, z których wynikają zasady państwa prawnego, poprzez usankcjonowanie wyłącznie pozornej kontroli sądowej,
3. naruszenie art. 7 i art. 15 Kpa., formułujących ogólne zasady postępowania, tj. prawdy obiektywnej oraz dwuinstancyjności postępowania:
a) poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji naruszającej przepisy normujące postępowanie dowodowe, a mianowicie art. 77, art. 80 i art. 81 tegoż kodeksu, jak również
b) poprzez niewywiązanie się z obowiązku całościowego wyjaśnienia sprawy w postępowaniu odwoławczym, w tym braku bezpośredniego odniesienia się do przebiegu służby i kwalifikacji skarżącej w trakcie pełnienia przez nią służby przez prawie 15 lat, a tym samym pozbawienie decyzji indywidualnego charakteru, oraz
c) oparcie decyzji na błędnym założeniu braku możliwości przedstawienia skarżącej propozycji pełnienia służby w Krajowej Administracji Skarbowej;
4. rażące naruszenie sformułowanych w art. 8 Kpa. i powiązanych ze sobą zasad ogólnych: pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz oddziaływania tychże organów na świadomość i kulturę prawną obywateli poprzez pozorność postępowania wyjaśniającego, nierespektowanie przepisów prawa powszechnie obowiązującego oraz działanie godzące w powagę organu, a jednocześnie w dobre imię strony, przejawiające się w ogólnikowym uzasadnieniu decyzji;
5. naruszenie sformułowanej w art. 12 Kpa. zasady przekonywania, uszczegółowionej m.in. w przepisie art. 107 § 3 tegoż kodeksu poprzez wydanie decyzji, niespełniającej wymogów dotyczących jej uzasadnienia faktycznego;
6. naruszenie art. 165 ust. 7 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej, poprzez nieuwzględnienie dotychczasowego przebiegu służby oraz posiadanych kwalifikacji skarżącej, a w konsekwencji nieprzedstawienie jej propozycji służby w Krajowej Administracji Skarbowej;
7. naruszenie art. 60 Konstytucji RP, poprzez naruszenie prawa do służby na jednakowych zasadach oraz naruszenie sformułowanej w art. 7 Kpa. zasady uwzględniania słusznego interesu społecznego i słusznego interesu obywateli poprzez nieuwzględnienie, że dalsza służba w Krajowej Administracji Skarbowej służyłaby dobru publicznemu, korespondującemu ze słusznym interesem skarżącej, wyrażającym się w kontynuowaniu rozwoju zawodowego i pracy w administracji skarbowej, a w konsekwencji możliwości wykorzystania specjalistycznej, nabytej przez lata pracy, wiedzy, kwalifikacji, doświadczenia i zaangażowania skarżącej;
8. naruszenie art. 32 ust. 1 Konstytucji, który stanowi o prawie jednostki do równego traktowania wobec prawa.
W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła argumentację towarzyszącą sformułowanym w niej zarzutom, zwracając szczególną uwagę na charakter służby pełnionej przez funkcjonariusza oraz podając w wątpliwość konstytucyjność przepisów, na podstawie których organy rozstrzygały w jej sprawie.
W odpowiedzi na skargę Szef KAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie z [...] października 2019 r. skarżąca wskazała, że organ
w odpowiedzi na skargę odwołuje się wyłącznie do ostatniego okresu służby
i zajmowanych przez nią stanowisk, pomijając wcześniejszy okres jej pełnienia
i wykonywania obowiązków służbowych w innych komórkach organizacyjnych. Zdaniem skarżącej, stoi to w sprzeczności z przepisem art. 165 ust. 7 ustawy wprowadzającej KAS, który nakazywał dyrektorowi uwzględnić, przy składaniu propozycji funkcjonariuszowi, posiadane kwalifikacje i przebieg dotychczasowej służby.
Wojewódzki Sąd Administracyjny na rozprawie z dnia [...] marca 2020 r. oddalił wnioski dowodowe zgłoszone przez skarżącą. Przeprowadzenie ww. dowodów nie było bowiem niezbędne do wyjaśnienia wątpliwości w zakresie zgodności z prawem zaskarżonych decyzji (art. 106 § 3 p.p.s.a.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności należy mieć na uwadze, iż rozstrzygnięcie w sprawie Skarżącej zapadło w związku z koniecznością wykonania orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2019 r. sygn. akt I OSK 792/18 oraz orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 grudnia 2017 r. sygn. akt III SAB/Gd 52/17. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługiwała na uwzględnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 1 lipca 2019r. I OPS 1/19 wskazał, że: "Przyjęcie przez funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej propozycji zatrudnienia i przekształcenie, z dniem określonym w tej propozycji, na podstawie art. 171 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1948 ze zm.) dotychczasowego stosunku służby w służbie przygotowawczej lub stałej w stosunek pracy na podstawie umowy o pracę odpowiednio na czas nieokreślony albo określony, nie wiąże się z obowiązkiem właściwego organu do wydania decyzji orzekającej o zakończeniu stosunku służbowego".
Oceniając zgodność z prawem wydanych decyzji Sąd zobowiązany jest oprzeć się na regulacjach zawartych w ustawie z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej {Dz. U. poz. 1948 ze zm., dalej "p.w. KAS"). Z dniem 1 marca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, dalej "ustawa o KAS"). Z tym dniem utraciła moc obowiązującą m. in. ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2016 r. poz.1799), która zgodnie z art. 1 ust. 1 regulowała zadania i organizację Służby Celnej - jednolitej umundurowanej formacji utworzonej w celu zapewnienia ochrony i bezpieczeństwa obszaru celnego Unii Europejskiej, w tym zgodności z prawem przywozu towarów na ten obszar oraz wywozu towarów z tego obszaru, a także wykonywania obowiązków określonych w przepisach odrębnych, w szczególności w zakresie podatku akcyzowego oraz podatku od gier.
Ustawa o KAS powołała Krajową Administrację Skarbową, która przejęła realizację zadań wykonywanych przez kontrolę skarbową, administrację podatkową oraz Służbę Celną.
Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o KAS, Krajowa Administracja Skarbowa stanowi wyspecjalizowaną administrację rządową wykonującą zadania z zakresu realizacji dochodów z tytułu podatków, należności celnych, opłat oraz nieopodatkowych należności budżetowych, ochrony interesów Skarbu Państwa oraz ochrony obszaru celnego UE, a także zapewniającą obsługę i wsparcie podatnika
i płatnika w prawidłowym wykonywaniu obowiązków podatkowych oraz obsługę
i wsparcie przedsiębiorcy w prawidłowym wykonywaniu obowiązków celnych.
W ramach KAS wyodrębnia się Służbę Celno-Skarbową, będącą jednolitą
i umundurowaną formacją, którą tworzą funkcjonariusze.
Pod względem organizacyjnym ustawa p.w. KAS przewiduje, że izba skarbowa kontynuuje działalność i staje się izbą administracji skarbowej, a izbę tę łączy się z mającymi siedzibę w tym samym województwie izbą celną i urzędem kontroli skarbowej (art. 160 ust. 2, ust. 4).
W odniesieniu do zasobów kadrowych dotychczasowej Służby Celnej ustawa p.w. KAS w art. 165 ust. 3 i 4 reguluje zasady dalszego zatrudniania dotychczasowych funkcjonariuszy celnych w jednostkach jednolitej Krajowej Administracji Skarbowej, powołanej w miejsce rozproszonej administracji podatkowej, służby celnej i kontroli skarbowej. W tym zakresie przewiduje, że funkcjonariusze celni, pełniący służbę w izbach celnych albo w komórkach urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych, stają się z dniem wejścia
w życie ustawy o KAS, z zastrzeżeniem art. 170 p.w. KAS, funkcjonariuszami Służby Celno-Skarbowej, zwanymi dalej "funkcjonariuszami", pełniącymi służbę
w jednostkach KAS i zachowują ciągłość służby. W sprawach wynikających
ze stosunku służbowego stosuje się przepisy dotychczasowe.
Natomiast na podstawie art. 165 ust. 7 p.w. KAS Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, dyrektor izby administracji skarbowej oraz dyrektor Krajowej Szkoły Skarbowości składają odpowiednio pracownikom oraz funkcjonariuszom, w terminie do dnia 31 maja 2017 r., pisemną propozycję określającą nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby, która uwzględnia posiadane kwalifikacje i przebieg dotychczasowej pracy lub służby, a także dotychczasowe miejsce zamieszkania. Możliwość złożenia dotychczasowym funkcjonariuszom propozycji pracy określającej nowe warunki zatrudnienia przewidziana została w ww. ustawie także w art. 167 ust. 2 (w stosunku do funkcjonariuszy pełniących służbę w komórkach urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych).
Zgodnie z art. 170 ust. 2 p.w. KAS, funkcjonariusz, któremu przedstawiono propozycję zatrudnienia albo pełnienia służby, składa w terminie 14 dni od dnia jej otrzymania oświadczenie o przyjęciu afbo odmowie przyjęcia propozycji. Niezłożenie oświadczenia w tym terminie jest równoznaczne z odmową przyjęcia propozycji zatrudnienia albo pełnienia służby.
Stosunki służbowe osób pełniących służbę w jednostkach KAS, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1, 2, 3 i 6 ustawy o KAS (komórkach organizacyjnych urzędu obsługującego ministra, Krajowej Informacji Skarbowej, izbach administracji skarbowej i Szkole), wygasają:
- z dniem [...] sierpnia 2017 r., jeżeli osoby te w terminie do dnia [...] maja 2017 r. nie otrzymają pisemnej propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby;
- po upływie 3 miesięcy, licząc od miesiąca następującego po miesiącu, w którym funkcjonariusz złożył oświadczenie o odmowie przyjęcia propozycji zatrudnienia albo pełnienia służby, jednak nie później niż dnia 31 sierpnia 2017 r. (art. 170 ust. 1 p.w. KAS).
Wygaśnięcie stosunku służbowego funkcjonariusza w opisanych przypadkach traktuje się jak zwolnienie ze służby (art. 170 ust. 3 p.w. KAS).
W wyroku z dnia 17 stycznia 2019r. sygn. akt I OSK 996/18 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że niewątpliwie, w przypadku funkcjonariusza, któremu nie zaproponowano pełnienia dalszej służby ani nie przedstawiono propozycji zatrudnienia, przyjąć trzeba, że istnieje obowiązek organu wydania decyzji deklaratoryjnej, stwierdzającej zwolnienie ze służby. Podobnie rzecz ma się
z funkcjonariuszem, który odmówił przyjęcia propozycji zatrudnienia lub służby.
W tych sytuacjach podstawę do wydania decyzji o zwolnieniu ze służby można wywieść z art. 170 ust. 1 i 3 p.w. KAS. w związku z art. 276 ust. 2 ustawy o KAS (podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 1 lipca 2019r., I OPS 1/19).
Skarżąca K. S. do dnia [...] maja 2017 r. nie otrzymał propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby w Krajowej Administracji Skarbowej. W konsekwencji braku propozycji w myśl ww. art. 170 ust. 1 p.w. KAS jej stosunek służbowy wygasł z dniem [...] sierpnia 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] decyzją z dnia [...] maja 2019 r. stwierdził wygaśnięcie stosunku służbowego skarżącej z dniem [...] sierpnia 2017 r.
W skarżonej decyzji wyjaśniono, iż Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] uprawniony był do podjęcia decyzji o nieprzedłożeniu Skarżącej propozycji służby/pracy z uwagi na konieczność dostosowania dotychczasowego stanu kadrowego Służby Celnej i administracji podatkowej do potrzeb wynikających ze zmian ustrojowych w płaszczyźnie finansów publicznych, nowej struktury organizacyjnej i zadań nałożonych na Krajową Administracje Skarbową.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] dokonując oceny potrzeb kadrowych w perspektywie tego, komu z dotychczasowych funkcjonariuszy należy złożyć propozycję zatrudnienia lub pełnienia służby wziął pod uwagę potrzeby organizacyjno-kadrowe podległej jednostki.
Pani K. S. w okresie od [...] stycznia 2007 r. pełniła służbę
w Wydziale Prawno-Organizacyjnym, Wydziale Organizacyjnym i Komunikacji Społecznej Izby Celnej w [...], a do jej zadań należało m.in. przyjmowanie, ewidencjonowanie skarg, wniosków i petycji oraz prowadzenie postępowań w tym zakresie, projektowanie materiałów graficznych, realizacja polityki promocyjnej
i informacyjnej w Izbie, monitorowanie i analizowanie informacji dotyczących Służby Celnej, prezentowanych w środkach masowego przekazu. Do dnia [...] marca 2017 r.
w każdej z konsolidowanych jednostek - Izbie Celnej w [...], Urzędzie Kontroli Skarbowej w [...] i Izbie Skarbowej w [...], funkcjonowały komórki organizacyjne zajmujące się szeroko rozumianym wsparciem zarządzania
i komunikacją zewnętrzną. W wyniku przeprowadzonej reformy ilość komórek organizacyjnych zajmujących się procesami pomocniczymi uległa zmniejszeniu.
W związku z ograniczeniem ilości komórek organizacyjnych oraz z uwagi
na faktyczne potrzeby kadrowe, ograniczona została także liczba osób wykonujących zadania z zakresu wsparcia i zarządzania. Dodatkowo Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] podniósł, że dotychczas wykonywane przez Panią K. S. zadania wynikające z zajmowanego stanowiska, nie znajdowały się w katalogu zadań przewidzianych w ustawie, które mogą wykonywać funkcjonariusze Służby Celno- Skarbowej.
Reasumując skarżąca nie otrzymała propozycji służby lub zatrudnienia w KAS zgodnie z treścią przepisu art. 165 ust. 7 ustawy o KAS. Konsekwencją zaś braku propozycji, w myśl art. 170 ust. 1 ustawy wprowadzającej KAS, było wygaśnięcie stosunku służbowego w terminie określonym w tym przepisie, tj. z dniem [...] sierpnia 2017r.
Skarżąca podnosiła w skardze, że wbrew twierdzeniom organu, ostatnim miejscem pełnienia przez nią służby był Dział Graniczny w Pionie Celno-Granicznym Izby Administracji Skarbowej w [...], a więc komórka składająca się przede wszystkim z funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej. Sąd nie neguje tego, jednak podkreśla, że przeniesienie skarżącej do powyższego miejsca pełnienia służby nastąpiło pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...], a więc już po zakończeniu procesu składania propozycji służby/pracy w KAS, który trwał do dnia [...] maja 2017 r. W dacie przedstawiania funkcjonariuszom/pracownikom propozycji nowych warunków pełnienia służby/pracy, Skarżąca pełniła służbę w Wydziale Organizacyjno-Prawnym, a charakter wykonywanych przez nią zadań sprawiał, że nie były one zadaniami przypisanymi do realizacji funkcjonariuszom Służby Celno-Skarbowej.
W omawianym stanie prawnym sprawy nie ulega wątpliwości, że organ był zobowiązany wydać decyzję w przedmiocie wygaśnięcia stosunku służbowego. Taka decyzja została wydana. Kwestią zasadniczą jest ustalenie na jakich podstawach prawnych (przesłankach) organ winien oprzeć się, nie przedstawiając funkcjonariuszowi propozycji zatrudnienia lub służby.
Obligatoryjne i fakultatywne przesłanki zwolnienia ze służby zawarte są w art. 179 i 180 ustawy o KAS. Ustawa wprowadzająca KAS zawiera jednak konstrukcję prawną wygaśnięcia stosunku służbowego. W wyniku nie przedstawienia funkcjonariuszowi propozycji zatrudnienia lub służby i wydaniu decyzji o wygaśnięciu stosunku służbowego dochodzi do wygaśnięcia stosunku służbowego funkcjonariusza, które traktuje się jak zwolnienie ze służby.
Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 1 lipca 2019r. I OPS 1/19 wskazał, że: Reforma dotychczas istniejącej administracji skarbowej i powołanie Krajowej Administracji Skarbowej, która stanowi wyspecjalizowaną administrację rządową wykonującą zadania z zakresu realizacji dochodów z tytułu podatków, należności celnych, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych, ochrony interesów Skarbu Państwa oraz ochrony obszaru celnego UE, a także zapewniającą obsługę i wsparcie podatnika i płatnika w prawidłowym wykonywaniu obowiązków podatkowych oraz obsługę i wsparcie przedsiębiorcy w prawidłowym wykonywaniu obowiązków celnych wymagała przyjęcia rozwiązań o charakterze przejściowym,
w szczególności dotyczących kwestii pracowniczych. Wspomnieć przy tym należy, że ustawa p.w. KAS w art. 165 -174 statuuje zasady zatrudnienia funkcjonariuszy
w nowym, skonsolidowanym organie administracji skarbowej, który powstał
w miejsce trzech dotychczas funkcjonujących organów administracji skarbowej: administracji podatkowej, kontroli skarbowej i Służby Celnej. W ramach scalania administracji skarbowej następowała konsolidacja podmiotowa na poziomie regionalnym oraz lokalnym izb i urzędów skarbowych, urzędów kontroli skarbowych, izb i urzędów celnych w izby administracji skarbowej oraz w urzędy administracji skarbowej i urzędy celno-skarbowe (por. uzasadnienie do projektu ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, Druk sejmowy nr 826, s. 5). Powstał zatem nowy organ administracji skarbowej, który przejął kompetencje trzech dotychczas istniejących organów. Została zlikwidowana dotychczasowa Służba Celna, a w jej miejsce powołano w ramach KAS nową formację Służbę Celno-Skarbową. Powołując nowe organy administracji skarbowej ustawodawca miał prawo określić nowe warunki pracy lub służby. W konsekwencji uznać należało, że w stosunku do funkcjonariuszy Służby Celnej nie stosuje się więc już dotychczasowych przepisów art. 105 i 106 ustawy z dnia 27 sierpnia 2007 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1799) określających zasady zwalniania celników ze służby, ponieważ ww. ustawa z dnia 27 sierpnia 2007 r. zgodnie z art. 159 pkt 3 p.w. KAS utraciła moc z dniem 1 marca 2017 r. Od tej daty, status prawny funkcjonariuszy zatrudnianych w nowym organie jakim jest Krajowa Administracja Skarbowa statuują zatem wyłącznie przepisy p.w. KAS.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w niniejszym składzie reforma dotychczas istniejącej administracji skarbowej i powołanie Krajowej Administracji Skarbowej, pozwalała ustawodawcy na wprowadzenie konstrukcji wygaśnięcia stosunku służbowego. Regulacje prawne w tym zakresie nie zostały zakwestionowane w zakresie zgodności z Konstytucją RP przed Trybunałem Konstytucyjnym. Należy więc przyjąć domniemanie ich zgodności z Konstytucją RP. Reforma administracji skarbowej i powstanie nowej formacji w postaci Służby Celno- Skarbowej pozwalała ustawodawcy na zamieszczenie w ustawie klauzuli umożliwiającej odpowiednio dobór kadrowy nowo utworzonej jednostki. Kierowanie się kryteriami zawartymi w art. 179 czy 180 ustawy o KAS, dotyczącymi zwolnienia ze służby byłoby zatem nieuzasadnione i ograniczałby możliwości reorganizacyjne organu. Jednym z elementów tego typu reorganizacji było bowiem odpowiednie dobranie kadry, tak aby była ona jak najbardziej efektywna i nie stanowiła nieuzasadnionego obciążenia dla budżetu. W ocenie Sądu należy więc odejść od ściśle sformalizowanych przesłanek zawartych w art. 179 czy 180 ustawy o KAS.
Powyższe oczywiście nie zwalnia organu z obowiązku wydania decyzji w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia stosunku pracy, czy też z obowiązku wskazania racjonalnych, obiektywnych i możliwych do weryfikacji przesłanek nie przedstawienia funkcjonariuszowi propozycji zatrudnienia lub służby. Inna wykładnia wskazanych przepisów sprowadzałaby się do przyjęcia obowiązku organu przyjęcia 100% kadry do nowo utworzonej struktury, bowiem niemal w każdym przypadku organ musiałby przedstawić propozycję zatrudnienia lub służby funkcjonariuszowi.
Z treści art. 165 ust. 7 u.w. KAS nie wynika, iż po stronie organu leży obowiązek złożenia propozycji pracy/służby każdemu z dotychczasowych funkcjonariuszy. Przedłożenie propozycji służby/pracy zostało pozostawione przez ustawodawcę uznaniu przełożonego, który biorąc pod uwagę całokształt okoliczności, podejmuje określoną decyzję lub przedkłada funkcjonariuszowi określone propozycje.
W przedmiotowej sprawie organ takie przesłanki przedstawił. Wyjaśnił bowiem, że skarżąca pełniła służbę w Wydziale Organizacyjno-Prawnym, a charakter wykonywanych przez nią zadań sprawiał, że nie były one zadaniami przypisanymi do realizacji funkcjonariuszom Służby Celno-Skarbowej. Organ podkreślił również, że
w związku z reformą Służb Celno-Skarbowych nastąpiło ograniczeni ilości komórek organizacyjnych zajmujących się szeroko rozumianym wsparciem zarządzania
i komunikacja zewnętrzną, co bezpośrednio wiązało się z ograniczeniem liczby osób wykonujących zadania z zakresu wsparcia i zarządzania.
Odnosząc się kolejno do zarzutów natury proceduralnej, należy wskazać, że przedmiotowe zarzuty nie mogły skutkować uchyleniem zaskarżonych decyzji. Należy wskazać, że zdaniem Sadu w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia
art. 8 i 12 Kpa. a także art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa., ponieważ organ
w skarżonej decyzji wyjaśnił przesłanki swojego działania, którymi kierował się przy wydaniu skarżonego rozstrzygnięcia, podjęta w sprawie decyzja znajduje uzasadnienie w obowiązujących przepisach prawa.
Kwestią zasadniczą w sprawie jest bowiem ustalenie wykładni przepisów, sprowadzającej się do odpowiedzi na pytania czy w przypadku stwierdzenia wygaśnięcia stosunku służbowego organ musi ograniczyć się do enumeratywnie wymienionych w art. 179 i 180 ustawy o KAS okoliczności. Czy też z uwagi na reformę struktury i powstanie nowej jednostki może wyjść poza te przesłanki
w zakresie okoliczności, skutkujących wygaśnięciem stosunku służbowego.
Opierając się na przedstawionej wyżej wykładni Sąd w niniejszym składzie przyjął tezę, zgodnie z którą reforma systemu i utworzenie nowego organu, zgodność z Konstytucją RP regulacji zawartych w p.w. KAS i ustawie o KAS pozwalała na zastosowanie w przedmiotowej sprawie kryterium reorganizacji służby co wiązało się ze zmniejszeniem ilości komórek organizacyjnych zajmujących się szeroko rozumianym wsparciem zarządzania i komunikacją zewnętrzną.
Odnosząc się do zarzutów skarżącej związanych z naruszenie przepisów Konstytucji RP a mianowicie art. 2, art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2, poprzez złamanie zasady równości wobec prawa oraz dostępu do służby publicznej na równych zasadach, należy powołać się na wyrok NSA z dnia 5 listopada. 2018 r. - sygn. akt
I OSK 1044/18, w którym NSA stwierdził, iż "Tak szeroka zmiana ustrojowa w płaszczyźnie finansów publicznych wymusiła konieczność dostosowania dotychczasowego stanu kadrowego służby celnej, administracji podatkowej i kontroli skarbowej do nowej struktury organizacyjnej oraz nowych zadań nałożonych na organy KAS. Nastąpiło to w drodze regulacji prawnych zawartych w rozdziale trzecim p.w.u. KAS. W tym właśnie kontekście i z takiej perspektywy należy zauważyć, że przekształcanie lub wygaszanie przez ustawodawcę stosunków zatrudnienia z mocy samego prawa jest szczególnym przypadkiem, w którym konstytucyjna ochrona trwałości stosunków zatrudnienia w służbie publicznej stanowi wartość narażoną na daleko idące ograniczenia. Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego w przedmiocie przekształcania lub wygaszania z mocy samego prawa stosunków zatrudnienia w służbie publicznej wskazuje, że szczególny charakter służby publicznej nie przekłada się na niezmienność zasad jej funkcjonowania, w tym także na bezwzględną ochronę trwałości stosunku zatrudnienia (wyrok z dnia 14 czerwca 2011 r., sygn. akt Kp 1/11). Zatrudnieni w służbie publicznej powinni liczyć się z tym, że ochrona trwałości ich stosunków zatrudnienia będzie dostosowana do zmieniających się warunków społecznych. Co do zasady, zamieszczenie w ustawie gwarancji stabilności zatrudnienia daje podstawę do oczekiwania, że ustawodawca nie zmieni w sposób arbitralny zasad ochrony trwałości tych stosunków (wyrok TK z dnia 16 czerwca 2003r., sygn. akt: K 52/02). Ingerowanie z mocy prawa w indywidualne stosunki zatrudnienia w służbie publicznej może być uzasadnione zasadniczymi reformami aparatu administracji. Z punktu widzenia postanowień art. 24 Konstytucji w związku z charakterem służby publicznej wynikającym z art. 60 oraz art. 153 ust. 1 Konstytucji, ustanie lub modyfikacja stosunków zatrudnienia z mocy prawa jest możliwa w sytuacjach wyjątkowych, związanych z koniecznością realizowania innych ważnych wartości konstytucyjnych".
W tym miejscu podnieść należy, że NSA w wyroku z dnia 30 stycznia 2019 r. - sygn. akt I OSK 792/18 (wydanym w niniejszej sprawie) stwierdził, iż obowiązkiem organu było wydanie decyzji dotyczącej stosunku służbowego Skarżącej. Decyzja ta ma charakter deklaratoryjny.
Decyzja deklaratoryjna to decyzja potwierdzająca zajście określonego zdarzenia - w tej sprawie polegającego na wygaśnięciu stosunku służbowego z powodu nieprzedstawienia Pani K. S. propozycji dalszego pełnienia służby, traktowanego jak zwolnienie ze służby. Tak więc obowiązkiem organu
I instancji było wydanie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie stosunku służbowego Pani K. S.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI