II SA/Wa 2111/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-04-16
NSAAdministracyjneŚredniawsa
emeryturyfunkcjonariuszePRLsłużbaustawa zaopatrzeniowaMSWiAIPNsłużba w państwie totalitarnymzasługi

WSA w Warszawie oddalił skargę funkcjonariuszki na decyzję Ministra SWiA odmawiającą wyłączenia stosowania przepisów obniżających emerytury za służbę w PRL, uznając, że okres służby w totalitarnym państwie (ponad 10 lat) nie był krótkotrwały.

Skarżąca, funkcjonariuszka z 35-letnim stażem służby, wniosła o wyłączenie stosowania przepisów obniżających emerytury za okres służby w PRL (od 1979 do 1990 r.). Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił, uznając, że ponad 10-letni okres służby na rzecz totalitarnego państwa nie jest "krótkotrwały", co jest jedną z przesłanek do wyłączenia tych przepisów. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu, że okres ten nie może być uznany za krótkotrwały, a także nie stwierdził zaistnienia "szczególnie uzasadnionego przypadku".

Przedmiotem sprawy była skarga E.T. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2018 r., nr [...], odmawiającą wyłączenia stosowania wobec niej przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (zwanej dalej "ustawą zaopatrzeniową"). Przepisy te przewidują obniżenie emerytur i rent za okres służby na rzecz totalitarnego państwa. Skarżąca pełniła służbę w okresie od [...] grudnia 1979 r. do [...] lutego 1990 r. (10 lat, 2 miesiące i 1 dzień) w resorcie spraw wewnętrznych, a następnie w Urzędzie Ochrony Państwa i Agencji Wywiadu, dołączając do służby w III RP. Wniosła o wyłączenie stosowania przepisów obniżających świadczenia, powołując się na art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, który w "szczególnie uzasadnionych przypadkach" pozwala na takie wyłączenie, jeśli spełnione są łącznie przesłanki "krótkotrwałej służby" przed [...] lipca 1990 r. oraz "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków" po [...] września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Minister odmówił, uznając, że okres ponad 10 lat służby na rzecz PRL nie jest "krótkotrwały", a skarżąca nie wykazała "szczególnie uzasadnionego przypadku". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając argumentację organu. Sąd uznał, że okres ponad 10 lat służby na rzecz państwa totalitarnego, stanowiący prawie 30% całego okresu służby, nie może być uznany za "krótkotrwały" w żadnym ujęciu (bezwzględnym ani proporcjonalnym). Ponadto, sąd stwierdził, że skarżąca nie wykazała zaistnienia "szczególnie uzasadnionego przypadku", który musiałby mieć charakter wyjątkowy i nadzwyczajny, a samo rzetelne wykonywanie obowiązków nie jest wystarczające. Sąd nie znalazł podstaw do zawieszenia postępowania mimo pytania prawnego skierowanego do TK w podobnej sprawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, okres ponad 10 lat służby na rzecz państwa totalitarnego, stanowiący prawie 30% całego okresu służby, nie może być uznany za "krótkotrwały" w ujęciu bezwzględnym ani proporcjonalnym.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do wykładni językowej pojęcia "krótkotrwały" i uznał, że okres ponad 10 lat nie spełnia tego kryterium, niezależnie od tego, czy jest oceniany jako samodzielna jednostka czasu, czy w stosunku do całego okresu służby.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

ustawa zaopatrzeniowa art. 8a § 1

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem [...] lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu [...] września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie.

ustawa zaopatrzeniowa art. 15c § 1

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

W przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i która pozostawała w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., emerytura wynosi: (1) 0% podstawy wymiaru - za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b; (2) 2,6% podstawy wymiaru - za każdy rok służby lub okresów równorzędnych ze służbą, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, 1a oraz 2-4.

ustawa zaopatrzeniowa art. 22a § 1

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

W przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, rentę inwalidzką ustaloną zgodnie z art. 22 zmniejsza się o 10% podstawy wymiaru za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b.

ustawa zaopatrzeniowa art. 24a

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin art. 1

Pomocnicze

ustawa zaopatrzeniowa art. 13b

Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

Służba na rzecz totalitarnego państwa.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 125 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Okres służby na rzecz państwa totalitarnego trwający ponad 10 lat jest "krótkotrwały" w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej. Rzetelne wykonywanie obowiązków służbowych po 1989 r. oraz posiadane odznaczenia stanowią "szczególnie uzasadniony przypadek" pozwalający na wyłączenie stosowania przepisów obniżających emeryturę. Sąd powinien zawiesić postępowanie z uwagi na toczące się postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie zgodności przepisów obniżających emerytury za służbę w PRL z Konstytucją.

Godne uwagi sformułowania

okres służby na rzecz totalitarnego państwa [...] nie może być oceniony jako krótkotrwały szczególnie uzasadniony przypadek to przypadek o charakterze wyjątkowym, nadzwyczajnym samo wykonywanie służby w sposób rzetelny i z najwyższym zaangażowaniem nie wypełnia tej przesłanki, gdyż jest to obowiązek każdego funkcjonariusza

Skład orzekający

Andrzej Wieczorek

sprawozdawca

Danuta Kania

członek

Janusz Walawski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęć \"krótkotrwała służba\" oraz \"szczególnie uzasadniony przypadek\" w kontekście ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy PRL."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy, którzy pełnili służbę w PRL i ubiegają się o wyłączenie stosowania przepisów obniżających świadczenia. Ocena "krótkotrwałości" i "szczególnie uzasadnionego przypadku" jest indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii emerytur byłych funkcjonariuszy służb PRL, co budzi społeczne zainteresowanie i jest tematem dyskusji. Interpretacja kluczowych pojęć prawnych jest istotna dla prawników.

Ponad 10 lat służby w PRL to za długo na "krótkotrwałą" służbę? Sąd rozstrzyga o emeryturze byłej funkcjonariuszki.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 2111/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-04-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2018-11-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek /sprawozdawca/
Danuta Kania
Janusz Walawski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 1625/21 - Wyrok NSA z 2022-12-08
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 132
art. art. 8a, 13b, 15c ust. 1, 22a, 24a
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony  Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Protokolant ref. stażysta Paulina Lichowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi E.T. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów oddala skargę
Uzasadnienie
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (zwany dalej organem) decyzją
z dnia [...] września 2018 r. nr [...] po rozpatrzeniu wniosku Pani E. T. (zwanej dalej skarżącą) odmówił wyłączenia stosowania wobec niej art. 15 c, art. 22 a i art. 24 a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2018 r. poz. 132, z późn. zm. zwanej dalej ustawą zaopatrzeniową).
Skarżąca wnioskiem z dnia [...] września 2017 r. wystąpiła do organu
o zastosowanie wobec niej art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Szczegółowo opisała przebieg służby uwzględniając przy tym zakres obowiązków i wskazała, że w okresie od 1 grudnia 1979 r. - 1 lutego 1990 r. pełniła służbę w Z. na stanowisku [...]. Wskazała, że od [...] lutego 1990 roku, po uzyskaniu dyplomu ukończenia studiów awansowała na stanowisko młodszego inspektora. Na powyższym stanowisku do jej obowiązków należała korekta oraz redagowanie tekstów.
Stwierdziła, że służbę pełniła do [...] maja 2015 r. a powierzone obowiązki wykonywała rzetelnie i z zaangażowaniem, zgodnie z prawem, etyką i powszechnie obowiązującymi zasadami moralnymi. Nie była karana, nie dopuściła się żadnego sprzeniewierzenia swoich powinności jako funkcjonariusz i obywatel, nie donosiła ani nikogo nie prześladowała. Jak dodała, została odznaczona Złotym i Srebrnym Krzyżem Zasługi oraz Złotym Medalem za Długoletnia Służbę.
Organ zaskarżoną decyzją odmówił wyłączenia stosowania wobec niej
art. 15 c, art. 22 a i art. 24 a ustawy zaopatrzeniowej.
Wskazał, że z pisma z dnia [...] kwietnia 2017 r. Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, tj. informacji o przebiegu służby wynika, że pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa
w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w okresie służby od dnia [...] grudnia 1979 r.
do dnia [...] lutego 1990 r.
W sprawie ustalono, że całkowity okres służby ww. wynosi 35 lat, 5 miesięcy
i 28 dni, z czego okres służby na rzecz totalitarnego państwa wynosi 10 lat, 2 miesiące i 1 dzień.
Organ wskazał, że skarżąca rzetelnie wykonywała zadania i obowiązki
w okresie pełnienia służby po dniu [...] września 1989 r. Podniósł, że na podstawie
art. 8a ustawy zaopatrzeniowej ograna, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na:
1) krótkotrwałą służbę przed dniem [...] lipca 1990 r
oraz
2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu [...] września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.
Jego zdaniem przesłanki wskazane w tym przepisie muszą być spełnione łącznie. Uznał, że przepis art. 8a ustawy zaopatrzeniowej nakłada na organ obowiązek weryfikacji spełnienia przez stronę przesłanek formalnych określonych w ust. 1 pkt 1 i 2 tego przepisu. Podniósł, że przesłanki są nieostre, co oznacza, że intencją ustawodawcy było zagwarantowanie uprawnionemu organowi możliwości indywidualnego podejścia do każdej sprawy poprzez wprowadzenie uznania administracyjnego.
Organ wskazał, że przesłanka krótkotrwałości musi być każdorazowo oceniana indywidualnie oraz, że winna być ona rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Podniósł, że winien ocenić powyższą przesłankę w aspekcie proporcjonalnym, tj. w porównaniu stosunku służby na rzecz totalitarnego państwa do całości okresu służby byłego funkcjonariusza. Jego zdaniem oznacza to, że obok oceny czy dany okres czasu może być uznany jako "krótkotrwały" w ujęciu ogólnym, powinien on być także oceniony abstrakcyjnie, jako stosunek tego czasu do całego okresu służby. Posługując się wykładnią językową stwierdził, że krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością. Jego zdaniem taki przypadek nie miał miejsca w tej sytuacji.
Analizując pojęcie rzetelności w ujęciu określającym postawę oraz jakość wykonywania zadań i obowiązków zawodowych uznał ich realizację na najwyższym poziomie. Zaznaczył, że postawa rzetelnego funkcjonariusza charakteryzuje się wzorowością w działaniu służbowym, nie tylko w zakresie podejmowania i nienagannej realizacji zadań obligatoryjnych, ale także wykazywania inicjatywy i realizowania obowiązków dodatkowych.
Wskazał, że zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" uznaje jako dodatkowy czynnik wpływający na ocenę wartości rzetelnej służby funkcjonariusza. Wskazał, że warunek "narażenie zdrowia i życia" odnosi się do kwalifikacji narażenia rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia.
Jego zdaniem, krótkotrwałość służby na rzecz państwa totalitarnego i rzetelność służby pełnionej po dniu [...] września 1989 r., nawet z narażeniem zdrowia i życia, nie wystarczą do oceny, czy zastosowanie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej jest zasadne. Wskazał, że musi zajść "szczególnie uzasadniony przypadek", który jak wskazał, zachodzi wówczas, gdy strona - poza spełnieniem dwóch wskazanych wyżej przesłanek formalnych, legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy.
Podniósł, że uprawnienie z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami, bowiem tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek".
Organ wskazał, że służba skarżącej pełniona była na rzecz totalitarnego państwa przez okres 10 lat, 2 miesięcy i 1 dnia. Całkowity okres służby strony wynosi 35 lat, 5 miesięcy i 28 dni. W jego ocenie przedmiotowy okres służby na rzecz totalitarnego państwa zarówno w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym - stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być oceniony jako krótkotrwały. Nie kwestionuje rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez skarżącą. W jego ocenie zgromadzone dokumenty nie dowodzą, aby przedmiotowa sprawa stanowiła szczególnie uzasadniony przypadek, pozwalający na skorzystanie z uprawnień wynikających z powyższego przepisu ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania względem skarżącej ogólnie obowiązującego art. 15 c, art. 22 a i art. 24 a ustawy zaopatrzeniowej.
W tym stanie rzeczy organ orzekł jak w decyzji.
Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca, zarzucając:
I. naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na jego wynik tj.
1) art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (zwanego dalej "k.p.a.") poprzez: - rozstrzygnięcie sprawy z przekroczeniem granic uznania administracyjnego, tj. z pominięciem słusznego interesu Skarżącej, która to będąc wybraną do dalszego pełnienia obowiązków przez zmieniającą się władzę, a następnie przez szereg lat pełniąc służbę na rzecz III Rzeczypospolitej Polskiej, powierzone obowiązki wykonywała rzetelnie i z zaangażowaniem, zgodnie z prawem, etyką i powszechnie obowiązującymi zasadami moralnymi, wyróżniając się swoją postawą na tle innych funkcjonariuszy, za co została odznaczona otrzymując Złoty i Srebrny Krzyż Zasługi i Złoty Medal za Długoletnią Służbę, mogła oczekiwać, że jej kariera przed [...] lipca 1990 r. nie będzie miała jakiegokolwiek negatywnego wpływu na otrzymywane przez nią świadczenia emerytalne,
- niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz brak wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego dotyczącego służby Skarżącej w aspekcie przebiegu służby, jej postawy i osiągnięć w tym na tle innych funkcjonariuszy,
- błędne uznanie, że Skarżąca nie wyróżniała się na tle innych funkcjonariuszy, mimo że przebieg jej służby, uzyskiwane w toku służby odznaczenia, dodatki służbowe oraz pozytywne wyłącznie bardzo dobre oceny pracy, prowadzą do wniosków odmiennych,
- nieuwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji faktu, że szczegółowa działalność Skarżącej a także wysokie oceny pracy wystawione przez Agencję Wywiadu w toku służby Skarżącej powinny prowadzić do wniosku, że wyróżniała się na tle innych funkcjonariuszy,
co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie.
2) art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. oraz art. 8 § 1 k.p.a. poprzez niewystarczające uzasadnienie decyzji w zakresie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia co spowodowało obrazę podstawowych zasad postępowania administracyjnego jakimi są zasada przekonywania oraz zasada pogłębiana zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej.
II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.
1) art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej poprzez błędne przyjęcie przez organ, że dla zastosowania instytucji wyłączenia art. 15c ustawy zaopatrzeniowej niezbędne jest zaistnienie łącznie przesłanek wskazanych w art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej, w sytuacji, gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że dla zastosowania instytucji wyłączenia art. 15c ustawy zaopatrzeniowej wystarczające jest zaistnienie choćby jednej z przesłanek wskazanych w art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej,
2) art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej, poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy z zaistniałego stanu faktycznego, zwłaszcza przedstawionych przez Skarżącą dokumentów wynika, że wykonywała ona po dniu 12 września 1989 r. powierzone jej w ramach służby zadania i obowiązki rzetelnie, a sytuacja skarżącej stanowi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w tym przepisie,
3) art. 8a ust. 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej poprzez niezastosowanie i w konsekwencji niewyłączenie w stosunku do skarżącej art. 15c ustawy zaopatrzeniowej, pomimo tego, że skarżąca spełniła warunki do zastosowania wobec niej przedmiotowej instytucji,
oraz z daleko posuniętej ostrożności procesowej
4) art. 8a ust. 1 pkt 1 Ustawy w związku z art. 7a § 1 k.p.a., poprzez błędną wykładnię klauzuli generalnej "krótkotrwałość służby", bez uwzględnienia korzystnej dla Skarżącej wykładni tego przepisu, w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie zachodzą uzasadnione wątpliwości co do treści ww. normy prawnej, które to wątpliwości winny być interpretowane na korzyść Skarżącej.
Wskazała na przebieg swojej służby. W okresie od [...] grudnia 1979 r. do [...] lipca 1990 r. pełniła służbę w MSW, w G., gdzie pracowała jako [...]. Podniosła, że mimo, iż w MSW wykonywała wyłącznie zadania maszynistki, prace kancelaryjne związane z obsługą sekretariatu, to z uwagi na miejsce ich wykonywania, tj. G., jej praca w rozumieniu art. 13b Ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. jest uznawana za "służbę na rzecz totalitarnego państwa". Nie podlegała weryfikacji. Po dniu [...] lipca 1990 r., aż do [...] czerwca 2002 r. pełniła służbę w Urzędzie Ochrony Państwa, początkowo w B., a następnie od [...] sierpnia 1992 r. w Z. Od [...] czerwca 2002 r. do [...] lipca 2015 r. pełniła służbę w Agencji W. W toku służby uzyskała stopień pułkownika. W tym okresie, w związku z zajmowanym stanowiskiem zobowiązana była do złożenia oświadczeń lustracyjnych, weryfikowanych przez IPN, w ramach których nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości. Nadto, w okresie od [...] stycznia 2016 roku do [..] marca 2017 roku Skarżąca w dalszym ciągu współpracowała z organami władzy, wówczas na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Również w tym okresie nie znalazły się podstawy, by kwestionować sposób i zakres wykonywania przez Skarżącą obowiązków służbowych. Ponadto Skarżąca wskazała na swoje wybitne osiągnięcia oraz przedstawiła dokumenty potwierdzające rzetelne pełnienie służby.
Jej zdaniem przedmiotowe postępowanie jest postępowaniem opartym na uznaniu administracyjnym. Wskazał, że we współczesnym prawie uznanie administracyjne jest rozumiane jako "szczególna forma upoważnienia przez ustawę organów administracji państwowej do określonego zachowania się (działania lub zaniechania), polegająca na przyznaniu organom administracji możności dokonania wyboru spośród dwóch lub więcej dopuszczalnych przez ustawę, a równowartościowych prawnie rozwiązań". Wskazał, że ów luz decyzyjny, nie powinien podlegać mniejszej kontroli, a zwiększonej, w celu wyeliminowania możliwości przeobrażenia się luzu w całkowitą dowolność rozstrzygnięcia. Jej zdaniem jeśli w sprawach pozostawionych przez ustawodawcę uznaniu administracyjnemu organu orzekającego, interes społeczny nie stoi temu na przeszkodzie i leży to w możliwości organu administracji, organ ten ma obowiązek załatwić sprawę w sposób pozytywny dla strony.
Podniosła, że według orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego w państwie prawa nie ma miejsca dla automatycznie stosowanej zasady nadrzędności interesu społecznego nad interesem indywidualnym. Nadrzędność interesu ogólnego nad indywidualnym nie powinna być pojmowana sztywno. W każdym przypadku działający organ musi dokładnie określić konkretny interes publiczny przemawiający za takim a nie innym rozstrzygnięciem i uzasadnić, że interes ten jest na tyle doniosły, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych. Interesem indywidualnym skarżącej jest w tym przypadku ustalone w III Rzeczypospolitej Polskiej, na podstawie przepisów wprowadzonych po [...] lipca
1990 r., prawo do emerytury. Przyjęcie w art. 15c ust. 1 pkt 1 Ustawy zerowej składki za okres służby do 31 lipca 1990 r. oznacza, że ustawodawca pozbawił jakiegokolwiek zabezpieczenia społecznego skarżącą za pracę w okresie od [...] grudnia 1979 r. do [...] lutego 1990 r.
Wskazała, że takie działanie jest sprzeczne z Konstytucją RP i w sytuacji, gdy skarżąca przez szereg lat służyła III Rzeczypospolitej Polskiej, została wybrana
do dalszego wykonywania powierzanych jej obowiązków przez zmieniające się władze, nie sposób wskazać interesu społecznego, uzasadniającego nie uwzględnienie wniosku skarżącej o wyłączenie stosowania wobec niej art. 15c Ustawy.
Podniosła, że mogła oczekiwać, że na skutek braku konieczności przejścia weryfikacji, jej kariera przed [...] lipca 1990 r. nie będzie miała jakiegokolwiek negatywnego wpływu na otrzymywane przez nią w przyszłości świadczenia emerytalne i pobierania tychże świadczeń, a wskazane poniżej okoliczności świadczą o tym że Skarżąca pełnił swoją służbę z najwyższym zaangażowaniem i poświęceniem, wyróżniając się na tle innych funkcjonariuszy.
Mając na uwadze powyższe, jej zdaniem organ dopuścił się przekroczenia granic uznania administracyjnego, gdyż z uwagi na okoliczności faktyczne sprawy, skarżąca miała prawo do uzyskania pozytywnego dla siebie rozstrzygnięcia, z uwagi na swój słuszny interes, który nie sprzeciwiał się interesowi społecznemu.
W uzasadnieniu skargi szczegółowo opisała zarzuty.
W związku z powyższym wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości dwukrotności stawki przewidzianej przepisami prawa.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest decyzja organu z dnia [...] września 2018 r.
nr [...] odmawiająca wyłączenia stosowania art. 15 c, art. 22 a i art. 24 a ustawy zaopatrzeniowej.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej ppsa), Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.
Sąd w składzie orzekającym z urzędu posiada wiedzę o tym, że postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. (sygn. akt XIII 1 U [...]) Sąd Okręgowy w W. Sekcja XIII Wydziału Ubezpieczeń Społecznych zwrócił się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art. 15c, art. 22a,
art. 13 ust. 1 lit. 1c, w związku z art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...), w brzmieniu nadanym jej przez art. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej (sprawa zarejestrowana pod sygn. akt P 4/18).
Sąd nie stwierdził jednak podstaw do zawieszenia z urzędu przedmiotowego postępowania w świetle powyższych okoliczności. Przepis art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Należy podkreślić, że związek tych postępowań musi być bezpośredni, a rozstrzygnięcie spraw w innych postępowaniach mieć charakter zagadnienia wstępnego. Takiego charakteru nie można przypisać rozstrzygnięciu zagadnienia prawnego przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. akt P 4/18.
Zaznaczyć jednocześnie należy, że zawieszenie postępowania sądowego powinno być uzasadnione względami celowościowymi, sprawiedliwości jak również ekonomiki procesowej. Sensem fakultatywnego zawieszenia procesu sądowoadministracyjnego jest wskazanie racjonalnej podstawy dla przerwania jego biegu, gdyż tylko w takich okolicznościach może być zrealizowana jedna
z podstawowych wartości, jaką jest rzetelne rozpoznanie sprawy. Zdaniem Sądu, dla realizacji tej wartości w przedmiotowej sprawie nie jest celowe ani usprawiedliwione wprowadzenie elementu zwłoki w jej rozpatrzeniu poprzez zawieszenie postępowania.
Przechodząc do merytorycznej oceny sprawy stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Ustawa z 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin przewiduje obniżenie emerytur
i rent inwalidzkich wszystkim funkcjonariuszom, którzy pozostawali w służbie przed dniem [..] stycznia 1999 r. i którzy w okresie od dnia [...] lipca 1944 r. do dnia [...] lipca 1990 r. pełnili służbę w wymienionych w ustawie instytucjach i formacjach (tzw. służba na rzecz państwa totalitarnego). Obniżeniu podlegają także renty rodzinne, pobierane po funkcjonariuszach, którzy taką służbę pełnili.
Zgodnie z art. 15c ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu, w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i która pozostawała w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., emerytura wynosi: (1) 0% podstawy wymiaru - za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b; (2) 2,6% podstawy wymiaru - za każdy rok służby lub okresów równorzędnych ze służbą, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, 1a oraz 2-4.
Przepisy art. 14 i art. 15 ust. 1-3a, 5 i 6 stosuje się odpowiednio. Emerytury nie podwyższa się zgodnie z art. 15 ust. 2 i 3, jeżeli okoliczności uzasadniające podwyższenie wystąpiły w związku z pełnieniem służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b (ust. 2). Wysokość emerytury ustalonej zgodnie
z ust. 1 i 2 nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej emerytury wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 3). W celu ustalenia wysokości emerytury, zgodnie z ust. 1-3, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji, o której mowa w art. 13a ust. 1 (ust. 4). Przepisów ust. 1 - 3 nie stosuje się, jeżeli osoba, o której mowa
w tych przepisach, udowodni, że przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego (ust. 5).
Zgodnie natomiast z art. 22a ust. 1 omawianej ustawy w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, rentę inwalidzką ustaloną zgodnie z art. 22 zmniejsza się o 10% podstawy wymiaru
za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b. Przy zmniejszaniu renty inwalidzkiej okresy służby, o której mowa w art. 13b, ustala się
z uwzględnieniem pełnych miesięcy.
W przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa,
o której mowa w art. 13b, i została zwolniona ze służby przed dniem [...] sierpnia
1990 r. rentę inwalidzką wypłaca się w kwocie minimalnej według orzeczonej grupy inwalidzkiej (ust. 2). Wysokość renty inwalidzkiej, ustalonej zgodnie z ust. 1, nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej renty z tytułu niezdolności do pracy wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 3). W celu ustalenia wysokości renty inwalidzkiej, zgodnie z ust. 1 i 3, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji, o której mowa w art. 13a ust. 1. Przepisy art. 13a stosuje się odpowiednio (ust. 4).
Przepisów ust. 1 i 3 nie stosuje się, jeżeli osoba, o której mowa w tych przepisach, udowodni, że przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego (ust. 5).
Stosownie zaś do treści art. 8a ust. 1 powołanej ustawy, minister właściwy
do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku
do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (1) krótkotrwałą służbę przed dniem [...] lipca 1990 r. oraz (2) rzetelne wykonywanie zadań
i obowiązków po dniu [...] września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia
i życia. Do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2).
Wskazane przesłanki powinny być spełnione łącznie i jednocześnie uprawdopodobnione.
Decyzje wydawane przez organ na podstawie ww. przepisu mają charakter decyzji uznaniowych, gdyż określone w nim przesłanki nie są jednoznaczne
i pozostawiają organowi swobodę dokonania ich oceny, oczywiście na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy znajdującego potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym.
Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, w tym
z przekazanej przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Informacji przy piśmie z dnia [...] kwietnia 2017 r. wynika, że pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w okresie od dnia [...] grudnia 1979 r. do dnia [...] lutego 1990 r. tj. 10 lat, 2 miesiące i 1 dzień.
W sprawie ustalono, że całkowity okres służby ww. wynosi 35 lat, 5 miesięcy i 28 dni.
Jedną z przesłanek umożliwiających organowi zastosowanie wobec skarżącego art. 8a ustawy o zaopatrzeniu jest "krótkotrwałość" służby na rzecz totalitarnego państwa. Ustawa o zaopatrzeniu nie zawiera definicji pojęcia "krótkotrwała służba". Zdaniem Sądu, odkodowanie powyższej klauzuli dokonane przez organ w zaskarżonych decyzjach jest prawidłowe. Krótkotrwały to "chwilowy, doraźny, niedługi, niestały, nietrwały, okresowy, przejściowy, przemijający, tymczasowy, krótkookresowy, czasowy, trwający krótko, niedługo trwający, nieustabilizowany, szybki, epizodyczny". Organ słusznie dokonał wykładni językowej sformułowania "krótkotrwała służba", wspierając swoje wywody zapisami ze słownika wyrazów bliskoznacznych. W ocenie Sądu, wyraz "krótkotrwały" wskazuje na czas pełnienia służby.
W niniejszej sprawie skarżąca pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa przez okres 10 lat, 2 miesiące i 1 dzień przez prawie 30% całego okresu służby na rzecz totalitarnego państwa, która, w ocenie Sądu, w tym zakresie jest zbieżna
z oceną Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zarówno w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym – stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być oceniony jako krótkotrwały.
W każdym z tych przypadków okres trwający nieco ponad 10 lat nie może być uznany za krótkotrwały, w pojęciu semantycznym tego pojęcia.
Dlatego w niniejszej sprawie brak jest przesłanki wskazanej w art. 8a pkt 1) ustawy zaopatrzeniowej, co prawidłowo zostało dowiedzione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W niniejszej sprawie, ocenie Sądu, nie zaistniał również "szczególnie uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 8a ustawy o zaopatrzeniu.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przesłanka ta będzie spełniona zarówno gdy zostaną spełnione łącznie przesłanki wskazane
w pkt 1) i 2) przepisu, jednakże nie można wykluczyć sytuacji, gdy przesłanka ta
w ogóle nie będzie odnosiła się do jakiegokolwiek okresu służby, bądź w ogóle nie będzie się wiązała ze służbą zainteresowanego funkcjonariusza a będzie dotyczyła np. takiego zdarzenia z jego życia, które pozwoli uznać wyjątkowość jego zasług albo dokonań dla Polski.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ustawodawca wprowadzając tę przesłankę zasadnie nie wiązał oceny organu co do określenia jaka to ma być przesłanka, ale wskazał jedynie na jej szczególne
i uzasadnione znaczenie a zatem na jej szczególną wyjątkowość.
W niniejszej sprawie, Minister stwierdził brak istnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku" i w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie ustalenie to jest prawidłowe, gdyż z istoty każdej służby wynika konieczność wykonywania przez funkcjonariusza powierzonych mu zadań
z najwyższą gotowością i starannością.
Sam fakt otrzymania przez funkcjonariusza odznaczeń nie świadczy jeszcze o zaistnieniu szczególnie uzasadnionego przypadku o jakim mowa w art. 8a ustawy o zaopatrzeniu. W ocenie Sądu, szczególnie uzasadniony przypadek to przypadek o charakterze wyjątkowym, nadzwyczajnym. Samo wykonywanie służby w sposób rzetelny i z najwyższym zaangażowaniem nie wypełnia tej przesłanki, gdyż jest to obowiązek każdego funkcjonariusza.
W niniejszej sprawie skarżąca, w ocenie składu orzekającego, nie wykazała, żeby w przebiegu jego służby zaistniało szczególne zdarzenie o charakterze wyjątkowym, które wyróżniałoby go na tle innych funkcjonariuszy i pozwoliło
na uznanie, że w jej sprawie zaistniał "szczególnie uzasadniony przypadek".
Zatem organ zasadnie stwierdził, że wobec skarżącej nie ma możliwości wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24c ww. ustawy.
Reasumując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja z dnia [...] września 2018 r. odmawiająca wyłączenia stosowania wobec skarżącej art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zapatrzeniu nie narusza prawa, a zarzuty skargi nie zasługują
na uwzględnienie.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI