II SA/Wa 2103/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA oddalił skargę na decyzję Prezesa Rady Ministrów odmawiającą przyznania renty specjalnej, uznając, że trudna sytuacja materialna skarżącej nie była wystarczająca bez dodatkowych przesłanek w postaci szczególnych zasług lub zdarzeń losowych.
Skarżąca E.P. domagała się przyznania renty specjalnej z uwagi na trudną sytuację rodzinną i majątkową oraz konieczność opieki nad trójką małoletnich dzieci. Prezes Rady Ministrów odmówił przyznania świadczenia, uznając, że nie zachodzi szczególny przypadek uzasadniający jego przyznanie na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach. WSA w Warszawie oddalił skargę, podkreślając, że do przyznania renty specjalnej wymagane są kumulatywnie szczególne zasługi lub zdarzenia losowe ORAZ zła sytuacja materialna.
Sprawa dotyczyła skargi E.P. na decyzję Prezesa Rady Ministrów, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję odmawiającą przyznania renty specjalnej. Skarżąca wnosiła o świadczenie z powodu trudnej sytuacji rodzinnej i majątkowej oraz konieczności opieki nad trójką małoletnich dzieci, wskazując na niskie dochody i brak zatrudnienia. Prezes Rady Ministrów uznał, że choć sytuacja bytowa jest brana pod uwagę, nie stanowi ona jedynego kryterium, a w sprawie nie zaszły szczególne okoliczności uzasadniające przyznanie renty specjalnej na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd podkreślił, że przepis art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach przyznaje świadczenie w "szczególnie uzasadnionych przypadkach", co jest pojęciem niedookreślonym. Sąd powołał się na wykładnię Trybunału Konstytucyjnego (sygn. P 38/05), zgodnie z którą dla przyznania renty specjalnej konieczne jest wystąpienie dwóch przesłanek: 1) szczególnych zasług wnioskodawcy w jakiejś dziedzinie lub szczególnych zdarzeń losowych ORAZ 2) złej sytuacji materialnej. Sąd stwierdził, że skarżąca, mimo trudnej sytuacji materialnej, nie wykazała spełnienia pierwszej przesłanki, co uniemożliwia przyznanie renty specjalnej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, trudna sytuacja materialna nie jest wystarczająca. Konieczne jest kumulatywne wystąpienie dwóch przesłanek: szczególnych zasług lub zdarzeń losowych ORAZ złej sytuacji materialnej.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na wykładnię Trybunału Konstytucyjnego, zgodnie z którą przyznanie renty specjalnej wymaga spełnienia dwóch przesłanek: szczególnych zasług lub zdarzeń losowych oraz złej sytuacji materialnej. W przypadku skarżącej brak było przesłanki szczególnych zasług lub zdarzeń losowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (4)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 82 § ust. 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis ten umożliwia przyznanie emerytury lub renty w "szczególnie uzasadnionych przypadkach" na warunkach i w wysokości innej niż określone w ustawie. Wymaga kumulatywnego spełnienia przesłanki szczególnych zasług lub zdarzeń losowych oraz złej sytuacji materialnej.
Pomocnicze
Kpa art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zakres kognicji sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Trudna sytuacja materialna skarżącej jako jedyna podstawa do przyznania renty specjalnej.
Godne uwagi sformułowania
"w szczególnie uzasadnionych przypadkach" "pojedyncze kryterium" "dwie kumulatywnie wymagane przesłanki" "szczególne zasługi artystyczne, społeczne, czy też polityczne" "szczególne zdarzenia losowe"
Skład orzekający
Anna Mierzejewska
przewodniczący
Jacek Fronczyk
członek
Janusz Walawski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach, wskazująca na konieczność kumulatywnego spełnienia przesłanek szczególnych zasług/zdarzeń losowych oraz złej sytuacji materialnej dla przyznania renty specjalnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego przepisu i jego interpretacji, ale zasada kumulatywności przesłanek może mieć szersze zastosowanie w innych świadczeniach uznaniowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak sądy interpretują przepisy dotyczące świadczeń uznaniowych i jakie są kluczowe przesłanki do ich przyznania, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem ubezpieczeń społecznych.
“Czy trudna sytuacja materialna wystarczy do renty specjalnej? Sąd wyjaśnia kluczowe wymogi.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 2103/06 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2007-01-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-11-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Anna Mierzejewska /przewodniczący/ Jacek Fronczyk Janusz Walawski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 650 Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku Skarżony organ Prezes Rady Ministrów Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Asesor WSA Jacek Fronczyk, Asesor WSA Janusz Walawski (spr.), Protokolant Łukasz Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi E.P. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia[...]kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty specjalnej -oddala skargę- Uzasadnienie Prezes Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...]na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] marca 2005 r. nr [...], którą to decyzją odmówił E. P.przyznania renty specjalnej. W uzasadnieniu stwierdził, iż przyznanie świadczenia na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jest możliwe w szczególnie uzasadnionych przypadkach, zdarzeniach losowych, wybitnych zasługach w jakiejś dziedzinie, np. kultury lub sportu. Wskazany powyżej przepis nie precyzuje warunków, jakie powinny być spełnione, aby renta lub emerytura mogła być przyznana na jego podstawie. Zatem każdy wniosek jest wnikliwie rozpatrywany i oceniany pod kątem występowania okoliczności mogących uzasadniać potraktowanie sprawy w sposób szczególny. Wskazał, że E. P. wnosiła o przyznanie renty specjalnej z uwagi na swoją trudną sytuację rodzinną i majątkową oraz konieczność sprawowania opieki nad trójką małoletnich dzieci. Organ ustalił, iż dochód skarżącej to zasiłki rodzinne na troje dzieci w wysokości 139 zł oraz dodatek z tytułu samotnego wychowywania dzieci w wysokości 510 zł miesięcznie. Podkreślił, że przy rozpoznawaniu wniosków o przyznanie świadczeń specjalnych sytuacja bytowa wnioskodawców jest brana pod uwagę, jednak nie stanowi jedynego kryterium przyznawania tych świadczeń. Uzasadniając odmowę przyznania renty specjalnej organ uznał, że w świetle analizy zgromadzonej dokumentacji w rozstrzyganej sprawie nie zachodzi szczególny przypadek dający podstawę do przyznania E. P. renty specjalnej. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi E. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca ponownie podkreśliła swoją trudną sytuacje materialną, fakt, iż wychowuje samotnie trójkę małoletnich dzieci, sama nie pracuje, jest zarejestrowana w P.U.P jako bezrobotna bez prawa do zasiłku, mieszka u rodziców, zajmując wraz z dziećmi jeden pokój. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w zaskarżonej decyzji stanowiska i podtrzymując, iż w rozpoznawanej sprawie nie miał miejsca szczególny przypadek uzasadniający przyznanie renty w trybie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawą zaskarżanej decyzji jest przepis art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem Prezes Rady Ministrów w szczególnie uzasadnionych przypadkach może przyznać emeryturę lub rentę na warunkach i w wysokości innej niż określone w ustawie. Użyte w cytowanym przepisie określenie "w szczególnie uzasadnionych przypadkach" jest pojęciem niedookreślonym, którego znaczenie ustalane jest w toku wykładni, a jego konkretyzacja w indywidualnych przypadkach należy do sfery uznania organów administracji. Decyzja uznaniowa może być uchylona przez sąd w sytuacji stwierdzenia, iż została wydana z naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniu można mówić wtedy, gdy organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pomiął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Indywidualne przypadki muszą być analizowane zgodnie z wyrażoną w art. 7 Kpa zasadą prawdy obiektywnej, z której wynika konieczność zbadania wszystkich okoliczności faktycznych, związanych z określoną sprawą, by w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do właściwego zastosowania przepisu prawa. Zdaniem Sądu, w postępowaniu administracyjnym prawidłowo zebrano i oceniono materiał dowodowy. W celu ustalenia warunków bytowych skarżącej i jej małoletnich dzieci organ zwrócił się do Dyrektora Wydziału Polityki Społecznej [...] Urzędu Wojewódzkiego. Zgodnie z obowiązującą wykładnią art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przyznanie renty specjalnej jest możliwe tylko w przypadku zaistnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku". Zatem osoba ubiegająca się o to świadczenie powinna wylegitymować się przede wszystkim wybitnymi zasługami artystycznymi, społecznymi, czy też politycznymi (patrz wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 czerwca 2005 r. sygn. akt IISA/Wa 1954/04, LEX 171678). Wniosek o takie świadczenie uzasadniać mogą również szczególne zdarzenia losowe. Oceniając zaistnienie przesłanek do przyznania renty specjalnej nie można pominąć trudnej sytuacji materialnej skarżącej i jej rodziny, ale stanowi ona jedną z dwóch kumulatywnie wymaganych przesłanek przyznania świadczenia specjalnego. Prezentowaną wykładnię potwierdza uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 października 2006 r. (sygn. P 38/05), w którym to Trybunał stwierdził, iż dla przyznania świadczenia specjalnego konieczne jest wystąpienie dwóch przesłanek, mianowicie szczególnych zasług wnioskodawcy w jakiejś dziedzinie bądź szczególnych zdarzeń losowych oraz jego złej sytuacji materialnej. Na gruncie rozpoznawanej sprawy, w kontekście ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego, stwierdzić należy, iż skarżąca nie spełnia przesłanek do przyznania jej świadczenia - renty specjalnej. Podnoszone przez E. P. okoliczności - brak pracy, samotne wychowanie dzieci i trudne warunki mieszkaniowe - potwierdzają trudną sytuację bytową jej i jej małoletnich dzieci, jednakże nie są one wystarczające do przyznania świadczenia specjalnego. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.