II SA/Wa 2091/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-08-31
NSAAdministracyjneŚredniawsa
żołnierze zawodowibezpłatne wyżywieniepodległość służbowawłaściwość sąduodrzucenie skargipostępowanie administracyjneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

WSA w Warszawie odrzucił skargę żołnierza zawodowego na pismo Ministra Obrony Narodowej dotyczące odmowy przyznania bezpłatnego wyżywienia, uznając sprawę za niedopuszczalną z uwagi na wyłączenie spraw wynikających z podległości służbowej spod kognicji sądów administracyjnych.

Skarżący, żołnierz zawodowy, domagał się przyznania bezpłatnego wyżywienia. Organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego, uznając sprawę za wewnętrzną. Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych podtrzymał to stanowisko, wyjaśniając, że skarżący nie spełnia warunków do zaliczenia go do personelu latającego uprawniającego do tego świadczenia. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych. Sąd administracyjny odrzucił skargę, stwierdzając, że sprawy wynikające z podległości służbowej są wyłączone z jego właściwości.

Skarżący, A. F., żołnierz zawodowy, złożył wniosek o przyznanie bezpłatnego wyżywienia. Dowódca odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego, uznając sprawę za wewnętrzną, wynikającą z podległości służbowej. Następnie Dowódca pismem odmówił przyznania wyżywienia, stwierdzając, że skarżący nie spełnia warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej, ponieważ nie jest zaliczony do personelu latającego. Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych podtrzymał to stanowisko, wyjaśniając, że katalog funkcji kwalifikujących do personelu latającego jest zamknięty, a żołnierze instruktorzy spadochronowi zostali wykreśleni z tej kategorii. Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów Kpa oraz przepisów prawa materialnego, w tym błędną wykładnię § 9 pkt 1 rozporządzenia. Sąd, powołując się na art. 3 § 2 i art. 5 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odrzucił skargę. Stwierdził, że sprawy wynikające z podległości służbowej pomiędzy przełożonymi a podwładnymi są wyłączone z kognicji sądów administracyjnych, a zatem skarżone pismo nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Sąd podkreślił, że sprawy dotyczące uprawnień żołnierzy do wyżywienia mają charakter spraw wewnętrznych i powinny być rozstrzygane w drodze postępowania służbowego, a nie administracyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sprawy wynikające z podległości służbowej pomiędzy przełożonymi a podwładnymi są wyłączone z właściwości sądów administracyjnych na mocy art. 5 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Uzasadnienie

Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpatrywania spraw wynikających z podległości służbowej. Skarżone pismo dotyczyło materii objętej stosunkiem służbowym między żołnierzem a przełożonym, co wyłącza możliwość kontroli sądowoadministracyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia, akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, akty prawa miejscowego, akty organów jednostek samorządu terytorialnego, akty nadzoru, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, z wyłączeniem spraw określonych w art. 5.

p.p.s.a. art. 5 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne nie są właściwe w sprawach wynikających z podległości służbowej pomiędzy przełożonymi i podwładnymi.

p.p.s.a. art. 58 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Skarga podlega odrzuceniu, gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Pomocnicze

u.s.w.z.z. art. 137 § 1

Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

rozp. MON art. 9 § 1

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 4 grudnia 2014 r. w sprawie bezpłatnego wyżywienia żołnierzy zawodowych i żołnierzy pełniących służbę kandydacką

Określa warunki zaliczenia do personelu latającego uprawniającego do bezpłatnego wyżywienia.

rozp. MON art. 9 § 3

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 4 grudnia 2014 r. w sprawie bezpłatnego wyżywienia żołnierzy zawodowych i żołnierzy pełniących służbę kandydacką

Kpa

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, ponieważ wynika z podległości służbowej między przełożonym a podwładnym (art. 5 pkt 2 p.p.s.a.).

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia przepisów Kpa i prawa materialnego dotyczące przyznania bezpłatnego wyżywienia (nie były rozpatrywane merytorycznie z powodu odrzucenia skargi).

Godne uwagi sformułowania

sądy administracyjne nie są właściwe w sprawach wynikających z podległości służbowej pomiędzy przełożonymi i podwładnymi każde merytoryczne rozpatrzenie skargi w postępowaniu przed sądem administracyjnym poprzedzone jest badaniem dopuszczalności jej wniesienia zawarte w art. 5 pkt 2 p.p.s.a. wyłączenie właściwości sądu administracyjnego dotyczy zatem wszelkich czynności i aktów administracyjnych wewnętrznych podejmowanych w stosunku do podmiotów pozostających w stosunkach zależności służbowej z organem podejmującym takie działania

Skład orzekający

Izabela Głowacka-Klimas

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady wyłączenia spraw wynikających z podległości służbowej żołnierzy z kognicji sądów administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw żołnierzy zawodowych w kontekście podległości służbowej. Nie rozstrzyga merytorycznie kwestii uprawnień do świadczeń, jeśli sprawa byłaby dopuszczalna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej dotyczącej właściwości sądu administracyjnego w sprawach wojskowych, co jest istotne dla prawników procesowych, ale mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Sąd administracyjny nie rozpatrzy skargi żołnierza na decyzję dotyczącą wyżywienia. Dlaczego?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 2091/21 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-08-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Sygn. powiązane
III OSK 7612/21 - Postanowienie NSA z 2022-04-27
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. art. 3 par. 2, 5 pkt 2, 58 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. F. na pismo Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do bezpłatnego wyżywienia postanawia odrzucić skargę.
Uzasadnienie
A. F. – skarżący w niniejszej sprawie, w dniu [...] stycznia 2021 r. złożył do Dowódcy Brygady [...] (Dowódca) wniosek
o wydanie decyzji w sprawie przyznania bezpłatnego wyżywienia w pełnym wymiarze za cały okres służby na zajmowanym stanowisku służbowym.
Dowódca postanowieniem nr [...] z [...] stycznia 2021 r. odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania skarżącemu bezpłatnego wyżywienia według zasadniczej normy wyżywienia specjalnej – 030 we wszystkie dni. Stwierdził, że sprawa należy do kategorii spraw wewnętrznych wynikających
z podległości służbowej pomiędzy podwładnymi i przełożonymi i powinna zostać załatwiona w drodze służbowej. W związku z tym Dowódca nie znalazł podstawy prawnej do rozstrzygania w przedmiocie wniosku skarżącego w drodze decyzji administracyjnej. Postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] stycznia 2021 r. i nie wniósł on zażalenia.
W konsekwencji Dowódca pismem nr [...] z [...] stycznia 2021 r. odmówił przyznania skarżącemu bezpłatnego wyżywienia według wnioskowanej normy, uznając, że nie spełnia on warunków uprawniających do tego świadczenia,
o których mowa w § 9 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia
4 grudnia 2014 r. w sprawie bezpłatnego wyżywienia żołnierzy zawodowych
i żołnierzy pełniących służbę kandydacką (Dz.U. z 2019 r. poz. 1604; dalej rozporządzenie), ponieważ nie jest zaliczony do personelu latającego na sprzęcie innym niż bojowe samoloty odrzutowe i nie wykonuje lotów zgodnie z programem szkolenia. W ocenie Dowódcy wnioskodawca nie jest personelem latającym, nie jest objęty szkoleniem lotniczym w [...] nie posiada Indywdualnego rocznego planu szkolenia i treningu w powietrzu oraz urządzeniach treningowych i symulatorach, nie jest też szkolony w oparciu o program szkolenia [...] na [...]. Tym samym nie spełnia przełanek warunkujących przyznanie wnioskowanego świadczenia.
Skarżący objął ww. pismo Dowódcy odwołaniem.
Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych (Dowódca Generalny) w piśmie
z [...] marca 2021 r. nr [...] poinformował skarżącego, że stanowisko w tej sprawie jest takie samo jak stanowisko Dowódcy.
Dowódca Generalny wyjaśnił między innymi, że katalog funkcji, których pełnienie kwalifikuje do zaliczenia żołnierza do personelu latającego ma charakter zamknięty. Wynika z tego, że żołnierz zawodowy pełniący służbę na stanowisku młodszego podoficera specjalisty ([...]), w korpusie osobowym Sił Powietrznych, grupie osobowej pokładowej, o specjalności wojskowej spadochronowej oraz zabezpieczenia wysokościowo-ratowniczego, który w ramach obowiązków na zajmowanym stanowisku wykonuje zadania pokładowego instruktora spadochronowego na statkach powietrznych jednostek BLMW, nie jest uprawniony do bezpłatnego wyżywienia w oparciu o treść § 9 pkt 1 rozporządzenia,
a w oparciu o pkt 3 tego przepisu, bowiem, jak stwierdził Dowódca Generalny, nie można go zaliczyć do personelu latającego.
Dowódca Generalny w pełni podzielił pogląd wyrażony w piśmie z [...] stycznia 2021 r., stwierdzając, że Dowódca w sposób zasadny i we właściwej formie odmówił skarżącemu prawa do bezpłatnego wyżywienia według wnioskowanej normy. Zdaniem Dowódcy Generalnego za powyższym przemawia nie tylko analiza przepisów rozporządzenia oraz Regulaminu lotów lotnictwa Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej ([...]), ale i wykładnia historyczna treść tego regulaminu, do której odwołał się Dowódca, podkreślając, iż z dniem [...] maja 2015 r. doszło do wykreślenia z katalogu personelu pokładowego (stanowiącego część personelu latającego) żołnierzy instruktorów spadochronowych (instruktorów pokładowych).
Skarżący objął powyższe pismo Dowódcy Generalnego skargą do Sądu. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 77, art. 80, art. 107
§ 1 i § 4 Kpa. oraz przepisów prawa materialnego w postaci art. 137 ust. 1 ustawy
z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
(Dz.U. z 2020 r. poz. 860 ze zm.) oraz § 3 ust. 1 pkt 1 lit. c) i § 9 pkt 1 rozporządzenia, poprzez błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że skarżący będąc instruktorem spadochronowym Brygady [...], nie jest zaliczany do personelu latającego w rozumieniu § 9 pkt 1 rozporządzenia.
Wobec tak postawionych zarzutów skrżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Dowódca Generalny wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku, o oddalenie skargi jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym,
na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela
o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,
z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane
w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego
i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Zaskarżenie aktu lub czynności w nim niewymienionych oznacza, że sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a tym samym, zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skarga podlega odrzuceniu. Ponadto, sądy administracyjne orzekają także
w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę
i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).
Natomiast zgodnie z art. 5 pkt 2 p.p.s.a. sądy administracyjne nie są właściwe w sprawach wynikających z podległości służbowej pomiędzy przełożonymi
i podwładnymi.
Każde merytoryczne rozpatrzenie skargi w postępowaniu przed sądem administracyjnym poprzedzone jest badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co prowadzi do jej odrzucenia.
W niniejszej sprawie skarżone pismo Dowócy Generalengo, uznane przez skarżącego za decyzję, nie zostało wydane w sprawie objętej właściwością sądu administracyjnego bowiem dotyczy materii obejmującej stosunek służbowy występujący pomiędzy skarżącym (podwładnym) a Dowódcą Generalnym (przełożonym). Skoro ta kategoria spraw wyłączona jest w ogóle z kognicji sądu administracyjnego, to nie ulega wątpliwości, że wszelkie działania organów administracji publicznej podejmowane w tym zakresie również nie podlegają kontroli sądowoadministracyjnej. Zawarte w art. 5 pkt 2 p.p.s.a. wyłączenie właściwości sądu administracyjnego dotyczy zatem wszelkich czynności i aktów administracyjnych wewnętrznych podejmowanych w stosunku do podmiotów pozostających
w stosunkach zależności służbowej z organem podejmującym takie działania
(vide wyrok WSA z dnia 22 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 1012/12).
Sąd wyjaśnia, że ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz przepisy rozporządzenia nie przewidują rozstrzygania spraw takich jak objęta wnioskiem skarżącego w drodze decyzji administracyjnej z zastosowaniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Sprawy dotyczące uprawnień żołnierzy zawodowych do bezpłatnego wyżywienia mają charakter spraw wewnętrznych, których źródłem jest stosunek służbowy istniejący pomiędzy żołnierzem i jego przełożonym. Tym samym rozstrzygnięcia w zakresie wyznaczonym wnioskiem skarżącego winny odbywać się zgodnie z zasadami regulującymi postępowanie służbowe, określonymi w Regulaminie Ogólnym Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, stanowiącym załącznik do decyzji nr 445/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 grudnia 2013 r. w sprawie wprowadzenia
do użytku Regulaminu Ogólnego Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.Urz. Min. Obr. Nar. poz. 398), nie zaś na zasadach zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI