II SA/WA 2079/06

II SA/Wa 2079/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-04-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-11-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Miernik /sprawozdawca/
Bronisław Szydło /przewodniczący/
Eugeniusz Wasilewski
Symbol z opisem
647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Skarżony organ
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło, Sędziowie Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski, Asesor WSA Agnieszka Miernik (spr.), Protokolant Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ochrony danych osobowych oddala skargę
Uzasadnienie
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, decyzją z dnia [...] nr [...] , po rozpoznaniu wniosku J. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] ., nr [...] o odmowie uwzględnienia wniosku dotyczącego stwierdzenia nielegalności przetwarzania przez Zarząd Transportu Miejskiego, z siedzibą w W. przy ul. [...] , F.H.U. Z. - Spółka Jawna, z siedzibą w K. przy ul. [...] oraz K. z siedzibą we W. przy ul. [...], danych osobowych J. K. i jego córki J. K..
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano, że w dniu 17 grudnia 2004 r. upoważniony przez F.H.U. "Z. " S.C kontroler ukarał J. K. za przebywanie na peronie [...] bez ważnego biletu. W związku z tym, że J. K. nie zgodził się z karą nałożoną na jego małoletnią córkę, w dniu 24 grudnia 2004 r. skierował do Zarządu Transportu Miejskiego odwołanie od wezwania do zapłaty. Odwołanie to, stosownie do postanowień zawartej przez F.H.U. "Z. " S.C i Zarząd Transportu Miejskiego umowy, zostało rozpatrzone przez Spółkę. Z uwagi na okoliczność, że skarżący nie uiścili należności wskazanej w wezwaniu do zapłaty, F.H.U. "Z. " S.C udostępniła ich dane osobowe K. S.A. Podmiot ten przetwarzał dane osobowe J. K. i J. K. w celach windykacyjnych do dnia 16 marca 2006 r., a w dniu 24 marca 2006 r. usunął je ze swoich nośników elektronicznych.
W dniu 9 września 2005 r. J. K. wniósł o zbadanie legalności przetwarzania jego danych osobowych oraz danych jego małoletniej córki J. K. przez Zarząd Transportu Miejskiego, z siedzibą w W. przy ul. [...] oraz F.H.U. "Z. " S.C., z siedzibą w K. przy ul. [...] (aktualnie F.H.U. Z Spółka Jawna). Skarżący podniósł, że w jego ocenie Spółka nie jest uprawniona do przetwarzania danych osobowych osób, które wniosły odwołanie od wezwania do zapłaty za jazdę środkami transportu zbiorowego w W. bez ważnego biletu, albowiem w myśl regulaminu Zarządu Transportu Miejskiego, odwołania od wezwania do zapłaty rozpatruje dyrektor Zarządu Transportu Miejskiego lub osoba przez niego upoważniona. Skarżący wskazał również, że był on wyłącznie autorem pisma do Zarządu Transportu Miejskiego, a nie "gapowiczem" i z tego powodu brak było w ogóle podstaw do przetwarzania jego danych przez F.H.U. "Z. " S.C. W toku postępowania wniesiono również o zbadanie legalności przekazania danych osobowych wnioskodawców przez Spółkę K. S.A., z siedzibą we W. przy ul. [...] gdyż - w ich ocenie - umowa zawarta pomiędzy Zarządem Transportu Miejskiego a F.H.U. "Z. " S.C. jest przejawem rażącej niegospodarności i naraża miasto na wielomilionowe straty. W związku z tym zażądano skierowania przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa przez ww. podmioty. Ponadto skarżący zakwestionowali prawidłowość pełnomocnictw udzielonych przez Zarząd Transportu Miejskiego wspólnikom Spółki do działania w jego imieniu przed sądami powszechnymi w sprawach dotyczących zasądzania należności z tytułu braku uprawnień do przejazdów środkami lokalnego transportu zbiorowego w W. oraz występowania do organów egzekucyjnych celem wyegzekwowania zasądzonych należności.
W toku postępowania administracyjnego Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych ustalił następujące okoliczności faktyczne.
Zarząd Transportu Miejskiego jest jednostką organizacyjną W. utworzoną na podstawie art. 9 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) w celu realizacji zadań z zakresu lokalnego transportu zbiorowego. Do zadań statutowych Zarządu Transportu Miejskiego należy m.in. kontrola uprawnień pasażerów do korzystania z usług lokalnego transportu zbiorowego, w tym kontrola biletów.
W dniu 29 stycznia 2003 r. Zarząd Transportu Miejskiego, działając w imieniu i na rzecz W., zawarł z F.H.U. "Z. " S.C. "umowę na wykonywanie kontroli uprawnień pasażerów (biletów) do korzystania z usług lokalnego transportu zbiorowego w W. oraz prowadzenia windykacji należności za przejazdy bez biletu". Na podstawie umowy Zarząd Transportu Miejskiego powierzył F.H.U. "Z. " S.C. przetwarzanie danych osobowych pasażerów, w stosunku do których działający w imieniu F.H.U. "Z. " S.C. kontrolerzy stwierdzili brak uprawnień do korzystania z usług przewozowych środkami lokalnego transportu zbiorowego. Zarząd Transportu Miejskiego upoważnił również F.H.U. "Z. " S.C. do powierzania przetwarzania danych osobowych pozyskanych związku z wykonywaniem umowy innym podmiotom (§ 11 a umowy). Ponadto zgodnie z § 12 ust. 1 umowy, Zarząd Transportu Miejskiego zobowiązał F.H.U. "Z. " S.C. do "(...) wyczerpującego i obiektywnego rozpatrywania ustnych i pisemnych odwołań pasażerów, a także skarg na działanie Wykonawcy (F.H.U. "Z. " S.C.) (...)".
W dniu 28 kwietnia 2003 r. Spółka podpisała umowę zlecenia z K. S.A., której przedmiotem była przedsądowa, sądowa i komornicza windykacja należności za przejazd środkami lokalnego transportu zbiorowego w W. bez biletu lub ważnego biletu. Umowa ta została zawarta po uzyskaniu przez F.H.U. "Z. " S.C. pisemnej zgody Zarządu Transportu Miejskiego. F.H.U. "Z. " S.C. oraz K. S.A. podpisały również odrębną umowę powierzenia przetwarzania danych osobowych. Zawarta pomiędzy ww. podmiotami umowa zlecenia została rozwiązana z dniem 16 marca 2006 r.
Umowa z dnia 29 stycznia 2003 r. została zawarta na okres 36 miesięcy, a jej realizacja rozpoczęła się w dniu 17 marca 2003 r. Na podstawie § 17 umowy (zmienionego aneksem nr 3 z dnia 22 września 2003 r.) Spółka została zobowiązana do przekazania Zarządowi Transportu Miejskiego w terminie 14 dni od daty rozwiązania umowy wszystkich danych osobowych, które zgromadziła w trakcie wykonywania umowy oraz złożenia Zarządowi Transportu Miejskiego w terminie 21 dni od daty rozwiązania umowy pisemnego oświadczenia, że wszystkie dane osobowe, które w trakcie wykonywania umowy były przez nią gromadzone i przetwarzane zostały zwrócone Zarządowi Transportu Miejskiego.
W dniu 20 marca 2006 r. Spółka przekazała Zarządowi Transportu Miejskiego protokołem zdawczo - odbiorczym bazę danych systemu informatycznego. W dniu 5 kwietnia 2006 r. F.H.U. "Z. " S.C. złożyła Zarządowi Transportu Miejskiego pisemne oświadczenie, że w dniu 3 kwietnia 2006 r. usunęła ze wszystkich swoich nośników elektronicznych dane osobowe, które pozyskała w związku z realizacją umowy, a w dniu 24 marca 2006 r. przedmiotowe dane zostały usunięte ze wszystkich nośników elektronicznych w K. S.A. Spółka "Z. " oświadczyła także, że "(...) dokumentacja zawierające te dane w formie papierowej - została objęta wnioskiem z dnia 31 marca 2006 r. o zezwolenie na złożenie do depozytu sądowego w Sądzie Rejonowym dla W. w W. (...)". Z załączonej przez F.H.U. "Z. " S.C. kopii ww. wniosku wynika, że Spółka wniosła do sądu przedmiotowy wniosek, ponieważ Zarząd Transportu Miejskiego nie przystąpił do odbioru dokumentacji.
Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...]., nr [...] odmówił uwzględnienia wniosku J. K. i J. K. .
W dniu 29 czerwca 2006 r. J. K. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją Generalnego Inspektora z dnia [...] .
We wniosku zarzucił, że Generalny Inspektor Ochrony danych Osobowych bezpodstawnie uznał, że przetwarzanie danych osobowych skarżących przez Zarząd Transportu Miejskiego, F.H.U. "Z. " S.C oraz K. S.A. nie narusza przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych. Jego zdaniem, bowiem organ do spraw ochrony danych osobowych błędnie przyjął, że F.H.U. "Z. " S.C. podpisała z K. S.A. umowę po uzyskaniu pisemnej zgody Zarządu Transportu Miejskiego. Organ nie ustalił, co oznacza sformułowanie regulaminu Zarządu Transportu Miejskiego, zgodnie z którym "(...) odwołania od wezwania do zapłaty rozpatruje (...) osoba upoważniona (...)". Generalny Inspektor nie wyjaśnił kim jest osoba upoważniona i nie wystąpił w tym celu do Rady W. , "(...) która opracowała i zatwierdziła regulamin. Wykroczył przy tym poza zakres swoich uprawnień, dokonując oceny umowy zawartej pomiędzy Zarządem Transportu Miejskiego a F.H.U. "Z. " S.C., stwierdzając że "nie doszło do popełnienia czynu zabronionego", równocześnie uznając się za organ niewłaściwy do oceny prawidłowości pełnomocnictwa udzielonego przez Zarząd Transportu Miejskiego wspólnikom F.H.U. "Z. " S.C.
Zarzucono także brak potwierdzenia usunięcia danych w K. S.A. w formie papierowej, a zatem – zdaniem wnioskodawcy - od dnia 31 marca 2006 r. jego dane osobowe i jego córki bezprawnie znajdują się w posiadaniu Spółki.
Ponadto we wniosku podniesiono, że dyrektor Zarządu Transportu Miejskiego nie odpowiedział wnioskodawcy na jedno ze skierowanych do niego pism.
Zarzut wniosku dotyczył także zbierania przez Generalnego Inspektora Danych Osobowych wyjaśnień dotyczących przetwarzania danych osobowych wnioskodawcy po wygaśnięciu umowy podpisanej przez Zarząd Transportu Miejskiego z F.H.U. "Z. " S.C pomimo, że kwestia ta nie była przedmiotem skargi.
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, podtrzymując stanowisko wyrażone w decyzji z dnia [...] ., uznał zarzuty wnioskodawcy, dotyczące przede wszystkim błędów w ustaleniach faktycznych, za nieuzasadnione.
Organ wyjaśnił, że F.H.U. "Z. " S.C. załączyła do akt niniejszego postępowania pismo z dnia 4 kwietnia 2003 r. (znak: [...]), w którym Zarząd Transportu Miejskiego upoważnił ją do przekazania firmie K. S.A. uprawnień do windykacji należności z tytułu dodatkowych opłat za korzystanie z lokalnego transportu zbiorowego w W. bez ważnego biletu (k - 87 akt sprawy). Bezpodstawny jest zatem zarzut Skarżącego, że podpisana przez F.H.U. "Z. " S.C. oraz K. S.A. umowa z dnia 28 kwietnia 2003 r. została zawarta bez pisemnej zgody Zarządu Transportu Miejskiego.
Ponadto w skierowanym do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych piśmie z dnia 3 października 2005 r. (znak: [...]) dyrektor Zarządu Transportu Miejskiego wyjaśnił, że "(...) kolejne pismo J. K. z dnia 9 lutego 2005 r. zostało pozostawione bez odpowiedzi z uwagi na fakt niewskazania w nim nowych okoliczności faktycznych i poinformowanie zainteresowanego o ostateczności stanowiska zajętego w piśmie [...] (...)". Przytoczone wyjaśnienia prowadzą wobec tego do wniosku, że bezzasadne jest twierdzenie skarżącego, że ZTM "(...) stracił kontrolę nad posiadaną dokumentacją zawierającą dane osobowe (...)". Brak odpowiedzi na pismo skarżącego było świadomą decyzją Dyrektora Zarządu Transportu Miejskiego, a nie skutkiem braku należytej staranności w procesie przetwarzania danych osobowych skarżącego.
Organ orzekający wskazał również, że z akt niniejszej sprawy nie wynika, aby K. S.A. przetwarzała dane osobowe J. K. i jego córki po dniu 16 marca 2006 r. Skarżący nie przesłał bowiem żadnych dowodów potwierdzających tę okoliczność. Analiza przedstawionych przez strony dokumentów wskazuje natomiast, że K. S.A. zaniechała przetwarzania jakichkolwiek danych pozyskanych w związku z realizacją umowy. Z tego powodu brak jednoznacznego stwierdzania w uzasadnieniu faktycznym decyzji, że dane osobowe skarżących zostały usunięte (...) w K. S.A. w formie papierowej (...)" nie ma wpływu na ocenę prawną niniejszej sprawy. Jednocześnie organ podkreślił, że zawarta pomiędzy F.H.U. "Z. " S.C. a K. S.A. umowa zlecenia obowiązywała do dnia 16 marca 2006 r. Z tego powodu fakt, że w dniu 14 marca 2006 r. K. S.A. skierowała do J. K. pismo wzywające ją do zapłaty należności, nie świadczy o bezprawnym przetwarzaniu jej danych przez ten podmiot. Do upływu ww. dnia K. S.A. mogła dokonywać wszelkich czynności, do których zobowiązała się w umowie z dnia 28 kwietnia 2003 r.
Zdaniem Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych okoliczność, że Spółka nie przekazała Zarządowi Transportu Miejskiego dokumentacji papierowej, zawierającej dane osobowe pozyskane w związku z wykonywaniem umowy z dnia 29 stycznia 2003 r., należy oceniać wyłącznie w świetle nienależytego wykonania ww. umowy, te kwestie zaś powinny być rozstrzygnięte przez sąd, a nie Generalnego Inspektora, który nie jest organem właściwym do przesądzania o prawidłowości wykonania zobowiązań wynikających ze stosunków cywilno-prawnych.
Istotne jest przy tym, co wynika z zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, że F.H.U. "Z. " S.C. nie przetwarza danych osobowych J. K. i J. K. . Po wygaśnięciu umowy F.H.U. "Z. " S.C. przekazała Zarządowi Transportu Miejskiego protokołem zdawczo - odbiorczym bazę danych systemu informatycznego w formie zapisu pliku tekstowego oraz usunęła ze wszystkich swoich nośników elektronicznych dane osobowe, które pozyskała w związku z realizacją umowy. Spółka wniosła także do Sądu Rejonowego dla W. w W. wniosek o złożenie do depozytu sądowego dokumentacji zawierającej przedmiotowe dane. Generalny Inspektor Danych Osobowych uznał zatem, że niecelowe było nałożenie na ten podmiot podjęcia działań określonych w art. 18 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych.
Organ administracyjny wyjaśnił, że przetwarzanie danych osobowych pasażerów w związku z kontrolą biletową reguluje przepis art. 33a ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe (Dz. U. z 2000 r. Nr 50, poz. 601 ze zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu, przewoźnik lub osoba przez niego upoważniona, legitymując się identyfikatorem umieszczonym w widocznym miejscu, może dokonywać kontroli dokumentów przewozu osób lub bagażu (ust. 1). W razie stwierdzenia braku odpowiedniego dokumentu przewozu przewoźnik lub osoba przez niego upoważniona pobierają właściwą należność za przewóz i opłatę dodatkową albo wystawiają wezwanie do zapłaty (ust. 3). W razie stwierdzenia braku ważnego dokumentu poświadczającego uprawnienie do bezpłatnego albo ulgowego przejazdu przewoźnik lub osoba przez niego upoważniona pobierają właściwą należność za przewóz i opłatę dodatkową albo wystawiają wezwanie do zapłaty. Pobrana należność za przewóz i opłata dodatkowa, po uiszczeniu opłaty manipulacyjnej odpowiadającej kosztom poniesionym przez przewoźnika, podlegają zwrotowi, a w przypadku wezwania do zapłaty - umorzeniu, w przypadku udokumentowania przez podróżnego, nie później niż w terminie 7 dni od dnia przewozu, uprawnień do bezpłatnego lub ulgowego przejazdu (ust. 3a).
Na podstawie art. 31 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych, administrator danych może powierzyć innemu podmiotowi, w drodze umowy zawartej na piśmie, przetwarzanie danych. Podmiot, o którym mowa w ust. 1 może przetwarzać dane wyłącznie w zakresie i celu określonym w umowie (art. 31 ust. 2 ustawy). Podmiot, o którym mowa w ust. 1 jest obowiązany przed rozpoczęciem przetwarzania danych do podjęcia środków zabezpieczających zbiór danych, o których mowa w art. 36 - 39 ustawy (ust. 3). W przypadkach, o których mowa w ust. 1 - 3, odpowiedzialność za przestrzeganie przepisów niniejszej ustawy spoczywa na administratorze danych, co nie wyłącza odpowiedzialności podmiotu, który zawarł umowę, za przetwarzanie danych niezgodnie z tą umową (ust. 4).
Mając na względzie przytoczone wyżej przepisy, organ stwierdził, że Zarząd Transportu Miejskiego jako administrator danych osobowych podróżnych mógł na podstawie przepisów Prawa przewozowego powierzyć przetwarzanie tych danych innym podmiotom. Z przepisu art. 33a Prawa przewozowego wynika bowiem jednoznacznie, że uprawnieni do pozyskiwania i dalszego przetwarzania danych osobowych podróżnych są przewoźnik "lub osoba przez niego upoważniona". Uznać także należy, że poprzez wyrażenie zgody na zawarcie przez F.H.U. "Z. " S.C. umowy zlecenia z K. S.A., Zarząd Transportu Miejskiego upoważnił również ten podmiot do wykonywania w jego imieniu czynności związanych z kontrolą biletową. Z tego względu nie można przyjąć, że przetwarzanie danych osobowych J. K. i J. K. przez K. S.A. narusza przepisy ustawy o ochronie danych osobowych.
Zdaniem organu niecelowe było wystąpienie do Rady W. o wyjaśnienie pojęcia "osoby upoważnionej". Natomiast, mając na względzie okoliczności faktyczne sprawy, organ przyjął, że "osobami upoważnionymi" do przetwarzania danych osobowych wnioskodawcy i jego córki byli również pracownicy F.H.U. "Z. " S.C. i K. S.A.
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wskazał także, że w jego kompetencjach nie mieszczą się uprawnienia do badania, czy zawarta przez Zarząd Transportu Miejskiego umowa narusza interesy W. Przedmiotem rozpoznania Generalnego Inspektora może być wyłącznie kwestia, czy w wyniku wykonywania tej umowy nie zostały naruszone przepisy ustawy o ochronie danych osobowych. Generalny Inspektor nie jest także upoważniony do oceny, czy pełnomocnictwa udzielone przez Zarząd Transportu Miejskiego wspólnikom F.H.U. "Z. " S.C. odpowiadały przepisom prawa i czy w związku z tym dokonane na skutek tego pełnomocnictwa czynności były ważne. Do badania tych okoliczności, jako należących do zakresu prawa cywilnego, upoważnione są wyłącznie sądy powszechne.
Odnosząc się do zarzutu, że Generalny Inspektor odmawiając zawiadomienia o popełnieniu przez Zarząd Transportu Miejskiego oraz F.H.U. "Z. " S.C. przestępstwa, wykroczył poza zakres swoich uprawnień, albowiem stwierdził, że nie doszło do popełnienia jakiegokolwiek czynu zabronionego, organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 304 § 2 k.p.k. organy administracji publicznej są uprawnione do oceny, czy określone zdarzenie wypełnia znamiona czynu zabronionego.
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wyjaśnił także, że żądanie J. K. dotyczyło zbadania legalności przetwarzania jego danych osobowych i danych jego córki przez Zarządu Transportu Miejskiego oraz F.H.U. "Z. " S.C. w świetle przepisów ustawy o ochronie danych osobowych, a nie wyłącznie o ocenę udostępnienia przedmiotowych danych. Mając na względzie tak sformułowane żądanie organ uznał za zasadne prowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie przetwarzania danych osobowych wnioskodawców po wygaśnięciu umowy zawartej pomiędzy Zarządem Transportu Miejskiego oraz F.H.U. "Z. " S.C.
Reasumując, organ stwierdził, że zgromadzone w postępowaniu wyjaśniającym dowody nie pozwalają na przyjęcie, iż działanie Zarządu Transportu Miejskiego, F.H.U. Z. - Spółka Jawna oraz K. S.A. narusza przepisy ustawy o ochronie danych osobowych.
Skargę na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] wniósł J. K. . W skardze, podobnie jak w piśmie z dnia 23 marca 2007 r., wniósł o uchylenie lub zmianę zaskarżonej decyzji. Ponadto wniósł o zobowiązanie organu orzekającego do przekazania kopii pisemnej zgody Zarządu Transportu Miejskiego zezwalającej F.H.U. "Z. " S.C. na zawarcie umowy z K. S.A., określenie podstawy prawnej odmowy udzielenia mu odpowiedzi przez Dyrektora Zarządu Transportu Miejskiego, wyjaśnienia związku rozpatrywania przedmiotowej skargi z przekazaniem do Zarządu Transportu Miejskiego bazy danych osobowych przez F.H.U. "Z. " S.C. i K. S.A. Skarżący wystąpił o zbadanie legalności pozyskania jego danych osobowych i jego córki przez F.H.U. "Z. " S.C. i K. S.A., gdyż jego zdaniem, podmioty te nie są uprawnione do przetwarzania danych osobowych osób, które wniosły odwołanie od wezwania zapłaty za jazdę środkami transportu zbiorowego bez ważnego biletu. Zdaniem skarżącego F.H.U. "Z. " S.C. uznała się za niewłaściwą do rozpatrzenia jego odwołania, gdyż w piśmie z dnia 19 lutego 2005 r. zwróciła się o zajęcie stanowiska do Zarządu Transportu Miejskiego w sprawie korzystania z "wejściówek" do [...]. Zarząd Transportu Miejskiego nigdy nie zajął stanowiska w tej sprawie, a zatem odwołanie skarżącego nigdy nie zostało rozpatrzone.
Do akt sprawy wpłynęło też pismo Zarządu Transportu Miejskiego z dnia 23 stycznia 2007 r. stanowiące odpowiedź na skargę, w którym Zarząd przyłączył się do stanowiska Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych i wniósł o oddalenie skargi.
Generalny Inspektor Ochrony danych Osobowych, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosowanie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, zaś kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skarga oceniania pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podkreślić, że przedmiotem niniejszego postępowania jest wyłącznie kontrola rozstrzygnięcia Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w zakresie pozyskania i przetwarzania danych osobowych skarżącego i jego córki J. K. przez przewoźnika w związku z brakiem dokumentu przewozu.
Ustawa o ochronie danych osobowych reguluje zasady postępowania przy przetwarzaniu danych osobowych oraz prawa osób fizycznych, których dane osobowe są lub mogą być przetwarzane w zbiorach danych. Akt ten normuje również kompetencje Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, określając ich podstawowe granice w katalogu zawartym w art. 12 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem do zadań Generalnego Inspektora należy w szczególności m.in. kontrola zgodności przetwarzania danych z przepisami o ochronie danych osobowych, wydawanie decyzji administracyjnych i rozpatrywanie skarg w sprawach wykonania przepisów o ochronie danych osobowych. Powołany art. 12 ustawy o ochronie danych osobowych statuuje główne zadania i kompetencje Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, który pełni zarówno funkcję organu kontrolującego zgodność przetwarzania danych osobowych zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz rzecznika interesów poszczególnych osób i interesów publicznych, jak i organu, który w tym zakresie został wyposażony we władcze kompetencje wydawania decyzji administracyjnych i rozpatrywania skarg w sprawach wykonania przepisów o ochronie danych osobowych. Należy jednak zaznaczyć, że cytowany przepis nie uprawnia Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych do ingerowania w określone ustawowo kompetencje innych organów, wkraczania w prowadzone w zakresie ich właściwości postępowania i dokonywania merytorycznej oceny poszczególnych czynności wykonywanych w ramach tych postępowań.
A zatem zarzuty skarżącego, dotyczące postępowania odwoławczego od nałożonej opłaty za przejazd bez uprawnień do korzystania z usług lokalnego transportu zbiorowego, nie mogły być przedmiotem orzekania Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. Sąd zaś, będąc związany treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), nie mógł odnieść się do zarzutów skargi nie mieszczących się w granicach sprawy rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją. W szczególności nie podlegała ocenie Sądu prawidłowość postępowania odwoławczego w sprawach kontroli uprawnień pasażerów do korzystania z usług lokalnego transportu zbiorowego w W. organizowanego przez Zarząd Transportu Miejskiego.
Zgodnie z art. 31 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.) administrator danych może powierzyć innemu podmiotowi, w drodze umowy zawartej na piśmie, przetwarzanie danych. Podmiot ten może przetwarzać dane wyłącznie w zakresie i celu przewidzianym w umowie.
Przetwarzanie danych w związku z kontrolą uprawnień pasażerów do korzystania z usług lokalnego transportu zbiorowego, w tym kontrolą biletów, reguluje ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe (Dz. U. z 2000 r. Nr 50, poz. 601 ze zm.).
Jak ustalono w rozpoznawanej sprawie, administratorem danych pozyskiwanych w związku z brakiem odpowiedniego dokumentu przewozu przez pasażerów korzystających z usług lokalnego transportu zbiorowego jest Zarząd Transportu Miejskiego. Jest to jednostka organizacyjna W. utworzona na podstawie art. 9 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) w celu realizacji zadań z zakresu lokalnego transportu zbiorowego. Do zadań statutowych Zarządu Transportu Miejskiego należy m.in. kontrola uprawnień pasażerów do korzystania z usług lokalnego transportu zbiorowego, w tym kontrola biletów.
Z akt sprawy wynika, że Zarząd Transportu Miejskiego, działając w imieniu i na rzecz W. zawarł w dniu 29 stycznia 2003 r. z F.H.U. "Z. " S.C. umowę na wykonywanie kontroli uprawnień pasażerów (biletów) do korzystania z usług lokalnego transportu zbiorowego w W. oraz prowadzenia windykacji należności za przejazdy bez biletu. Na podstawie umowy Zarząd Transportu Miejskiego powierzył Spółce przetwarzanie danych osobowych pasażerów, w stosunku do których działający w imieniu Spółki kontrolerzy stwierdzili brak uprawnień do korzystania z usług przewozowych środkami lokalnego transportu zbiorowego. Zarząd Transportu Miejskiego upoważnił również Spółkę do powierzania przetwarzania danych osobowych, pozyskanych w związku z wykonywaniem umowy, innym podmiotom (§ 11 a umowy). Ponadto zgodnie z § 12 ust. 1 umowy, Zarząd Transportu Miejskiego zobowiązał Spółkę do "(...) wyczerpującego i obiektywnego rozpatrywania ustnych i pisemnych odwołań pasażerów, a także skarg na działanie Wykonawcy (Spółki) (...)".
W aktach sprawy znajduje się także umowa zlecenia z dnia 28 kwietnia 2003 r. zawarta pomiędzy F.H.U. "Z. " S.C. i K. S.A., której przedmiotem była przedsądowa, sądowa i komornicza windykacja należności za przejazd środkami lokalnego transportu zbiorowego w W. bez biletu lub ważnego biletu. Umowa ta została zawarta po uzyskaniu przez Spółkę pisemnej zgody Zarządu Transportu Miejskiego (k-87 akt administracyjnych). Spółka oraz K. S.A. podpisały również odrębną umowę powierzenia przetwarzania danych osobowych. Zawarta pomiędzy ww. podmiotami umowa zlecenia została rozwiązana z dniem 16 marca 2006 r.
A zatem uznać należy, że przetwarzanie danych skarżącego i jego córki przez F.H.U. "Z. " S.C. i K. S.A. odbywało się zgodnie z przepisami ustaw o ochronie danych osobowych i Prawo przewozowe, skoro umowy te pozostawały w obrocie prawnym i ich ważność nie została zakwestionowana.
Rację należy przyznać Generalnemu Inspektorowi Ochrony Danych Osobowych, że nie jest on organem właściwym do kontroli ważności ww. umów, ani też pełnomocnictw, udzielonych przez Zarząd Transportu Miejskiego wspólnikom F.H.U. "Z. " S.C.
W ocenie Sądu, za zgodne z prawem należy uznać działania organu administracyjnego zmierzające do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie przetwarzania danych osobowych J. K. i jego córki po wygaśnięciu umowy zawartej pomiędzy Zarządem Transportu Miejskiego a F.H.U. "Z. " S.C., skoro skarżący zwrócił się o zbadanie legalności przetwarzania jego danych osobowych i jego córki w świetle przepisów ustawy o ochronie danych osobowych. Podobnie wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy poruszał kwestie związane z przetwarzaniem danych osobowych po wygaśnięciu umowy.
Nie może wywołać zamierzonego skutku w niniejszym postępowaniu zarzut strony skarżącej dotyczący przewlekłego rozpoznawania wniosku przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. Zwalczaniu nieterminowego załatwiania spraw przez organ administracji publicznej służą odrębne środki przewidziane w art. 37 § 1 kpa oraz skarga na bezczynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skoro zatem zaskarżonemu postanowieniu nie można zarzucić naruszenia prawa Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.