II SA/Wa 2063/17

II SA/Wa 2063/17 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2018-06-06
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2017-12-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj /sprawozdawca/
Danuta Kania
Iwona Maciejuk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6199 Inne o symbolu podstawowym 619
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OSK 3941/21 - Wyrok NSA z 2021-10-28
II SA/Po 399/20 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2020-10-20
III OSK 394/21 - Wyrok NSA z 2021-04-20
II OSK 394/21 - Postanowienie NSA z 2021-07-30
II SA/Bk 566/20 - Wyrok WSA w Białymstoku z 2020-11-05
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1369
art.145 par.1 pkt 1c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędziowie WSA Danuta Kania, Andrzej Góraj (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi P. P. na postanowienie Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego na rzecz skarżącego P. P. kwotę 497 (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] października 2016r. Nr [...] Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego odmówił P. P. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy odwołania z oddelegowania do Centrum Eksperckiego Kontrwywiadu NATO
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, ze w dniu [...] października 2016 r. Pan P. P. , były funkcjonariusz Służby Kontrwywiadu Wojskowego, złożył prośbę o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jego odwołania z oddelegowania do Centrum Eksperckiego Kontrwywiadu NATO. Informacja o odwołaniu z oddelegowania została wysłana do funkcjonariusza za pismem nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., które zostało mu doręczone w styczniu 2016 r. P. P. podniósł, że pismo to nie zawierało pouczenia o prawie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W związku z powyższym funkcjonariusz nie wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy odwołania z oddelegowania do CEK, natomiast złożył taki środek odwoławczy od rozkazu personalnego w sprawie przeniesienia do dyspozycji Szefa SKW po odwołaniu z oddelegowania. Decyzja Szefa SKW utrzymująca w mocy rozkaz personalny o przeniesieniu do dyspozycji była przedmiotem skargi funkcjonariusza do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wyrok w sprawie skargi funkcjonariusza nie został dotychczas wydany natomiast wyrokiem z dnia 27 września 2016 r. Sąd oddalił skargę w analogicznej sprawie innego funkcjonariusza. W ustnych motywach rozstrzygnięcia Sąd podniósł m. in. to że sprawa odwołania z oddelegowania i sprawa przeniesienia do dyspozycji po odwołaniu z oddelegowania to dwie różne sprawy. Jak wyjaśnił organ P. P. argumentował, że o możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy cofnięcia z oddelegowania do CEK dowiedział się w dniu [...] września 2016 r.
Rozpatrując zaś wniosek o przywrócenie terminu organ stwierdził, że w ocenie Szefa SKW sprawa odwołania funkcjonariusza z oddelegowania nie jest sprawą osobową załatwianą w drodze decyzji administracyjnej. Z uwagi na to, do załatwienia tej sprawy nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Według organu pismo nr [...] nie było decyzją administracyjną tylko pisemnym poleceniem służbowym. Dlatego też nie zawierało pouczenia o możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dalej organ wywiódł, ze złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia pisma wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zostałby uznany za niedopuszczalny na podstawie art. 134 k.p.a. W sytuacji, w której strona wnosi o przywrócenie terminu do złożenia środka odwoławczego, który organ uznaje za niedopuszczalny, jedynym możliwym rozstrzygnięciem w ocenie organu jest wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu. Podobny pogląd został wyrażony w wyroku WSA w Warszawie z dnia z dnia 29 listopada 2011 r., sygn. II SA/Wa 1306/11. Zgodnie z tezą przywołanego wyżej orzeczenia nie istnieje w procedurze administracyjnej instytucja niedopuszczalności wniosku o przywrócenie terminu. Jeśli organ stwierdzi, iż nie ma podstaw do jego przywrócenia - wydaje postanowienie w trybie art. 59 § 1 k.p.a. o odmowie przywrócenia terminu.
Skargę na powyższe postanowienie nr [...] z dnia [...] października 2016 r. dotyczące odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy odwołania z oddelegowania do Centrum Eksperckiego Kontrwywiadu NATO wywiódł do tut. Sądu P. P. zarzucając mu :
1. Rażące naruszenie prawa tj. art. 124 § 1 kpa w zw. z art. 125 § 3 kpa poprzez błędne pouczenie strony w zaskarżonym postanowieniu co do możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 7 dni od dnia doręczenia zaskarżonego postanowienia, w przypadku kiedy zgodnie z art. 125 § 3 kpa winno być pouczenie o prawie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w terminie 30 dni od daty doręczenia zaskarżonego postanowienia.
2. Naruszenie art. 58 § 1 kpa przez brak jego zastosowania i nieprzywrócenie terminu skarżącemu do wniesienia skargi dotyczącej odwołania jego z oddelegowania do CEK NATO, mino że uprawdopodobnił okoliczność, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy.
3. naruszenie art. 2, art. 7 oraz art. 32 w zw. z art. 8 ust 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej - konstytucyjnej zasady legalizmu oraz fundamentalnej zasady równości wobec prawa przez centralny organ administracji rządowej - Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego, poprzez wydanie postanowienia nr [...] z dnia [...].10.2016 roku bez dołączenia prawidłowego pouczenia o możliwości odwołania się od tego postanowienia, a tym samym pozbawienia skarżącego złożenia odpowiedniego środka odwoławczego w terminie.
4. rażące naruszenie art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego tj. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, poprzez brak zachowania należytej formy postanowienia nr [...] z dnia [...] października 2016 r. polegającej na niezałączeniu do tego pisma informacji o poprawnej formie złożenia odwołania — skargi do WSA, które winno być nieodzowną jego częścią w tego typu postępowaniu.
W związku z powyższym wniósł o:
stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu podniesiono, ze decyzją Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] grudnia 2015 roku nr [...] skarżący został odwołany z oddelegowania do pracy w CEK NATO. W decyzji tej nie umieszczono pouczenia o możliwości złożenia jakiegokolwiek odwołania lub jego braku.
Od rozkazu personalnego dotyczącego przeniesienia do dyspozycji Szefa SKW , zgodnie z pouczeniem tam zawartym skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Następnie Szef SKW utrzymał w mocy rozkaz personalny i sprawa znalazła swój finał w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym, który oddalił skargę. Sąd w uzasadnieniu wyroku z dniu 2 grudnia 2016 r., sygn. akt: II SA/Wa 1020/16 argumentował to tak, że Szef miał prawo przenieść stronę do swojej dyspozycji i nie naruszył w tym zakresie prawa. Sąd wyraźnie podkreślił, że jeśli chodzi o sprawę odwołania z oddelegowania to, nie może ona być przedmiotem tego postępowania, ponieważ brak jest zaskarżenia decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. w postępowaniu przedsądowym.
W ocenie skarżącego wniosek z uzasadnienia wyroku jednoznacznie wskazuje na to, że skarżący winny był zaskarżyć właśnie tę decyzję z dnia [...] grudnia 2015 r. odwołującą go z oddelegowania. Nie uczynił zaś tego, ponieważ nie wiedział, że takie prawo posiada. W/w decyzji nie zostało umieszczone żadne pouczenie,
Ponieważ, skarżący dopiero w dniu [...] września 2016 r. dowiedział się o takiej możliwości na skutek rozpoznania przez WSA identycznej sprawy, tego samego dnia skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu wraz w wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zatem, został zachowany 7 dniowy termin od dnia ustania przyczyny uchybienia.
W ocenie strony stanowisko Szefa SKW że pismo - odwołanie z oddelegowania nr w piśmie nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nie jest decyzją administracyjną, jest błędne. W tym zakresie w lustrzanej sprawie już się wypowiedział Wojewódzki Sąd Administracyjny w dniu 29 czerwca 2016 r. sygn. akt: II SA/WA 484/16 jednoznacznie stwierdzając, że identyczne pismo - odwołanie z oddelegowania nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 niewątpliwie spełnia wszystkie wymogi decyzji administracyjnej tj. zostało wydane i podpisane przez właściwy organ, a zatem może być zaskarżone w drodze administracyjnej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
sąd administracyjny właściwy jest do kontroli rozstrzygnięć administracyjnych tylko
w oparciu o kryterium legalności, a więc zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi przez Sąd następuje jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły i w związku z tym skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu, w świetle treści skarżonego postanowienia sprowadzała się do ustalenia, jaki charakter prawny ma akt podejmowany w sprawie odwołania z oddelegowania, a mianowicie, czy stanowi ono decyzję administracyjną, czy też, jak twierdzi organ, akt władczy o charakterze wewnętrznym wynikający z podległości służbowej.
Podstawę prawną działania Szefa SKW określającą tryb, formę i sposób działania w sprawach osobowych stosunków służbowych jest ustawa z dnia 9 czerwca 2006 r. o służbie funkcjonariuszy SKW oraz SWW (Dz. U. z 2014 r., poz. 1106) oraz rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 czerwca 2006 r. w sprawie oddelegowania funkcjonariuszy SKW do wykonywania zadań służbowych poza SKW (Dz. U. z 2014 r., poz. 1036); zwanego dalej rozporządzeniem w sprawie oddelegowania oraz rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 września 2006 r. w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy SKW (Dz. U. z 2006, poz. 1294); zwanego dalej rozporządzeniem do spraw osobowych.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 i 3 powołanej ustawy Szef SKW jest właściwy do przyjmowania do służby, mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe oraz ich przenoszenia, delegowania, oddelegowania, zwalniania i odwoływania ze stanowisk służbowych, zawieszania i uchylania zawieszenia w czynnościach służbowych, zwalniania ze służby oraz stwierdzania wygaśnięcia stosunku służbowego są załatwiane przez wydanie rozkazu personalnego. Natomiast stosownie do treści § 3 ust. 4 powołanego rozporządzenia do spraw osobowych załatwianych w formie rozkazu personalnego, w zakresie nieuregulowanym rozporządzeniem, stosuje się przepisy k.p.a.
Odniesienie do przepisów k.p.a. jednoznacznie wskazuje na obowiązek Szefa SKW do przestrzegania reguł zawartych w kodeksie, w zakresie rozstrzygania spraw osobowych, a z drugiej kompetencję sądu administracyjnego do kontrolowania działalności w tym zakresie.
Praca w SKW – co oczywiste - wymaga podporządkowania się szczególnej dyscyplinie służbowej, charakteryzującej formacje zmilitaryzowane. Podporządkowania tego, co do zasady, nie można jednak utożsamiać z całkowitą swobodą przełożonego w zakresie dokonywania jednostronnych zmian treści stosunku służbowego. Dyspozycyjność i podporządkowanie oznacza wyłącznie obowiązek zatrudnionego poddania się jednostronnym i prawnie umocowanym aktom zmieniającym rodzaj (stanowisko) i miejsce pracy w ramach rodzaju służby określonej aktem mianowania. Należy zauważyć, że korzystanie przez służbodawcę z zasady kształtowania stosunków służbowych nie jest jednak dowolne i pozostawione wyłącznemu uznaniu przełożonego, lecz ograniczone jest przesłankami układu warunkującego podjęcie aktu zmiany treści stosunku zatrudnienia funkcjonariusza.
Rozporządzenie do spraw osobowych w § 3 ust. 1 zawiera katalog spraw osobowych przy czym zauważyć należy, że nie jest to katalog zamknięty o czym świadczy użyty zwrot "w szczególności". Punkt 3 powołanego przepisu stanowi, że sprawami osobowymi są przeniesienie, delegowanie lub oddelegowanie. Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie określenie "oddelegowanie" stanowi rodzaj sprawy osobowej, w której mieści się zarówno oddelegowanie, jak i odwołanie z oddelegowania. Z ust. 3 omawianego przepisu wynika zaś, że sprawy określone w ust. 1 są załatwiane w formie rozkazu personalnego (decyzji).
W tej sytuacji tut. Sąd nie może zgodzić się z poglądem organu, że tylko w związku z oddelegowaniem, a nie odwołaniem z oddelegowania, następuje zmiana treści stosunku służbowego. Zgodnie z § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie oddelegowania, odwołanie z oddelegowania może nastąpić bez zgody funkcjonariusza lub na jego pisemny wniosek. W obu przypadkach oddelegowanie następuje przed upływem okresu wskazanego w rozkazie personalnym o oddelegowaniu, a organem odwołującym jest Szef SKW - organ, który oddelegował funkcjonariusza rozkazem personalnym - § 2 rozporządzenia w sprawie oddelegowania. Zdaniem Sądu skrócenie okresu, który jest obligatoryjnym elementem rozkazu personalnym Szefa SKW o oddelegowaniu funkcjonariusza wymaga wydania przez ten sam organ rozkazu personalnego. Następuje bowiem istotna zmiana stosunku służbowego.
W ocenie Sądu, skoro oddelegowanie do pełnienia innych obowiązków i w inne miejsce, w znaczący sposób wpływa na treść stosunku służbowego, to nieuprawnione jest twierdzenie organu, iż odwołanie z oddelegowania, a tym samym skrócenie okresu delegowania ustalonego w rozkazie personalnym, sprowadza się do aktu wewnętrznego wynikającego z podległości służbowej. Jedynie upływ okresu, na który nastąpiło oddelegowanie nie wymaga formy rozkazu personalnego (decyzji), bowiem oddelegowanie wygasa z mocy prawa.
Podsumowując należy wskazać, iż sprawy związane z oddelegowaniem funkcjonariuszy SKW odbywają się w trybie przewidzianym w ustawie o służbie funkcjonariuszy SKW oraz SWW i przepisach wykonawczych, a także k.p.a. w zakresie, w jakim wyżej wymienione akty prawne spraw tych nie regulują. Oddelegowanie do pełnienia innych obowiązków i w inne miejsce w znaczący sposób wpływa na treść stosunku służbowego, podobnie jak odwołanie z oddelegowania. Z uwagi na to, obie instytucje nie mogą być marginalizowane i sprowadzane do nieistotnego elementu podległości służbowej. Powyższe przemawia więc za uznaniem, że odwołanie z oddelegowania powinno być załatwiane w formie decyzji administracyjnej i jako takie podlegać kontroli sądowoadministracyjnej.
W świetle powyższego, skarżone postanowieniem jako wywodzone z błędnego przekonania organu, iż odwołanie z oddelegowania nie jest sprawą osobową załatwianą w drodze decyzji administracyjnej, musiało zostać wyeliminowane z obrotu prawnego jako wadliwe.
Mając powyższe okoliczności na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ). O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na mocy art. 200 w zw. z art. 205 § 2 tej ustawy.
Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobligowany do tego, by skupić się na ocenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy odwołania strony z oddelegowania. Tego bowiem do tej pory organ nie uczynił.