II SA/Wa 2059/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił decyzję Komendanta Głównego Policji, uznając, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, nie uzasadniając należycie swojej decyzji o uchyleniu decyzji organu I instancji w przedmiocie wniosku o uchylenie decyzji przyznającej równoważnik pieniężny za brak lokalu.
Skarżący K. J. wniósł o uchylenie decyzji z 2009 r. przyznającej mu równoważnik pieniężny za brak lokalu. Po odmowie uchylenia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji, Komendant Główny Policji uchylił tę decyzję, umarzając postępowanie. WSA w Warszawie uchylił decyzję Komendanta Głównego, stwierdzając naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. Sąd uznał, że organ odwoławczy nie uzasadnił należycie swojej decyzji i błędnie uznał przedmiot postępowania za nieistniejący, podczas gdy decyzja z 2009 r. nadal funkcjonuje w obrocie prawnym.
Sprawa dotyczyła wniosku K. J. o uchylenie decyzji z 2009 r. przyznającej mu równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Po odmowie uchylenia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji, Komendant Główny Policji uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie, uznając wniosek za bezzasadny i polemiczny, a przedmiot postępowania za nieistniejący. K. J. zaskarżył tę decyzję do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących uzasadnienia decyzji oraz naruszenie art. 32 Konstytucji. WSA w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. Sąd uznał, że organ odwoławczy nie uzasadnił należycie swojej decyzji i błędnie przyjął, że przedmiot postępowania nie istnieje, podczas gdy decyzja z 2009 r. jest ostateczna i funkcjonuje w obrocie prawnym. Sąd podkreślił, że postępowanie w trybie art. 154 k.p.a. nie jest kolejną instancją rozstrzygania o uprawnieniach, lecz służy ocenie przesłanek interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Sąd wskazał, że organ odwoławczy musi ponownie rozpatrzyć sprawę, oceniając te przesłanki i należycie uzasadniając swoje rozstrzygnięcie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.), nie uzasadniając należycie swojej decyzji i błędnie uznając przedmiot postępowania za nieistniejący.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie uzasadnił swojej decyzji w sposób należyty i nie wykazał, dlaczego decyzja organu I instancji była wadliwa. Błędnie uznał, że przedmiot postępowania nie istnieje, podczas gdy decyzja z 2009 r. jest ostateczna i funkcjonuje w obrocie prawnym. Postępowanie w trybie art. 154 k.p.a. nie jest kolejną instancją rozstrzygania o uprawnieniach, lecz służy ocenie przesłanek interesu społecznego lub słusznego interesu strony.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (9)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 154 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 16
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez organ odwoławczy art. 107 § 3 k.p.a. (brak należytego uzasadnienia decyzji). Naruszenie przez organ odwoławczy art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. (błędne uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania). Błędne uznanie przez organ odwoławczy, że przedmiot postępowania nie istnieje.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu odwoławczego, że pisma strony mają charakter polemiczny i nie stanowią wniosków opartych na istniejących normach prawnych. Argumentacja organu odwoławczego, że przedmiot postępowania nie istnieje. Argumentacja organu odwoławczego, że tryb z art. 154 k.p.a. ma zastosowanie głównie do decyzji uznaniowych.
Godne uwagi sformułowania
organ odwoławczy nie uzasadnił należycie swojej decyzji przedmiot postępowania nie istnieje pisma strony mają charakter wyłącznie polemiczny nie można traktować trybu z art. 154 k.p.a. jako służącego do ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej już decyzją ostateczną niejako w kolejnej instancji
Skład orzekający
Ewa Radziszewska-Krupa
przewodniczący
Iwona Maciejuk
sprawozdawca
Mateusz Rogala
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania nadzwyczajnego w trybie art. 154 k.p.a., w szczególności wymogów dotyczących uzasadnienia decyzji oraz oceny istnienia przedmiotu postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o uchylenie decyzji administracyjnej w trybie nadzwyczajnym i błędów proceduralnych organu odwoławczego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe uzasadnienie decyzji administracyjnych i jak sądy kontrolują postępowanie organów, nawet w trybach nadzwyczajnych. Pokazuje też, że nawet wielokrotne próby wzruszenia ostatecznej decyzji mogą być przedmiotem postępowania, jeśli organ nie dochowa wymogów proceduralnych.
“Sąd administracyjny uchyla decyzję policji: organ odwoławczy popełnił błąd proceduralny.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 2059/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2024-07-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-10-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Ewa Radziszewska-Krupa /przewodniczący/ Iwona Maciejuk /sprawozdawca/ Mateusz Rogala Symbol z opisem 6192 Funkcjonariusze Policji Hasła tematyczne Policja Sygn. powiązane III OZ 11/25 - Postanowienie NSA z 2025-01-28 Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2022 poz 2000 art. 138 par. 1, art. 154 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Asesor WSA Mateusz Rogala, , Protokolant specjalista Joanna Głowala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2024 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji uchyla zaskarżoną decyzję Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] [...] Komendant Wojewódzki Policji w punkcie 1 uchylił w całości decyzję Komendanta Powiatowego Policji w [...] z [...] lipca 2009 r. nr [...], przyznającą K. J. od dnia [...] maja 2005 r. do dnia [...] maja 2005 r. równoważnik pieniężny za brak lokalu i wygaszającą z dniem [...] maja 2005 r. decyzję z [...] listopada 1999 r. nr [...], w punkcie 2 orzekł o wygaśnięciu z dniem [...] maja 2005 r. decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] listopada 1999 r. o przyznaniu K. J. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w wysokości przysługującej policjantom posiadającym rodzinę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2011 r. sygn. akt III SA/Kr 1018/09 oddalił skargę K. J. na wymienioną wyżej decyzję. K. J. wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2022 r. wniósł o uchylenie wymienionej wyżej decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r. w trybie art. 154 k.p.a. Wskazał, że decyzja nie odpowiada wymaganiom prawnym z art. 162 § 1 k.p.a. Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2022 r. nr [...], na podstawie art. 104 i art. 154 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm.), zwanej dalej k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku K. J. z dnia [...].08.2022 r. o uchylenie decyzji, odmówił uchylenia własnej decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. W uzasadnieniu odnosząc się do wniosku zainteresowanego stwierdził, że jest on w sposób oczywisty bezzasadny. Przypomniał, że strona nie posiada uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Podał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego wydana została decyzja nr [...], na mocy której strona utraciła uprawnienia do przedmiotowego równoważnika. Stan prawny do dnia dzisiejszego nie uległ zmianie. Podkreślił, że WSA w Krakowie prawomocnym wyrokiem z dnia 14.04.2011 r. (III SA/Kr 1018/09), który dotyczy K. J. bezpośrednio gdyż został wydany w jego indywidualnej sprawie, oddalił skargę strony na decyzję nr [...]. Wyrok ten podlega powadze rzeczy osądzonej, co oznacza że organy Policji jak i sądy są nim związane. Dodał, że WSA w Krakowie ostatecznym wyrokiem z dnia 07.10.2015 r. (III SA/Kr 1041/15), oddalił skargę K. J. na postanowienie nr [...] [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...].07.2015 r. o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia nr [...] KPP w [...] z dnia [...].06.2015 r. o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania K. J. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...].05.2005 r., z uwagi na rozstrzygnięcie już przedmiotowej sprawy (tj. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego) inną, ostateczną decyzją nr [...] [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...].08.2009 r. Organ przytoczył art. 154 § 1 k.p.a. Wskazał, że w przedmiotowej sprawie niewątpliwie strona nie nabyła prawa na podstawie decyzji nr [...]. Organ wskazał jak rozumieć należy pojęcie interesu społecznego i słusznego interesu strony. Stwierdził, że chodzi zatem o interes godny ochrony, nie stojący w sprzeczności z prawem jak również z zasadami współżycia społecznego czyli interesem społecznym. Niewątpliwie wzruszenie decyzji, która przeszła weryfikację administracyjno-sądową nie byłoby słusznym interesem strony albowiem sprawa dotycząca uprawnień zainteresowanego do przedmiotowego równoważnika została zakończona. Szereg decyzji i postanowień organów administracyjnych jak również zapadłych w ich sprawach wyroków administracyjnych jasno wskazują, że K. J. nie posiada prawa do rzeczonego równoważnika. Zainteresowany w swoich wnioskach od kilkunastu lat próbuje uchylić rozstrzygnięcia, które usunęły go z kręgu osób uprawnionych do przedmiotowego świadczenia. Nie przedstawia jednak żadnych nowych argumentów i dowodów w sprawie, próbuje jedynie zakłócić normalną pracę urzędów poprzez zarzucenie ich dużą ilością nic nie wnoszących wniosków i pism. Wniosek strony ma więc jedynie charakter polemiczny, brak w nim realnego interesu opartego na prawie. Nie można więc mówić o słusznym interesie strony, w kontekście ewentualnego uchylenia decyzji nr [...]. W tej sytuacji, zasadnym jest odmowa uchylenia przedmiotowej decyzji, gdyż nie zostały spełnione obydwie przesłanki umożliwiające jej uchylenie, a które zostały opisane w art. 154 k.p.a. K. J. wniósł odwołanie do Komendanta Głównego Policji. Komendant Główny Policji decyzją (omyłkowo nazwaną postanowieniem) nr [...] z dnia [...] września 2023 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2022 r. i umorzył postępowanie w całości. W uzasadnieniu wskazał, że w ocenie organu odwoławczego w wystąpieniu strony brak jest realnego interesu opartego na prawie. Stwierdził, że jest ono w sposób oczywisty bezzasadny. Wskazał, że należy stronę uświadamiać kolejny raz, że nie posiada uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Podkreślił, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego wydana została przedmiotowa decyzja nr [...], na mocy której strona utraciła uprawnienia do przedmiotowego równoważnika. Stan prawny do dnia dzisiejszego nie uległ zmianie. Wskazał też, że korespondencja ze stroną w sprawie równoważnika za brak lokalu mieszkalnego prowadzona jest od 2005 roku w niezmienionym stanie faktycznym i prawnym. Zainteresowanemu prawo do przedmiotowego świadczenia nie przysługuje, bowiem emeryci i renciści policyjni prawa do tego świadczenia nie posiadają. Również w zakresie prowadzonego w odniesieniu do zainteresowanego postępowania administracyjnego rozstrzygnięto, że nie przysługują mu uprawnienia do równoważnika, przy czym podkreślić należy, że sprawa ta była przedmiotem rozstrzygnięcia przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w postępowaniu o sygn. akt III SA/Kr 1018/09, który w całości oddalił żądania strony. Wskazany wyżej wyrok jest prawomocny. Również w trakcie 18 lat prowadzonej korespondencji sądy administracyjne nie kwestionowały faktu braku po stronie zainteresowanego prawa do równoważnika. W stanie faktycznym sprawy, organ II instancji po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przedmiotowego orzeczenia, przekazał akta postępowania do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], celem dalszego procedowania sprawy. Rozpatrując sprawę ponownie, ostatecznie WSA w Krakowie wydał wyrok w sprawie o sygn. III SA/Kr 1018/09, który prawomocnie postępowanie administracyjne zakończył. Organ dodał, że WSA w Krakowie ostatecznym wyrokiem z dnia 7 października 2015 r. (III SA/kr 1041/15), oddalił skargę K. J. na postanowienie nr [...] [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] lipca 2015 r. o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia nr [...] KPP w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania K. J. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od dnia [...] maja 2005 r., z uwagi na rozstrzygnięcie już przedmiotowej sprawy (tj. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego) inną, ostateczną decyzją nr [...] [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] sierpnia 2009 r. W takiej sytuacji, należy uznać, że pisma strony, kierowane do wszelkich organów administracji publicznej i sądów w sprawie równoważnika mają charakter wyłącznie polemiczny i nie stanowią wniosków opartych na istniejących normach prawnych, a są ich dowolną i nie znajdującą uzasadnienia interpretacją. Sprawę należy uznać za zakończoną. Organ stwierdził, że tym samym przedmiot postępowania nie istnieje, a organy administracji publicznej nie mogą prowadzić spraw nieistniejących, znajdujących uzasadnienie wyłącznie w intencji strony gnębienia organu lub prowadzenia korespondencji w nieskończoność dla samej zasady. K. J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję (nazwaną postanowienie) Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] września 2023 r. Wniósł o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia. Zarzucił naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., wskazał, że organ powinien odnieść się do przywołanych i przedłożonych, jak i znanych organowi, okoliczności faktycznych i prawnych. Zarzucił brak przywołania utrwalonego orzecznictwa i odniesienia się do środków dowodowych. Zarzucił naruszenie art. 32 Konstytucji. Zarzucił, że uzasadnienie decyzji jest dowolne. Komendant Główny Policji reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że skarga jest niezasadna. Podtrzymał argumentację zaskarżonej decyzji. Podniesiono, że wniosek z dnia [...] sierpnia 2022 r. stanowi kolejną odsłonę zwalczania rozstrzygnięcia, którego legalność została potwierdzona wyrokiem WSA w Krakowie w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 1018/09. Samo żądanie, które nie zostało oparte na jakichkolwiek uzasadnionych podstawach godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 k.p.a. Wskazać również należy, że art. 154 k.p.a. ma zastosowanie wyłącznie do decyzji uznaniowych (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 2023 r., I OSK 1249/21, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Tymczasem kwestie związane z przyznawaniem uprawnień mieszkaniowych policjantom i wydawane w tym zakresie rozstrzygnięcia jawią się jako pozbawione elementów uznaniowości. Skarżący w pismach procesowych z dnia [...] grudnia 2023 r., z dnia [...] grudnia 2023 r., z dnia [...] marca 2024 r. i z dnia [...] czerwca 2024 r. podtrzymał skargę i argumentację. W piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2024 r. wniósł nadto o przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z odpisów dokumentów wymienionych w tym piśmie, w tym z odpisów decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na rozprawie w dniu 9 lipca 2024 r. nie uwzględnił wniosków dowodowych zawartych w piśmie skarżącego z dnia [...] czerwca 2024 r. Zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W sprawie tej nie zaistniały jakiekolwiek wątpliwości wymagające wyjaśnienia, zatem brak było podstaw do uwzględnienia wniosku dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności, czy też zgodności z zasadami współżycia społecznego. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2). Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów podlegała uwzględnieniu, albowiem w sprawie naruszone zostały przepisy postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., które to uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga, że sprawa niniejsza toczyła się w trybie nadzwyczajnym, tj. z wniosku strony o uchylenie decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] na podstawie art. 154 k.p.a. Zgodnie z art. 154 § 1 k.p.a., decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Stosownie do art. 154 § 2 k.p.a., w przypadkach określonych w § 1 właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji. Tego rodzaju postępowanie może dotyczyć weryfikacji decyzji dotkniętych wadliwościami kwalifikowanymi lub niekwalifikowanymi oraz decyzji prawidłowych pod względem prawnym (v. B. Adamiak, J. Borkowski w[:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2017, str. 823). Odnosząc się do zarzutów skargi podkreślenia wymaga, że postępowanie, o którym w mowa w art. 154 k.p.a., nie stanowi ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej decyzją ostateczną, ani też kontroli merytorycznej takiej decyzji, gdyż takie działanie byłoby sprzeczne z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, w której ustawodawca wykluczył możliwość rozpoznania sprawy niejako w trzeciej – kolejnej instancji. Jest to postępowanie samodzielne i nowe w stosunku do postępowania głównego, w którym wydano decyzję ostateczną. Celem tego postępowania jest ustalenie, czy zachodzą przesłanki określone w § 1 ww. przepisu, co sprowadza się do zbadania, czy za zmianą lub uchyleniem decyzji ostatecznej przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Przepis art. 154 k.p.a. stanowi zatem podstawę dla organu do zajęcia się sprawą, ale tylko i wyłącznie w kontekście słusznego interesu strony lub interesu społecznego. Organ I instancji ustalił w decyzji z dnia [...] sierpnia 2022 r., że kwestionowana decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] jest decyzją ostateczną, wskazał, że strona nie nabyła prawa na podstawie tej decyzji i ocenił kwestie występowania interesu społecznego lub słusznego interesu strony stwierdzając, że nie zachodzi żadna z tych przesłanek umożliwiająca uwzględnienie wniosku strony i uchylenie decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r. Z tego względu organ I instancji odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r. Natomiast organ odwoławczy, po przedstawieniu stanu sprawy stwierdził, że "przedmiot postępowania nie istnieje", a organy administracji publicznej "nie mogą prowadzić spraw nieistniejących". Jednocześnie organ odwoławczy podniósł, że "pisma strony kierowane do wszystkich organów administracji publicznej i sądów w sprawie równoważnika mają charakter wyłącznie polemiczny i nie stanowią wniosków opartych na istniejących normach prawnych, a są ich dowolną i nie znajdującą uzasadnienia interpretacją". Organ sprawę uznał za zakończoną. Argumentacja ta była podstawą zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., na mocy którego organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2022 r. Podkreślenia wymaga w związku z powyższym, że okoliczność, iż pisma skarżącego mają "charakter wyłącznie polemiczny" nie oznacza, że wniosek skarżącego z dnia [...] sierpnia 2022 r. o uchylenie decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r. nie jest wnioskiem opartym na istniejącej normie prawnej. K.p.a. przewiduje możliwość wnioskowania przez stronę o uchylenie decyzji w trybie art. 154 i brak jest podstaw do twierdzenia, że takiej podstawy prawnej nie ma. Nadto, kwestia interpretacji przez skarżącego przepisów prawa w sprawie prawa do równoważnika pieniężnego, na co zwraca uwagę organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, nie ma znaczenia w tej sprawie. Istotą postępowania w trybie art. 154 k.p.a. nie jest bowiem ocena uprawnień wnioskodawcy do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Istotą postępowania w trybie art. 154 k.p.a. jest ustalenie, czy zachodzą przesłanki wymienione w tym przepisie. Takich ustaleń w zaskarżonej decyzji organ nie dokonał, nie jest wiadome dlaczego organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji. W zaskarżonej decyzji nie przedstawiono bowiem żadnych argumentów wskazujących na nieprawidłowość decyzji organu I instancji z dnia [...] sierpnia 2022 r. Zasadny jest w tym zakresie zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., albowiem organ odwoławczy nie uzasadnił decyzji należycie. Sąd nie podziela jednocześnie twierdzenia organu odwoławczego rozstrzygającego w trybie nadzwyczajnym, że "przedmiot postępowania nie istnieje". W ocenie Sądu w postępowaniu odwoławczym naruszono art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] jest, zgodnie z ustaleniami organu I instancji, decyzją ostateczną i funkcjonuje w obrocie prawny. Także organ odwoławczy wskazał, że decyzja ta była przedmiotem kontroli WSA w Krakowie, który wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2011 r. sygn. akt III SA/Kr 1018/09 oddalił skargę K. J. na wymienioną wyżej decyzję. W świetle powyższego nie ma podstaw do twierdzenia, że przedmiot postępowania z wniosku skarżącego z dnia [...] sierpnia 2022 r. nie istnieje. Z tego powodu nie może być mowy o bezprzedmiotowości postępowania z wniosku skarżącego z dnia [...] sierpnia 2022 r. złożonego w trybie art. 154 k.p.a. Nie można w takim przypadku mówić o braku przedmiotu postępowania. Z tego też względu nie było podstaw do umorzenia postępowania nadzwyczajnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że oddalenie skargi przez sąd administracyjny ( w tym przypadku WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2011 r. sygn. akt III SA/Kr 1018/09) nie oznacza, że brak jest możliwości prowadzenia postępowania w trybie art. 154 k.p.a. Ocena prawna wyrażona przez sąd administracyjny w przypadku oddalenia skargi wniesionej na decyzję, wiążąca organ administracji z mocy art. 153 P.p.s.a., nie pozbawia organu możliwości weryfikacji decyzji na podstawie art. 154 k.p.a. z uwagi na przesłanki celowościowe stosowania tego przepisu (v. wyrok NSA z dnia 15 sierpnia 1985 r. sygn.. akt III SA 80/85 (ONSA 1985, Nr 2, poz. 16), (v. B. Adamiak, J. Borkowski w [:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2017, str. 833). Odnosząc się do dodatkowej argumentacji zawartej w odpowiedzi na skargę, która to kwestia nie była jednakże rozważana w zaskarżonej decyzji, zgodzić należy się z pełnomocnikiem organu, że tryb nadzwyczajny postępowania określony w art. 154 k.p.a. zasadniczo ma zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do decyzji opartych o uznanie administracyjne, zaś zastosowanie tego trybu w stosunku do decyzji związanych jest wyłączone. W sytuacji, gdy decyzja związana została wydana w postępowaniu zwykłym (jurysdykcyjnym) zgodnie z obowiązującym prawem, wówczas zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej w tym trybie mogłaby prowadzić do naruszenia prawa (v. B. Adamiak, J. Borkowski w [:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2017, str. 835), (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2016 r. sygn. akt II OSK 2663/15, wyrok NSA z dnia 27 lutego 2013 r. sygn. akt II GSK 2127/11 oraz z dnia 12 lutego 2014 r. sygn. akt II OSK 1932/13 orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednakże także ta kwestia nie daje podstaw do ewentualnego wyprowadzenia twierdzenia o bezprzedmiotowości postępowania nadzwyczajnego wszczętego w trybie art. 154 k.p.a., czy braku istnienia przedmiotu postępowania oraz umorzenia postępowania w trybie art. 154 k.p.a. Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy winien rozpatrzyć ją w całokształcie. Winien zatem dokonać oceny występowania przesłanek określonych w art. 154 k.p.a., tj. ustalić, czy zachodziły podstawy do uchylenia decyzji z dnia [...] sierpnia 2009 r. Stwierdzenia przez organ odwoławczy wymaga, czy za uchyleniem decyzji ostatecznej przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Organ odwoławczy powinien odnieść się przy tym do zarzutów odwołania. Zależnie od dokonanych ustaleń co do występowania lub braku istnienia interesu społecznego lub słusznego interesu strony, organ podejmie stosowne rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. Odnosząc się do argumentacji skargi wskazania wymaga, że podnoszone przez skarżącego kwestie dotyczące prawa do równoważnika pienięznego nie miały znaczenia w sprawie. W sprawie tej w żadnym razie nie ma mowy o naruszeniu art. 32 Konstytucji RP. Podkreślenia wymaga, że trybu z art. 154 k.p.a. nie można traktować jako służącego do ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej już decyzją ostateczną niejako w kolejnej instancji. Postępowanie w trybie art. 154 k.p.a. nie służy rozstrzyganiu w sprawie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, ze zm.), orzekł jak w wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI