II SA/Wa 2053/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-10-11
NSAAdministracyjneŚredniawsa
służba cywilnastosunek służbyprzywrócenie do służbyumorzenie postępowaniabezprzedmiotowośćres iudicataKodeks postępowania administracyjnegoKAS

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia stosunku służby, uznając, że sprawa była już rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną.

Skarżący M.L. domagał się ustalenia istnienia stosunku służby i przywrócenia do służby, po tym jak jego stosunek służbowy wygasł z powodu braku propozycji dalszego zatrudnienia. Postępowanie administracyjne zostało umorzone przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, a następnie utrzymane w mocy przez Szefa KAS, z uwagi na bezprzedmiotowość, ponieważ sprawa dotycząca zwolnienia ze służby została już wcześniej rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem i podkreślając zasadę res iudicata.

Sprawa dotyczyła skargi M.L. na decyzję Szefa Krajowej Administracji Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej o umorzeniu postępowania w przedmiocie ustalenia istnienia stosunku służby i przywrócenia do służby. Skarżący domagał się tego po wygaśnięciu jego stosunku służbowego z powodu braku przedstawienia mu propozycji dalszego pełnienia służby. Organy administracji uznały postępowanie za bezprzedmiotowe, powołując się na art. 105 § 1 k.p.a., ponieważ sprawa została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną z dnia [...] sierpnia 2020 r. stwierdzającą zwolnienie skarżącego ze służby na skutek wygaśnięcia stosunku służbowego. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów, w tym art. 45 Konstytucji RP (prawo do sądu) oraz art. 105 § 1 k.p.a. (bezpodstawne umorzenie). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem. Sąd podkreślił, że niedopuszczalne jest ponowne rozstrzyganie sprawy już rozstrzygniętej ostateczną decyzją administracyjną ze względu na zasadę res iudicata. Sąd stwierdził tożsamość sprawy administracyjnej, ponieważ dotyczyła tych samych podmiotów, przedmiotu i stanu prawnego, a także tych samych okoliczności faktycznych mających znaczenie dla rozstrzygnięcia. Sąd uznał również, że przekazanie sprawy przez Szefa KAS do Dyrektora IAS było prawidłowe, a organy administracji nie naruszyły przepisów postępowania ani Konstytucji RP.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, postępowanie może zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, jeśli sprawa została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną, co wynika z zasady res iudicata.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ponowne rozstrzyganie sprawy już zakończonej ostateczną decyzją administracyjną naruszałoby zasadę res iudicata. Stwierdzono tożsamość sprawy administracyjnej, ponieważ dotyczyła tych samych podmiotów, przedmiotu i stanu prawnego, a także tych samych istotnych okoliczności faktycznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Umorzenie postępowania w przypadku jego bezprzedmiotowości.

Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej - Przepisy wprowadzające art. 165 § 7

Uprawnienie dyrektora izby administracji skarbowej do składania propozycji nowych warunków zatrudnienia lub pełnienia służby.

Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej - Przepisy wprowadzające art. 170 § 1

Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej - Przepisy wprowadzające art. 170 § 3

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 65 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przekazanie sprawy do rozpatrzenia innemu organowi.

Konstytucja RP art. 45 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do sądu.

Konstytucja RP art. 8 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada demokratycznego państwa prawnego.

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

Ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.

k.p.c. art. 464 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Przekazanie sprawy przez sąd rzeczowo niewłaściwy.

k.p.c. art. 464 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Skutki wytoczenia powództwa po przekazaniu sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie administracyjne zostało słusznie umorzone jako bezprzedmiotowe, ponieważ sprawa dotycząca zwolnienia ze służby została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną, co jest zgodne z zasadą res iudicata. Tożsamość sprawy administracyjnej została prawidłowo ustalona przez organy obu instancji. Przekazanie sprawy przez Szefa KAS do Dyrektora IAS było zgodne z przepisami i właściwością organów. Organy administracji prawidłowo zastosowały art. 105 § 1 k.p.a. i nie naruszyły innych przepisów proceduralnych ani Konstytucji RP.

Odrzucone argumenty

Umorzenie postępowania było bezpodstawne, ponieważ nie wystąpiły przesłanki do jego umorzenia. Organy obu instancji naruszyły art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, ponieważ organ pierwszej instancji był stroną w postępowaniu sądowym i nie był bezstronny. Organy nie przedstawiły wystarczających podstaw faktycznych i prawnych do umorzenia postępowania (naruszenie art. 107 § 3 k.p.a.). Przekazanie sprawy przez Szefa KAS do Dyrektora IAS było naruszeniem art. 65 § 1 k.p.a. w zw. z art. 464 § 1 k.p.c., gdyż sprawa powinna być rozstrzygnięta przez organ, do którego została przekazana przez Sąd Rejonowy. Umorzenie postępowania z uwagi na bezprzedmiotowość narusza art. 464 § 2 k.p.c., który nie przewiduje takiej instytucji w postępowaniu cywilnym. Sprawa o ustalenie istnienia stosunku służby ma odmienną podstawę faktyczną i prawną niż sprawa o zwolnienie ze służby.

Godne uwagi sformułowania

nie ulega wątpliwości, że niedopuszczalne jest ponowne rozstrzyganie sprawy już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, bowiem prowadziłoby to do naruszenia, obowiązującej również w postępowaniu administracyjnym, zasady res iudicata. tożsamość sprawy administracyjnej będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy. brak było normy kompetencyjnej umożliwiającej organowi administracji wydanie decyzji w przedmiocie istnienia stosunku służby skarżącego w sytuacji, gdy jednocześnie organ wydał już ostateczną decyzję administracyjną w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby.

Skład orzekający

Piotr Borowiecki

przewodniczący sprawozdawca

Izabela Głowacka-Klimas

członek

Andrzej Wieczorek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania administracyjnego z uwagi na bezprzedmiotowość w sytuacji, gdy sprawa została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją administracyjną (zasada res iudicata). Właściwość organów w sprawach dotyczących stosunku służbowego w KAS."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekształcenia postępowania cywilnego w administracyjne i zastosowania zasady res iudicata w kontekście służby w Krajowej Administracji Skarbowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność procedur administracyjnych i sądowych w kontekście stosunku służbowego, a także kluczowe znaczenie zasady res iudicata. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i pracy.

Czy można dwukrotnie dochodzić swoich praw w tej samej sprawie? Sąd administracyjny wyjaśnia zasadę res iudicata.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 2053/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-10-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-05-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek
Izabela Głowacka-Klimas
Piotr Borowiecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6197 Służba Celna
Hasła tematyczne
Służba cywilna
Sygn. powiązane
III OSK 273/22 - Wyrok NSA z 2025-03-25
Skarżony organ
Szef Krajowej Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7 art. 77 par. 1 art. 80 art. 107 par. 3 art. 105 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka–Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Protokolant specjalista Elwira Sipak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2021 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania o ustalenie istnienia stosunku służby i przywrócenia do służby oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2021 r., nr [...], Szef Krajowej Administracji Skarbowej (dalej także: "Szef KAS" lub "organ odwoławczy") - działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 735 - dalej: "k.p.a.") - w wyniku rozpoznania odwołania z dnia [...] lutego 2021 r. wniesionego przez M.L. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") od decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej także: "Dyrektor IAS w [...]" lub "organ pierwszej instancji") z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia w całości - z uwagi na bezprzedmiotowość - postępowania o ustalenie istnienia stosunku służby i przywrócenie do służby M.L., zainicjowanego pozwem sądowym z dnia [...] września 2017 r., przekazanego postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] maja 2020 r., sygn. akt [...], do rozpatrzenia według właściwości do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, a następnie przekazanego przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...], na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., celem rozstrzygnięcia co do dalszego procedowania w sprawie - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] lutego 2021 r.
Zaskarżona decyzja Szefa Krajowej Administracji Skarbowej wydana została w następującym stanie faktycznym.
Z uwagi na brak przedstawienia skarżącemu M.L. przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] propozycji służby, czego następstwem było wygaśnięcie jego stosunku służbowego z dniem [...] sierpnia 2017r., skarżący wykorzystując dwie możliwe ścieżki postępowania, po pierwsze - na gruncie postępowania administracyjnego - w piśmie z dnia [...] listopada 2019 r. wezwał Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] do wydania decyzji administracyjnej w sprawie zwolnienia go ze służby, zaś po drugie - na gruncie postępowania sądowego - wniósł do Sądu Rejonowego w K. pozew z dnia [...] września 2017 r. o ustalenie istnienia stosunku służby i przywrócenia do służby.
Wspomnianym wyżej pismem z dnia [...] listopada 2019 r. skarżący wystąpił do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] o wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie zwolnienia ze służby, powołując się na fakt nieotrzymania w terminie do dnia [...] maja 2017 r. pisemnej propozycji określającej nowe warunki pełnienia służby w Izbie Administracji Skarbowej w [...].
W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku strony skarżącej, w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] wydał w dniu [...] grudnia 2019 r. decyzję stwierdzającą zwolnienie skarżącego ze służby na skutek wygaśnięcia stosunku służbowego skarżącego z dniem [...] sierpnia 2017 r.
W dniu [...] grudnia 2019 r. skarżący wniósł do Szefa KAS odwołanie od powyższej decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając Dyrektorowi IAS w [...] naruszenie przepisu art. 165 ust. 7 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1948 ze zm.).
W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego Szef Krajowej Administracji Skarbowej decyzją z dnia [...] marca 2020 r., nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy zarzucił m.in., iż organ pierwszej instancji w uzasadnieniu spornej decyzji zwalniającej ze służby nie przedstawił skarżącemu funkcjonariuszowi przesłanek, z powodu których zaniechał złożenia mu propozycji dalszego pełnienia służby bądź propozycji zatrudnienia.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r., nr [...] ([...]), zwolnił skarżącego ze służby na skutek wygaśnięcia stosunku służbowego z upływem dnia [...] sierpnia 2017 r.
W piśmie z dnia [...] kwietnia 2020 r. skarżący odwołał się od powyższej decyzji Dyrektora IAS w [...] do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, który tym razem decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r., [...] utrzymał w mocy sporną decyzję organu pierwszej instancji.
Przedmiotowa decyzja Szefa KAS z dnia [...] sierpnia 2020 r. nie została zaskarżona przez stronę skarżącą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w związku z czym stała się prawomocna.
Jednocześnie, w sprawie ustalenia stosunku służbowego skarżącego i przywrócenia do służby toczyło się postępowanie sądowe, które zostało zainicjowane wspomnianym wyżej pozwem skarżącego skierowanym do Sądu Rejonowego w K..
Sąd Rejonowy w K. [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, postanowieniem z dnia [...] maja 2020 r., sygn. akt [...], stwierdził swoją niewłaściwość rzeczową i - powołując się na przepis art. 464 § 1 k.p.c. - przekazał sprawę do rozpatrzenia Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej.
Z kolei, Szef KAS pismem z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...], przedmiotową sprawę przekazał, zgodnie z właściwością, Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w [...] celem wydania stosownego rozstrzygnięcia w sprawie zainicjowanej wnioskiem (pozwem) skarżącego.
W wyniku analizy całości zgromadzonego materiału dowodowego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] - powołując się na przepisy art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 170 ust. 1 pkt 1 oraz art. 170 ust. 3 i art. 165 ust. 7 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej - uznając, iż zachodzi bezprzedmiotowość postępowania, decyzją z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...], umorzył w całości postępowanie administracyjne o ustalenie istnienia stosunku służby i przywrócenie do służby M.L. zainicjowanego jego pozwem sądowym z dnia [...] września 2017 r. (sygn. akt [...]), następnie przekazanego postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] maja 2020 r. do rozpatrzenia według właściwości do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, a następnie przekazanego przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. celem rozstrzygnięcia co do dalszego procedowania w sprawie.
W uzasadnieniu wydanej decyzji Dyrektor IAS w [...] wskazał na wstępie, że przedmiot postępowania zainicjowanego wnioskiem (pozwem) skarżącego pokrywa się z przedmiotem sprawy administracyjnej zakończonej już poprzednio wydaną ostateczną decyzją Dyrektora KAS z dnia [...] sierpnia 2020 r. w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby.
W tej sytuacji, Dyrektor IAS w [...] uznał, że zachodzą przesłanki określone w art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym to przepisem, w przypadku, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości lub w części.
W konsekwencji, mając zatem na uwadze, iż postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby na skutek wygaśnięcia jego stosunku służbowego zostało zakończone ostateczną decyzją Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r., nr [...] ([...]), organ pierwszej instancji uznał, że postępowanie w przedmiotowej sprawie należało umorzyć ze względu na jego bezprzedmiotowość.
Pismem z dnia [...] lutego 2021 r. skarżący, reprezentowany przez adwokata, wniósł do Szefa KAS odwołanie od w/w decyzji Dyrektora IAS w [...] z dnia [...] lutego 2021 r.
Wnosząc w petitum skargi o uchylenie spornej decyzji Dyrektora IAS w [...] z dnia [...] lutego 2021 r. i przywrócenie skarżącego do służby w charakterze funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej od dnia [...] września 2017 r. na poprzednich warunkach służby i uposażenia obowiązującego przed dniem [...] września 2017 r., skarżący zarzucił organowi pierwszej instancji:
1. naruszenie prawa materialnego, a to:
- art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP - poprzez wydanie w niniejszej sprawie spornego orzeczenia Dyrektora IAS w [...], mimo iż na etapie postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt [...] organ pierwszej instancji występował w charakterze pozwanego, a zatem brak jest podstaw do przyjęcia, iż niniejsza sprawa została rozpoznana przez bezstronny organ, ponieważ na etapie postępowania przed Sądem Rejonowym w K. organ pierwszej instancji był bezpośrednio zainteresowany korzystnym dla siebie rozstrzygnięciem sprawy.
2. naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a to:
- art. 105 § 1 k.p.a. - polegające na bezpodstawnym umorzeniu niniejszego postępowania przez organ pierwszej instancji z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania, podczas gdy w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki do umorzenia postępowania, a także - wbrew twierdzeniom organu pierwszej instancji – zachodzą w niniejszej sprawie wszelkie przesłanki o charakterze materialnoprawnym, które winny prowadzić do załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym,
- art. 8 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez nieprzytoczenie przez Dyrektora IAS w [...] w uzasadnieniu spornej decyzji podstaw faktycznych oraz prawnych wydania decyzji umarzającej postępowanie, podczas gdy obowiązkiem organu jest przedstawienie argumentacji faktycznej oraz prawnej rozstrzygnięcia zapadłej decyzji.
W uzasadnieniu odwołania skarżący wskazał, że niezasadne było przekazanie rozpoznania niniejszej sprawy Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w [...], ponieważ doprowadziło to do sytuacji, w której Dyrektor IAS w [...] był sędzią we własnej sprawie, albowiem wcześniej w postępowaniu sądowym w sprawie sygn. akt [...], Izba Administracji Skarbowej w [...] występowała w charakterze pozwanego, a zatem była zainteresowana konkretnym rozstrzygnięciem niniejszej sprawy (oddaleniem powództwa).
Zdaniem skarżącego, sporna decyzja organu pierwszej instancji zapadła z naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a., ponieważ nie istniały uzasadnione przesłanki do umorzenia postępowania, albowiem Dyrektor IAS w [...] błędnie przyjął, że jego decyzja z dnia [...] kwietnia 2020 r. wydana w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby na skutek wygaśnięcia stosunku służbowego dotyczy tożsamego stanu prawnego i faktycznego.
Skarżący zarzucił, że organ pierwszej instancji w sposób niedostateczny przedstawił argumentację dotyczącą zasadności umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Skarżący zauważył bowiem, iż uzasadnienie spornej decyzji Dyrektora IAS w [...] składa się w głównej mierze z przytoczenia dotychczasowego przebiegu sprawy, natomiast uzasadnienie w części dotyczącej wyjaśnienia kwestii bezprzedmiotowości zajmuje tylko jeden akapit, co - w ocenie skarżącego - świadczy o tym, iż organ pierwszej instancji naruszył art. 107 § 3 k.p.a.
W wyniku rozpoznania odwołania strony skarżącej Szef Krajowej Administracji Skarbowej - działając na podstawie 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - decyzją z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora IAS w [...] z dnia [...] lutego 2021 r.
W uzasadnieniu wydanej decyzji Szef KAS, powołując się na brzmienie przepisu art. 105 § 1 k.p.a., zauważył, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi się w art. 105 § 1 k.p.a., oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość ta, jak podniósł organ odwoławczy, może mieć charakter podmiotowy, jak i przedmiotowy. Organ odwoławczy wskazał, że o braku przesłanki przedmiotowej do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy można mówić, np. gdy w znaczeniu prawnym brakuje przedmiotu postępowania, czy też sprawa ma cywilny charakter, bądź też sprawa została już ostatecznie lub prawomocnie zakończona. Według Szefa KAS, klasyczna postać bezprzedmiotowości postępowania ujawni się wtedy, gdy przedmiot rozstrzygnięcia w sprawie prawnie nie istnieje. Organ odwoławczy uznał, że aby taki stan rzeczy zaistniał, nastąpić musi takie zdarzenie prawne lub faktyczne, które spowodowałoby, iż przestała istnieć ta szczególna relacja między faktem (sytuacją faktyczną danego podmiotu) a prawem (sytuacją prawną danego podmiotu), z którą prawo materialne łączy obowiązek konkretyzacji normy w postaci wydania decyzji administracyjnej. Organ odwoławczy zauważył, że do przypadków bezprzedmiotowości należy zaliczyć m.in. sytuację, w której żądanie rozstrzygnięcia sprawy dotyczy sprawy rozstrzygniętej już wcześniej decyzją ostateczną (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 243/12). W konsekwencji, Szef KAS stwierdził zatem, iż co do zasady przyjąć należy, że stwierdzenie w toku postępowania administracyjnego, iż sprawa administracyjna została już poprzednio rozstrzygnięta inną decyzją administracyjną, powoduje konieczność umorzenia tego postępowania, jako bezprzedmiotowego, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Organ odwoławczy stwierdził, iż niedopuszczalne jest ponowne rozstrzyganie sprawy już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, bowiem prowadziłoby to do naruszenia - obowiązującej również w postępowaniu administracyjnym - zasady res iudicata. Zdaniem organu odwoławczego, wydanie kolejnej decyzji w postępowaniu administracyjnym powodowałoby nieważność takiej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Według organu odwoławczego, powołany przepis spełnia rolę gwarancyjną w stosunku do zasady trwałości decyzji administracyjnej ostatecznej wyrażonej w art. 16 k.p.a., rozciągając tę gwarancję na samą decyzję oraz na sprawę, którą ona załatwia.
Zdaniem organu odwoławczego, konstrukcja polegająca na ochronie powagi rzeczy osądzonej - res iudicata obejmuje sytuacje, gdy kolejno po sobie wydane zostały dwie decyzje załatwiające sprawę co do istoty, z których pierwsza ma charakter ostateczny. Organ odwoławczy zauważył, że dla stwierdzenia, iż nastąpiło naruszenie res iudicata, koniecznym jest więc ustalenie tożsamości spraw - rozstrzygniętej poprzednio decyzją mającą walor decyzji ostatecznej i następną decyzją.
Mając powyższe na względzie, organ odwoławczy stwierdził, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] słusznie uznał, iż w niniejszym postępowaniu istnieje tożsamość sprawy administracyjnej pomiędzy sprawą, w której Dyrektor IAS wydał decyzję z dnia [...] kwietnia 2020 r. w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby z uwagi na wygaśnięcie stosunku służbowego a sprawą zainicjowaną wnioskiem (pozwem) skarżącego o ustalenie istnienia stosunku służby, następnie przekazaną przez Sąd Rejonowy w K. Szefowi KAS, zaś ostatecznie przez Szefa KAS do organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy wskazał, że tożsamość sprawy administracyjnej będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy. Organ odwoławczy dodał, że chodzi o te elementy stanu faktycznego, które mają znaczenie dla subsumcji przepisów prawa materialnego mającego zastosowanie w sprawach rozstrzygniętych kolejnymi decyzjami (tak m.in. /w:/ wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2017 r, sygn. akt II GSK 3044/15).
Organ odwoławczy zaznaczył, że rozstrzygnięcie w kwestionowanej przez skarżącego decyzji dotyczyło tych samych praw i obowiązków co w decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby z dnia [...] kwietnia 2020 r. (vide: podstawa prawna i faktyczna jest w rzeczywistości identyczna).
Ponadto, organ odwoławczy wskazał, że różnica roszczeń, którą skarżący próbuje wskazywać, jako brak tożsamości sprawy, wynika jedynie z faktu, iż roszczenie o ustalenie istnienia stosunku służby jest roszczeniem właściwym na gruncie prawa pracy, natomiast na gruncie postępowania administracyjnego w grę wchodzi kontrola decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby. Organ odwoławczy dodał, że w obu postępowaniach należy zbadać i ocenić okoliczności będące podstawą zwolnienia ze służby skarżącego.
Organ odwoławczy uznał, że Dyrektor IAS w [...] w obu decyzjach, a więc zarówno w decyzji z dnia [...] kwietnia 2020 r., jak i w decyzji z dnia [...] lutego 2021 r. - wskazał takie same podstawy prawne i faktyczne (vide: art. 170 ust. 1 pkt 1 oraz art. 170 ust. 3 i art. 165 ust. 7 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej).
Organ odwoławczy podkreślił ponadto, iż w niniejszej sprawie brak jest zarówno normy kompetencyjnej umożliwiającej organowi administracji wydanie decyzji w przedmiocie istnienia stosunku służby skarżącego, a jednocześnie organ wydał już decyzję w przedmiocie zwolnienia ze służby skarżącego.
Organ odwoławczy, odnosząc się do powyższego - podkreślił, że decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] jest zgodna z prawem, tym samym - jak uznał Szef KAS - organ pierwszej nie naruszył art. 105 § 1 k.p.a. Organ odwoławczy dodał jednocześnie, iż organ pierwszej instancji nie naruszył też innych przywołanych przez skarżącego przepisów postępowania, tj. art. 8 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] opisał dokładnie stan faktyczny sprawy, a także wyjaśnił podstawę prawną decyzji, wskazując na przepis postępowania art. 105 § 1 k.p.a., na którym oparł swoje rozstrzygnięcie. Świadczy to o merytorycznym rozpatrzeniu sprawy.
Odnosząc się do kwestii niezasadnego, zdaniem skarżącego, przekazania rozpoznania niniejszej sprawy Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w [...] organ odwoławczy wyjaśnił, że w dniu [...] maja 2020 r., czyli w dniu wydawania postanowienia przez Sąd Rejonowy w K., sprawa odwołania skarżącego od decyzji Dyrektora IAS w [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] była w trakcie postępowania odwoławczego przed Szefem KAS zgodnie z przepisami k.p.a. Organ odwoławczy dodał, że w dniu otrzymania kopii akt sprawy przez Szefa KAS, tj. w dniu [...] listopada 2020 r., ww. sprawa została ostatecznie zakończona wydaniem przez Szefa KAS decyzji z dnia [...] sierpnia 2020r.
Organ odwoławczy wskazał, że w dacie wydawania rozstrzygnięć, zarówno przez organy odwoławczy, jak i organ drugiej instancji sprawa skarżącego, przekazana przez Sąd pierwszej instancji, była co do zasady odrębnym postępowaniem/odrębną sprawą toczącą się według zasad postępowania cywilnego. Szef Krajowej Administracji Skarbowej wskazał, że nie miał wiedzy o toczącym się postępowaniu sądowym w aspekcie wskazania jego, jako organu właściwego do rozpoznania żądania skarżącego. Organ odwoławczy dodał, że akta sprawy sygn. akt [...], przekazane przez Sąd Rejonowy w K., nie stanowiły przedmiotu badania przez organy administracji w trybie postępowania administracyjnego.
Organ odwoławczy podniósł, że taki tryb został dopiero zainicjowany w dniu [...] listopada 2020 r., a więc w dacie wpływu prawomocnego postanowienia Sądu do Szefa KAS, jak również po nabyciu przymiotu ostateczności przez decyzję Szefa KAS z dnia [...] sierpnia 2020 r.
Szef Krajowej Administracji Skarbowej uznał, że miał prawo oceniać swoją właściwość w zakresie tej odrębnej sprawy/żądania (które w ujęciu merytorycznym jest co prawda, co do zasady, tożsame lub zbliżone do przeprowadzonego już postępowania), ale w ujęciu procesowym/proceduralnym stanowi odrębne postępowanie/wniosek przekazany przez Sąd do organów administracji w dniu [...] listopada 2020 r.
Szef KAS uznał, iż wobec faktu, że w niniejszej sprawie postępowanie nie zostało poprowadzone przez właściwy organ pierwszej instancji (vide: brak stanowiska organu pierwszej Instancji), sprawę trzeba było przekazać, na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., do organu właściwego - Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] do dalszego procedowania, w tym oceny przedmiotowego żądania skarżącego przez pryzmat już zakończonego postępowania administracyjnego w zbliżonej sprawie, w której wydano decyzję z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...].
W tej sytuacji, Szef KAS uznał, że nie doszło do naruszenia art. 45 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP.
W konsekwencji, organ odwoławczy stwierdził, że wobec wystąpienia w sprawie przesłanek określonych w art. 105 § 1 k.p.a., sporna decyzja została wydana przez Dyrektora IAS w [...] zgodnie z prawem.
W piśmie z dnia [...] kwietnia 2021 r. skarżący, reprezentowany przez adwokata, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Szefa KAS z dnia [...] marca 2021 r.
Wnosząc w petitum skargi o uchylenie zaskarżonej decyzji Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] marca 2021 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] lutego 2021 r., strona skarżącą zarzuciła spornej decyzji Szefa KAS:
1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj.:
- art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP - poprzez wydanie w niniejszej sprawie spornej decyzji przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...], mimo iż na etapie postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt [...] organ pierwszej instancji występował w charakterze pozwanego, a zatem brak jest podstaw do przyjęcia, iż niniejsza sprawa została rozpoznana przez bezstronny organ, ponieważ na etapie postępowania przed Sądem Rejonowym w K. organ pierwszej instancji był bezpośrednio zainteresowany korzystnym dla siebie rozstrzygnięciem sprawy,
2. naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji, w szczególności:
- naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. - polegające na bezpodstawnym umorzeniu niniejszego postępowania przez organ pierwszej instancji z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania, podczas gdy w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki do umorzenia postępowania, albowiem - wbrew twierdzeniom organu pierwszej instancji - istnieją przesłanki o charakterze materialnoprawnym, które winny prowadzić do załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym,
- naruszenie art. 8 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez nieprzytoczenie przez organ obu instancji w uzasadnieniu spornych decyzji podstaw faktycznych oraz prawnych wydania decyzji umarzającej postępowanie, podczas gdy obowiązkiem organu jest przedstawienie argumentacji faktycznej oraz prawnej wydanego rozstrzygnięcia,
- naruszenie art. 65 § 1 k.p.a. w zw. z art. 464 § 1 k.p.c. - poprzez przekazanie sprawy przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej do rozpoznania Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w [...], podczas gdy - w ocenie skarżącego - sprawa powinna być rozstrzygnięta przez organ, do którego została przekazana sprawa przez Sąd Rejonowy w K.,
- naruszenie art. 464 § 2 k.p.c. - poprzez umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość, podczas gdy przepisy postępowania cywilnego nie przewidują instytucji umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca zarzuciła, iż Szef KAS niezasadnie przekazał rozpoznanie niniejszej sprawy Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w [...]. W konsekwencji, skarżący uznał, że przekazanie sprawy do rozpoznania Dyrektorowi IAS w [...] doprowadziło do wystąpienia sytuacji, w której to organ pierwszej instancji był sędzią we własnej sprawie, a więc wydał rozstrzygnięcie korzystne dla siebie.
Jednocześnie, skarżący zarzucił, że doszło do naruszenia art. 65 § 1 k.p.a. w zw. z art. 464 § 1 k.p.c. z uwagi na przekazanie sprawy przez Szefa KAS do rozpoznania Dyrektorowi IAS w [...], gdy tymczasem - w ocenie skarżącego - sprawa powinna być rozstrzygnięta przez organ, do którego została przekazana przez Sąd Rejonowy w K.. Skarżący zauważył, że w wyroku z dnia 18 października 2018 r., sygn. akt IV SAB/Wr 149/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyraził pogląd, iż postanowienie o przekazaniu sprawy na podstawie art. 464 § 1 k.p.c. tym różni się od postanowienia o odrzuceniu pozwu (art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c.), że wiąże sąd administracyjny nie tylko w zakresie właściwości, ale także w zakresie obowiązku rozpoznania sprawy niezależnie od wystąpienia innych przesłanek dopuszczalności skargi.
Niezależnie od powyższego, skarżący stwierdził, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 464 § 2 k.p.c. poprzez umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość, gdy tymczasem, jak zauważył skarżący, przepisy postępowania cywilnego nie przewidują instytucji umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Skarżący wskazał, że zgodnie z art. 464 § 2 k.p.c., wniesienie do sądu pozwu, przekazanego następnie stosownie do art. 464 § 1 k.p.c., wywołuje skutki, jakie ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa. Skarżący wskazał, że wniesienie powództwa w sprawie cywilnej (pracowniczej) co do zasady kończy się wydaniem rozstrzygnięcia oddalającego powództwo bądź je uwzględniającym. Wobec powyższego, skarżący uznał, że przy rozpoznaniu sprawy organ, do którego została przekazana sprawa, a więc Szef Krajowej Administracji Skarbowej, winien rozstrzygnąć sprawę poprzez uwzględnienie żądania bądź poprzez odmowę jego uwzględnienia.
Ponadto, skarżący podkreślił, że umorzenie niniejszego postępowania zapadło z naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a., albowiem organy obu instancji, przytaczając pojęcie "bezprzedmiotowości" postępowania, nie wskazały jednak żadnych istotnych przesłanek, które uzasadniałby umorzenie postępowania.
W ocenie skarżącego, organ pierwszej instancji błędnie przyjął, że decyzja Dyrektora IAS w [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. dotyczy tożsamego stanu prawnego i faktycznego, gdy tymczasem wspomniana decyzja Dyrektora IAS z dnia [...] kwietna 2020 r. stanowi de facto wykonanie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1048/18, w którym sąd zobowiązał organ pierwszej instancji do wydania decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby w terminie 14 dni od dnia otrzymania przez organ odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami. Skarżący wskazał jednocześnie, że sprawa, która toczyła się przed Sądem Rejonowym w K. pod sygn. akt [...], dotyczyła ustalenia istnienia stosunku służby i przywrócenia do służby. Według skarżącego, nie można zatem zgodzić się z twierdzeniem, jakoby przedmiotowe sprawy są tożsame w sensie materialnoprawnym. Zdaniem skarżącego, sam fakt, iż Dyrektor IAS w [...] wydał decyzję stwierdzająca zwolnienie skarżącego ze służby na skutek wygaśnięcia jego stosunku służbowego, nie przesądza jeszcze tego, iż skarżący pozbawiony został legitymacji czynnej do skierowania sprawy o ustalenie istnienia stosunku służby i przywrócenie do służby. Skarżący stwierdził, że są to sprawy o odmiennej podstawie faktycznej i prawnej, wobec czego umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość uznać należy za całkowicie nieuzasadnione.
Skarżący nie zgodził się ponadto z twierdzeniem Szefa KAS, jakoby istniała tożsamość pomiędzy sprawą rozstrzyganą przez organy w 2020 r., tj. zwolnieniem ze służby, a sprawą niniejszą, a więc sprawą o ustalenie istnienia stosunku służby. Skarżący stwierdził, że sprawa o ustalenie istnienia stosunku służby swe oparcie ma na gruncie przepisów prawa pracy, jak również postępowania cywilnego, bowiem wynika wprost z treści art. 189 k.p.c., który to organ odwoławczy w zupełności ignoruje.
Skarżący zarzucił, iż organ pierwszej instancji nie przedstawił żadnej argumentacji prawnej, w tym orzecznictwa sądowego, która potwierdzałaby zasadność umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość, ograniczając swoje wywody do lakonicznego stwierdzenia, iż postępowanie należało umorzyć.
W odpowiedzi na skargę Szef Krajowej Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności, czy też zgodności z zasadami współżycia społecznego.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej także: "P.p.s.a.").
W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga M.L. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, jak i utrzymania nią w mocy decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...], umarzająca w całości postępowanie o ustalenie istnienia stosunku służby i przywrócenie do służby skarżącego M.L., zainicjowanego jego pozwem sądowym z dnia [...] września 2017 r. - nie naruszają obowiązujących przepisów prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził bowiem, że Szef KAS oraz Dyrektor IAS w [...], wydając obie sporne decyzje administracyjne, nie dopuścili się naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., albowiem - wbrew zarzutom strony skarżącej - w sposób prawidłowy wyjaśnili w uzasadnieniu przedmiotowych decyzji, dlaczego uznali, że w przypadku postępowania zainicjowanego wnioskiem (pozwem sądowym) strony skarżącej z dnia [...] września 2017 r. skierowanym pierwotnie do Sądu Rejonowego w [...], zachodzi przesłanka umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Sąd uznał, że Szef KAS, utrzymując w mocy wcześniejszą decyzję Dyrektora IAS w [...] z dnia [...] lutego 2021 r., prawidłowo stwierdził, że w niniejszym postępowaniu istnieje tożsamość sprawy administracyjnej zakończonej ostateczną decyzją Szefa KAS z dnia [...] sierpnia 2020 r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora IAS w [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. wydaną w przedmiocie stwierdzenia zwolnienia skarżącego ze służby na skutek wygaśnięcia jego stosunku służbowego z upływem dnia [...] sierpnia 2017 r., a sprawą zainicjowaną pozwem skarżącego o ustalenie istnienia stosunku służby i przywrócenia do służby, przekazaną Szefowi KAS przez Sąd Rejonowy w K. postanowieniem z dnia [...] maja 2020 r., sygn. akt sygn. akt [...].
Ponadto, Sąd stwierdził, że - wbrew zarzutom strony skarżącej - organy administracji skarbowej nie dopuściły się naruszenia zasady zaufania obywateli do organów praworządnego państwa, wyrażonej w art. 8 § 1 k.p.a., albowiem - według Sądu - prowadząc sporne postępowanie zainicjowane wspomnianym wyżej wnioskiem (pozwem sądowym) skarżącego z dnia [...] września 2017 r., wszechstronnie wyjaśniły wszelkie istotne okoliczności dotyczące analizowanej sprawy, w szczególności przedstawiając w sposób precyzyjny i jednoznaczny zarazem, dlaczego - w świetle powołanych wyżej przepisów - zaszła podstawa do umorzenia postępowania administracyjnego.
Tym samym, Sąd uznał, że organy administracji skarbowej obu instancji, wydając sporne decyzje o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie zainicjowanej wnioskiem (pozwem sądowym) skarżącego o ustalenie istnienia stosunku służby i przywrócenie go do służby - nie dopuścił się w powyższym zakresie istotnego naruszenia zasady praworządności wyrażonej w przepisach art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP.
W ocenie Sądu, na wstępie wszelkich rozważań merytorycznych dotyczących oceny legalności wydanych przez organy administracji skarbowej decyzji, należy wyraźnie zaznaczyć, że podstawę do wydania spornej decyzji Dyrektora IAS w [...] z dnia [...] lutego 2021 r. stanowił przepis art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym decyzję o umorzeniu postępowania w całości albo części wydaje organ administracji publicznej, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części.
Przyjmuje się, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość ta może mieć charakter podmiotowy, jak i przedmiotowy. O braku przesłanki przedmiotowej do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy można mówić, np. gdy w znaczeniu prawnym brakuje przedmiotu postępowania, czy też sprawa ma cywilny charakter, bądź też sprawa została już ostatecznie lub prawomocnie zakończona.
Do przypadków bezprzedmiotowości należy zaliczyć m.in. żądanie rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną. W konsekwencji, co do zasady przyjąć należy, że stwierdzenie w toku postępowania administracyjnego, iż sprawa administracyjna została już poprzednio rozstrzygnięta inną decyzją administracyjną powoduje konieczność umorzenia tego postępowania, jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Nie ulega wątpliwości, że niedopuszczalne jest ponowne rozstrzyganie sprawy już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, bowiem prowadziłoby to do naruszenia, obowiązującej również w postępowaniu administracyjnym, zasady res iudicata.
Zdaniem Sądu, organy administracji skarbowej obu instancji słusznie uznały, iż w niniejszym postępowaniu istnieje tożsamość sprawy administracyjnej zakończonej ostateczną decyzją Szefa KAS z dnia [...] sierpnia 2020 r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora IAS w [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. wydaną w przedmiocie stwierdzenia zwolnienia skarżącego ze służby na skutek wygaśnięcia jego stosunku służbowego z upływem dnia [...] sierpnia 2017 r., a niniejszą sprawą zainicjowaną wnioskiem (pozwem sądowym) skarżącego z dnia [...] września 2017 r. o ustalenie istnienia stosunku służby i przywrócenie do służby, przekazaną Szefowi KAS przez Sąd Rejonowy w K. postanowieniem z dnia [...] maja 2020 r., sygn. akt sygn. akt [...].
Należy zauważyć, że tożsamość sprawy administracyjnej będzie istniała, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym tej sprawy. Chodzi przy tym niewątpliwie o te elementy stanu faktycznego, które mają znaczenie dla subsumcji przepisów prawa materialnego mającego zastosowanie w sprawach rozstrzygniętych kolejnymi decyzjami.
W tym miejscu, wskazać należy, iż postępowanie zakończone rozstrzygnięciem zawartym w kwestionowanej przez skarżącego decyzji z dnia [...] lutego 2021 r. dotyczyło tych samych praw i obowiązków, co w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Szefa KAS z dnia [...] sierpnia 2020 r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora IAS w [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. w przedmiocie stwierdzenia zwolnienia skarżącego ze służby na skutek wygaśnięcia stosunku służbowego. Warto zauważyć, że zarówno podstawa prawna, jak i faktyczna w obu porównywanych sprawach jest w rzeczywistości identyczna, zaś różnica sformułowanych roszczeń, którą skarżący próbuje wskazywać jako brak tożsamości sprawy, wynika jedynie z faktu, iż roszczenie o ustalenie istnienia stosunku służby jest roszczeniem właściwym na gruncie prawa pracy, natomiast na gruncie postępowania administracyjnego w grę wchodzi sądowa kontrola zasadności wydania decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby. Nie ulega ponadto wątpliwości, że w obu postępowaniach administracyjnych przedmiotem badania i oceny były okoliczności będące podstawą zwolnienia skarżącego ze służby. Nie bez znaczenia jest również to, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] w obu decyzjach wskazał nie tylko takie same podstawy faktyczne, ale i prawne (vide: art. 170 ust. 1 pkt 1 oraz art. 170 ust. 3 i art. 165 ust. 7 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej.
Według Sądu, należy również - zgadzając się ze stanowiskiem Szefa KAS - wyraźnie podkreślić, iż w niniejszej sprawie brak było normy kompetencyjnej, umożliwiającej organowi administracji wydanie decyzji w przedmiocie istnienia stosunku służby skarżącego w sytuacji, gdy jednocześnie organ wydał już ostateczną decyzję administracyjną w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby.
W tej sytuacji, nie sposób uznać, iż zaskarżona decyzja Szefa KAS z dnia [...] marca 2021 r. utrzymująca w mocy sporną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] lutego 2021 r., narusza art. 105 § 1 k.p.a.
Ustosunkowując się do zarzutu skarżącego dotyczącego wadliwego przekazania rozpoznania niniejszej sprawy Dyrektorowi IAS w [...], należy stwierdzić, że zasadność tej decyzji potwierdza m.in. regulacja prawna wyrażona w art. 165 ust. 7 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej, która wskazuje, że dyrektor izby administracji skarbowej był uprawniony do składania odpowiednio pracownikom oraz funkcjonariuszom, w terminie do dnia [...] maja 2017 r., pisemnej propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby. Tym samym, uznać należy, że dyrektor izby administracji skarbowej jest organem pierwszej instancji w zakresie ustalenia stosunku służbowego osób pełniących służbę w izbie administracji skarbowej, natomiast Szef KAS jest organem drugiej instancji w tych sprawach (art. 276 ust. 1 i 2 ustawy o KAS).
Mając powyższe na względzie, Sąd uznał, że Szef KAS, po przekazaniu sprawy przez Sąd Rejonowy w K., zobowiązany był wziąć pod uwagę fakt, że w niniejszej sprawie postępowanie nie zostało poprowadzone przez właściwy organ pierwszej instancji, co w konsekwencji powodowało konieczność przekazania sprawy, na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., do organu właściwego - Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] do dalszego procedowania, w tym oceny przedmiotowego żądania strony skarżącej przez pryzmat już zakończonego postępowania administracyjnego, w którym wydano ostateczną decyzję utrzymującą w mocy Decyzję Dyrektora IAS w [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r., nr [...]. W tej sytuacji, wbrew zarzutom strony skarżącej, nie mógł spornej sprawy rozstrzygnąć żaden inny organ, aniżeli Dyrektor IAS w [...]. Tym samym, nie doszło do naruszenia art. 45 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP.
W tej sytuacji, Sąd uznał, że Szef KAS, utrzymując w mocy decyzję Dyrektora IAS w [...] z dnia [...] lutego 2021 r. o umorzeniu postępowania administracyjnego o ustalenie istnienia stosunku służby i przywrócenie do służby zainicjowanego wnioskiem (pozwem sądowym) skarżącego z dnia [...] września 2017 r., nie dopuścił się - mogącego mieć jakikolwiek istotny wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a.
Jednocześnie, Sąd stwierdził, iż organy administracji skarbowej obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń w zakresie analizy przesłanek zastosowania art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 170 ust. 1 pkt 1 oraz art. 170 ust. 3 i art. 165 ust. 7 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej, działając w sposób zgodny zarówno z zasadą praworządności wyrażoną w przepisach art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP, jak i zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego państwa i stosowanego przez nie prawa, o której mowa w art. 8 § 1 k.p.a.
Według Sądu, organy administracji skarbowej obu instancji wszechstronnie zbadały wszelkie istotne okoliczności dotyczące analizowanej sprawy, jak również wyjaśniły w sposób precyzyjny i jednoznaczny zarazem, dlaczego - w świetle powołanych wyżej przepisów - brak było podstaw do kontynuowania postępowania administracyjnego zainicjowanego wnioskiem (pozwem sądowym) strony skarżącej z dnia [...] września 2017 r. z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI