II SA/Wa 2043/19

II SA/Wa 2043/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-01-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-09-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Kwiecińska
Karolina Kisielewicz /sprawozdawca/
Sławomir Antoniuk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Sygn. powiązane
III OSK 2703/21 - Wyrok NSA z 2023-11-08
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Protokolant specjalista Maria Zawada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi S. Z. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty świadczenia mieszkaniowego oddala skargę
Uzasadnienie
S.Z. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z [...] lipca 2019 r. (nr [...]), którą organ utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z [...] maja 2019 r. (nr [...]) o odmowie wypłaty skarżącemu świadczenia mieszkaniowego.
Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że S.Z. (żołnierz zawodowy w służbie stałej od [...] czerwca 2003 r., wyznaczony przez Dowódcę Operacyjnego Rodzajów Sił Zbrojnych do pełnienia od [...] listopada 2018 r. do [...] września 2021 r. służby w garnizonie [...] - jednostce wojskowej nr [...]), wystąpił w dniu 26 listopada 2018 r. do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z wnioskiem o przyznanie prawa do zakwaterowania w formie świadczenia mieszkaniowego, o którym mowa w art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2018 r., poz. 2356 ze zm.).
Organ I instancji decyzją z [...] maja 2019 r. wydaną na podstawie art. 48d ust. 12 w związku z art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, odmówił skarżącemu prawa do zakwaterowania w formie wypłaty świadczenia mieszkaniowego. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] podniósł, że zgodnie z art. 21 ust. 6 pkt 3 powołanej ustawy, żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek, z zastrzeżeniem ust. 10, nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia. Z niespornych okoliczności sprawy wynika, że żona skarżącego – B.Z., w dniu [...] lipca 2005 r. nabyła od [...] (do majątku odrębnego w związku z zawartą w dniu [...] lipca 2005 r. umową o rozdzielność majątkową małżeńską) lokal mieszkalny położony w [...] (o powierzchni 17 m2) z 80% bonifikatą wartości nieruchomości. Z tego powodu nie ma podstaw prawnych do przyznania żołnierzowi prawa do zakwaterowania, w formie określonej we wniosku z 26 listopada 2018 r.
S.Z. w odwołaniu od tej decyzji zarzucił, że została wydana z naruszeniem art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy oraz art. 7, art. 7a, art. 8 i art. 81a k.p.a. oraz art. 118 k.c. Odwołujący się stwierdził, że w świetle postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 kwietnia 2014 r. sygn. akt V CSK 268/13 (który uprawnienie żołnierza zawodowego do kwatery stałej objął wspólnotą majątkową małżeńską), nie ma podstaw prawnych do przyjęcia, że przepis art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy ma zastosowanie także do żołnierza, którego małżonek nabył lokal mieszkalny, o którym mowa w tym przepisie do majątku odrębnego (osobistego). S.Z. dodał, że organ I instancji nie uwzględnił tego, że lokal mieszkalny nabyty przez jego żonę ma 17 m2 powierzchni użytkowej (składa się z jednego pokoju, przedpokoju i wc), co prowadzi do wniosku, że nie spełnia kryteriów o których mowa w art. 26 ust. 2 pkt 3 ustawy oraz § 2 rozporządzenia MON z 29 lipca 2016 r. w sprawie norm powierzchni użytkowej podstawowej, przysługujących żołnierzom zawodowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1211).
Prezes Agencji Mienia Wojskowego decyzją z [...] lipca 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 3038/12, podzielił zapatrywanie organu I instancji, że przepis art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej ma także zastosowanie do żołnierzy zawodowych, których małżonek nabył do majątku odrębnego lokal mieszkalny na zasadach preferencyjnych. Zamysłem ustawodawcy było zapewnienie jednorazowej tylko pomocy Państwa na zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych rodziny. Dlatego nie jest dopuszczalne, aby żołnierz, którego małżonek nabył mieszkanie z bonifikatą, mógł po raz kolejny otrzymać wsparcie na ten cel. Zgodnie z art. 281 k.r.o., jeżeli prawo do mieszkania przysługuje jednemu małżonkowi, drugi małżonek jest uprawniony do korzystania z tego mieszkania w celu zaspokojenia potrzeb rodziny. Prezes Agencji Mienia Wojskowego stwierdził ponadto, że w świetle art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy, nie mają najmniejszego znaczenia struktura oraz powierzchnia lokalu mieszkalnego nabytego przez żonę żołnierza zawodowego i dlatego zarzuty naruszenia powołanych przepisów prawa procesowego nie są uzasadnione.
S.Z. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z [...] lipca 2019 r. zarzucił, że została ona wydana z naruszeniem art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy przez nieuzasadnione przyjęcie, że nabycie przez jego żonę do majątku odrębnego lokalu mieszkalnego od jednostki samorządu terytorialnego uniemożliwia mu skorzystanie z prawa do zakwaterowania w formie dodatku mieszkaniowego. Skarżący zarzucił ponadto, że organ naruszył art. 7, art. 7a, art. 8 i art. 81 a k.p.a. S.Z. dodał, że Prezes Agencji Mienia Wojskowego nie wziął pod uwagę, że lokal nabyty przez B.Z. nie spełnia kryteriów (struktury, powierzchni) określonych w odpowiednich przepisach prawa. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Prezes Agencji Mienia Wojskowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W rozpatrywanej sprawie spór między skarżącym, a organami administracji dotyczył tego, czy w niespornym stanie faktycznym, S.Z. spełniał przesłanki do otrzymania prawa do zakwaterowania w formie, o której mowa w art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy. Skarżący argumentował, że lokal mieszkalny nie został nabyty przez jego małżonkę do majątku wspólnego małżonków lecz do jej majątku osobistego, w związku z zawartą umową rozdzielności majątkowej. W związku z tym organy niewłaściwie zastosowały w rozpatrywanej sprawie art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy i w konsekwencji odmówiły mu wypłaty świadczenia mieszkaniowego.
Sąd nie podziela tego stanowiska skarżącego.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, żołnierzowi zawodowemu przysługuje (od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe, do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej) prawo do zakwaterowania w miejscowości, w której pełni służbę (ewentualnie w pobliskiej miejscowości albo za jego zgodą - w innej miejscowości). To prawo może być realizowane m. in. w formie wypłaty świadczenia mieszkaniowego (art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy), z wyłączeniem jednak przypadków enumeratywnie wymienionych w art. 21 ust. 6 tej ustawy, a więc m. in. wówczas, gdy żołnierz zawodowy (jego małżonek) nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa (Agencji, j.s.t.) z bonifikatą (art. 21 ust. 6 pkt 3 tej ustawy).
Chodzi zatem o to, czy nabycie przez małżonka żołnierza zawodowego do majątku odrębnego, lokalu mieszkalnego o którym mowa w art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, nie daje drugiemu małżonkowi, pozostającemu we wspólnym pożyciu (w tym przypadku skarżącemu) prawa do zamieszkania w tym mieszkaniu i tym samym mimo takiego nabycia nie pozbawia tytułu do świadczenia mieszkaniowego.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wypracowane w orzecznictwie sądowym, że żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje uprawnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu, jeżeli on sam lub jego małżonek kiedykolwiek wcześniej skorzystali z jednej z form zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, o których mowa w art. 21 ust. 6 tej ustawy (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2013 r. sygn. akt I OSK 1139/12, z dnia 11 sierpnia 2017 r. sygn. akt I OSK 2922/15; wyroki Wojewódzkiego Sądu Administarcyjnego w Warszawie: z dnia 10 maja 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1324/17, z dnia 19 września 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 45/18). Nabycie przez małżonka żołnierza zawodowego lokalu mieszkalnego od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego, z bonifikatą, bez względu na datę nabycia tego lokalu oraz małżeński ustrój majątkowy pomiędzy małżonkami, stanowi negatywną przesłankę do wypłaty świadczenia mieszkaniowego, a zatem jest objęta przepisem art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 3038/12 (na który powołuje się organ w zaskarżonej decyzji) stwierdził, że ratio legis art. 21 ustawy jest zakwaterowanie żołnierza i jego rodziny w jeden ze sposobów przewidzianych w tym przepisie, a takie wyjątkowe prawo, jak zakup mieszkania z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia, rodzina żołnierza może wykorzystać tylko jeden raz. Tak ogólne sformułowanie art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy, pozwala przyjąć, że zamiarem ustawodawcy było szerokie ujęcie omawianego wyłączenia, obejmujące przypadki, gdy żołnierzowi lub jego małżonkowi kiedykolwiek udzielono pomocy ze środków publicznych na cele mieszkalne tam wskazane. Należy przyjąć, że podobnie jak w pozostałych przypadkach wymienionych w art. 21 ust. 6 ustawy, w których żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, wskazane tam zdarzenia mogły zaistnieć przed datą wprowadzenia zmiany ustawy, obowiązującej od dnia 1 lipca 2010 r.
Powadzi to do stwierdzenia, że skoro w chwili wystąpienia przez skarżącego z wnioskiem o wypłatę świadczenia, pozostawał on w związku małżeńskim z B.Z., która w dniu [...] lipca 2005 r. nabyła od [...] lokal mieszkalny z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia, to okoliczność ta uzasadniała zastosowania w sprawie wyłączenia, o którym mowa w art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy.
Nie ma przy tym najmniejszego znaczenia okoliczność, że żona skarżącego nabyła tę nieruchomość do majątku odrębnego. Wynika to wprost z art. 21 ust. 6 pkt 2 ustawy, gdzie jest mowa jedynie o "małżonku", bez dodatkowego odwołania się do stosunków majątkowych, zachodzących między współmałżonkami.
Zgodnie z art. 51 k.r.o. w razie umownego ustanowienia rozdzielności majątkowej, każdy z małżonków zachowuje zarówno majątek nabyty przed zawarciem umowy, jak i majątek nabyty później, przy czym według art. 511 k.r.o., każdy z małżonków zarządza samodzielnie swoim majątkiem, a więc pozostaje co do zasady jedynym uprawnionym do posiadania i korzystania ze swojego majątku (por. np. wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] lutego 2019 r. sygn. akt [...]).
Rozdzielność majątkowa małżeńska w świetle przepisów prawa rodzinnego odnosi się, jak sama nazwa wskazuje, do majątków małżonków, a nie do ich wzajemnych obowiązków. Rozdzielność majątkowa dotyczy kwestii zobowiązań każdego z małżonków wobec osób trzecich (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 216/09). Według art. 281 k.r.o. (zdanie pierwsze), jeżeli prawo do mieszkania przysługuje jednemu małżonkowi, drugi małżonek jest uprawniony do korzystania z tego mieszkania w celu zaspokojenia potrzeb rodziny.
W skardze do Sądu skarżący zarzucił, że w rozpatrywanej sprawie organy nie wzięły pod uwagę, że lokal nabyty przez B.Z. ma powierzchnię 17 m2 i w związku z tym nie spełnia kryteriów (struktury, powierzchni) określonych w przepisach prawa. Ten zarzut skargi również nie jest uzasadniony, ponieważ podniesiona okoliczność, w świetle przepisu art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy, nie ma jakiegokolwiek znaczenia dla wyniku postępowania.
Sąd nie uznaje wreszcie za uzasadnione zawarte w skardze zarzuty naruszenia prawa procesowego. Zdaniem Sądu organ przeprowadził postępowanie w tej sprawie z poszanowaniem naczelnych zasad wynikających z art. 7 k.p.a. (zasada prawdy obiektywnej), art. 8 k.p.a. (zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa) oraz art. 11 (zasada przekonywania). Organowi nie można zasadnie zarzucić naruszenia art. 7a § 1 k.p.a. (który stanowi, że jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ) oraz art. 81a k.p.a. (zgodnie z którym jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony).
Zdaniem Sądu w rozpatrywanym przypadku okoliczności faktyczne są niesporne. Nie budzą też wątpliwości interpretacyjnych zastosowane w sprawie normy prawa materialnego.
Z przedstawionych powodów Sąd stwierdził, że Prezes Agencji Mienia Wojskowego prawidłowo odmówił przyznania żołnierzowi prawa do zakwaterowania, w formie określonej we wniosku z 26 listopada 2018 r. Samo niezadowolenie strony z rozstrzygnięcia organu nie jest dostatecznym powodem uwzględnienia skargi, jeżeli jej zarzuty nie mają prawnego uzasadnienia.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji.