II SA/Wa 2033/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-03-06
NSAAdministracyjneWysokawsa
dostęp do informacji publicznejwniosek elektronicznybrak podpisunieważność decyzjiKodeks postępowania administracyjnegoustawa o dostępie do informacji publicznejcentrum usług wspólnychfinansowanie oświatykontrola administracji

WSA w Warszawie stwierdził nieważność decyzji odmawiającej udostępnienia informacji publicznej z powodu braku podpisu na wniosku, uznając to za rażące naruszenie prawa.

Skarżący R.K. złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej finansowania przedszkoli. Organ odmówił, uznając wniosek za nadużycie prawa. WSA w Warszawie uchylił decyzję organu oraz poprzedzającą ją decyzję, stwierdzając ich nieważność. Kluczowym powodem było to, że wniosek złożony drogą elektroniczną nie został podpisany, a organ nie wezwał do uzupełnienia tego braku formalnego, co stanowiło rażące naruszenie prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę R.K. na decyzję Dyrektora Centrum Usług Wspólnych (CUW), która utrzymała w mocy decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Wnioskodawca domagał się szczegółowych danych budżetowych dotyczących dotacji dla przedszkoli, wydatków na wspólną obsługę oraz sprawozdań finansowych. Organ odmówił udostępnienia informacji, argumentując, że wnioskodawca, będący radcą prawnym reprezentującym przedszkola w sporach z gminą, nadużywa prawa do informacji publicznej, składając wnioski wyłącznie w celach prywatnych. Sąd administracyjny, kontrolując legalność decyzji, stwierdził jej nieważność wraz z poprzedzającą decyzją. Głównym powodem było rażące naruszenie prawa polegające na wydaniu decyzji administracyjnej w sytuacji, gdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej, złożony drogą elektroniczną, nie został opatrzony żadną formą podpisu wymaganą przez przepisy (własnoręcznym, kwalifikowanym elektronicznym, zaufanym lub osobistym). Organ nie wezwał również wnioskodawcy do uzupełnienia tego braku formalnego zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. Sąd podkreślił, że w przypadku zamiaru wydania decyzji, wniosek o dostęp do informacji publicznej staje się podaniem w rozumieniu k.p.a. i musi spełniać jego wymogi formalne. Brak podpisu i brak wezwania do jego uzupełnienia stanowiły podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wydanie decyzji administracyjnej w sytuacji niepodpisania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, złożonego drogą elektroniczną, bez wezwania do uzupełnienia tego braku formalnego, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) i skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej, złożony drogą elektroniczną, zyskuje walor podania w rozumieniu k.p.a. w momencie, gdy organ zamierza wydać decyzję. W takiej sytuacji wniosek musi spełniać wymogi formalne, w tym wymóg podpisania. Organ miał obowiązek wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia braku formalnego (podpisania wniosku) zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. Brak takiego wezwania i wydanie decyzji stanowi rażące naruszenie prawa, które uniemożliwia merytoryczną ocenę sprawy i prowadzi do stwierdzenia nieważności decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (18)

Główne

u.d.i.p. art. 16 § 1 i 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Pomocnicze

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

u.d.i.p. art. 4 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6 § 1 pkt 3 lit. f i pkt 4 lit. a tiret drugi

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 17 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

k.p.a. art. 63

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 64 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.f.z.o. art. 236 § 2

Ustawa o finansach publicznych

ustawa o systemie oświaty art. 90u § 1

Ustawa o systemie oświaty

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych art. 12 § 1 i 2

Ustawa o finansowaniu zadań oświatowych art. 9

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o udostępnienie informacji publicznej złożony drogą elektroniczną nie został podpisany. Organ nie wezwał wnioskodawcy do uzupełnienia braku formalnego wniosku (podpisania) zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. Wydanie decyzji administracyjnej w sytuacji niepodpisania wniosku stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Odrzucone argumenty

Organ argumentował, że skarżący nadużył prawa do informacji publicznej, składając wnioski wielokrotnie w celach prywatnych. Organ odmówił udostępnienia informacji, uznając wniosek za służący wyłącznie celom prywatnym i stanowiący nadużycie prawa.

Godne uwagi sformułowania

wydanie decyzji dotkniętej wadą nieważności - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. rażące naruszenie prawa nadużycie prawa do informacji publicznej nie posiada kompetencji do oceny interesu wnioskodawcy

Skład orzekający

Joanna Kube

przewodniczący sprawozdawca

Iwona Maciejuk

członek

Sławomir Antoniuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność wniosków o udostępnienie informacji publicznej składanych drogą elektroniczną i obowiązek organów w zakresie wzywania do uzupełnienia braków formalnych."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których organ zamierza wydać decyzję administracyjną w odpowiedzi na wniosek o informację publiczną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak drobne uchybienia formalne organu mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji, nawet jeśli merytoryczna ocena wniosku nie została dokonana. Podkreśla znaczenie prawidłowego procedowania w sprawach dostępu do informacji publicznej.

Brak podpisu na e-mailu z wnioskiem o informację publiczną może unieważnić decyzję organu!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 2033/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-03-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Maciejuk
Joanna Kube /przewodniczący sprawozdawca/
Sławomir Antoniuk
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 16 ust. 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 63, art. 64 § 2, art. 156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
145 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marcin Rusinowicz-Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2024 r. sprawy ze skargi R.K. na decyzję Dyrektora Centrum Usług Wspólnych w [...] z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] maja 2023 r. nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Centrum Usług Wspólnych w [...] na rzecz R.K. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Dyrektor Centrum Usług Wspólnych w [...] (dalej: "CUW", "organ") decyzją z dnia [...] września 2023 r. nr [...], na podstawie art. 16
i art. 17 ustawy z dnia 6 września 2001 o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U.
z 2022 r. poz. 902, dalej: "u.d.i.p.") oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 775
z późn. zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję poprzedzającą z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] o odmowie udzielenia informacji publicznej z wniosku R.K. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący") z dnia 12 maja 2023 r.
Decyzją tą odmówiono udzielenia następującej informacji publicznej:
"1) Proszę o podanie dokładnych kwot i danych budżetowych uwzględnionych do pierwszej aktualizacji podstawowej kwoty dotacji (PKD) dla przedszkoli na rok 2023 na podstawie art. 12 ust. 1 i art. 9 ustawy z dnia 27 października 2017 r.
o finasowaniu zadań oświatowych, według stanu na dzień 31 marca 2023 r. poprzez wyszczególnienie:
- wszystkich poszczególnych wydatków bieżących, o których mowa w art. 236 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, zaplanowanych
w budżecie Gminy na rok budżetowy 2023 na prowadzenie przedszkoli, w tym
w jednostce organizującej wspólną obsługę administracyjną czyli CUW, z podaniem odrębnie wszystkich rozdziałów i paragrafów budżetowych oraz kwot
w poszczególnych rozdziałach i paragrafach budżetu, które zostały wzięte pod uwagę,
- pomniejszeń kwot wydatków bieżących zgodnie z art. 12 ust. 1 u.f.z.o., to jest wskazanie:
zaplanowanej na rok budżetowy w budżecie gminy opłaty za korzystanie
z wychowania przedszkolnego w tych przedszkolach, stanowiące dochody budżetu gminy,
zaplanowanej na rok budżetowy w budżecie gminy opłaty za wyżywienie w tych przedszkolach, stanowiące dochody budżetu gminy,
sumy iloczynów odpowiednich kwot przewidzianych na rok budżetowy w części oświatowej subwencji ogólnej dla gminy na uczniów niepełnosprawnych z danymi rodzajami niepełnosprawności w przedszkolach oraz statystycznej liczby uczniów niepełnosprawnych z danymi rodzajami niepełnosprawności w tych przedszkolach,
zaplanowanych na rok budżetowy w budżecie gminy wydatków bieżących finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej na prowadzenie tych przedszkoli,
iloczynu kwoty przewidzianej na rok budżetowy w części oświatowej subwencji ogólnej dla gminy na dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju
w przedszkolu oraz statystycznej liczby dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju w tych przedszkolach,
iloczynu kwoty przewidzianej na rok budżetowy w części oświatowej subwencji ogólnej dla gminy na uczestnika zajęć rewalidacyjno - wychowawczych w tych przedszkolach,
zaplanowanych na rok budżetowy w budżecie gminy wydatków bieżących na realizację programów rządowych, o których mowa w art. 90u ust. 1 ustawy z dnia
7 września 1991 r o systemie oświaty, zwanej dalej "ustawą
o systemie oświaty", w tych przedszkolach,
2. Proszę o informację o wysokości wydatków ponoszonych na wspólną obsługę administracyjną, finansową i organizacyjną jednostek oświatowych przez Centrum Usług Wspólnych i podanie konkretnej kwoty przyjętej do ustalenia PKD według stanu na dzień 31 marca 2023 r. z informacją, jakim algorytmem został określona kwota przypadająca na przedszkola prowadzone przez Gminę w stosunku do całej kwoty zaplanowanej w budżecie na tę jednostkę lub obsługę.
3. Proszę o przesłanie sprawozdań Rb-28S oraz Rb-27S według stanu na dzień 31 marca 2023 r. wszystkich przedszkoli, prowadzonych przez Gminę, całego Zespołu Szkolno - Przedszkolnego oraz Centrum Usług Wspólnych.
4. Wobec udzielenia niepełnej informacji na punkt 5 mojego wniosku z dnia 26.01.2023, ponawiam wniosek o udostępnienie poza samą treścią regulaminu organizacyjnego Centrum Usług Wspólnych, także dokumentów zawierających stanowiska pracy i przypisane zakresy obowiązków, oraz załącznika nr 2 do regulaminu."
Wnioskodawca poprosił o udzielenie informacji na piśmie i przesłanie jej wraz
z kopiami wnioskowanych dokumentów na podany adres Kancelarii Prawnej.
Uzasadniając decyzję organ wskazał, że wobec tego, iż wnioskowana informacja dotyczy działalności organów władzy publicznej zatem stanowi informację publiczną, którą dysponuje jednostka samorządu terytorialnego, o której mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f i pkt 4 lit. a tiret drugi u.d.i.p.
Istotne jest w sprawie, iż R.K. wnioski o udzielenie informacji publicznej w podobnym, a nawet w niektórych przypadkach w identycznym zakresie, składa regularnie od kilku lat: 8 listopada 2019 r., 20 listopada 2020 r., 21 stycznia 2022 r., 13 maja 2022 r., 15 listopada 2022 r., 26 stycznia 2023 r. Na wszystkie dotychczasowe wnioski otrzymywał odpowiedzi - przygotowywano mu żądane informacje, które każdorazowo wymagały nakładu pracy co najmniej dwóch pracowników Centrum Usług Wspólnych (trzeba wskazać, iż samych przedszkoli gminnych jako odrębnych placówek jest 11, do tego dochodzi Zespół Szkolno-Przedszkolny i Centrum Usług Wspólnych).
Wnioskodawca jest radcą prawnym, który reprezentuje kilka przedszkoli prowadzonych przez inne niż Gmina osoby, dotowane z budżetu Gminy [...],
w sporach z Gminą, w tym przed sądami administracyjnymi, kwestionując prawidłowość ustalenia stawki dotacji.
W ocenie organu, wnioskowana informacja publiczna służyć ma więc wyłącznie celom prywatnym, na potrzeby toczących się lub przygotowywanych postępowań sądowych i w niniejszym przypadku kolejny wniosek stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej. Z tego względu organ odmówił udostępnienia wnioskowanej informacji.
Skarżący pismem z dnia 4 października 2023 r. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Centrum Usług Wspólnych w [...] z dnia [...] września 2023 r. nr [...], wnosząc o uchylenie zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] oraz o zobowiązanie Dyrektora Centrum Usług Wspólnych w [...] do udzielenie informacji we wnioskowanym zakresie, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
naruszenie przepisów art. 2 ust. 1 i ust. 2, art. 5 oraz art. 14 ust. 1 ustawy z dnia
6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej,
naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.
Skarżący, odnosząc się do twierdzeń organu, iż jego kolejny wniosek o udzielenie informacji publicznej ma służyć wyłącznie celom prywatnym, a co za tym idzie ma stanowić "nadużycie prawa do informacji publicznej", zwrócił uwagę, iż organ nie przedstawił na to żadnych dowodów, czym naruszył art. 107 § 3 oraz art. 77 § 1 k.p.a. Samo wskazanie, iż wielokrotnie występował z podobnymi wnioskami absolutnie nie stanowi takiego dowodu, gdyż wartości takie jak przejrzystość działania państwa i jego organów, czy też jawność administracji oraz transparentność wydatkowania środków publicznych, dla swojej ochrony wymagają permanentnej kontroli działalności administracji przez obywateli i przeznaczone do tego organy,
a nawet wielokrotnego występowania o udzielenie informacji publicznej. Podkreślił, że za każdym razem występował o udostępnienie innych informacji, odnoszących się do różnych okresów czasu oraz innych danych, zmiennych w czasie. Tym samym, nie można mu zarzucić, iż uporczywie występował o te same informacje, skoro każdy wniosek dotyczył informacji innej, aktualnej na czas złożenia takiego wniosku. Nie można zatem jego wystąpienia z kolejnym wnioskiem, jak w niniejszym przypadku, uznać za "nadużycie prawa do informacji publicznej".
Podniósł, że nawet przyjmując, iż uzyskiwane informacje mogłyby służyć na potrzeby toczących się lub przygotowywanych przez niego postępowań sądowych, nie wyklucza tego, że były wnioskowane w trosce o dobro publiczne, jakim
z pewnością jest prawidłowe i zgodne z przepisami obowiązującego prawa wydatkowanie środków publicznych na finansowanie zadań oświatowych.
Skarżący podkreślił, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą żadne okoliczności ograniczające czy wyłączające prawo dostępu do informacji publicznej, określone w art. 5 u.d.i.p.
Zdaniem skarżącego, organ nie posiadając kompetencji do oceny interesu wnioskodawcy, wydał rozstrzygnięcie w oparciu o bezprawne przyjęcie, iż wniosek został złożony wyłącznie w celu realizacji prywatnego interesu wnioskodawcy, na co nie wskazał jakichkolwiek dowodów poza własnymi domniemaniami. Z tego względu decyzja, jako pozbawiona właściwego uzasadnienia faktycznego, w rozumieniu art. 107 § 3 k.p.a., a przez to wadliwa, powinna zostać uchylona wraz z zobowiązaniem organu do udzielenie wnioskowanej informacji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Organ, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził, że w niniejszej sprawie skarżący nadużył prawa dostępu do informacji publicznej, co potwierdza treść składanych przez niego wielokrotnie wniosków, jak też treść udzielanych odpowiedzi oraz wskazywane postępowania przed sądami administracyjnymi, w których reprezentował osoby prowadzące przedszkola na terenie Gminy [...], a które dotyczyły prawidłowości ustalenia stawki dotacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności
z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie natomiast do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634
z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną,
z zastrzeżeniem art. 57a, który w niniejszej sprawie nie ma zastosowania. Oznacza to, że w granicach badanej sprawy sąd zobowiązany jest z urzędu, niezależnie od zarzutów skargi, dokonać pełnej oceny co do zgodności z prawem zaskarżonego aktu i w przypadku skargi na decyzję uwzględnia wszystkie zaistniałe w sprawie naruszenia, na które wskazano w art. 145 § 1 p.p.s.a. Skutkiem tego, jeżeli zaistnieją okoliczności z art. 156 k.p.a., stwierdza nieważność zaskarżonego aktu w całości lub w części.
Kontrola zgodności z prawem decyzji administracyjnej musi przebiegać
w określonej kolejności, bowiem stwierdzenie istnienia danego typu naruszeń może eliminować potrzebę ustalania istnienia innych wad. Stąd, w pierwszej kolejności sąd przeprowadza kontrolę zaskarżonej decyzji z punktu widzenia istotnych wad powodujących jej nieważność. Ustalenie istnienia wady powodującej nieważność decyzji czyni bowiem dalszą kontrolę zbędną.
Przeprowadzona według wskazanych kryteriów ocena zaskarżonej decyzji wykazała, że obarczona jest ona wadą skutkującą koniecznością stwierdzenia jej nieważności, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wedle tego przepisu sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Zaskarżoną decyzją CUW odmówiła skarżącemu udostępnienia informacji publicznej żądanej przez niego we wniosku z dnia 12 maja 2023 r.
Poza przedmiotem sporu w niniejszej sprawie pozostawało to, że żądane przez skarżącego informacje miały walor informacji publicznej, jak również i to, że CUW jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej
w jego posiadaniu.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej przez organ władzy publicznej następuje w drodze decyzji. Stosownie do treści art. 16 ust. 2 u.d.i.p., do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że: 1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni; 2) uzasadnienie decyzji
o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji. Ponadto zgodnie z art. 17 ust. 1 u.d.i.p., do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz
o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio.
Mając na względzie treść powołanych przepisów, należy zauważyć, że na gruncie u.d.i.p. należy wyróżnić dwa etapy postępowania w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej o różnym co do sformalizowania charakterze.
W chwili wpłynięcia do organu wniosku o udostępnienie informacji publicznej aktualizuje się obowiązek ustalenia, czy przedmiot wniosku rzeczywiście dotyczy informacji publicznej, czy informacje te znajdują się w posiadaniu zobowiązanego podmiotu, czy żądana informacja jest informacją prostą, czy przetworzoną, a także, czy jej udostępnienie nie podlega ograniczeniu ze względu na tajemnice prawnie chronione. Ustalenia te determinują dalszy tok postępowania oraz prawną formę załatwiania wniosku.
Jeżeli bowiem wniosek dotyczy informacji publicznej, a nie ma ustawowych ograniczeń w jej udostępnieniu, organ jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej w drodze czynności materialno-technicznej. W tej sytuacji wniosek nie musi spełniać wymogów określonych w k.p.a. Wynika to z braku konieczności pełnego zidentyfikowania wnioskodawcy, który żądając informacji publicznej, nie musi wykazać się jakimkolwiek uzasadniającym to interesem faktycznym lub prawnym. Wniosek składany w trybie u.d.i.p. nie musi zatem odpowiadać żadnym szczególnym wymogom formalnym. Nie stanowi on podania w rozumieniu art. 63 k.p.a., jako że na tym etapie postępowania nie stosuje się przepisów k.p.a. Minimalne wymogi, dotyczące takiego wniosku, muszą obejmować jasne sformułowanie, z którego wynika, co jest przedmiotem żądania udostępnienia informacji publicznej. Niezbędne jest bowiem wykazanie, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej.
Sytuacja zmienia się jednak w momencie "przejścia" do drugiego etapu postępowania, tj. gdy zaistnieją podstawy do wydania decyzji w oparciu o art. 16 u.d.i.p. Od tej chwili wniosek o udostępnienie informacji publicznej musi spełniać wymogi określone w art. 63 k.p.a.
Ustalenie, że istnieje podstawa do odmowy udostępnienia informacji publicznej (bądź umorzenia postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), skutkuje więc koniecznością wezwania wnioskodawcy do uzupełnienia braków formalnych wniosku, jeżeli nie spełnia on wymagań ustalonych w przepisach prawa dla podania. W takiej bowiem sytuacji – mocą art. 16 ust. 2 u.d.i.p. – do decyzji, a w konsekwencji
i postępowania poprzedzającego jej wydanie, znajdują zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku znajduje uzasadnienie po dokonaniu powyższej analizy
i uzewnętrznieniu zamiaru organu.
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że wszystkie te przypadki, w których ma dojść do podjęcia przez organ aktu administracyjnego,
w tym zwłaszcza kwalifikowanego, jakim jest decyzja administracyjna (odmowna oraz umorzenie postępowania), bezwzględnie wymagać będą własnoręcznego podpisu wnioskodawcy (podpisu elektronicznego) na wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jego brak powinien być usuwany w postępowaniu naprawczym, regulowanym w art. 64 § 2 k.p.a.
Zastosowanie art. 16 ust. 2 u.d.i.p. do decyzji odmownej oraz o umorzeniu postępowania oznacza, że Kodeks ten ma zastosowanie do całego procesu wydawania decyzji, a więc także do kwestii usuwania braków formalnych wniosku
o dostęp do informacji publicznej, o ile zobowiązany organ zmierza do wydania takiej decyzji. Podjęcie decyzji administracyjnej w sytuacji niepodpisania wniosku
o udostępnienie informacji publicznej wykazuje natomiast cechy działania organu
z urzędu, co w przypadku postępowania wszczynanego jedynie na wniosek oznacza wydanie decyzji dotkniętej wadą nieważności - art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 stycznia 2018 r. sygn. akt I OSK 758/16 i z 16 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 1002/09, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jeśli zatem tak, jak w przedmiotowej sprawie, CUW zamierzał wydać decyzję, to wniosek o udostępnienie informacji publicznej stanowił podanie, o którym mowa
w art. 63 § 1 k.p.a., które to podanie (niezależnie od tego, czy utrwalone w postaci papierowej, czy elektronicznej) powinno zostać podpisane zgodnie z art. 63 § 3 k.p.a. podpisem własnoręcznym, kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym (art. 14 § 1a i § 1d k.p.a.).
Z akt sprawy wynika tymczasem, że wniosek z 12 maja 2023 r. został wysłany pocztą elektroniczną w formie wiadomości e-mail (jako załącznik). Wniosek ten,
z oczywistych względów, nie został więc własnoręcznie podpisany przez wnioskodawcę ani również opatrzony kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Akta sprawy nie zawierają wezwania do uzupełnienia braku formalnego wniosku poprzez jego podpisanie, skierowanego
w trybie art. 64 § 2 k.p.a.
Wydanie decyzji administracyjnej w sytuacji niepodpisania wniosku wykazuje cechy działania organu z urzędu, co w przypadku postępowania wszczynanego jedynie na wniosek oznacza wydanie decyzji rażąco naruszającej prawo – art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a.
Stanowisko to zostało zaaprobowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, a Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela je
w całości i przyjmuje jako własne (vide: wyroki NSA: z dnia 4 lutego 2016 r. o sygn. akt I OSK 873/15; z dnia 26 maja 2017 r. o sygn. akt I OSK 2534/16; z dnia 27 września 2017 r. o sygn. akt I OSK 7/17; z dnia 12 października 2017 r. o sygn. akt
I OSK 430/17; z dnia 18 stycznia 2018 r. o sygn. akt I OSK 758/16; z dnia 22 czerwca 2018 r. o sygn. akt I OSK 2957/17; z dnia 18 stycznia 2019 r. o sygn. akt
I OSK 1742/18; z dnia 14 czerwca 2019 r. o sygn. akt I OSK 88/18, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy ponadto zaznaczyć, że, jak już wyżej podniesiono, w świetle przepisów u.d.i.p., wniosek o udostępnienie informacji publicznej można złożyć, kierując go
w formie wiadomości e-mail na adres poczty elektronicznej, a walor podania,
w rozumieniu art. 63 § 1 k.p.a., zyskuje on dopiero z chwilą powzięcia przez organ zamiaru wydania decyzji, o której mowa w art. 16 ust. 1 u.d.i.p.
Do wniosku takiego nie znajduje jednak zastosowania art. 63 § 1 zd. 3 k.p.a., zgodnie z którym, jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej, podania wniesione na adres poczty elektronicznej organu administracji publicznej pozostawia się bez rozpoznania.
Stwierdzone przez Sąd rażące naruszenie prawa uniemożliwiło dokonanie oceny merytorycznej zaskarżonej decyzji, a tym samym odniesienie się do zarzutów skargi. Przedwczesna jest bowiem w tej sytuacji ocena, czy prawidłowo organ odmówił udostępnienia informacji publicznej z powodów wskazanych w zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając zatem ponownie wniosek skarżącego o udostępnienie informacji publicznej (załączony do wiadomości e-mail z dnia 12 maja 2023 r.), w przypadku, gdy CUW ponownie zmierzać będzie do wydania decyzji o odmowie jej udostępnienia, w pierwszej kolejności jego obowiązkiem będzie wezwanie skarżącego do usunięcia braku formalnego wniosku o udostępnienie informacji publicznej w trybie art. 64 § 2 k.p.a., poprzez jego podpisanie.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania, obejmujących wpis od skargi – 200 zł, Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI