II SA/Wa 2008/11

II SA/Wa 2008/11 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2012-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-09-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Grochowska-Jung
Ewa Marcinkowska
Jacek Fronczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
I OSK 1033/12 - Wyrok NSA z 2013-03-15
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
art. 41 ust. 2 pkt 5
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Fronczyk (spr.) Sędzia WSA Ewa Grochowska - Jung Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Protokolant ref. staż. Eliza Kusy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi A. B. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę.
Uzasadnienie
Rozkazem personalnym z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji [...], stosując art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.: Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), zwolnił A. B. ze służby w Policji z dniem [...] kwietnia 2011 r. Na podstawie art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W motywach rozstrzygnięcia organ podał, że zainteresowany jest funkcjonariuszem o [...]-letnim stażu służby. Od dnia [...] kwietnia 2007 r., tj. od momentu przeniesienia na własną prośbę z Komendy Miejskiej Policji w B. do Komendy Miejskiej Policji w Z. zajmuje stanowisko [...], przy czym w okresach od dnia [...] kwietnia do dnia [...] września 2007 r. i od dnia [...] listopada 2007 r. do dnia [...] maja 2008 r. czasowo pełnił obowiązki służbowe na stanowisku [...] w Z. Od dnia [...] maja 2008 r. (od prawie 3 lat) A. B. nie podejmuje służby i nie wykonuje żadnych obowiązków służbowych z uwagi na przebywanie na zwolnieniach lekarskich. Uchyla się ponadto od dokonania przez komisję lekarską określenia stanu zdrowia oraz dalszej jego przydatności do służby w Policji. Upatrując w zachowaniu policjanta naruszenia ważnego interesu służby, Komendant Miejski Policji w Z. wystąpił z wnioskiem personalnym o zwolnienie funkcjonariusza ze służby w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Motywując go, wskazał, iż nieobecność w służbie ww. zakłóca prawidłowe działanie Wydziału [...], dezorganizuje służbę, negatywnie wpływa na morale współpracowników policjanta, powoduje obciążenie ich zadaniami, które powinien wykonywać zainteresowany. Uznając zasadność wniosku, Komendant Wojewódzki Policji [...], po wszczęciu postępowania administracyjnego, zwolnił A. B. ze służby w Policji ze względu na jej ważny interes (interes społeczny), uzasadniający także nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Powyższy rozkaz personalny A. B. uczynił przedmiotem odwołania, zarzucając niewłaściwą interpretację i błędne zastosowanie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, a także naruszenie przepisów prawa procesowego, poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych, w szczególności wniosku o przesłuchanie strony, nierozpoznanie wniosku o włączenie do akt postępowania wydruku z policyjnego systemu [...] za okres służby policjanta w Komisariacie Policji [...] w Z. i niewydanie w tej kwestii postanowienia, niepoinformowanie strony o zakończeniu w sprawie postępowania wyjaśniającego oraz o możliwości zapoznania się z materiałami sprawy, tj. naruszenie art. 10 kpa, a także nieuprawnione kwestionowanie przedstawianych zwolnień lekarskich. Zwrócił ponadto uwagę na nieprawidłowe zamieszczenie na rozstrzygnięciu dwóch podpisów – Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] oraz Zastępcy Naczelnika Wydziału Kadr i Szkolenia Komendy Wojewódzkiej Policji [...]. A. B. wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a także o zastosowanie art. 139 kpa.
Rozkazem personalnym z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] Komendant Główny Policji, działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 kpa, utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny, nie znajdując podstaw do uwzględnienia odwołania i podzielając w uzasadnieniu argumenty, jakich użył organ I instancji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na tę decyzję A. B. zarzucił naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 kpa, poprzez procedowanie i orzeczenie w oparciu o wybiórczo zebrany materiał dowodowy, a w zakresie zebranego materiału dowodowego – procedowanie i orzeczenie w sposób dowolny, nieprzekonywujący, przy wyprowadzeniu alogicznych wniosków i dokonaniu ocen, jakich nie sposób wyprowadzić z zebranych dowodów, nadto w sposób podważający zaufanie do organu administracji publicznej wobec braku wszechstronnego ocenienia całości sprawy, przy nadaniu zwolnieniom lekarskim skarżącego i jego niestawiennictwu przed komisją lekarską znaczenia decydującego o zaistnieniu przesłanki z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art. 108 § 1 kpa, poprzez błędne przyjęcie podstaw do nadania decyzji zwolnieniowej rygoru natychmiastowej wykonalności, bez uprawdopodobnienia przesłanek z tego przepisu. Wniósł o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji, o stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według obowiązujących norm.
Udzielając odpowiedzi na skargę, Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, prezentując stanowisko, jakie przedstawił w zaskarżonym rozkazie personalnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego aktu administracyjnego z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z brzmieniem art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.: Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Przepis ten stanowi materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji. Decyzja taka ma charakter fakultatywny i podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego. Wprawdzie decyzja w tym przedmiocie pozostaje pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem Sąd bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając natomiast w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa takich decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji spełniona została, zawarta w art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), powinność uwzględnienia słusznego interesu społecznego i słusznego interesu strony oraz czy respektowana była konstytucyjna zasada równości wobec prawa. Ponadto, zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza granicami kontroli sądowej.
Przywołany art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji mówi o możliwości zwolnienia funkcjonariusza Policji ze służby, gdy wymaga tego ważny interes służby. Choć prawodawca w ustawie o Policji nie określił, co należy rozumieć przez pojęcie "ważny interes służby", to jednak nie powinno budzić wątpliwości, że chodzi tu o dobro interesu służby, rozumianego jako interes społeczny. Z uwagi na nieporównywalność sytuacji faktycznych, jakie mogą zaistnieć, użycie przez ustawodawcę zwrotu niedookreślonego "ważny interes służby" jest w pełni uzasadnione. W ocenie nauki prawa, "nieostrość nazw (jako szczególny przejaw ich niedookreśloności) nie jest traktowana w tekście prawnym jako wada. Wręcz przeciwnie – może być z powodzeniem stosowana jako świadomie przyjęty środek uelastycznienia tekstu przez stworzenie swoistego luzu decyzyjnego" (S. Wronkowska, M. Zieliński, Komentarz do zasad techniki prawodawczej, Warszawa 2004, s. 280). Prawodawca, używając takiego sformułowania, pozwala zatem organom Policji na odpowiednią ocenę stanu faktycznego, by w konsekwencji organy te mogły zdecydować o celowości dalszego trwania stosunku służbowego. Z pewnością więc ustawodawca dostrzega potrzebę ochrony interesu służby (interesu społecznego), jako interesu nadrzędnego, dając jednocześnie właściwym organom możliwość oceny każdego indywidualnego przypadku. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 kwietnia 1994 r. o sygn. akt II SA 426/99 (publ. LEX nr 47389) wyraził pogląd, że stwierdzenie nieprzydatności policjanta do służby w Policji nie musi ograniczać się do przypadków naruszenia obowiązków służbowych. Może być również uzasadnione każdym innym zachowaniem policjanta, które uniemożliwia kontynuowanie służby bez uszczerbku dla jej ważnych interesów.
W rozpoznawanej sprawie przesłanka zwolnienia A. B. ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby została wystarczająco wykazana. Od dnia [...] maja 2008 r. do chwili wydania decyzji zwolnieniowej (od prawie 3 lat) A. B. przebywał na ciągłych zwolnieniach lekarskich. Jakkolwiek korzystanie ze zwolnień lekarskich w okresie choroby samo w sobie nie musi jeszcze przemawiać za koniecznością rozwiązania stosunku służbowego z funkcjonariuszem ze względu na ważny interes służby, to jednak w sytuacji, gdy długotrwałe absencje chorobowe przerywane są jedynie krótkimi okresami formalnej obecności funkcjonariusza w służbie, nie sposób nie dostrzec, że tego rodzaju postawa policjanta świadczy o świadomym obchodzeniu art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, który pozwala go zwolnić w przypadku upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Biorąc przy tym pod uwagę fakt, że skarżący konsekwentnie uniemożliwia wydanie przez Okręgową Komisję Lekarską MSWiA [...] wobec jego osoby orzeczenia o zdolności do służby w Policji, takie zachowanie skarżącego, przy jednoczesnym ciągłym przebywaniu na zwolnieniach lekarskich, świadczy o braku zainteresowania dalszym pełnieniem służby i może być postrzegane jako to, które zmierza jedynie do nabycia uprawnień emerytalnych po 15 latach służby. Tego rodzaju postawa funkcjonariusza Policji nie może zostać niezauważona w aspekcie interesu służby, który mierzony interesem społecznym, jako ważny, winien determinować podejmowaną decyzję zwolnieniową, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie.
Funkcjonariusz Policji, który nie podejmuje służby i nie wykonuje żadnych obowiązków służbowych z uwagi na przebywanie na zwolnieniach lekarskich, przerywanych tylko krótkimi okresami obecności w służbie, a ponadto uchyla się od dokonania przez Komisję Lekarską określenia stanu zdrowia w celu ustalenia dalszej jego przydatności do służby w Policji, nie może skutecznie powoływać się na swój interes. Jego postępowanie wpływa bowiem negatywnie na organizację służby i jej dobro oceniane przez pryzmat zadań Policji. Nie bez znaczenia są tu względy wynikające z konieczności zapewnienia prawidłowego funkcjonowania danej jednostki (ciągłe przebywanie na zwolnieniach lekarskich, przerywanych jedynie krótkotrwałymi okresami pełnienia służby, z pewnością dezorganizuje służbę), jak i najefektywniejszego wykorzystania przydzielonych etatów, co niewątpliwie odpowiada intencjom prawodawcy w zakresie ochrony interesu służby (interesu społecznego), i nie można tego rodzaju ocen postrzegać w kategoriach łamania zasad procedury administracyjnej. W przypadku ciągłych zwolnień lekarskich i konsekwentnego uniemożliwiania Komisji Lekarskiej wydania orzeczenia o zdolności skarżącego do służby, to interes służby winien górować nad indywidualnym interesem funkcjonariusza (art. 7 kpa), gdyż znaczenie tego rodzaju zachowań, zwłaszcza w odbiorze społecznym – co do zasady – negatywnym, wpływa niekorzystnie na wizerunek organów Państwa, co tym bardziej uzasadnia nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Oceniając, czy w rozpoznawanej sprawie organ Policji zachował warunki do wydania decyzji uznaniowej, należy stwierdzić, że słuszny interes A. B. (art. 7 kpa) nie stoi w sprzeczności z podjętym rozstrzygnięciem, zaś argumentacja funkcjonariusza, kwestionująca przedmiotowy rozkaz, nie góruje nad interesem służby (interesem społecznym).
Organ Policji mógł zatem zwolnić skarżącego ze służby. Zaskarżona decyzja odpowiada kryteriom uznania administracyjnego. Motywy rozstrzygnięcia zostały w pełni wyjaśnione, decyzja nie nosi zatem znamion dowolności, zaś przytoczona w uzasadnieniu argumentacja jest wyczerpująca.
W przedstawionym stanie rzeczy, podjęte w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organów uchybień, zarówno przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jak i jego ocenie w świetle prawa materialnego, co oznacza, że Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.