II SA/Wa 2004/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę żołnierza na decyzję Ministra Obrony Narodowej odmawiającą przyznania statusu weterana poszkodowanego, uznając, że wypadek podczas rutynowych czynności logistycznych nie spełnia definicji wypadku związanego z działaniami bojowymi.
Skarżący, P. K., żołnierz, ubiegał się o status weterana poszkodowanego po doznaniu urazu palca podczas rozładunku śmigłowca w ramach misji poza granicami państwa. Minister Obrony Narodowej odmówił przyznania statusu, argumentując, że wypadek nie spełnia definicji wypadku związanego z działaniami bojowymi lub innymi działaniami pozostającymi w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań misji. Sąd administracyjny zgodził się z organem, podkreślając, że definicja wypadku dla weterana poszkodowanego jest zawężona do sytuacji związanych z działaniami bojowymi lub bezpośrednim zagrożeniem życia i zdrowia, a rutynowe czynności logistyczne nie kwalifikują się do tego.
Skarżący, P. K., wystąpił do Ministra Obrony Narodowej o przyznanie statusu weterana poszkodowanego w związku z uszczerbkiem na zdrowiu doznanym podczas pełnienia służby poza granicami państwa. Organ odmówił przyznania statusu, wskazując, że wypadek, któremu uległ skarżący podczas rozładunku śmigłowca, nie spełnia przesłanek określonych w ustawie o weteranach działań poza granicami państwa, w szczególności art. 4 pkt 15, który definiuje wypadek pozostający w związku z działaniami poza granicami państwa. Organ uznał, że wypadek ten nie powstał w wyniku działań bojowych, zamachu ani innych działań pozostających w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań misji, a jedynie w ramach rutynowych czynności logistycznych. Sąd administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej utrzymującą w mocy decyzję odmowną, oddalił skargę. Sąd podkreślił, że definicja wypadku dla weterana poszkodowanego jest kwalifikowana i zawężona do sytuacji związanych z bezpośrednim zagrożeniem życia i zdrowia w ramach działań bojowych lub działań skierowanych przeciwko żołnierzom, a nie rutynowych czynności logistycznych, nawet jeśli miały miejsce poza granicami państwa. Sąd uznał, że wypadek skarżącego, choć zdarzył się podczas służby zagranicznej i spowodował uszczerbek na zdrowiu, nie wpisuje się w wąskie ramy definicji ustawowej, a tym samym skarżącemu nie przysługuje status weterana poszkodowanego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, wypadek taki nie spełnia przesłanek określonych w art. 4 pkt 15 ustawy, który wymaga, aby wypadek zaistniał podczas lub w związku z działaniami bojowymi, zamachem lub innymi działaniami pozostającymi w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań misji, a nie rutynowymi czynnościami logistycznymi.
Uzasadnienie
Sąd, odwołując się do wykładni celowościowej i uzasadnienia projektu ustawy, stwierdził, że wolą ustawodawcy było przyznanie statusu weterana poszkodowanego osobom, które doznały uszczerbku na zdrowiu w związku z wykonywaniem działań stricte bojowych lub w wyniku działań skierowanych przeciwko nim, przy założeniu bezpośredniego związku z celami misji. Rutynowe czynności logistyczne, nawet poza granicami państwa, nie są objęte tą definicją.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
u.w.d.p.p.g. art. 3
Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa
u.w.d.p.p.g. art. 4 § pkt 15
Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa
Definicja wypadku pozostającego w związku z działaniami poza granicami państwa jest zawężona do zdarzeń nagłych, wywołanych przyczyną zewnętrzną, powodujących uszczerbek na zdrowiu, które zaistniały podczas lub w związku z działaniami bojowymi, zamachem lub innymi działaniami pozostającymi w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań misji, z wyłączeniem rutynowych czynności.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 104 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 127 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 132
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
u.ś.o.w.s.
Ustawa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wypadek podczas rutynowych czynności logistycznych nie spełnia definicji wypadku związanego z działaniami bojowymi lub innymi działaniami pozostającymi w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań misji w rozumieniu ustawy o weteranach.
Odrzucone argumenty
Błędna wykładnia art. 4 pkt 15 ustawy o weteranach, która powinna obejmować także wypadki pozostające w bezpośrednim związku z wykonywanymi zadaniami, inne niż bojowe. Naruszenie przepisów k.p.a. poprzez wadliwe utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej statusu. Błędna ocena materiału dowodowego. Zaniechanie przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. Nie wyłączenie osoby A. S. od udziału w postępowaniu.
Godne uwagi sformułowania
definicja 'wypadku pozostającego w związku z działaniami poza granicami państwa' została wprowadzona do ustawy w celu odróżnienia tego wypadku od wypadku określonego w ustawie z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych [...] i - w ocenie Sądu – bez wątpienia wypadek, określony w ustawie o weteranach działań poza granicami państwa, ma postać kwalifikowaną w stosunku do wypadku, o którym mowa w ustawie z dnia 11 kwietnia 2003 r. wolą ustawodawcy było – zdaniem Sądu – przyznanie statusu weterana poszkodowanego osobom, które doznały uszczerbku na zdrowiu w związku z wykonywaniem działań stricte bojowych lub w wyniku działań skierowanych przeciwko nim, przy założeniu, że działania te mają bezpośredni związek z wykonywaniem zadań, dla wypełnienia których została powołana misja. Samo zaistnienie wypadku podczas pobytu poza granicami państwa, do którego doszło z jakiejkolwiek przyczyny, pozostającej bez związku z realizacją celów misji, nie może skutkować przyznaniem statusu weterana poszkodowanego.
Skład orzekający
Andrzej Góraj
przewodniczący sprawozdawca
Danuta Kania
członek
Mateusz Rogala
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja definicji wypadku dla potrzeb przyznania statusu weterana poszkodowanego, rozróżnienie między wypadkami związanymi z działaniami bojowymi a rutynowymi czynnościami logistycznymi podczas misji zagranicznych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej definicji zawartej w ustawie o weteranach działań poza granicami państwa i może nie mieć bezpośredniego zastosowania do innych przepisów dotyczących wypadków przy pracy lub w służbie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii prawnej związanej ze statusem weterana poszkodowanego i interpretacją przepisów, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i wojskowym.
“Czy wypadek podczas rozładunku śmigłowca kwalifikuje żołnierza jako weterana poszkodowanego? Sąd wyjaśnia kluczowe rozróżnienie.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 2004/24 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2025-04-15 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2024-12-10 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Andrzej Góraj /przewodniczący sprawozdawca/ Danuta Kania Mateusz Rogala Symbol z opisem 6191 Żołnierze zawodowi Hasła tematyczne Żołnierze zawodowi Skarżony organ Minister Obrony Narodowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 w zw. z art. 132 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Asesor WSA Mateusz Rogala, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania statusu weterana poszkodowanego oddala skargę. Uzasadnienie P. K. (dalej jako: skarżący) pismem z 18 sierpnia 2023 r. wystąpił do Ministra Obrony Narodowej o przyznanie statusu weterana poszkodowanego w związku z doznanym uszczerbkiem na zdrowiu w czasie pełnienia służby w działaniach poza granicami Państwa. Minister Obrony Narodowej (dalej jako: organ) działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.), art. 3 w zw. z art. 4 pkt 15, art. 5 ust. 1 i art. 8 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2112, dalej jako: ustawa o weteranach) po rozpoznaniu wniosku skarżącego decyzją z [...] lutego 2024 r. nr [...] odmówił przyznania skarżącemu statusu weterana poszkodowanego. Organ w uzasadnieniu przytoczył treść art. 3 ustawy o weteranach zgodnie z którym weteranem poszkodowanym w działaniach poza granicami państwa może być osoba, która biorąc udział na podstawie skierowania w działaniach poza granicami państwa, doznała uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku pozostającego wzwiązku z tymi działaniami lub choroby nabytej podczas wykonywania zadań lub obowiązków służbowych poza granicami państwa, z tytułu których przyznano jej świadczenia odszkodowawcze. ponadto wskazał, że zgodnie z art. 4 pkt 15 ww. ustawy wypadkiem pozostającym w związku z działaniami poza granicami państwa jest zdarzenie nagłe, wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uszczerbek na zdrowiu, które zaistniało podczas lub w związku z: a) działaniami podejmowanymi w ramach uderzenia na przeciwnika bądź odparcia jego uderzeń, b) zamachem lub innym bezprawnym działaniem wymierzonym przeciwko osobie, która brała udział w działaniach poza granicami państwa, c) innymi działaniami pozostającymi w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań przez żołnierza, z wyłączeniem przypadków, w których żołnierz przy wykonywaniu zadań nie przestrzegał przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Jak wynikało z akt administracyjnych, skarżący uległ wypadkowi podczas udziału w działaniach poza granicami państwa w Polskim Kontyngencie Wojskowym w [...]. Z protokołu wypadkowego wynikało, że w dniu [...] czerwca 2012 r. skarżący rozładowywał śmigłowiec [...] na terenie polskiego helipadu w [...] i w trakcie przeładunku pojemników ze śmigłowca do pojazdu przygniótł sobie pojemnikiem środkowy palec lewej dłoni. Następstwem zdarzenia u skarżącego była rana tłuczona palca III ręki lewej z krwiakiem podpaznokciowym i złamaniem paliczka dystalnego. Rejonowa Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] oraz Centralna Wojskowej Komisja Lekarska w [...] w związku z powyższym wypadkiem ustaliła u skarżącego uszczerbek na zdrowiu w wysokości 1%, a z tytułu wypadku zostało wypłacone jednorazowe odszkodowanie pieniężne. Organ po rozpoznaniu niniejszych faktów uznał, że wypadek, który miał miejsce w dniu [...] czerwca 2012 r. nie spełnia przesłanek koniecznych do przyznania statusu weterana poszkodowanego określonych w ustawie, tj. przesłanek wskazanych w art. 4 pkt 15, gdyż przedmiotowy wypadek nie powstał bowiem ani w wyniku działań podejmowanych w ramach uderzenia na przeciwnika bądź odparcia jego uderzeń, ani w wyniku innych działań pozostających w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań przez żołnierza. Nie był on również wynikiem zamachu lub innego bezprawnego działania skierowanego przeciwko skarżącego. Skarżący pismem z 20 marca 2024 r. zwrócił się do organu z wnioskiem o ponowne rozpoznanie wniosku z [...] sierpnia 2023 r. Organ po rozpoznaniu wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją organu z [...] lutego 2024 r. działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), art. 3 w zw. z art. 4 pkt 15, art. 5 ust. 1 i art. 8 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2112), decyzją z [...] września 2024 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzje Ministra Obrony Narodowej [...] z dnia [...] lutego 2024 r. w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu statusu weterana poszkodowanego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że bezspornym jest fakt, że strona uczestniczyła w działaniach poza granicami państwa w Polskim Kontyngencie Wojskowym w [...] w [...] w okresie od [...] marca 2012 r. do dnia [...] listopada 2012 r. na stanowisku szefa sekcji - starszego oficera w Sekcji [...] oraz to, że skarżący doznał urazu w dniu [...] czerwca 2012 r. podczas rozładunku śmigłowca i z tytułu wypadku ustalony został uszczerbek na zdrowiu i przyznane prawo do odszkodowania. Organ dokonując analizy niniejszej sprawy wskazał, że wypadek z dnia [...] czerwca 2012 r. nie jest wypadkiem, o którym mowa w art. 4 pkt 15 lit. a i b ustawy o weteranach, gdyż nie jest to zdarzenie, które zaistniało podczas lub w związku z działaniami podejmowanymi w ramach uderzenia na przeciwnika bądź odparcia jego uderzeń albo zamachem lub innym bezprawnym działaniem wymierzonym przeciwko osobie, która brała udział w działaniach poza granicami państwa. Na istnienie ww. okoliczności nie wskazuje zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a skarżący również nie wskazał, aby w momencie wypadku doszło do zdarzeń, o których mowa w ww. art. 4 pkt 15 lit. a i b. Ponadto organ uznał, że wypadkiem w rozumieniu art. 4 pkt 15 lit. c ustawy o weteranach nie jest wypadek, który nastąpił w ramach zwykłego wykonywania zadań służbowych przez żołnierza, bez związku ze szczególnym charakterem zadań mandatowych misji i miał miejsce poza granicami kraju. Organ uzasadniając decyzję wskazał, że uszczerbek na zdrowiu doznany przez stronę nie był wywołany sytuacjami, o jakich mowa w przepisie art. 4 pkt 15 ustawy o weteranach, a ponadto ze zgromadzonych dokumentów nie wynika, aby do wypadku doszło w związku z realizacją zadań operacyjnych, stabilizacyjnych czy doradczych w ramach działań bojowych. Dodatkowo organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że organ pierwszej instancji zawarł szczegółowe uzasadnienie faktyczne i prawne powziętego rozstrzygnięcia i biorąc pod uwagę, że strona nie przedłożyła dokumentów, zgodnie z którymi przedmiotowy wypadek spełnia przesłanki określone w art. 4 pkt 15 ustawy o weteranach, organ nie znalazł podstaw do przyznania stronie statusu weterana poszkodowanego. Pismem z 4 listopada 2024 r. pełnomocnik w imieniu skarżącego złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję organu z [...] września 2024 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lutego 2024 roku w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu statusu weterana poszkodowanego. Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie: 1) art. 4 pkt 15 ustawy o weteranach polegające na dokonaniu jego błędnej wykładni i bezpodstawnym uznaniu, iż przesłanką warunkującą przyznanie statusu weterana poszkodowanego jest wystąpienie wypadku wyłącznie w przypadku doznania uszczerbku na zdrowiu w związku z działaniami w ramach działań bojowych poza granicami państwa, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu powinna skutkować uznaniem, iż status weterana poszkodowanego może być także przyznany żołnierzowi, który doznał uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku pozostającego w związku z działaniami poza granicami państwa pozostającymi w bezpośrednim związku z wykonywanymi zadaniami przez żołnierza, innymi aniżeli działaniami bojowymi lub skierowanymi przeciwko takim działaniom, o ile zdarzenie to było zdarzeniem nagłym, wywołanym przyczynami zewnętrznymi i spowodowało ono uszczerbek na zdrowiu poszkodowanego żołnierza; 2) art. 3 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy o weteranach polegające na wadliwym utrzymaniu w mocy decyzji w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu statusu weterana poszkodowanego, w sytuacji gdy zebrany w sprawie materiał dowody wykazuje spełnienie przez Skarżącego wszelkich przesłanek uprawniających go do uzyskania statusu weterana poszkodowanego; 3) art. 7 w zw. z art. 75 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na błędnej ocenie zebranego materiału dowodowego w sprawie i przyjęcie wbrew faktom wynikającym z dowodów przeprowadzonych w sprawie, iż wypadek, którego doznał skarżący, nie był wypadkiem pozostającym w związku z działaniami pozostającymi w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań przez żołnierza poza granicami państwa, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego wprost wynika, wypadek został wywołany zdarzeniem nagłym, wywołanym przyczyną zewnętrzną, podczas wykonywanych przez Skarżącego działań pozostających w bezpośrednim związku z wykonywanymi zadaniami, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i skutkowało wydaniem bezpodstawnie decyzji utrzymującej w mocy decyzję odmawiającą przyznania Skarżącemu status weterana poszkodowanego; 4) 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. żart. 136 § 1 k.p.a. polegające na zaniechaniu przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego i nie przeprowadzenie dowodu z dokumentów wnioskowanych przez Stroną we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, z uwagi na nieustalenie szczegółowych celów i zadań jakie wykonywał Polski Kontyngent Wojskowy w ramach XI Zmiany, w której uczestniczył poza granicami państwa Skarżący, a tym samym bezpodstawnie Organ utrzymał w mocy decyzję Ministra Obrony Narodowej nr [...] odmawiającą przyznanie Skarżącemu statusu weterana poszkodowanego; 5) art. 24 § 1 pkt 5) k.p.a. polegające na nie wyłączeniu pani A. S. od udziału w postępowaniu w sprawie przy ponownym rozpoznaniu sprawy i wydawaniu zaskarżonej Decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2024 roku nr [...] pomimo, iż pani A. S. brała udział w wydaniu decyzji nr [...], co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy z uwagi na brak zachowania należytej bezstronności przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, a tym samym naruszeniu zasad dwuinstancyjności postępowania administracyjnego; 6) art. 138 § 1 pkt 1) k.p.a. poprzez błędne, wadliwe utrzymanie w mocy decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lutego 2024 r. w przedmiocie odmowy przyznania statusu weterana poszkodowanego skarżącemu, podczas gdy organ ponownie rozpoznając sprawę powinien uchylić rzeczoną decyzję i orzec odmiennie co do istoty sprawy, a w konsekwencji przyznać skarżącemu status weterana poszkodowanego, wobec faktu, iż wszelkie przesłanki do przyznania skarżącemu statusu weterana poszkodowanego zostały spełnione. Strona skarżąca w uzasadnieniu skargi wskazała, że organ wydając zaskarżoną decyzję dopuścił się szeregu naruszeń, zaczynając od naruszeń przepisów postępowania, a po naruszenie przepisów prawa materialnego i dokonanie błędnej wykładni przepisu art. 4 pkt 15 ustawy o weteranach. Ponadto, zdaniem pełnomocnika skarżącego w niniejszej sprawie nie powinny występować jakiekolwiek wątpliwości w zakresie tego czy skarżącemu powinien zostać przyznany status weterana poszkodowanego, gdyż wszelkie ustawowe przesłanki uprawniające do przyznania statusu weterana poszkodowanego w przypadku skarżącego zostały spełnione. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodne z prawem. Stosownie do treści art. 2 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa ((t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2112), weteranem działań poza granicami państwa, zwanym dalej "weteranem", może być osoba, która brała udział, na podstawie skierowania, w działaniach poza granicami państwa w ramach: 1) misji pokojowej lub stabilizacyjnej, kontyngentu policyjnego, kontyngentu Straży Granicznej, zadań ochronnych Biura Ochrony Rządu lub zapewniania bezpieczeństwa państwa, nieprzerwanie przez okres, na jaki została skierowana, jednak nie krócej niż przez okres 60 dni; 2) grupy ratowniczej Państwowej Straży Pożarnej, łącznie przez okres nie krótszy niż 60 dni. Z kolei według art. 3 ustawy, weteranem poszkodowanym w działaniach poza granicami państwa, zwanym dalej "weteranem poszkodowanym", może być osoba, która biorąc udział na podstawie skierowania w działaniach poza granicami państwa, doznała uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku pozostającego w związku z tymi działaniami lub choroby nabytej podczas wykonywania zadań lub obowiązków służbowych poza granicami państwa, z tytułu których przyznano jej świadczenia odszkodowawcze. Natomiast w myśl art. 4 pkt 15 ustawy, za wypadek pozostający w związku z działaniami poza granicami państwa należy rozumieć zdarzenie nagłe, wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uszczerbek na zdrowiu, które zaistniało podczas lub w związku z: a) działaniami podejmowanymi w ramach uderzenia na przeciwnika bądź odparcia jego uderzeń, b) zamachem lub innym bezprawnym działaniem wymierzonym przeciwko osobie, która brała udział w działaniach poza granicami państwa, c) innymi działaniami pozostającymi w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań: – przez żołnierza, z wyłączeniem przypadków, w których żołnierz przy wykonywaniu zadań nie przestrzegał przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, – określonych w akcie utworzenia kontyngentu policyjnego, kontyngentu Straży Granicznej, grupy ratowniczej Państwowej Straży Pożarnej, w skierowaniu do wykonywania zadań ochronnych Biura Ochrony Rządu lub w skierowaniu do wykonywania zadań mających na celu zapewnianie bezpieczeństwa państwa. Podkreślenia wymaga okoliczność, że definicja "wypadku pozostającego w związku z działaniami poza granicami państwa" została wprowadzona do ustawy w celu odróżnienia tego wypadku od wypadku określonego w ustawie z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. Nr 83, poz. 760 ze zm.) i - w ocenie Sądu – bez wątpienia wypadek, określony w ustawie o weteranach działań poza granicami państwa, ma postać kwalifikowaną w stosunku do wypadku, o którym mowa w ustawie z dnia 11 kwietnia 2003 r. W tym miejscu wskazać też należy, że wykładnia prawa dokonywana jest wedle utrwalonych reguł i kryteriów. I chociaż przyjęło się dawać pierwszeństwo wykładni gramatycznej, to coraz częściej stosuje się także pozostałe sposoby interpretacji lub wspólny wynik kilku spośród nich. W praktyce dominuje wykładnia stanowiąca kompilację różnych sposobów, niesprzecznych ze sobą, wśród których wykładnia językowa jest wzmacniana pozostałymi szczególnie, gdy reguły językowe nie doprowadziły do uzyskania jednoznaczności interpretacyjnej danego zwrotu. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 13 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1685/11 stwierdził, że prymat wykładni gramatycznej można zachować tylko w odniesieniu do przepisów sformułowanych w sposób niebudzący wątpliwości z punktu widzenia potocznie i powszechnie stosowanego języka oraz tylko wówczas, gdy ten sposób wykładni daje wynik niekolidujący z wynikami innych metod. Zatem tylko wówczas poprzestanie na językowym ich wyłożeniu byłoby uzasadnione, bo wtedy znaczenie przepisów na gruncie językowym byłoby dla wszystkich jednoznaczne. W rozpoznawanej sprawie taki stan rzeczy nie zachodzi, ponieważ pojawiły się różne wersje rozumienia omawianego zwrotu. Dlatego też, dla ustalenia jego sensu i znaczenia, należy odwołać się do innych metod wykładni, w tym wykładni celowościowej. Wskazówką przy dokonywaniu tego procesu może być uzasadnienie projektu ustawy o weteranach działań wojennych poza granicami państwa, w którym podkreślono, że projekt szanuje normę wynikającą z art. 19 Konstytucji, nakazującą zagwarantowanie stosownych uprawnień weteranom walk o niepodległość. Stąd też, zakłada przyznanie uprawnień dla weteranów poszkodowanych w wyniku działań bojowych bądź działań skierowanych przeciwko tym weteranom. Weterani ci z narażeniem zdrowia, a bardzo często również życia, wypełniali i wypełniają nadal postawione przed nimi zadania poza granicami państwa tak, aby pomóc w utrzymaniu pokoju na świecie, którego stabilność jest gwarantem pokoju dla Rzeczypospolitej Polskiej. Przewidziane w projekcie uprawnienia, choć częściowo różne z uprawnieniami przysługującymi weteranom walk o niepodległość, nie podważają konstytucyjnej zasady ich szczególnego traktowania. Odnosząc się natomiast do art. 3 ustawy, w uzasadnieniu projektu wyjaśniono, że o status weterana poszkodowanego będzie mogła ubiegać się osoba, która brała udział na podstawie skierowania w działaniach poza granicami państwa i doznała uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku pozostającego w związku z tymi działaniami lub choroby nabytej podczas wykonywania zadania lub obowiązków służbowych poza granicami państwa, z tytułu których przyznano jej świadczenia odszkodowawcze. Dotyczy to w szczególności sytuacji, w których osoba została poszkodowana w wyniku np. wybuchu miny pułapki lub zachorowała na chorobę, występującą tylko w rejonie działania misji czy kontyngentu (np. choroby tropikalne). Nie przewiduje się możliwości nadania statusu weterana poszkodowanego osobie której uraz jest niezwiązany z celem działań poza granicami państwa (vide: uzasadnienie projektu ustawy o weteranach działań wojennych poza granicami państwa – Sejm RP VI kadencji, nr druku 3754). Zatem wolą ustawodawcy było – zdaniem Sądu – przyznanie statusu weterana poszkodowanego osobom, które doznały uszczerbku na zdrowiu w związku z wykonywaniem działań stricte bojowych lub w wyniku działań skierowanych przeciwko nim, przy założeniu, że działania te mają bezpośredni związek z wykonywaniem zadań, dla wypełnienia których została powołana misja. Samo zaistnienie wypadku podczas pobytu poza granicami państwa, do którego doszło z jakiejkolwiek przyczyny, pozostającej bez związku z realizacją celów misji, nie może skutkować przyznaniem statusu weterana poszkodowanego. Z uzasadnienia projektu ustawy jednoznacznie wynika, że ustawodawca dążył do wyróżnienia i docenienia osób, które narażają swoje życie i zdrowie, mając bezpośredni kontakt z wydarzeniami i sytuacjami, do których nie dochodzi w warunkach pokojowych i które w wyniku tych wydarzeń i sytuacji doznają uszczerbku na zdrowiu. Dlatego też szersze określenie podmiotów uprawnionych do przyznania przedmiotowego statusu doprowadziłoby do zmiany charakteru tego uprawnienia, bowiem na równi traktowano by osoby podejmujące działania bojowe, czy też osoby, których te działania dotykają, bądź np. chorujące na choroby występujące tylko w rejonie działania misji czy kontyngentu, które znalazły się w sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia i zdrowia oraz osoby, które co prawda biorą udział w działaniach poza granicami państwa, jednak w chwili wypadku pozostają poza zagrożeniami wiążącymi się z charakterem misji. Należy zaznaczyć, że ustawodawca zagwarantował odpowiednią ochronę osobom, które doznały uszczerbku na zdrowiu w wyniku wypadku, który nie mieści się w definicji z art. 4 pkt 15 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa, ustawą o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (skarżący otrzymał jednorazowe odszkodowanie pieniężne w związku z uszczerbkiem na zdrowiu pozostającym w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej). Przenosząc powyższe rozważania na realia faktyczne niniejszej sprawy uznać należało, że skarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Skarżący brał co prawda udział na podstawie skierowania, w działaniach poza granicami państwa i doznał tam uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku z tytułu którego przyznano mu świadczenia odszkodowawcze, jednakże nie została spełniona przesłanka, o której mowa w cytowanym już wyżej art. 4 pkt 15 ustawy, bowiem wypadek ten nie zaistniał podczas lub w związku z działaniami podejmowanymi w ramach uderzenia na przeciwnika bądź odparcia jego uderzeń, zamachem lub innym bezprawnym działaniem wymierzonym przeciwko osobie, która brała udział w działaniach poza granicami państwa i innymi działaniami pozostającymi w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań dla których utworzono zagraniczną misję. Celem misji w której uczestniczył skarżący nie było przecież przeładowywanie towarów pomiędzy różnymi środkami transportu, czy choćby dostarczanie zaopatrzenia do [...]. Stosownie do uzasadnienia Postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2012 r. o przedłużeniu okresu użycia Polskiego Kontyngentu Wojskowego w [...], do głównych zadań polskiego kontyngentu należało zapewnienia bezpieczeństwa w określonych dystryktach prowincji [...] (w tym ochrona dróg [...] oraz [...] w rejonie odpowiedzialności polskiego kontyngentu), szkolenie personelu [...] sił bezpieczeństwa, wsparcie: 1) [...] władz i administracji lokalnej, w tym w odbudowie infrastruktury cywilnej, 2) organizacji międzynarodowych i pozarządowych w zakresie pomocy humanitarnej oraz realizacja projektów rozwojowych i pomocowych poprawiających sytuację lokalnej społeczności. Działania logistyczne obejmujące m.in. zapewnienie zaopatrzenia misji, były więc działaniami umożliwiającymi realne działanie misji, lecz nie stanowiły same w sobie celu całej misji. Powyższe fakty uprawniają więc do stwierdzenia, że wypadek, któremu uległ skarżący, nie mieści się w definicji wypadku z art. 4 pkt 15 ustawy, bowiem – co już wyżej podniesiono – nie działał on w sytuacji bezpośredniego zagrożenia, związanego z realizacją zadań Polskiego Kontyngentu Wojskowego w [...]. Wobec powyższego organ prawidłowo ocenił, że status weterana poszkodowanego mu nie przysługuje i zasadnie uznał - dokonując rzetelnej i pełniej oceny stanu faktycznego - iż opisany w protokole powypadkowym wypadek, to wypadek, który nie ma bezpośredniego związku z działaniami prowadzonymi w celu wykonania zadań, dla których powołano i wysłano PKW. Tym samym organ nie dopuścił się naruszenia wskazanych przez skarżącego przepisów prawa. W szczególności należało podkreślić, że organ w sposób wyczerpujący ustalił stan faktyczny sprawy. Poprawnie postąpił nie uwzględniając wniosków dowodowych strony zawartych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy (pkt.4 skargi). Sam skarżący nie podnosił przecież tego, by z dokumentów mających stanowić przedmiot dowodu miało wynikać to, że celem misji w [...] miało być zabezpieczenie logistyczne jednostki usytuowanej w [...]. Tylko zaś gdyby taka okoliczność miała wynikać z żądanego dowodu to istniałaby podstawa do twierdzenia, że brak przeprowadzenia dowodu ma wpływ na wynik sprawy. Pozostając przy problematyce wpływu uchybień na rozstrzygnięcie dodać należało, iż wpływu takiego nie miała okoliczność opisana w pkt.5 zarzutów skargi. Wskazana osoba nie była przecież autorem decyzji więc już choćby z tego powodu nie sposób dopatrzyć się naruszenia zasady dwuinstancyjności. Nadto, skoro kluczową dla sprawy podstawą rozstrzygnięcia była materia określonej wykładni przepisów ustawy o weteranach (wykładnia zaakceptowanej przez Sąd), to ewentualne i teoretyczne obawy skarżącego co do bezstronności jednej z osób biorących udział w postępowaniu, nie mają żadnego wpływu na rozstrzygnięcie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm), należało orzec jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI