II SA/Wa 1990/24

II SA/Wa 1990/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-03-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-12-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Arkadiusz Koziarski
Joanna Kruszewska-Grońska /przewodniczący sprawozdawca/
Łukasz Krzycki
Symbol z opisem
6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, , Protokolant specjalista Marcin Kwiatkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2025 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] października 2024 r. nr [...] w przedmiocie wypłaty odprawy mieszkaniowej oddala skargę
Uzasadnienie
Wnioskiem z [...] czerwca 2024 r., uzupełnionym pismami z [...] i [...] lipca 2024 r., M. N. (dalej: "skarżący") wystąpił do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] (dalej: "Dyrektor OR AMW", "organ pierwszej instancji") o wypłatę odprawy mieszkaniowej.
W toku postępowania wszczętego ww. wnioskiem, organ pierwszej instancji ustalił, że skarżący [...] marca 2024 r. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do pasywnej rezerwy wskutek upływu terminu dokonanego przez niego wypowiedzenia stosunku służbowego. W dacie zwolnienia ze służby skarżący posiadał 15 lat, miesiąc i 23 dni wysługi wojskowej, zaliczanej do wysokości dodatku za długoletnią służbę wojskową. Skarżący jako dzień do wyliczenia odprawy mieszkaniowej podał ww. datę, tj. [...] marca 2024 r., w której pozostawał w dyspozycji w miejscowości [...], zaszeregowany do stopnia etatowego - [...]. Jako członków rodziny, o których mowa w art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2024 r., poz. 1270; dalej: "u.z.S.Z.") skarżący wymienił: żonę – A. K. oraz dzieci: A. N. (ur. [...] czerwca 2014 r.), I. N. (ur. [...] czerwca 2016 r.), P. N. (ur. [...] grudnia 2019 r.) i L. N. (ur. [...] marca 2022 r.). Oświadczył również, że wraz z rodziną w ww. dniu zamieszkiwał w [...] przy ul. [...]. Powyższe okoliczności skarżący potwierdził stosownymi dokumentami m.in. w postaci odpisów skróconych aktów stanu cywilnego, rozkazów personalnych i zaświadczenia z Wojskowego Biura Emerytalnego z [...] kwietnia 2024 r. o nabyciu uprawnień emerytalnych z dniem [...] kwietnia 2024 r.
Decyzją z [...] sierpnia 2024 r. nr [...] Dyrektor OR AMW, mając za podstawę art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U. z 2024 r., poz. 98 ze zm.; dalej: "ustawa o AMW"), art. 47 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 23 ust. 1 pkt 2 u.z.S.Z., a także art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572; dalej: "k.p.a."), orzekł o wypłaceniu skarżącemu odprawy mieszkaniowej w wysokości 305.301,89 zł.
W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, iż do wyliczenia odprawy mieszkaniowej uwzględnił 5 norm za stan rodzinny skarżącego (żona i czworo małoletnich dzieci), natomiast nie została uwzględniona norma za stanowisko służbowe, ponieważ w dniu [...] marca 2024 r. skarżący pozostawał w dyspozycji i nie zajmował stanowiska służbowego. Dyrektor OR AMW wyjaśnił, że rozkazem personalnym Dyrektora Departamentu Kadr z [...] stycznia 2024 r. nr [...] został przedłużony okres pozostawania skarżącego w dyspozycji do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej oraz skierowano go do wykonywania zadań służbowych do Dowództwa Brygady [...] Korpusu [...] (część polska) z miejscem zaopatrzenia logistycznego i finansowego w [...] Wojskowym Oddziale [...]. Rozkaz ten stał się ostateczny. Ostatnią formą prawa do zakwaterowania, realizowaną przez skarżącego, była wypłata świadczenia mieszkaniowego za garnizon [...]. Od [...] kwietnia 2021 r. skarżący nie korzystał z żadnej z form prawa do zakwaterowania z powodu przeniesienia do rezerwy kadrowej z tytułu udzielenia mu urlopu wychowawczego, a następnie pełnienia zawodowej służby wojskowej w dyspozycji.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 47 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 26 ust. 3 u.z.S.Z. poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, a także naruszenie art. 7 w związku art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Po rozpatrzeniu odwołania, Prezes Agencji Mienia Wojskowego (dalej: "Prezes AMW", "organ drugiej instancji", "organ odwoławczy") decyzją z [...] października 2024 r. nr [...], w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 17 ust. 3 i ust. 4 ustawy o AMW, art. 47 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 w związku z art. 23 ust. 1 pkt 2 u.z.S.Z., jak też § 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 29 lipca 2016 r. w sprawie norm powierzchni użytkowej podstawowej przysługujących żołnierzom zawodowym (Dz. U. z 2016 r., poz. 1211; dalej: "rozp."), utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W motywach decyzji organ odwoławczy podniósł, iż uwzględnienie normy zgodnie z § 2 rozp. jest uzależnione od zajmowanego przez żołnierza stanowiska służbowego w dniu wskazanym do wyliczenia odprawy mieszkaniowej, a nie od posiadanego stopnia wojskowego. Tymczasem skarżący - wobec udzielenia urlopu wychowawczego na podstawie rozkazu personalnego Dyrektora Departamentu Kadr z [...] marca 2021 r. nr [...], a następnie jego przedłużeniem (rozkazem personalnym Dyrektora Departamentu Kadr z [...] stycznia 2024 r. nr [...]) pozostawał w dyspozycji od [...] marca 2021 r. do [...] marca 2024 r., czyli do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Oznacza to, że w dniu wskazanym do wyliczenia odprawy mieszkaniowej skarżący nie zajmował stanowiska służbowego, dlatego nie przysługuje mu norma z tego tytułu. Zapisy w ww. rozkazie personalnym z [...] stycznia 2024 r. nr [...] dowodzą, iż skarżący przebywał w rezerwie kadrowej i w tym czasie skierowano go do wykonywania zadań w Dowództwie Brygady [...] Korpusu [...].
Organ drugiej instancji podkreślił, że wykonywanie zadań w ramach rezerwy kadrowej nie jest tożsame z pełnieniem służby na stanowisku służbowym. Na potwierdzenie przywołał treść art. 191, art. 199 ust. 5 i art. 200 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2024 r., poz. 248 ze zm.; dalej: "u.o.O."). Tożsame zapisy istniały w obowiązującej w 2021 r. ustawie z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 536 ze zm.), uchylonej przez u.o.O.
Skoro skarżący we wskazanej do wyliczenia odprawy mieszkaniowej dacie (tj. [...] marca 2024 r.) przebywał na urlopie wychowawczym i nie zajmował stanowiska służbowego, to nie ma podstawy do naliczenia mu normy z tytułu zajmowanego stanowiska służbowego.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił naruszenie:
1) przepisów postępowania, tj. art. 7 w związku z art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i pominięcie skarżącego przy ustalaniu ilości norm powierzchni użytkowej podstawowej, które powinny zostać uwzględnione przy obliczaniu należnej mu odprawy mieszkaniowej;
2) prawa materialnego, tj. art. 47 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 26 ust. 3 u.z.S.Z. poprzez:
( błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że skarżącemu, pełniącemu zawodową służbę wojskową, nie przysługuje prawo do otrzymania odprawy mieszkaniowej z uwzględnieniem normy na niego we wskazanej przez niego dacie, podczas gdy z ww. przepisu jednoznacznie wynika, iż wysokość odprawy mieszkaniowej wylicza się na podstawie m.in. ilości norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej w dniu wskazanym przez żołnierza,
( błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że nie przysługuje mu norma stanowiskowa, podczas gdy skarżący, przebywając w dyspozycji, wykonywał obowiązki służbowe, chociaż formalnie nie zajmował stanowiska służbowego,
( niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż skarżącemu należy się odprawa mieszkaniowa w wysokości 305.301,89 zł, podczas gdy z całokształtu zebranego materiału dowodowego oraz przepisów prawa wynika, że skarżący powinien otrzymać odprawę w wysokości 366.362,26 zł.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący domagał się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji i utrzymanego nim w mocy rozstrzygnięcia Dyrektora OR AMW oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, a także zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął poszczególne jej zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Prezes AMW wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja, jak również utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora OR AMW odpowiadają prawu.
W niniejszej sprawie niesporne między stronami postępowania jest prawo skarżącego do odprawy mieszkaniowej. Spór sprowadza się do pominięcia normy stanowiskowej. Zdaniem skarżącego, pozostawanie przez niego w dyspozycji w dniu wskazanym do wyliczenia odprawy mieszkaniowej nie stoi na przeszkodzie uwzględnieniu normy z tytułu zajmowanego stanowiska służbowego.
W ocenie tutejszego Sądu, rację trzeba przyznać organom orzekającym w sprawie, które nie podzieliły poglądu skarżącego.
Stosownie do treści art. 26 ust. 1 u.z.S.Z., przy ustalaniu powierzchni użytkowej podstawowej uwzględnia się stanowisko służbowe żołnierza zawodowego oraz jego stan rodzinny. Norma powierzchni użytkowej podstawowej, która przysługuje żołnierzowi z jednego tytułu, wynosi 8-12 m2. W przypadku gospodarstwa jednoosobowego norma wynosi nie mniej niż 16 m2. Według § 2 rozp., wydanego w oparciu o art. 26 ust. 7 u.z.S.Z., w zależności od zajmowanego stanowiska służbowego ustala się ilość norm powierzchni użytkowej podstawowej lokalu mieszkalnego przysługujących żołnierzowi zawodowemu zajmującemu stanowisko służbowe o stopniu etatowym:
1) od [...] brygady ([...]) do [...] ([...]) - trzy normy;
2) od [...] ([...]) do [...] ([...]) - dwie normy;
3) do [...] ([...]) włącznie - jedna norma.
Z kolei w myśl art. 191 u.o.O. żołnierz zawodowy pełni zawodową służbę wojskową:
1) na stanowisku służbowym;
2) w uczelni wojskowej, szkole podoficerskiej, centrum szkolenia, ośrodku szkolenia, w których pobiera naukę;
3) w dyspozycji.
Nie inaczej niż pod rządami uprzednio obowiązującej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, konstrukcja art. 191 u.o.O. oparta jest na bezwzględnej rozłączności rodzajów pełnienia zawodowej służby wojskowej. Żołnierz zawodowy nie może równocześnie pełnić służby na stanowisku służbowym w jednostce wojskowej i pozostawać w dyspozycji, bowiem te dwa pojęcia wzajemnie się wykluczają (vide J. Bulira [w:] Obrona Ojczyzny. Komentarz, wyd. II, red. H. Królikowski, LEX/el. 2024, art. 191 i przywołany tam wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA" z 23 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 1670/10 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Słuszność tego stanowiska potwierdza treść przepisu art. 199 ust. 5 u.o.O. stanowiącego, iż z dniem przeniesienia żołnierza zawodowego do dyspozycji albo zwolnienia z zawodowej służby wojskowej żołnierz zawodowy z mocy prawa jest zwolniony z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego.
Jedną z przyczyn przeniesienia żołnierza zawodowego do dyspozycji jest udzielenie mu urlopu wychowawczego, o którym mowa w art. 286 u.o.O. (vide art. 200 ust. 3 pkt 3 u.o.O.)
Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy, co zresztą nie było sporne między stronami postępowania, w dniu wskazanym do wyliczenia odprawy mieszkaniowej (vide art. 47 ust. 1 pkt 3 u.z.S.Z.), czyli [...] marca 2024 r. skarżący pozostawał w dyspozycji i był skierowany do wykonywania zadań służbowych do Dowództwa Brygady [...] Korpusu [...] (część polska) - vide rozkaz personalny Dyrektora Departamentu Kadr z [...] stycznia 2024 r. nr [...] (karty nr 8 i 11 akt administracyjnych). Wcześniej od [...] marca 2021 r. skarżący przebywał w rezerwie kadrowej (w związku z udzieleniem mu urlopu wychowawczego rozkazem personalnym Dyrektora Departamentu Kadr z [...] marca 2021 r. nr [...] (vide karta nr 22 akt administracyjnych), a następnie w dyspozycji.
W świetle art. 26 ust. 1 zdanie pierwsze u.z.S.Z. i § 2 rozp., sporna w przedmiotowej sprawie norma jest uzależniona od zajmowanego stanowiska służbowego, przez które należy rozumieć usytuowanie żołnierza oraz pracownika w hierarchii służbowej jednostki organizacyjnej (vide art. 2 pkt 34 u.o.O.). Tymczasem [...] marca 2024 r. skarżący nie zajmował stanowiska służbowego, gdyż przebywał w dyspozycji. Fakt skierowania go do wykonywania zadań służbowych, określonych w rozkazie personalnym Dyrektora Departamentu Kadr z [...] stycznia 2024 r. nr [...], bynajmniej nie oznacza przydzielenia stanowiska służbowego. Sam skarżący przyznał w skardze, iż "formalnie nie zajmował stanowiska służbowego". Jak już wyżej wskazano, żołnierz zawodowy nie może równocześnie pełnić służby na stanowisku służbowym i pozostawać w dyspozycji, ponieważ pojęcia te wzajemnie się wykluczają. Jest to pogląd ugruntowany już pod rządami uprzednio obowiązującej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w odniesieniu do pojęcia rezerwy kadrowej (zastąpionym obecnie dyspozycją) - vide wyroki NSA z 19 stycznia 2024 r., sygn. akt III OSK 3401/21 i z 3 października 2024 r., sygn. akt III OSK 4816/21.
Dostrzec także wypada, że nawet gdyby skarżący jako dzień do wyliczenia odprawy mieszkaniowej podał datę, w której zajmował stanowisko służbowe, tj. datę sprzed przeniesienia go do dyspozycji, to i tak liczba norm podlegających uwzględnieniu przez organy Agencji Mienia Wojskowego nie uległaby zmianie, bowiem wówczas nie byłoby możliwości przyznania normy na syna skarżącego ur. w 2022 r., czyli w okresie pozostawania w dyspozycji.
Wbrew zarzutom skargi, organy obu instancji poczyniły wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy ustalenia faktyczne, a następnie dokonały prawidłowej subsumcji przepisów.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.