II SA/Wa 1986/24

II SA/Wa 1986/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-06-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-12-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj /przewodniczący sprawozdawca/
Dorota Kozub-Marciniak
Sławomir Antoniuk
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Służba Bezpieczeństwa
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt. 1c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Marcin Rusinowicz-Borkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi D. S. na rozkaz personalny Szefa Służby Wywiadu Wojskowego z dnia [...] października 2024 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby 1. uchyla zaskarżony rozkaz personalny; 2. zasądza od Szefa Służby Wywiadu Wojskowego na rzecz D. S. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
D.S. dnia [...] grudnia 2018r. został mianowany funkcjonariuszem Służby Wywiadu Wojskowego. Na etapie postępowania kwalifikacyjnego przy przyjmowaniu strony do służby, jej Szef odstąpił od weryfikacji w drodze badania psychologicznego, faktu posiadania przez kandydata predyspozycji psychicznych do pełnienia służby.
Dnia [...] kwietnia 2024r. Szef służby skierował D.S. na powyższe badanie psychologiczne na podstawie § 8 Zarządzenia nr. [...] Szefa Służby Wywiadu Wojskowego z dnia [...] października 2018r. w sprawie badań psychologicznych. Osoba przeprowadzająca badanie stwierdziła w dokumencie nazwanym opinią psychologiczną, istnienie u strony przeciwwskazań psychologicznych do pełnienia służby i to przeciwwskazań o charakterze istotnym.
W oparciu o powyższą opinię psychologiczną szef Służby Wywiadu Wojskowego wydał w dniu [...] lipca 2024r. rozkaz personalny Nr. [...] którym zwolnił stronę ze służby z dniem [...] sierpnia 2024r. powołując się na ważny interes służby definiowany przez pryzmat możliwości jej pełnienia wyłącznie przez osoby posiadające ku temu stosowne predyspozycje. W tym zakresie przywołano regulację normy art.3 pkt.5 ustawy pragmatycznej i w zestawieniu z konkluzjami opinii psychologicznej organ doszedł do wniosku, że w interesie służby leży, aby tak wyjątkową służbę pełniły wyłącznie osoby posiadające ku temu predyspozycje.
Wskutek wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Szef Służby Wywiadu Wojskowego wydał w dniu [...] października 2024r. rozkaz personalny Nr. [...] którym uchylono wcześniejszy rozkaz w części dotyczącej zwolnienia ze służby określając nową datę zwolnienia na dzień [...] października 2024r. i utrzymując w mocy skarżony rozkaz w pozostałej części. Podtrzymano też tok rozumowania zaprezentowany w uzasadnieniu wcześniejszego rozstrzygnięcia.
Pismem z 31 października 2024 r. działający w imieniu skarżącego pełnomocnik, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na rozkaz personalny Szefa Służby Wywiadu Wojskowego nr [...]
z [...] października 2024 r.
Strona skarżąca zarzuciła zaskarżonemu rozkazowi personalnemu:
1) rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez naruszenie:
a) art. 19 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego (Dz. U. z 2023 r. poz. 2098), zwaną dalej "ustawą pragmatyczną" w zw. z art. 3 tej ustawy poprzez jego zastosowanie wobec bezpodstawnego przyjęcia, że wprowadzona w tym przepisie klauzula generalna ważnego interesu służby umożliwia Szefowi SWW ochronę interesów kierowanej przez niego jednostki poprzez zwolnienie funkcjonariusza ze służby z rozmaitego rodzaju trudnych do przewidzenia przyczyn, podczas gdy - z uwagi na to, iż przepis ten stanowi fakultatywną przesłankę zwolnienia funkcjonariusza ze służby - przedmiotowa klauzula generalna nie może być stosowana w oderwaniu od określonych w art. 3 ustawy pragmatycznej warunków bycia funkcjonariuszem SWW, co oznacza, że nie może stanowić podstawy do zwolnienia ze służby funkcjonariusza, który spełnia wszystkie ustawowe warunki do bycia funkcjonariuszem SWW, albowiem przyjęcie takiej możliwości stanowiłoby de facto niczym nieograniczoną dowolność działania organu w przedmiocie zwolnienia ze służby, co stoi w oczywistej sprzeczności z tym przepisem, zamieniając działanie w granicach uznania administracyjnego, na niedopuszczalne, dowolne działanie organu i doprowadzenie do sytuacji, w której funkcjonariusz nie może mieć jakiejkolwiek pewności, co do zakresu uznania administracyjnego organu w odniesieniu do przesłanki ważnego interesu służby w przedmiocie zwolnienia go ze służby, a tym samym trwałości stosunku administracyjnego w przypadku spełniania warunków do bycia funkcjonariuszem tej służby i nie występowania innych obligatoryjnych lub fakultatywnych przesłanek zwolnienia ze służby określonych w art. 19 ust. 1 i 2 ustawy pragmatycznej;
b) art. 19 ust. 2 pkt 6 ustawy pragmatycznej w zw. z art. 40 ust. 1-3 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego (Dz. U. z 2024r. poz. 81), zwanej dalej: "ustawą o SKW oraz SWW poprzez jego zastosowanie wobec Skarżącego z powodu rzekomego stwierdzenia istotnych psychologicznych przeciwskazań do dalszego pełnienia służby w SWW w opinii psychologicznej z dnia [...] czerwca 2024 r., podczas gdy - niezależnie od tego, że takowa przesłanka nie może stanowić podstawy zwolnienia ze służby w SWW - w niniejszej sprawie, taka przesłanka faktyczna nie wystąpiła, ponieważ przedstawiony nielegalny dowód w postaci dokumentu datowanego na dzień [...] czerwca 2024 r, nie jest opinia psychologiczna, dlatego też nie może stanowić podstawy do stwierdzenia istotnych przeciwwskazań psychologicznych do dalszego pełnienia służby w SWW przez Skarżącego, albowiem dokument ten nie zawiera imienia i nazwiska osoby go sporządzającej, tym samym brak jest podstaw do przyjęcia, że jego autor rzeczywiście jest psychologiem, a także, to że znak graficzny, umieszczony pod tym dokumentem jest podpisem, skoro nie zawiera podstawowych elementów niezbędnych do uznania go za takowy jako umożliwiający identyfikację sygnatariusza, co tym samym oznacza, że w niniejszej sprawie nie zostały stwierdzone istotne psychologiczne przeciwskazania do dalszego pełnienia służby w SWW, tym bardziej, iż w stosunku do Skarżącego nie wystąpiły wskazane w przepisach powszechnie obowiązującego prawa przesłanki do skierowania go na badanie psychologiczne, natomiast obowiązek dla Służby Wywiadu Wojskowego wyrażający się w zakazie ujawniania danych w postaci imienia i nazwiska oraz innych danych identyfikujących tę osobę dotyczy kategorii osób, o których mowa w art. 40 ust. 1 - 3 ustawy o SKW oraz SWW stanowiącym, że SKW i SWW przy wykonywaniu swoich zadań mogą korzystać, z zastrzeżeniem art. 41, z pomocy osób niebędących ich funkcjonariuszami; zabronione jest, z zastrzeżeniem ust. 2, ujawnianie danych o osobie udzielającej SKW i SWW pomocy przy wykonywaniu czynności operacyjno-rozpoznawczych, co oznacza, że ujawnienie danych tej osoby może nastąpić jedynie w przypadkach określonych w art. 43 ust. 4 ww. ustawy, zaś za udzielenie pomocy osobom, o których mowa w ust. 1, może być przyznane wynagrodzenie wypłacane z funduszu operacyjnego, dlatego też w niniejszej sprawie nie może budzić wątpliwości, że Organ całkowicie pomylił i pomieszał instytucje prawne, z których może skorzystać oraz tryb postępowania w odniesieniu do sprawy o zwolnienie, która niewątpliwe jest sprawą administracyjną, a nie rodzajem sprawy operacyjnej, z wykorzystaniem właściwych dla niej sposobów, metod i form działania, co skutkowało istotnym ograniczeniem uprawnień procesowych strony w tym postępowaniu administracyjnym i oparciem rozstrzygnięcia o nielegalny dowód wygenerowany na podstawie nielegalnego badania;
c) art. 19 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 3, art. 4 ust. 2b. art. 4a ust. 1 ustawy pragmatycznej w zw. z § 2 pkt 2 i § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 marca 2020 r. w sprawie badań oraz turnusów dla funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego (Dz. U. poz. 395, ze zm.), art. 18 ust. 1 i 1a ustawy pragmatycznej w zw. z art. 20 ust. 3 ustawy o SKW oraz SWW i art. 93 ust. 2 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483) poprzez bezpodstawne przyjęcie, że dopuszczalne było zwolnienie Skarżącego ze służby w SWW na podstawie dokumentu sporządzonego w oparciu o nielegalnie przeprowadzone badanie psychologiczne, w sytuacji gdy brak jest podstaw prawnych w przepisach powszechnie obowiązującego prawa do skierowania (tym samym wydania polecenia) funkcjonariuszowi SWW przez Szefa SWW na badanie psychologiczne, a akt prawa wewnętrznego wydany na podstawie art. 20 ust. 3 ustawy o SKW oraz SWW takiej podstawy stanowić nie może, ponieważ powyższy przepis - wbrew twierdzeniu Organu, że w drodze zarządzenia szef SWW mógł określić możliwość skierowania funkcjonariusza na badanie psychologiczne. skoro inne przepisy tej kwestii nie regulują - nie może stanowić podstawy prawnej do uregulowania w drodze zarządzenia kwestii nieuregulowanej w innej ustawie, tj. ustawie pragmatycznej, w szczególności kwestii mającej wpływ na ukształtowanie stosunku administracyjnoprawnego, tym bardziej, że w ustawie pragmatycznej zostały zawarte delegacje dla Szefa tej służby do wydania zarządzeń w ściśle określonym zakresie, jak w przypadku delegacji zawartych w; art. 29 ust. 2, art. 30 ust. 2, art. 41 ust. 3, art. 44a, art. 46 ust. 3, art. 70 ust. 3. art. 76 ust. 4, art. 80, art. 85 ust. 3 i art. 96c ust. 3 ustawy pragmatycznej, dlatego też przeprowadzone wobec Skarżącego badanie psychologiczne jest nielegalne, co stanowi również o nielegalności wydanego na jego podstawie dokumentu datowanego na dzień [...] czerwca 2024 r., tym bardziej, że ze wskazanych w zarzucie z pkt 2 powodów nie spełnia on podstawowych warunków formalnych do uznania tego dokumentu za opinię psychologiczną.
d) art. 19 ust. 2 pkt 6 ustawy pragmatycznej w zw. z art. 12 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów (Dz. U z 2019 r., poz. 102, ze zm.) oraz art. 10 ust. 2 lit. a Kodeksu etycznego psychologa poprzez bezprawne przeprowadzenie badania psychologicznego pomimo braku dobrowolnej zgody Skarżącego, którą wyłączał istniejący po stronie Skarżącego obowiązek wykonania zadania postawionego przez Szefa SWW (wobec skierowania na badanie) powiązany z obawą o próbę pociągnięcia do odpowiedzialności dyscyplinarnej w razie jego niewykonania, a także brak informacji o celu (istnienie przeciwskazań psychologicznych do dalszej służby w SWW) i możliwych skutkach przeprowadzonego badania (tj. zwolnienia ze służby w SWW), co oznaczało niedopuszczalność przeprowadzenia tegoż badania, do którego również nie miały zastosowania przepisy art. 12 ust. 2 i 3 ww. ustawy wyłączające wymóg uzyskania dobrowolnej zgody na badanie;
e) art. 19 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 26 ustawy o SKW oraz SWW i załącznikiem nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 czerwca 2017 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego i Służbie Wywiadu Wojskowego, orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego oraz emerytów i rencistów Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego oraz orzekania o uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Służby Wywiadu Wojskowego (Dz. U. poz. 1345), dalej: "rozporządzenie w sprawie orzekania", w tym objaśnieniami w zakresie opisu grupy I i II kandydatów do służby oraz jego rozdziałem XVI poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż przeprowadzenie nielegalnego badania psychologicznego i wydany na jego podstawie nielegalny dokument sporządzony przez osobę niewskazaną z imienia i nazwiska oraz opatrzony znakiem graficznym, który wobec ww. braku nie spełnia warunków do uznania go za podpis, może stanowić przesłankę zwolnienia funkcjonariusza ze służby w SWW, z uwagi na to, że SWW "jest służbą specjalną o charakterze wywiadowczym, której funkcjonariusze działają w warunkach permanentnego zagrożenia i stresu, a wymagania im stawiane są daleko wyższe, aniżeli funkcjonariuszom innych służb państwowych, nawet jeśli nie wszystkie z nich są zdefiniowane ustawowo", podczas gdy również takie stwierdzenie Organu nie jest prawdziwe i pozostaje w oczywistej sprzeczności z ww. przepisami powszechnie obowiązującego prawa, ponieważ już z art. 26 ustawy o SKW oraz SWW jasno wynika, że funkcjonariusze SWW realizują czynności operacyjno-rozpoznawcze i analityczno-informacyjne, a także jak wskazał słusznie Organ, są również funkcjonariusze, którzy wykonują inne niż ww. czynności, w tym prace biurowe, co m. in. stało się jednym z powodów zmiany przepisów i wydania nowego, ww. rozporządzenia, w tym wyodrębnienia dwóch grup kandydatów do służby w SWW, w tym grupy II obejmującej kandydatów na stanowiska do służby, z wyłączeniem służby na stanowiskach związanych z realizacją czynności operacyjno-rozpoznawczych, do których stosuje się obniżone wymagania zdrowotne, w tym również w zakresie wykazu chorób z rozdziału XVI ww. załącznika dotyczących stanu psychicznego, właśnie dlatego, że nie jest prawdą, iż wszyscy funkcjonariusze SWW realizując powierzone im zadania na zajmowanym stanowisku działają w warunkach permanentnego zagrożenia i stresu;
f) art. 19 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy pragmatycznej poprzez jego zastosowanie w sprawie wyłącznie w celu obejścia art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy pragmatycznej, który stanowi jedyną i wyłączną podstawę do zwolnienia funkcjonariusza w przypadku stwierdzenia przeciwwskazań psychologicznych do dalszego pełnienia służby w SWW na podstawie badania psychologicznego i w toku orzekania o zdolności fizycznej i psychicznej do służby przez właściwą wojskowa komisje lekarska, podczas gdy w niniejszej sprawie Organ zwolnił Skarżącego ze służby w SWW wyłącznie w oparciu o bezprawnie wygenerowana okoliczność faktyczną, a także sprzecznym z prawem dowodem, w sytuacji gdy w świetle powszechnie obowiązujących przepisów prawa, tj. ustawy pragmatycznej i aktów wykonawczych wydanych na jej podstawie, brak było podstaw do skierowania i przeprowadzenia badania psychologicznego wobec Skarżącego posiadającego orzeczenie o zdolności do służby w SWW w grupie I i II, podobnie jak brak przez Skarżącego orzeczenia o niezdolności do służby w SWW, wyłączał dopuszczalność zwolnienia Skarżącego z wykonywania zajęć służbowych, co zostało przewidziane jako dopuszczalne wyłącznie w przypadku, o którym mowa w § 12 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 września 2006 r. w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Służby Wywiadu Wojskowego (Dz. U. z 2015 r. 1487);
g) art. 19 ust. 2 pkt 6 poprzez jego bezpodstawne zastosowanie, które w świetle okoliczności faktycznych sprawy, stanowi tylko i wyłącznie narzędzie służące załatwieniu osobistych oraz politycznych porachunków, na co wyraźnie - wbrew gołosłownym twierdzeniom Organu - Skarżący wskazywał już w pierwszym piśmie złożonym w niniejszej sprawie uzasadniając wniosek o wyłączenie osoby będącej piastunem Organu od udziału w niniejszym postępowaniu, a także składając wniosek dowodowy o dołączenie do akt niniejszej sprawy wywiadu udzielonego przez gen. bryg. J. S. w dniu 6 maja 2024 r. dla Dziennika [...] oraz podnosząc w piśmie z dnia 20 września 2024 r. powszechnie znane fakty związane ze zwalnianiem z wojskowych służb specjalnych wiceministrów obrony narodowej z czasów, kiedy resortem kierował A.M., podczas gdy stronniczość przejawiająca się w załatwianiu przez osoby piastujące funkcję Organu (z wykorzystaniem posiadanych do dyspozycji urzędów, w tym podległy personel) osobistych lub politycznych porachunków, jest niedopuszczalna i nie może być akceptowana w demokratycznym państwie prawa, tym bardziej, że Skarżący zgodnie z przepisem art. 40 ust. 1 ustawy pragmatycznej nie jest członkiem partii politycznej, ani nie uczestniczy w działalności jakiejkolwiek partii lub na jej rzecz, a także nigdy przed rozpoczęciem służby w SWW nie był członkiem partii politycznej, również w okresie, w którym zajmował stanowisko [...] w Ministerstwie Obrony Narodowej, zaś posiadane bogate doświadczenie zawodowe i wysokie kwalifikacje, w tym stopień naukowy doktora oraz biegła znajomość kilku języków obcych stanowiła wyłączny powód i uzasadnienie przyjęcia ww. do służby w SWW, co potwierdza jego dotychczasowy przebieg służby, w tym wyniki opiniowania i awanse, a także fakt dalszego rozwoju naukowego-obecnie Skarżący posiada tytuł naukowy dr hab.
2) naruszenie przepisów postępowania, poprzez naruszenie:
a) art. 8 § 1 i art. 24 § 3 w zw. z art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), dalej "k.p.a." poprzez przeprowadzenie niniejszego postępowania z rażącym naruszeniem zasady bezstronności i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa polegające na wydaniu rozstrzygnięcia - przed rozpoznaniem w drodze postanowienia wniosku o wyłączenie osoby będącej piastunem organu przez właściwy organ przełożony w rozumieniu art 17 k.p.a. — przez upoważnionego pracownika organu działającego z upoważnienia ww. osoby, który był związany stanowiskiem tej osoby w kwestii zwolnienia Skarżącego ze służby w SWW, w następstwie wszczęcia niniejszego postępowania administracyjnego przez Szefa SWW wyłącznie w celu załatwienia osobistych lub politycznych porachunków, co zostało szczegółowo uzasadnione w niejawnym piśmie Skarżącego, a także poszerzone w uzupełnieniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, wnioskach dowodowych Skarżącego i w piśmie z dnia 20 września 2024 r.;
b) art. 6 i art. 7. art. 75 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 Konstytucji RP poprzez oparcie rozstrzygnięcia na dowodzie nielegalnym uzyskanym w sposób sprzeczny z prawem, tj. w następstwie przeprowadzenia badania psychologicznego przy braku podstaw prawnych do skierowania (tym samym wydania polecenia) Skarżącego na to badanie oraz bez uzyskania dobrowolnej zgody Skarżącego na to badanie, wobec braku informacji o celu (ustalenie istnienia przeciwskazań psychologicznych do dalszego pełnienia służby) i skutkach tego badania (zwolnienia ze służby!), a także przeprowadzeniu tego badania jeden dzień po wcześniejszym badaniu psychologicznym z dnia [...] maja 2024 r., które Skarżący przeszedł w związku ze swoją sprawą rodzinną, a przez to brak wyjaśnienia okoliczności faktycznych, skutkujący ustaleniem stanu faktycznego niezgodnego ze stanem rzeczywistym.
c) art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 84 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że w sposób sprzeczny z prawem pozyskany dokument datowany na [...] czerwca 2024 r. stanowi opinię psychologiczną, która jest rzetelna, logiczna i fachowa, co zdaniem Organu uzasadniało nieuwzględnienie wniosku Skarżącego o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego psychologa przede wszystkim z powodu braku miarodajności i celowości przeprowadzania badania psychologicznego w odstępstwie krótszym niż 12 miesięcy od poprzedniego badania, co wyraźnie stwierdził Organ w uzasadnieniu rozkazu personalnego z dnia [...] lipca 2024 r., podczas gdy w niniejszej sprawie rzekomy psycholog przeprowadził badanie już w dniu następnym po wielogodzinnym badaniu psychologicznym przeprowadzonym wobec Skarżącego w dniu [...] maja 2024 r. w jego sprawie rodzinnej, a o co powinien był zapytać profesjonalista - psycholog i stwierdzić brak możliwości przeprowadzenia badania wobec Skarżącego z uwagi na zbyt krótki, bo jednodniowy odstęp czasu pomiędzy badaniami, co podnosił pełnomocnik Skarżącego w uzupełnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jako okoliczność przemawiająca i świadcząca o braku profesjonalizmu osoby przeprowadzającej badanie psychologiczne wobec Skarżącego w dniach [...] maja 2024 r.. a także o tym, iż tak sporządzona opinia psychologiczna nie może być uznana za fachową, logiczną i kompletną jako niezawierającą użytych metod i przebiegu badania (Skarżący wnosił o dołączenie do akt sprawy materiałów z badania), a także opierającą się na wybiórczo ocenionym i wykorzystanym materiale z tego badania, co posłużyło wykonaniu na jego podstawie zmanipulowanego dokumentu zgodnego z tezą wyznaczoną przez Organ, zaś Organ całkowicie pominął w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego powyższa kwestie oraz bezpodstawnie po raz kolejny zarzucił Skarżącemu, że nie wskazał żadnych konkretnych zastrzeżeń wobec dokumentu datowanego na dzień [...] czerwca 2024 r. błędnie uznawanego przez Organ za opinie psychologiczna;
d) art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 oraz art. 84 k.p.a. poprzez błędne i bezpodstawne przyjęcie, iż dopuszczalne jest ustalenie istotnej dla sprawy administracyjnej okoliczności wymagającej wiadomości specjalnych poza postępowaniem administracyjnym i zastąpienie dowodu z opinii biegłego psychologa, o którego dopuszczenie i przeprowadzenie bezskutecznie wnioskował Skarżący, dowodem z nielegalnego dokumentu rzekomo sporządzonego przez biegłego psychologa (str. 6 rozkazu), którego tożsamość nie została w postępowaniu ujawniona, a który to dokument - wbrew twierdzeniu Organu - nie stanowi opinii psychologicznej, ponieważ nie zawiera jej istotnych elementów, tj. imienia i nazwiska psychologa, a także podpisu, ponieważ wobec braku wskazania ww. danych na dokumencie lub chociażby na pieczęci psychologa pod treścią opinii, znak graficzny nie zawierający ww. danych nie może być również uznany za podpis, podczas gdy Organ bezzasadnie nie uwzględnił przedmiotowego wniosku dowodowego Skarżącego wobec sprzeczności z prawem ww. dowodu stanowiącego podstawę ustalenia przesłanki faktycznej zaskarżonego rozkazu personalnego i poprzedzającego go rozkazu, tj. przeciwskazań psychologicznych do dalszego pełnienia służby przez Skarżącego;
e) art. 7, art. 77 § 1. art. 84 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez błędne i bezpodstawne przyjęcie, iż pismo podwładnego Organu, wykonane na zlecenie Organu, zapewniające o profesjonalizmie osoby, która sporządziła dokument datowany na [...] czerwca 2024 r., jest wystarczającym potwierdzeniem tego, iż ww. bezprawnie pozyskany dokument jest fachowy i rzetelny, podczas gdy w świetle opinii psychologicznych przedstawionych przez Skarżącego z dnia [...] i [...]lipca 2024 r. ww. dokument jawi się jako w oczywisty sposób niespełniający warunków formalnych niezbędnych do uznania go za opinie psychologiczna, z powodu braku wskazania imienia i nazwiska psychologa, który przeprowadził badanie psychologiczne i sporządził ten dokument, a także podpisu, ponieważ znak graficzny zawarty pod jego treścią wobec braku danych, o których mowa wyżej, uniemożliwia identyfikację osoby, która ten rzekomy podpis złożyła, a także jako niefachowy, nielogiczny i niekompletny, skoro rzekomo biegły psycholog (co wskazał Organ na str. 6 zaskarżonego rozkazu personalnego) przeprowadził badanie psychologiczne następnego dnia po przeprowadzonym w dniu [...] maja 2024 r. wielogodzinnym badaniu psychologicznym Skarżącego w jego sprawie rodzinnej, co więcej nawet nie zapytał Skarżącego, kiedy ostatnio miał przeprowadzane badanie psychologiczne, co w ocenie Skarżącego całkowicie dyskwalifikuje rzeczony dokument, a także dowodzi skrajnego braku obiektywizmu Organu i wybiórczą tylko ocenę dowodów i okoliczności faktycznych niekorzystnych dla Skarżącego zgodną z tezą Organu, potwierdzając w ten sposób twierdzenia Skarżącego, iż niniejsza sprawa nie służy żadnemu ważnemu interesowi służby, lecz służy wyłącznie załatwieniu osobistych porachunków osoby będącej piastunem Organu ze Skarżącym, na co wyraźnie wskazywał Skarżący od początku niniejszego postępowania, w pierwszym piśmie Skarżącego sporządzonym odręcznie w siedzibie Organu oraz w uzupełnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 9 sierpnia 2024 r.. a także w piśmie z dnia 20 września 2024 r. oraz że sprawa ta jest elementem rozliczeń politycznych, co potwierdził Organ na ostatniej stronie uzasadnienia rozkazu personalnego z dnia [...] lipca 2024 r, podnosząc, iż podejmując decyzję o zwolnieniu Skarżącego ze służby w SWW Organ miał również na względzie fakt, iż Skarżący w latach 2015-2018 zajmował stanowisko [...] w Ministerstwie Obrony Narodowej, a co wybrzmiałe również w wywiadzie jakiego udzielił gen. bryg. J. S. obecnie Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego, a wcześniej wieloletni żołnierz SWW. który stwierdził, że byli wiceministrowie są zbędni w służbach.
f) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez błędne i bezpodstawne przyjęcie przez Organ, że Skarżący zataił przed psychologiem przeprowadzającym badanie w dniu [...] lipca 2024 r. informację o negatywnej dla Skarżącego opinii psychologicznej z dnia [...] czerwca 2024 r.. podczas gdy wbrew temu co twierdzi Organ w zaskarżonym rozkazie personalnym, brak jest w zgromadzonym materiale dowodowym dowodów dających podstawę do czynienia Skarżącemu powyższego zarzutu jeśli się weźmie pod uwagę, iż Skarżący - jak wynika z opinii psychologicznej z dnia [...] lipca 2024 r. - powiedział o wszystkich istotnych elementach swojego życia zarówno zawodowego jak i rodzinnego, o które zapytał go psycholog, a także przedstawił potrzebę przeprowadzenia badania wskazując na próbę zwolnienia go ze służby w organach bezpieczeństwa państwa i wyznaczając zakres tego badania, które stanowiły pytania diagnostyczne zawarte w pkt 1-4 str. 1 opinii oraz dodatkowo Skarżący udostępnił temu psychologowi posiadaną ze swojej sprawy rodzinnej opinię psychologiczną z dnia [...] lipca 2024 r., dlatego też twierdzenie Organu o zatajeniu przed psychologiem ww. informacji jest tylko gołosłownym, niepopartym niczym kolejnym nieuprawnionym twierdzeniem Organu, tym bardziej, że w obrocie prawnym nie funkcjonowała wówczas i obecnie opinia psychologiczna negatywna dla Skarżącego, a Organ miał możliwość dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z przesłuchania Skarżącego w charakterze strony oraz z zeznań świadka w osobie znanego z imienia i nazwiska psychologa, oraz dokładnym adresem pod, którym wykonywał on usługi psychologiczne, aby tę okoliczność zweryfikować, przy uwzględnieniu, iż dokument datowany na [...] czerwca 2024 r. bezpodstawnie nazywany przez Organ opinią psychologiczną jest dokumentem niejawnym (co wbrew twierdzeniu Organu ograniczało swobodę opowiadania o nim w kontekście grożącej odpowiedzialności karnej), sporządzonym na podstawie bezprawnie przeprowadzonego w dniach [...] maja 2024 r. przez nieznana Skarżącemu osobę, rzekomo psychologa, z którą Skarżący miał pierwszy i jedyny kontakt podczas badania przeprowadzonego w dniach [...] maja 2024 r
g) art, 7, art. 77 § 1 i art, 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez bezpodstawne i błędne samodzielne ustalenie przez Organ nie posiadający wiadomości specjalnych z zakresu psychologii rzekomej korelacji pomiędzy dokumentem datowanym na dzień [...] czerwca 2024 r. a opinią psychologiczną z dnia [...]lipca 2024 r.,
h) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez bezpodstawne i błędne stwierdzenie w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego, że Skarżący oraz jego pełnomocnik nie przedstawili konkretnych zarzutów względem dokumentu datowanego na dzień [...] czerwca, podczas gdy zarzuty te zostały przedstawione już w pierwszym niejawnym piśmie sporządzonym w siedzibie Organu, a dotyczące wskazanych w nim rzekomych twierdzeń Skarżącego przedstawionych wybiórczo w tym dokumencie, w sposób wyrwany z kontekstu danej wypowiedzi, co jest typowe w tej sprawie, gdyż dokładnie analogiczny mechanizm zastosował Organ w odniesieniu do ww. fragmentów opinii psychologicznej z dnia [...] lipca 2024 r., co powoduje, iż powyższe twierdzenia Organu pozostają w sprzeczności ze złożonymi w sprawie pismami oraz środkami zaskarżenia, w tym wnioskami dowodowymi i zawartymi w nich twierdzeniami;
i) art. 107 pkt 3 k.p.k. poprzez wadliwe oznaczenie strony w zaskarżonym rozkazie personalnym i skierowanie zaskarżonego rozkazu personalnego do osoby o nr PESEL, który nie jest nr PESEL Skarżącego,
j) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego rozkazu personalnego, które nie spełnia wymogów w zakresie uzasadnienia faktycznego, jak również prawnego, albowiem organ nie ustalił w sposób należyty stanu faktycznego, opierając swoje ustalenia na dowodzie nielegalnym, ponieważ sprzecznym z prawem, a także na dowodzie niefachowym, nielogicznym i niekompletnym, co oznacza, że Organ nie wskazał jakichkolwiek podstaw faktycznych zaskarżonego rozkazu personalnego, a także nie wyjaśnił w sposób należyty podstawy prawnej, poprzez całkowicie niezasadne i bardzo ogólnikowe odniesienie się do podniesionych przez Skarżącego twierdzeń i zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz jego uzupełnieniu, a także w piśmie z dnia 20 września 2024 r.
Strona skarżąca w treści uzasadnienia niniejszej skargi podniosła, że w niniejszej sprawie doszło do kwalifikowanego naruszenia prawa materialnego z uwagi na fakt, że organ wydając zaskarżony i poprzedzający go rozkaz personalny powołał się na przepis art. 19 ust. 2 pkt 6 ustawy pragmatycznej, wskazując istnienie przeciwskazań psychologicznych do dalszego pełnienia służby w SWW przez Skarżącego na podstawie opinii psychologicznej z dnia [...] czerwca 2024 r. Zdaniem strony skarżącej brak jest podstaw do twierdzenia, że w ogóle mamy do czynienia z opinia psychologiczną, a po drugie brak było podstaw prawnych do skierowania skarżącego na badanie psychologiczne i w związku z powyższym należy uznać sporządzony dokument jako sprzeczny z prawem za nielegalny. Ponadto, podniesiono, że nie jest wiadome kto sporządził niniejszą opinię psychologiczną, z uwagi na to, że nie wynika to ani z jej treści, ani złożonego pod nią znaku graficznego, którego zdaniem strony skarżącej nie można uznać za podpis.
Strona skarżąca ponadto podniosła, że poza określonym w art. 4a ust. 1 ustawy przypadkiem skierowania przez Szefa SWW funkcjonariusza na badania psychologiczne, Szef SWW nie ma podstaw prawnych do skierowania funkcjonariusza tej służby na badanie psychologiczne i jednocześnie zaznaczył, że badania psychologiczne, przeprowadzane w przypadku, o którym mowa w art. 4a ust. 1 ustawy, może przeprowadzić wyłącznie komisja lekarska. Zatem, funkcjonariusz może zostać poddany badaniu psychologicznemu wyłącznie na zlecenie komisji lekarskiej w związku z orzekaniem w zakresie wskazanym w art. 18 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy.
W treści uzasadnienia skargi wskazano również, że zwolnienie funkcjonariusza SWW ze służby na podstawie wyników badania psychologicznego, jest możliwe tylko w przypadku, gdy badanie psychologiczne przeprowadzone przez właściwą komisję lekarską będzie stanowiło podstawę do wydania orzeczenia o niezdolności do służby w SWW. Jak twierdzi strona skarżąca, Skarżący legitymuje się ważnym orzeczeniem komisji lekarskiej o zdolności do służby w SWW, dlatego też brak było podstaw faktycznych do wydania zaskarżonego rozkazu personalnego oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego z dnia [...] lipca 2024 r.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów procesowych, strona skarżąca wskazała, że w świetle okoliczności niniejszej sprawy doszło do rażącego naruszania podstawowych zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a., tj. zasadę legalizmu, zasadę prawdy obiektywnej i zasadę pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej, w tym zasadę bezstronności i równości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości jako bezzasadnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
zgodnie z treścią przepisu art.1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr.153, poz.1269 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowy rozkaz personalny według powyższych kryteriów, uznać należało, iż powinien zostać wyeliminowany z obrotu prawnego jako wadliwy.
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego,
czy organ procedując, poruszał się w granicach dopuszczalnych przez prawo.
Rozważania w tym zakresie rozpocząć należało od najdalej idącego zarzutu skargi, dotyczącego możliwości skierowania strony na badania psychologiczne w celu ustalenia posiadania przez funkcjonariusza predyspozycji do pełnienia służby.
W ocenie tut. Sądu organ miał prawną możliwość podjęcia decyzji w powyższym zakresie. Uprawnienie takie wynika wprost z § 8 Zarządzenia nr. [...] Szefa Służby Wywiadu Wojskowego z dnia [...] października 2018r. w sprawie badań psychologicznych (akt został opatrzony klauzulą niejawności-znajduje się w niejawnych aktach administracyjnych niniejszego postępowania).
Przywołane Zarządzenie zostało zaś wydane w ramach upoważnienia ustawowego sformułowanego w art.20 ust.3 ustawy o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego i Wywiadu Wojskowego. Ta zaś norma prawna odnosi się wprost do materii wykonywania zadań w służbach (w ich wnętrzu). Stąd, skoro funkcjonariuszem służby może zostać tylko osoba legitymująca się m.in. predyspozycjami psychicznymi do jej pełnienia, to oczywistym jest, ze Szefowie służb mogą a wręcz muszą określać wewnętrzne sposoby weryfikacji posiadania przez funkcjonariuszy, ściśle określonych, unikalnych cech umożliwiających im pełnienie służby. Nadmienić w tym miejscu należy również, iż omawiane Zarządzenie funkcjonuje w służbie wywiadu już od niemal siedmiu lat i przez cały ten czas nie została skutecznie zakwestionowana możliwość jego wydania w oparciu o przywołany przepis art. 20 ust. 3 co można oceniać ze wszech miar pozytywnie z punktu widzenia ciągłości instytucjonalnej kluczowych dla bezpieczeństwa Państwa podmiotów.
Omawiając materię możliwości badania przez Szefa służby, faktu posiadania przez funkcjonariuszy predyspozycji psychicznych do pełnienia służby nie sposób nie wspomnieć też tego, że zasadą niepodlagającą jakimkolwiek wątpliwościom, jest konieczność posiadania takich predyspozycji zarówno przez funkcjonariuszy w służbie jak i przez kandydatów do niej. Powyższa zasada jest oczywista, choćby z punktu widzenia nadzwyczajnego znaczenia dla dobra i bezpieczeństwa Państwa polskiego, efektów działania Służby Wywiadu Wojskowego.
Jedynym skutecznym i najbardziej obiektywnym dowodem na posiadanie przez konkretną osobę owych specyficznych predyspozycji, jest opinia sporządzona przez psychologa. Ta zasada również nie budzi wątpliwości tut. Sądu. Oczywistym jest przecież, że najlepszą wiedzę na temat psychicznych walorów do pełnienia służby może posiadać osoba z wykształcenie psychologicznym.
Od warunku legitymowania się przez kandydata do służby opinią potwierdzającą predyspozycje psychiczne do służby, prawodawca dopuścił jeden wyjątek. Dał bowiem Szefowi służby uprawnienie do odstąpienia od poddania konkretnej osoby obowiązkowi omawianego badania. Wyjątek ten – jak każde odstępstwo od generalnej zasady – w myśl zasad prawidłowej legislacji może być odkodowywany wyłącznie w sposób wąski, a wręcz zawężający. Nadto nie sposób tracić z pola widzenia tego, iż powyższy wyjątek dotyczy wyłącznie kwestii o charakterze dowodowym. Prawodawca dopuścił przecież możliwość odstąpienia od badania posiadania predyspozycji psychicznych do służby a nie od obowiązku posiadania samych predyspozycji. Stąd danie Szefowi służby prawa do ograniczenia postępowania dowodowego na etapie postępowania rekrutacyjnego, nie może być utożsamiane z zakazem weryfikacji w trakcie pełnienia służby przez danego funkcjonariusza, faktu posiadania przez niego owych niezbędnych dla bycia w służbie cech.
Przyjęcie założenia przeciwnego, byłoby efektem dokonania wykładni rozszerzającej uprawnienia o charakterze wyjątkowym. Wykładnia taka byłaby więc niedopuszczalna z perspektywy zarówno zasad prawidłowej legislacji, zasad logicznego rozumowania jak i samej ratio legis omawianej regulacji.
W tym miejscu zasadnym jest tez dodanie tego, że żaden z przepisów ustawy pragmatycznej nie wyłącza możliwości skierowania funkcjonariusza pełniącego służbę, na badania potwierdzające posiadanie przez niego predyspozycji psychicznych do jej pełnienia. To zaś dodatkowo potwierdza wniosek o dopuszczalności dokonywania takiej weryfikacji przez Szefa służby.
Na marginesie zwrócić też należało uwagę na odrębność postępowania dotyczącego posiadania predyspozycji psychicznych do służby, od postępowania dotyczącego zdolności do służby potwierdzonej orzeczeniem właściwej Komisji lekarskiej. Gdyby taka odrębność nie istniała, zbędnym byłoby kreowanie przez prawodawcę uprawnienia dla Szefa służby do odstąpienia od badania faktu posiadania predyspozycji psychicznych do służby. Skoro jednak przepisy prawa dają Szefowi służby prawo do odstąpienia od sprawdzenia powyższych kwestii na etapie rekrutacji, nie wyłączając jednocześnie obowiązku posiadania przez kandydata do służby pozytywnego orzeczenia Komisji lekarskiej o zdolności do służby, to jest to równoznaczne z istnieniem dwóch odrębnych od siebie trybów weryfikacji posiadania cech niezbędnych do pełnienia określonej służby.
Niezależnie od powyższego, przy rozpoznawaniu skargi zbędnym było odnoszenie się do kwestii posiadania przez stronę orzeczenia Komisji lekarskiej potwierdzającego zdolność do służby. Ta materia wykraczała bowiem poza ramy przedmiotowe sprawy. Skoro przedmiotem rozstrzygnięcia objętego skargą, było zwolnienie funkcjonariusza ze służby z uwagi na ważny jej interes a nie z uwagi na niezdolność do jej pełnienia, kwestia zdolności do służby potwierdzona orzeczeniem Komisji lekarskiej nie mogła być uczyniona przedmiotem weryfikacji w niniejszym postępowaniu a w efekcie pozostawała bez wpływu na rozstrzygnięcie.
W sytuacji gdy Sąd administracyjny uznał, że prawnie dopuszczalnym było poddanie skarżącego weryfikacji pod kątem posiadania przez niego predyspozycji psychicznych do pełnienia służby, kolejną kwestią wymagającą badania była ocena tego, czy materiał dowodowy zgromadzony w sprawie potwierdza fakt braku owych predyspozycji po stronie funkcjonariusza.
W ocenie tut. Sądu, na w/postawione pytanie należało udzielić negatywnej odpowiedzi. Wbrew twierdzeniom organu, dokumentowi obrazującemu badanie psychologiczne strony (na którym to dokumencie organ oparł swoje rozstrzygnięcie), nie sposób przypisać cech opinii psychologicznej. Dokument ten nie posiada bowiem elementów mogących świadczyć o tym, że jego autorem była osoba wykonująca zawód psychologa. Mało tego – nie zawiera nawet elementów pozwalających na jakąkolwiek identyfikację osoby która go sporządziła.
W związku z powyższym Sąd administracyjny został pozbawiony możliwości weryfikacji kluczowego dla rozstrzygnięcia sprawy dowodu. Nie mogąc ustalić tego, czy omawiany dokument został sporządzony przez osobę uprawnioną tj. posiadającą wykształcenie psychologiczne, nie może w konsekwencji ustalić tego, czy istnieje podstawa faktyczna do wydania skarżonego rozstrzygnięcia.
Omawianych wątpliwości nie mogą skutecznie rozwiać zapewnienia organu artykułowane zarówno w rozstrzygnięciu jak i odpowiedzi na skargę, że skarżony rozkaz personalny został sporządzony przez psychologa.
Wątpliwości tych nie rozwiewa również oświadczenie znajdujące się na karcie 100 akt administracyjnych. W postępowaniu sądowym to wyłącznie Sąd jest uprawniony do weryfikacji dowodów zebranych w sprawie przez organ. Żaden inny podmiot, a zwłaszcza organ czy jego pracownik, nie mogą w tym obowiązku wyręczyć Sądu. Stąd zapewnienia organu i jego pracownika, nie mają żadnego wpływu na rozstrzygnięcie.
Wbrew sugestiom organu, braku opatrzenia omawianej opinii psychologicznej elementami umożliwiającymi weryfikację jej pochodzenia, nie może skutecznie usprawiedliwić norma art. 39 ustawy o SKW i SWW. Przepis ten wiąże bowiem konieczność ochrony konkretnych danych, ale wyłącznie z wykonywaniem celów realizowanych przez SKW i SWW (celów do realizacji których zostały powołane owe służby o czym świadczy odwołanie do "zadań" czy "czynności operacyjno-rozpoznawczych") a nie z prowadzeniem polityki kadrowej czy postępowania kwalifikacyjnego dla obecnych czy przyszłych funkcjonariuszy.
Niezależnie od powyższego, brak opatrzenia spornej opinii elementami pozwalającymi na identyfikacje jej autora , pozostaje w jawnej sprzeczności z obowiązkami sformułowanymi przez prawodawcę w § 12 ust. 2 pkt. 6 oraz obowiązkami związanymi z poufnością opinii psychologicznej i materią jej przechowywania, a określonymi w Zarządzeniu nr. [...] Szefa Służby Wywiadu Wojskowego z dnia [...] października 2018r. w sprawie badań psychologicznych tj. Zarządzeniu stanowiącym podstawę skierowania funkcjonariusza na badanie psychologiczne. To zaś dodatkowo świadczy o tym, że organ procedując w sprawie nie zebrał w sposób pełny materiału dowodowego na którym się oparł przy orzekaniu.
W świetle powyższego, nie mogąc stwierdzić ponad wszelką wątpliwość tego, że faktyczną podstawą wydania skarżonego rozkazu personalnego jest istotnie opinia psychologiczna, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w pkt. 1 wyroku na podstawie art.145 § 1 pkt. 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024r. poz.935).
O kosztach rozstrzygnięto stosownie do dyspozycji art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz.935).
Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobligowany do uzupełnienia materiału dowodowego w zakresie uszczegółowionym w powyższych rozważaniach Sądu, aby możliwym była weryfikacja pochodzenia dowodu w postaci opinii psychologicznej. Do pozostałych zarzutów skargi tut. Sąd nie odnosił się, gdyż na obecnym etapie postępowania i w związku podstawą wydanego wyroku, byłoby to działaniem przedwczesnym.