II SA/WA 1985/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2025-04-01
NSAAdministracyjneŚredniawsa
informacja publicznaniewykonanie wyrokugrzywnasąd administracyjnyochrona środowiskaodpady niebezpieczneskargabezczynność organuPPSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska grzywnę za niewykonanie w terminie wyroku zobowiązującego do udostępnienia informacji publicznej.

Stowarzyszenie Instytut [...] złożyło skargę na niewykonanie przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ) wyroku WSA z 2023 r., który zobowiązywał go do udostępnienia informacji publicznej dotyczącej inwentaryzacji składowisk odpadów niebezpiecznych. Pomimo wyroku NSA oddalającego skargę kasacyjną GIOŚ, organ nie udostępnił informacji w wyznaczonym terminie, co skutkowało wniesieniem przez Stowarzyszenie skargi na niewykonanie wyroku. WSA uznał skargę za zasadną i wymierzył GIOŚ grzywnę w wysokości 500 zł za zwłokę w wykonaniu wyroku, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Sprawa dotyczy skargi Stowarzyszenia Instytut [...] na niewykonanie przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (GIOŚ) wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2023 r. (sygn. akt II SAB/Wa 165/22). Wyrok ten zobowiązywał GIOŚ do rozpatrzenia wniosku Stowarzyszenia z grudnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej inwentaryzacji terenów byłych lub nielegalnych składowisk odpadów niebezpiecznych w terminie czternastu dni od doręczenia odpisu prawomocnego wyroku. GIOŚ wielokrotnie odmawiał udostępnienia informacji, uznając ją za dokument wewnętrzny, niepodlegający ustawie o dostępie do informacji publicznej. Po kolejnych postępowaniach sądowych, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 7 grudnia 2023 r. oddalił skargę kasacyjną GIOŚ. Pomimo doręczenia wyroku NSA w lutym 2024 r., GIOŚ nie wykonał wyroku WSA w wyznaczonym terminie. Stowarzyszenie wezwało organ do wykonania wyroku, a następnie wniosło skargę na jego niewykonanie, domagając się wymierzenia grzywny na podstawie art. 154 PPSA. WSA w Warszawie uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że GIOŚ nie wykonał wyroku w terminie. Sąd wymierzył GIOŚ grzywnę w wysokości 500 zł, podkreślając jej dyscyplinującą i represyjną funkcję. Jednocześnie sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę, że zwłoka nie była znaczna i organ podjął czynności zmierzające do załatwienia sprawy po upływie terminu. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ podlega karze grzywny, jeśli po pisemnym wezwaniu do wykonania wyroku nadal pozostaje w bezczynności.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że GIOŚ nie wykonał wyroku WSA w terminie, co uzasadnia wymierzenie grzywny na podstawie art. 154 PPSA. Grzywna ma charakter dyscyplinujący i represyjny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (18)

Główne

p.p.s.a. art. 154 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 154 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 14

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 16 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.o.i.n. art. 5 § 1

Ustawa o ochronie informacji niejawnych

u.o.i.n. art. 5 § 4

Ustawa o ochronie informacji niejawnych

k.p.a. art. 35

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 36

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 37

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 149 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 149 § 1a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewykonanie przez GIOŚ wyroku WSA w terminie. Spełnienie przez skarżącego warunku pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku przed wniesieniem skargi.

Odrzucone argumenty

Argumentacja GIOŚ o niepublicznym charakterze wnioskowanej informacji. Argumentacja GIOŚ o braku rażącego naruszenia prawa przez bezczynność.

Godne uwagi sformułowania

środki przewidziane w art. 154 p.p.s.a. mają na celu ukaranie organu oraz jego dyscyplinowanie Celem skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku sądu stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przymuszenie organu do działania w sytuacji, gdy ignoruje on orzeczenie sądu niewykonanie wyroku oznacza pozostawanie przez organ w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego termin do załatwienia sprawy wyznaczony przez sąd w wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność lub przewlekłość postępowania jest terminem odrębnym, dodatkowym w stosunku do terminów przewidzianych w przepisach art. 35 Kpa., tym samym też nie podlega przedłużeniu w trybie art. 36 Kpa. Wymierzając na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. grzywnę w takiej kwocie, Sąd miał na uwadze jej dyscyplinującą funkcję oraz zawarty w niej też element represyjny, stanowiący w istocie "sankcję" za zignorowanie przez organ orzeczenia sądowego

Skład orzekający

Danuta Kania

przewodniczący

Izabela Głowacka-Klimas

sprawozdawca

Arkadiusz Koziarski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących niewykonania wyroków sądów administracyjnych i wymierzania grzywien organom administracji publicznej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niewykonania wyroku w sprawie dostępu do informacji publicznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje mechanizmy egzekwowania wyroków sądów administracyjnych i konsekwencje dla organów administracji publicznej, które nie wykonują swoich obowiązków. Jest to istotne dla prawników procesowych i obywateli walczących o dostęp do informacji.

Grzywna dla GIOŚ za ignorowanie wyroku sądu: jak egzekwować dostęp do informacji publicznej?

Dane finansowe

WPS: 500 PLN

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1985/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-04-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-12-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Arkadiusz Koziarski.
Danuta Kania /przewodniczący/
Izabela Głowacka-Klimas /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Skarżony organ
Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku
Orzeczono o wymierzeniu grzywny za niewykonanie wyroku-art. 154 PoPPSA
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, , Protokolant specjalista Monika Gieroń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia Instytutu [...] z siedzibą w [...] na niewykonanie przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2023 r. sygn. akt II SAB/Wa 165/22 1. wymierza Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska grzywnę w wysokości 500 (słownie: pięćset) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Głównego Inspektora Ochrony Środowiska w wykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2023 r. sygn. akt II SAB/Wa 165/22 nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz Stowarzyszenia Instytutu [...] z siedzibą w [...] kwotę 680 (słownie: sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 22 lutego
2023 r., sygn. akt II SAB/Wa 165/22, zobowiązał Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (zwany dalej "GIOŚ" lub "Organ") do rozpatrzenia wniosku Stowarzyszenia Instytut [...] z siedzibą
w [...] (Skarżący, Stowarzyszenie) z dnia [...] grudnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie czternastu dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi (pkt 1); stwierdził, że bezczynność Głównego Inspektora Ochrony Środowiska nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2); zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego (pkt 3).
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:
Stowarzyszenie Instytut [...] z siedzibą
w [...] w piśmie z dnia [...] grudnia 2020 r. wystąpiło do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o udostępnienie informacji publicznej, tj. inwentaryzacji terenów byłych lub nielegalnych składowisk odpadów niebezpiecznych (tzw. bomb ekologicznych), o której mówił w dniu 15 grudnia 2020 r. podczas posiedzenia sejmowej Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa sekretarz stanu w Ministerstwie Środowiska Klimatu i Środowiska, wraz z dokładnymi adresami miejsc składowania tych odpadów.
Organ w piśmie z dnia 28 stycznia 2021 r., odwołując się do treści art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej "u.d.i.p"), stwierdził, że nie każdy przejaw działalności organu administracji publicznej i nie każdy wytworzony przez niego dokument zawiera informację publiczną, która podlega udostępnieniu w oparciu o przepisy u.d.i.p.
W konsekwencji, część dokumentów służących jedynie potrzebom podmiotu zobowiązanego, pomimo że jest związana z jego działalnością, określanych jako dokumenty wewnętrzne, nie jest informacją publiczną i nie podlega ujawnieniu. Tak więc skoro wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej, to nie podlega udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w u.d.i.p..
Następnie w dniu 10 lutego 2021 r. Stowarzyszenie wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Organu w rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] grudnia 2020 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia
28 lipca 2021 r., sygn. akt IV SAB/Wa 554/21, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Stowarzyszenia zobowiązał GIOŚ do rozpoznania wniosku Stowarzyszenia z dnia [...] grudnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie dwóch tygodni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że bezczynność, o której mowa w punkcie 1 wyroku nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Zdaniem Sądu I instancji, Organ nie udostępnił żądanych informacji ani też nie odmówił jej udostępnienia w formie decyzji administracyjnej, po czym stwierdził, że wynikają z tego dwa wnioski. Po pierwsze, wystąpiła w sprawie bezczynność, bowiem do dnia rozpatrzenia sprawy Organ nie wydał decyzji, jednocześnie pismem z dnia [...] stycznia 2021 r. o lakonicznej treści, odmówił udostępnienia wnioskowanych informacji, powołując się na fakt, że nie zaklasyfikował ich jako informacji publicznej i nie wyjaśniając tego stanowiska. Wobec natomiast braku uzasadnienia, zdaniem Sądu de facto Organ nie przyjął żadnego z przewidzianych przepisami rozwiązań. Sąd stwierdził także, że nie może również przyjąć, iż wskazane pismo jest decyzją administracyjną. Po pierwsze dlatego, że nie zawiera wszystkich prawem wymaganych elementów. Po drugie, pismem stwierdzono, że wnioskowane informacje nie są informacją publiczną, a przepisy u.d.i.p. nie przewidują w takim przypadku działania organu w formie decyzji administracyjnej.
Po zwrocie akt sprawy, Organ - w odpowiedzi na wniosek z dnia [...] grudnia 2020 r. - skierował do Stowarzyszenia pismo z dnia 6 grudnia 2021 r., w którym ponownie stwierdził, że nie każdy przejaw działalności organu administracji publicznej i nie każdy wytworzony przez niego dokument zawiera informację publiczną, która podlega udostępnieniu w oparciu o przepisy u.d.i.p. W konsekwencji, część dokumentów służących jedynie potrzebom podmiotu zobowiązanego, pomimo że jest związana z jego działalnością, określanych jako dokumenty wewnętrzne, nie jest informacją publiczną i nie podlega ujawnieniu. W ocenie Organu wnioskowane informacje w postaci listy miejsc nielegalnego gromadzenia odpadów niebezpiecznych wraz ze wskazaniem dokładnych adresów nie stanowią informacji publicznej, o której mowa w art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 2 u.d.i.p, ponieważ nie są dokumentami urzędowymi, lecz wewnętrznymi, których nie zalicza się do informacji publicznej. GIOŚ wskazał, że informacje na temat miejsc nagromadzenia odpadów pozyskiwane są przez wojewódzkich inspektorów ochrony środowiska w ramach działań kontrolnych prowadzonych zgodnie z posiadanymi kompetencjami określonymi w ustawie o Inspekcji Ochrony Środowiska. Kwestia przekazywania do GIOŚ informacji na temat miejsc nagromadzenia odpadów nie stanowi ustawowego obowiązku nałożonego na wojewódzkich inspektorów ochrony środowiska. Aktualne przepisy nie zobowiązują również do prowadzenia wykazów czy gromadzenia danych w tym zakresie. Pozyskiwane dane wykorzystywane są wyłącznie na potrzeby wewnętrzne. Nadmienił, że wojewódzcy inspektorzy ochrony środowiska, kierując się własnym uznaniem, przekazują mu dane w tym zakresie, a zatem informacje te są niepełne i nie stanowią informacji na temat wszystkich miejsc nagromadzenia odpadów w kraju. Tym samym, informacje przekazywane przez wojewódzkich inspektorów ochrony środowiska, o których udostępnienie wnosi Skarżący, posiadają charakter roboczy. Służą wymianie informacji, zgromadzeniu niezbędnych materiałów, uzgadnianiu poglądów i stanowisk. Nie są jednak wyrazem stanowiska Organu, wobec czego nie stanowią informacji publicznej. W konkluzji podkreślono, że lista miejsc nagromadzenia odpadów niebezpiecznych wraz z podaniem dokładnych adresów posiada cechy dokumentu wewnętrznego. Dane te służą jedynie wymianie informacji, zgromadzeniu niezbędnych materiałów. Analiza informacji sporządzonych przez wojewódzkich inspektorów ochrony środowiska może ewentualnie służyć w postępowaniu w konkretnej sprawie. W drodze u.d.i.p. niedopuszczalne jest natomiast pozyskiwanie informacji co do argumentów uzasadniających stanowisko przeciwnika procesowego.
Stowarzyszenie, w piśmie z dnia 4 stycznia 2022 r. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność GIOŚ w rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] grudnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w piśmie z dnia 6 grudnia 2021 r.
Powołanym na wstępie wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259; dalej jako "p.p.s.a."), uznał, że skarga jest zasadna.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył GIOŚ, zaskarżając go
w całości oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 grudnia 2023 r., sygn. akt III OSK 1300/23, oddalił skargę kasacyjną.
Wyrok wraz z aktami sprawy doręczono Organowi w dniu 12 lutego 2024 r.
Pismem z 28 lutego 2024 r. Skarżący wezwała Organ do wykonania powyższego wyroku. (data wpływu do Organu 4 marca 2024 r.)
GIOŚ pismem z [...] lutego 2024 r., znak: [...], w wykonaniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2023 r., sygn. akt III OSK 1300/23, udzielił Stowarzyszeniu odpowiedzi. Wyjaśnił, że zagadnienia, o których wypowiadał się sekretarz stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska zostały objęte materią ustawy z dnia 16 czerwca 2023 r. o wielkoobszarowych terenach zdegradowanych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1719), która weszła w życie w dniu 12 września 2023 r. Zgodnie z załącznikiem do ww. ustawy wielkoobszarowymi terenami zdegradowanymi są: tereny Zakładów Chemicznych "[...]" w [...], tereny Zakładów Chemicznych "[...]" w [...], tereny Zakładów Chemicznych "[...]" w [...], tereny Zakładów Przemysłu Barwników "[...]" w [...], tereny Zakładów Włókien Chemicznych "[...]" w [...]. GIOŚ wskazał, że powyższe informacje stanowią odpowiedź na wniosek z dnia [...] grudnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej. Niemniej w przypadku, gdy Stowarzyszenie uzna, iż odpowiedź nie jest wyczerpująca, Organ prosi o doprecyzowanie przedmiotowego wniosku. Stowarzyszenie nie udzieliło wyjaśnień co do treści wniosku.
Stowarzyszenie pismem z 11 marca 2024 r., na podstawie art. 37 § 3 ust. 2 Kpa., wniosło do GIOŚ ponaglenie na przewlekłość Organu.
W dniu 14 marca 2024 r. (data wpływu do GIOŚ - 19 marca 2024 r.) Stowarzyszenie wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność GIOŚ, w zakresie wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2023 r., sygn. akt II SAB/Wa 165/22 w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] grudnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej.
Stowarzyszenie zarzuciło Organowi naruszenie prawa materialnego,
a mianowicie art. 1 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a
w zw. z art. 14 u.d.i.p., poprzez nieudostępnienie informacji publicznej w zakresie objętym wnioskiem z dnia 30 grudnia 2020 r. zgodnie z zobowiązaniem nałożonym na Organ przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 lutego 2023 r., sygn. akt II SAB/Wa 165/22.
Mając powyższe na uwadze Stowarzyszenie wniosło o:
I. zobowiązanie GIOŚ do rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2020 r. poprzez udostępnienie Skarżącemu inwentaryzacji terenów byłych lub nielegalnych składowisk odpadów niebezpiecznych (tzw. bomb ekologicznych), która została wskazana podczas prac sejmowej Komisji Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa w dniu 15 grudnia 2020 r. przez sekretarza stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska wraz z dokładnymi adresami miejsc składowania tych odpadów;
II. stwierdzenie, że bezczynność GIOŚ nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa;
III. zasadzenie od Organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych powiększonych o kwotę 17 złotych tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
W uzasadnieniu skargi rozwinął poszczególne jej zarzuty.
Odpowiadając na ponaglenie Organ pismem z [...] marca 2024 r., znak: [...] wyjaśnił, że doręczenie odpisu prawomocnego wyroku z dnia 22 lutego 2023 r., sygn. akt II SAB/Wa 165/22 wraz ze stwierdzeniem daty jego prawomocności i uzasadnieniem w sprawie ze skargi Stowarzyszenia oraz akt sprawy do GIOŚ nastąpiło w dniu 12 lutego 2024 r. Ponadto GIOŚ wskazał, że postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej nie toczy się, poza wyjątkami wyraźnie wskazanymi u.d.i.p., w trybie unormowanym w Kpa., która w art. 37 Kpa. reguluje instytucję ponaglenia. U.d.i.p., która jest ustawą szczególną, regulującą w sposób kompleksowy kwestie związane z prawem dostępu do informacji publicznej, tego rodzaju środka zaskarżenia nie przewiduje. Zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. przepisy Kpa. stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. W związku z tym przepisy Kpa. nie mają zastosowania w zakresie pozostałych czynności podejmowanych przez organ na podstawie przepisów u.d.i.p., w tym do czynności materialno-technicznych.
Następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2024 r., znak: [...], GIOŚ, działając na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 5 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U.
z 2023 r. poz. 756 ze zm.), odmówił Stowarzyszeniu udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że wnioskowany wykaz został włączony do zbioru dokumentów objętych klauzulą "zastrzeżone" w rozumieniu art. 5 ust. 4 ustawy o ochronie informacji niejawnych. Przesłanką uzasadniającą nadanie sprawie klauzuli tajności była w szczególności okoliczność, że nieuprawnione ujawnienie szczegółowych informacji, które są w jej ramach przetwarzane, może mieć szkodliwy wpływ na wykonywanie zadań przez organy władzy publicznej, w tym służby porządku publicznego, uprawnionych do wykrywania sprawców przestępstw i wykroczeń.
W odpowiedzi na skargę dnia 9 kwietnia 2024 r. organ wniósł o jej oddalenie.
Pismem z 13 września 2024 r., w wykonaniu wezwania Sądu, Skarżący sprecyzował skargę, wskazując, że dotyczy ona niewykonania wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z dnia 22 lutego 2023 r., sygn. akt II SAB/Wa 165/22. Skarżący wskazał, że domaga się na podstawie art. 154 p.p.s.a. wymierzenia organowi grzywny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 p.p.s.a.).
Wniesiona w niniejszej sprawie skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Podstawą prawną jej rozpoznania jest art. 154 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że
w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Zgodnie z art. 154 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Z przepisu tego wynika, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia organowi grzywny. Ustawodawca formułuje zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 p.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.
W niniejszej sprawie Skarżący spełnił wskazany w art. 154 § 1 p.p.s.a. warunek dopuszczalności wniesienia przedmiotowej skargi na niewykonanie wyroku, czyniąc to skierowanym do organu pisemnym wezwaniem z dnia 28 lutego 2024 r., czemu zresztą organ administracji nie zaprzecza.
Przystępując natomiast do oceny, czy GIOŚ pozostawał w bezczynności
w wykonaniu prawomocnego wyroku, w pierwszej kolejności trzeba wskazać na poglądy wyrażone w literaturze prawa i orzecznictwie sądowym, dotyczące wykładni art. 154 p.p.s.a., które skład orzekający w pełni podziela. Podkreśla się tam (por.: Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VII, WKP 2018), że środki przewidziane w art. 154 p.p.s.a. mają na celu ukaranie organu oraz jego dyscyplinowanie, a w określonej sytuacji wydanie rozstrzygnięcia (o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku) za organ. Celem skargi na niewykonanie prawomocnego wyroku sądu stwierdzającego bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przymuszenie organu do działania w sytuacji, gdy ignoruje on orzeczenie sądu i nie podejmuje czynności, do których został przez sąd zobowiązany. W konsekwencji, niewykonanie wyroku oznacza pozostawanie przez organ w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (zob. wyrok NSA z dnia 30 maja 2001 r., sygn. akt II SA 2015/00). Niewykonaniem wyroku jest również sytuacja, gdy rozstrzygnięcie organu - bez względu na jego treść i zakres poprzedzającego go postępowania - nie zostało wydane, bądź nie podjęto innych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Niewykonanie wyroku, o jakim mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., ma miejsce także wtedy, gdy organ wprawdzie wykonał wyrok, lecz z przekroczeniem wyznaczonego terminu. Stwierdzenie powyższej okoliczności następuje zaś zawsze według stanu na dzień wniesienia skargi (por. wyrok WSA w Łodzi z 24 maja 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 278/17).
Z akt niniejszej sprawy wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 22 lutego 2023 r. wydanym w sprawie
o sygn. akt II SAB/Wa 165/22, zobowiązał GIOŚ do rozpatrzenia wniosku Stowarzyszenia z dnia [...] grudnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej
w terminie czternastu dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz
z aktami administracyjnymi
Akta administracyjne sprawy z odpisem prawomocnego wyroku były doręczone GIOŚ w dniu 12 lutego 2024 r., a zatem organ zobligowany był rozstrzygnąć sprawę najpóźniej z dniem 26 lutego 2024 r.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę stoi na stanowisku (zgodnym z poglądem Z. Żukowskiego wyrażonym w glosie do postanowienia NSA z dnia 12 maja 1998 r., sygn. akt IV SA 1317/96, publ.: OSP 1999/3, poz. 57), że termin do załatwienia sprawy wyznaczony przez sąd w wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność lub przewlekłość postępowania jest terminem odrębnym, dodatkowym w stosunku do terminów przewidzianych w przepisach art. 35 Kpa., tym samym też nie podlega przedłużeniu w trybie art. 36 Kpa..
W niniejszej sprawie GIOŚ nie rozpatrzył wniosku Skarżącego z [...] grudnia 2020 r. o udzielenie informacji publicznej w terminie wyznaczonym w ww. wyroku.
Z akt administracyjnych wynika, że pierwszą czynnością dokonaną przez Organ było pismo z 27 lutego 2024 r., które w ocenie Sądu nie stanowiło odpowiedzi na wniosek, czynności zmierzające do załatwienia wniosku Skarżącego (tj. wykonania punktu 1. sentencji prawomocnego wyroku) organ podjął dopiero w dniu 2 kwietnia 2024 r., wydając decyzje o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
W konsekwencji Organ do dnia 26 lutego 2024 r. nie rozpoznał wniosku Skarżącego o udzielenie informacji publicznej. Z powyższego jednoznacznie zatem wynika, że GIOŚ nie wykonał w określonym terminie prawomocnego wyroku tutejszego Sądu z dnia 22 lutego 2023 r. (sygn. akt II SAB/Wa 165/22) w zakresie punktu 1. jego sentencji.
Wskazanie przez sąd administracyjny w trybie art. 149 p.p.s.a. terminu załatwienia sprawy jest elementem wyroku. Żaden przepis Kpa. czy p.p.s.a. nie nadaje organowi kompetencji do ingerowania i zmiany prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego przez przedłużenie terminu procedowania w sprawie. Doniosłość skutków prawomocnego wyroku musi rodzić po stronie organu obowiązek jego respektowania (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 kwietnia 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 42/24).
W tym miejscu należy podkreślić, że w razie stwierdzenia niewykonania przez organ wyroku i uwzględnienia wniesionej w tym przedmiocie skargi, nałożenie grzywny na organ jest obligatoryjne. W orzecznictwie przyjmuje się jednak, że o ile uwzględnienie skargi opartej na art. 154 § 1 p.p.s.a. obliguje sąd do wymierzenia grzywny, o tyle przy ustalaniu jej wysokości sąd winien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku, okres jaki upłynął od wniesienia skargi, fakt, czy po jej wniesieniu,
a przed rozpoznaniem sprawy, organ wykonał wyrok (zob. postanowienie NSA z dnia 14 września 2010 r., sygn. akt I OZ 675/10; wyrok NSA z dnia 1 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1166/10; postanowienie NSA z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt I OZ 719/11).
W zaistniałym stanie rzeczy - wobec przekroczenia terminu na rozpoznanie wniosku Skarżącego określonego w ww. wyroku - wniosek o wymierzenie organowi grzywny Sąd uznał za uzasadniony i wymierzył Organowi grzywnę w wysokości 500 złotych, o czym orzeczono w punkcie 1. sentencji wyroku.
Wymierzając na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. grzywnę w takiej kwocie, Sąd miał na uwadze jej dyscyplinującą funkcję oraz zawarty w niej też element represyjny, stanowiący w istocie "sankcję" za zignorowanie przez organ orzeczenia sądowego, jak też stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy wskazanego w wyroku, a także okoliczności, w jakich doszło do niezachowania tego terminu. Uwzględnił również, że jej wysokość mieści się w granicach określonych przez art. 154 § 6 p.p.s.a. Zaznaczenia wymaga, że choć Organ nie wykonał punktu 1. prawomocnego wyroku w wyznaczonym przez Sąd terminie, to jednak wyrok ten w omawianym zakresie został już wykonany (brak zatem potrzeby dyscyplinowania Organu do jego wykonania), zaś zwłoka w wykonaniu w tym zakresie wyroku wyniosła nieco ponad miesiąc, i nie była spowodowana całkowitą bezczynnością Organu (lekceważeniem nałożonych nań obowiązków) lecz w istocie kilkudniową zwłoką w podjęciu czynności mających na celu realizację wyroku.
W ocenie Sądu, mając na uwadze wskazane okoliczności sprawy, nałożona na Organ grzywna w wysokości 500 złotych w pełni spełnia swój sankcyjny charakter
w niniejszej sprawie.
Zgodnie z art. 154 § 2 zd. 2 p.p.s.a. sąd - w razie wniesienia skargi na niewykonanie wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania - stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu, bezczynność Organu w wykonaniu wskazanego wyroku nie miała miejsca
z rażącym naruszeniem prawa (art. 154 § 2 in fine p.p.s.a.), o czym orzeczono
w punkcie 2. sentencji niniejszego wyroku. Dokonując takiej oceny Sąd wziął pod uwagę wskazany wcześniej fakt, że zwłoka Organu w terminowym wykonaniu opisanej części wyroku z 22 lutego 2023 r. nie była w istocie znaczna, zaś spowodowana była w dużej mierze upływem czasu związanym z podjęciem koniecznych czynności do wydania decyzji w sprawie;
O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 3. sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a..

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI