II SA/Wa 1984/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-01-31
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
świadczenie w drodze wyjątkuZUSrentaumorzenie postępowaniaśmierć stronyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymicharakter osobisty świadczenia

WSA w Warszawie umorzył postępowanie w sprawie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku z powodu śmierci strony, gdyż świadczenie to miało charakter ściśle osobisty.

Skarżący R.G. wniósł skargę na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku. W trakcie postępowania sądowego skarżący zmarł. Sąd, powołując się na art. 161 § 1 pkt 2 PPSA, umorzył postępowanie, uznając, że świadczenie w drodze wyjątku ma charakter ściśle osobisty i wygasa z chwilą śmierci strony, nie przechodząc na spadkobierców.

Skarżący R.G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z lipca 2023 r. odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Sąd wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi oraz do ustosunkowania się do wniosku organu o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Żona skarżącego poinformowała o jego śmierci w listopadzie 2023 r. po ciężkiej chorobie, wskazując, że zmarły osierocił siedmioletnią córkę. Sąd uzyskał odpis aktu zgonu, który potwierdził śmierć skarżącego w listopadzie 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 i § 2 PPSA, umorzył postępowanie. Sąd uznał, że świadczenie w drodze wyjątku jest uprawnieniem o charakterze osobistym, które wygasa z chwilą śmierci osoby, której dotyczy, i nie przechodzi na spadkobierców ani nie wchodzi do masy spadkowej. Podkreślono, że interes córki zmarłego ma charakter jedynie faktyczny, a nie prawny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, postępowanie podlega umorzeniu, jeśli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, a świadczenie w drodze wyjątku ma taki charakter.

Uzasadnienie

Świadczenie w drodze wyjątku jest uprawnieniem o charakterze osobistym, które wygasa z chwilą śmierci osoby, której dotyczy, i nie przechodzi na spadkobierców.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

umorzono

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 161 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania.

p.p.s.a. art. 161 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 124 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.

u.e.r.f.u.s.

Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Świadczenie w drodze wyjątku jest uprawnieniem o charakterze osobistym i wygasa z chwilą śmierci osoby, której dotyczy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Świadczenie w drodze wyjątku ma charakter ściśle osobisty i wygasa z chwilą śmierci strony.

Godne uwagi sformułowania

świadczenie o charakterze osobistym wygasa z chwilą śmierci osoby, której dotyczy nie przechodzi na jej następców prawnych, nie wchodzi w skład spadku

Skład orzekający

Joanna Kruszewska-Grońska

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania w sprawach świadczeń o charakterze osobistym w przypadku śmierci strony."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie świadczeń o charakterze ściśle osobistym, gdzie brak jest interesu prawnego osób trzecich.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważną zasadę proceduralną dotyczącą skutków śmierci strony w postępowaniu administracyjnosądowym, szczególnie w kontekście świadczeń o charakterze osobistym.

Czy śmierć strony kończy postępowanie sądowe? Wyjaśniamy, kiedy świadczenie wygasa.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1984/23 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Kruszewska-Grońska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne
Umorzenie postępowania
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Umorzono postępowanie z art. 161 ustawy -PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 161 par. 1 pkt 2 i par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. G. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie
Uzasadnienie
Pismem z 12 września 2023 r. R. G. (dalej: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: "organ") z [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 października 2023 r., pismem z 7 grudnia 2023 r., wezwano skarżącego do usunięcia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie nr PESEL w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi oraz do ustosunkowania się w ww. terminie do wniosku organu (zawartego w odpowiedzi na skargę) o rozpoznanie niniejszej sprawy w trybie uproszczonym. Do powyższego wezwania doręczono odpis odpowiedzi na skargę. Odbiór tej korespondencji sądowej pokwitowała 13 grudnia 2023 r. – jako żona skarżącego – D. G., która w piśmie z 18 grudnia 2023 r. (nadanym w urzędzie pocztowym 21 grudnia 2023 r.) poinformowała o śmierci męża po ciężkiej chorobie w dniu [...] listopada 2023 r. Podniosła, że skarżący osierocił siedmioletnią córkę, która "też nie dostanie renty po zmarłym tacie".
Tutejszy Sąd zwrócił się do Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...] o przekazanie odpisu skróconego aktu zgonu skarżącego. Przedmiotowy dokument, który wpłynął do akt sądowych sprawy 19 stycznia 2024 r., wskazuje, iż skarżący zmarł [...] listopada 2023 r., będąc rozwiedzionym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. W myśl art. 161 § 2 p.p.s.a. postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym.
Świadczenie w drodze wyjątku, w trybie określonym przez ustawę z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1251 ze zm.), jest uprawnieniem o charakterze osobistym i wygasa z chwilą śmierci osoby, której dotyczy. Zatem nie przechodzi na jej następców prawnych, nie wchodzi w skład spadku po tej osobie.
Stosownie do art. 124 § 3 p.p.s.a. nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.
W niniejszej sprawie skarżący domagał się przyznania w drodze wyjątku renty z tytułu niezdolności do pracy, a więc świadczenia o charakterze osobistym, opartego na przesłance całkowitej niezdolności do pracy. W tego rodzaju sprawie interes córki skarżącego czy też innego członka jego rodziny ma charakter co najwyżej faktyczny, a nie prawny. Odnotować także wypada, że skarżący już nie żył na etapie wezwania go do usunięcia braku formalnego skargi.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 i § 2 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie umorzył postępowanie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI