II SA/Wa 1984/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę byłego żołnierza zawodowego na decyzję Ministra Obrony Narodowej utrzymującą w mocy odmowę stwierdzenia nieważności decyzji uchylającej przydział kwatery stałej.
Skarżący, były żołnierz zawodowy J.K., domagał się stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Obrony Narodowej, która utrzymała w mocy odmowę uchylenia decyzji uchylającej przydział kwatery stałej z 1995 r. Skarżący argumentował, że decyzja uchylająca przydział była wydana z rażącym naruszeniem prawa po 20 latach od pierwotnego przydziału. Sąd uznał jednak, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa, a decyzja z 2015 r. została wydana zgodnie z art. 155 k.p.a., ponieważ skarżący wyraził zgodę na uchylenie, a członkowie rodziny nie byli stronami postępowania w rozumieniu przepisów.
Sprawa dotyczyła skargi J.K., emerytowanego żołnierza zawodowego, na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2019 r., która utrzymała w mocy decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] kwietnia 2019 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW w Z. z dnia [...] grudnia 2015 r. Decyzja z 2015 r. uchyliła pierwotną decyzję Dowódcy Garnizonu G. z dnia [...] lipca 1995 r. o przydziale J.K. osobnej kwatery stałej. Skarżący zarzucił, że decyzja uchylająca przydział była wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ nastąpiło to po 20 latach, a stan faktyczny i prawny uległy zmianie. Podnosił również, że nie wszystkie strony postępowania zostały powiadomione. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 155 k.p.a., ostateczna decyzja może być uchylona za zgodą strony, jeśli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony, a przepisy szczególne się temu nie sprzeciwiają. W tej sprawie skarżący wyraził zgodę na uchylenie decyzji, a sąd uznał, że członkowie rodziny J.K. (była żona, córki) nie były stronami postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., ponieważ nie posiadały samodzielnych uprawnień do kwatery, a jedynie pochodne. Sąd podkreślił, że tożsamość sprawy administracyjnej w znaczeniu materialno-prawnym nie została naruszona, mimo zmian stanu faktycznego, ponieważ przedmiotem sprawy nadal był przydział kwatery dla żołnierza zawodowego. Sąd powołał się na różne orzecznictwo dotyczące stosowania art. 155 k.p.a. w sprawach kwaterunkowych, wskazując na niejednolitość poglądów, ale ostatecznie uznał, że decyzja Ministra Obrony Narodowej była prawidłowa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja uchylająca przydział kwatery stałej na podstawie art. 155 k.p.a. nie jest wydana z rażącym naruszeniem prawa, jeśli skarżący wyraził zgodę na uchylenie, a strony postępowania, które nie nabyły samodzielnych praw, nie musiały wyrażać zgody.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa, ponieważ skarżący wyraził zgodę na uchylenie decyzji o przydziale kwatery, a jego rodzina (była żona, córki) nie była stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., gdyż posiadała jedynie prawa pochodne. Stwierdzenie nieważności decyzji wymaga rażącego naruszenia prawa, a nie błędów w wykładni.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
k.p.a. art. 156 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Katalog zamknięty przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji; rażące naruszenie prawa jako przesłanka.
k.p.a. art. 155
Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji za zgodą strony, gdy przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia lub stwierdzenia nieważności zaskarżonego aktu.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 132
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 16 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych.
k.p.a. art. 28
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
u.z.s.z.
Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej
Ustawa szczególna, brak przeciwwskazań do uchylenia decyzji.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Decyzja Dyrektora AMW z 2015 r. uchylająca przydział kwatery z 1995 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa po 20 latach. Zmiana stanu faktycznego i prawnego po wydaniu pierwotnej decyzji o przydziale kwatery. Brak udziału wszystkich stron postępowania w procedurze uchylenia decyzji. Dyrektor AMW nie miał podstaw prawnych do uchylenia decyzji o przydziale kwatery w trybie art. 155 k.p.a. Decyzja z 2015 r. narusza prawo, pozbawiając byłego żołnierza prawa do kwatery.
Godne uwagi sformułowania
O rażącym naruszeniu prawa, jako przesłance stwierdzenia nieważności decyzji, można mówić tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność. Nie chodzi tu o przypadki błędów w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Przymiot strony w postępowaniu administracyjnym wynikać musi z określonego stosunku prawnego. Członkowie rodziny żołnierza nie mogą sobie rościć żadnych praw z decyzji przydziałowej, nie są bowiem bezpośrednim adresatem tego prawa. Zmiana stanu faktycznego, jaka nastąpiła po decyzji o przydziale kwatery stałej, w szczególności rozwiązanie małżeństwa z G. K., przejście skarżącego ze stanu służby czynnej na emeryturę wojskową i zaistnienie innych okoliczności - w ocenie strony było przeszkodą do wydania tej decyzji.
Skład orzekający
Joanna Kube
przewodniczący sprawozdawca
Danuta Kania
członek
Andrzej Góraj
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 155 k.p.a. w kontekście uchylania decyzji o przydziale kwater wojskowych, definicja strony postępowania w sprawach kwaterunkowych, pojęcie rażącego naruszenia prawa."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej materii kwater wojskowych i interpretacji art. 155 k.p.a. w kontekście praw pochodnych członków rodziny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii prawnej związanej z uchylaniem decyzji administracyjnych i definicją strony postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego. Choć stan faktyczny jest specyficzny, poruszane zagadnienia prawne mają szersze zastosowanie.
“Czy po 20 latach można uchylić decyzję o przydziale kwatery? Sąd wyjaśnia granice art. 155 k.p.a.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 1984/19 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2020-02-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-09-02 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Andrzej Góraj Danuta Kania Joanna Kube /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6191 Żołnierze zawodowi Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Sygn. powiązane III OSK 2891/21 - Wyrok NSA z 2023-11-22 Skarżony organ Minister Obrony Narodowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 256 art. 156 § 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Andrzej Góraj, Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Wiechowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2020 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Uzasadnienie Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2018 poz. 2096 ze zm.), dalej: k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego, dalej: "Prezes AMW" nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW w Z. nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., którą z kolei na podstawie art. 155 k.p.a. uchylono decyzję Dowódcy Garnizonu G. nr [...] z dnia [...] lipca 1995 r. o przydziale J. K. osobnej kwatery stałej nr [...] przy ul. D. [...] w G. J. K., decyzją Dowódcy Garnizonu G. z dnia [...] lipca 1995 r., jako emeryt wojskowy, otrzymał przydział osobnej kwatery stałej nr [...] przy ul. D. [...] w G., w której zamieszkiwał do 2003 r. Pismem z dnia [...] września 2015 r. J. K. złożył do Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW w Z. wniosek o uchylenie decyzji przydziałowej z [...] lipca 1995 r., który następnie w dniu [...] października 2015 r., w związku z wezwaniem, doprecyzował. Dyrektor Oddziału Regionalnego AMW w Z. decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. na podstawie art. 155 k.p.a., uwzględniając wniosek strony, uchylił decyzję Dowódcy Garnizonu G. z [...] lipca 1995 r. w sprawie przydziału osobnej kwatery. J. K. w dniu [...] marca 2019 r. skierował do Prezesa AMW wniosek (datowany [...] marca 2019 r.) o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW w Z. z dnia [...] grudnia 2015 r. o uchyleniu na podstawie art. 155 k.p.a. decyzji Dowódcy Garnizonu G. z dnia [...] lipca 1995 r. w sprawie przydziału osobnej kwatery stałej nr [...] przy ul. D. [...] w G. Prezes AMW decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW w Z. z dnia [...] grudnia 2015 r. Minister Obrony Narodowej, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Prezesa AMW z dnia [...] kwietnia 2019 r. Zdaniem organu, w rozpatrywanym przypadku brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW w Z. z dnia [...] grudnia 2015 r. o uchyleniu decyzji Dowódcy Garnizonu G. z dnia [...] lipca 1995 r. w sprawie przydziału osobnej kwatery stałej, ponieważ spełnione zostały wszystkie przesłanki, jakie ustawodawca zawarł w art. 155 k.p.a. Podstawą do zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji na podstawie przepisu art. 155 k.p.a. jest zgoda strony, która na podstawie tej decyzji nabyła prawo, istnienie interesu społecznego lub słusznego interesu strony, który przemawia za zmianą lub uchyleniem decyzji oraz brak przepisów szczególnych sprzeciwiających się uchyleniu lub zmianie tej decyzji. Organ zwrócił uwagę, że mimo wyraźnie przejawionej już we wniosku z dnia [...] września 2015 r. woli strony, co do uchylenia decyzji Dowódcy Garnizonu G., celem potwierdzenia wyrażonej woli i pouczenia o ewentualnych skutkach, wystosował do wnioskodawcy pismo znak [...] z dnia [...] października 2015 r. W odpowiedzi na to pismo strona raz jeszcze wyraźnie oznajmiła swoją wolę uchylenia decyzji przydziału osobnej kwatery stałej, ponadto wykazywała spełnienie wszystkich przesłanek przemawiających za uchyleniem, w szczególności, w jaki sposób według niej przemawia za tym interes społeczny i interes strony. Organ stwierdził, że decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW w Z. z dnia [...] grudnia 2015 r. została doręczona wszystkim stronom postępowania. Wyjaśnił, że osobą uprawnioną do przydzielenia kwatery, a tym samym stroną postępowania i adresatem decyzji, do których zastosowanie miały przepisy poprzedniej ustawy o zakwaterowaniu tj. ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz.U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 z późn. zm.) był J. K., emeryt, były żołnierz zawodowy. Inne osoby (członkowie rodziny) to jedynie osoby uwzględniane przy ustalaniu powierzchni użytkowej podstawowej, a nie osoby należące do kręgu podmiotów, o jakich mówił art. 13 powołanej ustawy o zakwaterowaniu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. K. zarzucił organowi przy wydaniu zaskarżonej decyzji naruszenie art. 155 i 156 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że nie zaistniały przesłanki do zastosowania stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW w Z. z dnia [...] grudnia 2015 r., względnie ustalenia, że ww. decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa w przypadku, gdyby skarżona decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2019 r. i poprzedzającej ją decyzji Prezesa AMW z dnia [...] kwietnia 2019 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW w Z. z dnia [...] grudnia 2015 r. Stwierdził, że Dyrektor Oddziału Regionalnego AMW w Z. w 2015 r. wydał decyzję bez podstawy prawnej, uchylając decyzję Dowódcy Garnizonu G. o przydziale kwatery z 1995 r., czyli po 20 latach. Przez te 20 lat zmienił się stan faktyczny, organy i ich kompetencje, a także zmieniły się przepisy prawne, a decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, pozbawiając byłego żołnierza zawodowego – emeryta prawa do kwatery. Jego zdaniem, ma to szczególną wymowę wobec tego, że Sąd Apelacyjny w P. i Sąd Okręgowy w G. wyrokami z dnia [...] października 2004 r. oraz [...] października 2005 r. nakazał mu wydanie lokalu (kwatery) bez prawa do lokalu socjalnego. Do tego nakazu zastosował się, a dodatkowo podniósł, że nie miał możliwości realnego zamieszkania w kwaterze z uwagi na wielość zamieszkujących w niej osób, w tym konkubenta byłej żony. Skarżący podkreślił, że wydanie decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. nie wynikało z jego interesu jako strony postępowania, ani też z interesu społecznego. Wskazał, że w ramach ustawowych zadań, Dyrektor AMW Oddział Regionalny w Z. może wydawać decyzje administracyjne w sprawach określonych w dwóch ustawach - o Agencji Mienia Wojskowego i o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Zarówno w ustawie o Agencji Mienia Wojskowego jak i ustawie o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie występuje możliwość wydawania decyzji o uchyleniu decyzji o przydziale kwatery stałej. Na tę okoliczność powołał wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 września 2013 r. wydany w sprawie sygn. akt II SA/Wa 941/13, w którym Sąd stwierdził brak możliwości wydania decyzji uchylającej decyzję o przydziale kwatery stałej w trybie art. 155 k.p.a. Zdaniem wnoszącego skargę, decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w Z. z dnia [...] grudnia 2015 r. rażąco narusza prawo, również z tego względu, że organ nie mógł w trybie art. 155 k.p.a. uchylić, nie mającej charakteru uznaniowego, decyzji Dowódcy Garnizonu G. z dnia [...] lipca 1995 r. w sprawie przydziału osobnej kwatery stałej. Podniósł, że w dacie wydania przedmiotowej decyzji tj. [...] grudnia 2015 r. w kwaterze stałej zamieszkiwali: jego była małżonka G. K.; córka Z. K., wnuk oraz teściowa. Zmiana stanu faktycznego, jaka nastąpiła po decyzji o przydziale kwatery stałej, w szczególności rozwiązanie małżeństwa z G. K., przejście skarżącego ze stanu służby zawodowej czynnej na emeryturę wojskową i zaistnienie innych okoliczności - w ocenie strony było przeszkodą do wydania tej decyzji. Zaznaczył, że w prowadzonym w tej sprawie postępowaniu nie brały udziału wszystkie strony postępowania (decyzja nie została doręczona wszystkim stronom), których dotyczyła de facto decyzja w przedmiocie uchylenia decyzji o przydziale kwatery. Jego zdaniem prawo do kwatery wchodzi do majątku wspólnego i wywołuje skutki nie tylko wobec niego. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a." sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia może mieć miejsce w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów. Tym samym sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie sprawy zawisłej przed organami administracyjnymi, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 p.p.s.a., uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest jednym z trybów nadzwyczajnych wzruszenia decyzji ostatecznej. Ochrona takich decyzji została wyrażona ogólną zasadą trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych – art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm.), dalej:"k.p.a." Właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja została wydana przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze – ten organ. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco określone w art. 156 § 1 k.p.a. Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Zestawienie to stanowi katalog zamknięty przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji. Taka redakcja przepisu, zważywszy również na nadzwyczajny charakter tej instytucji, nie pozwala na stosowanie wykładni rozszerzającej względem tego przepisu. O tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, decyduje przede wszystkim oczywistość tego naruszenia i zakres wpływu tego naruszenia na sposób załatwienia sprawy. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z przepisami prawa poprzez proste ich zestawienie ze sobą (Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz – J. Borkowski, J. Jendrośka, R. Orzechowski, A. Zieliński, Wydawnictwo Prawnicze – Warszawa, 1985, s. 237, por. także Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz – B. Adamiak, J. Borkowski, Wydawnictwo C.H. Beck – Warszawa 1996, s. 716-721). Nie chodzi w tego typu przypadkach o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny, gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. W związku z tak zakreślonymi granicami postępowania organ nadzoru nie gromadzi nowych dowodów w sprawie, które prowadziłyby do nowych ustaleń faktycznych. Oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym, zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej. Tak więc badany jest stan faktyczny, jak i prawny z daty wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie jej nieważności. Dokonując konkluzji powyższych wywodów, należy podkreślić, że nie każde naruszenie prawa będzie stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności wydanej decyzji. Tylko rażące naruszenie prawa może skutkować wydaniem rozstrzygnięcia pozytywnego dla strony. Na gruncie niniejszej sprawy nie można jednak mówić o istnieniu tego rodzaju podstaw. Przedmiotem postępowania nadzorczego, wszczętego na wniosek strony, była decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW w Z. nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., którą na podstawie art. 155 k.p.a. uchylono decyzję Dowódcy Garnizonu G. nr [...] z dnia [...] lipca 1995 r. o przydziale J. K. osobnej kwatery stałej nr [...] przy ul. D. [...] w G. W świetle art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 k.p.a. stosuje się odpowiednio. A zatem dla zmiany lub uchylenia decyzji, na mocy której strona nabyła prawo, niezbędne jest spełnienie czterech przesłanek: istnienie decyzji ostatecznej, za jej uchyleniem lub zmianą powinien przemawiać interes społeczny lub słuszny interes strony, strony postępowania muszą wyrazić zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji. Z redakcji powyższego przepisu wynika także, że decyzja wydawana w tym trybie ma charakter uznaniowy, zatem jej uchylenie lub zmiana pozostawiona jest uznaniu organu administracyjnemu. Wykładnia przepisu art. 155 k.p.a. wskazuje, że w przypadku udziału w postępowaniu więcej niż jednej strony, do zmiany lub uchylenia decyzji w trybie powołanego przepisu niezbędna jest zgoda wszystkich stron postępowania. Należy także wskazać, że wymóg uzyskania zgody o jakim mowa w art. 155 k.p.a., dotyczy zgody wszystkich stron postępowania, które "nabyły prawo" na mocy decyzji ostatecznej. Pojęcie zaś nabycia prawa z decyzji ostatecznej może być stosowne tylko w odniesieniu do prawa materialnego. Skarżący występując z wnioskiem o uchylenie decyzji Dowódcy Garnizonu G. z dnia [...] lipca 1995 r. o przydziale osobnej kwatery stałej nr [...] przy ul. D. [...] w G. wyraził na to zgodę, zaś w przepisach ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tj. Dz. U. z 2015 r., poz. 746 z późn. zm.) jako ustawy szczególnej, brak jest przeciwwskazań do jej uchylenia. Decyzję przydziałową wydano na rzecz emeryta wojskowego, a przy ustalaniu powierzchni mieszkalnej uwzględniono członków jego rodziny, w tym jego ówczesną żonę G. K. oraz córki: A. K. i Z. K. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu, ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przymiot strony w postępowaniu administracyjnym wynikać musi z określonego stosunku prawnego. W postępowaniu prowadzonym w trybie art. 155 k.p.a. podmiotem stosunku prawnego pozostawał wyłącznie J. K., którego uprawnienia do kwatery przysługiwały w związku z faktem bycia żołnierzem. Umieszczenie w treści decyzji o przydziale osobnej kwatery ówczesnej żony J. K. i córek: nie czyni z nich stron postępowania. Nie posiadały one bowiem samodzielnych uprawnień do zamieszkiwania w lokalu nr [...] przy ul. D. [...] w G. lecz uprawnienia pochodne. Nie łączył ich zatem z wojskowym organem kwaterunkowym żaden stosunek administracyjnoprawny. Oznacza to zatem brak możliwości uznania wymienionych w przydziale członków rodziny żołnierza za strony postępowania w przedmiocie przyznania kwatery stałej. Wobec braku z ich strony samodzielnych uprawnień do zajmowania przedmiotowego lokalu, nie było konieczne uzyskanie przez organ ich zgody na zmianę decyzji o przydziale osobnej kwatery stałej, szczególnie w sytuacji rozwiązania małżeństwa G. K. i J. K. i niezamieszkiwania przez skarżącego w tym lokalu. O rażącym naruszeniu prawa, jako przesłance stwierdzenia nieważności decyzji, można mówić tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność (vide: wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 1996 r., sygn. akt III SA 565/95 - (dostępny: https://cbois.nsa.gov.pl). ). Nie chodzi tu o przypadki błędów w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Strona skarżąca powołuje się wprawdzie na orzeczenia sądów administracyjnych, opowiadające się za brakiem dopuszczalności zastosowania art. 155 k.p.a. w sprawach dotyczących uchylenia decyzji o przydziale żołnierzowi zawodowemu kwatery stałej, przykładowo taki pogląd zaprezentowano w wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 września 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 941/13, jednakże w orzecznictwie nie jest to pogląd jednolity, ponieważ w innym orzeczeniach np. w wyrokach: NSA z dnia 10 października 2008 r. sygn. akt I OSK 398/08, z dnia 18 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 588/11 oraz w wyroku WSA w Warszawie z dnia 16 października 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 728/09 (dostępne: https://cbois.nsa.gov.pl) taką możliwość dopuszczono. Zdaniem Sądu oceniane w trybie nadzoru postępowanie toczyło się w tej samej, z materialnoprawnego punktu widzenia, sprawie administracyjnej, w której toczyło się postępowanie pierwotne. Zatem występuje tożsamość sprawy administracyjnej w znaczeniu materialnym. Dla ustalenia tożsamości przedmiotu sprawy decydujące znaczenie ma treść praw i obowiązków. Występuje ona, gdy zostanie zachowana identyczność skonkretyzowanych praw i obowiązków. Dopóki mamy do czynienia z tymi samymi prawami i obowiązkami tych samych podmiotów, ukształtowanymi obowiązującą decyzją, z tym samym lub zachowującym ciągłość regulacji stanem prawnym i niezmienionym w kwestiach prawnie istotnych stanem faktycznym, dopóty można mówić o tożsamości sprawy administracyjnej w znaczeniu materialno-prawnym. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z tożsamą sprawą administracyjną tak pod kątem podmiotowym jak i przedmiotowym. Przedmiotem decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW w Z. z dnia [...] grudnia 2015 r. był przydział osobnej kwatery stałej nr [...] położonej w G. przy ul. D [...]. Przydział kwatery to właśnie przedmiot sprawy, który pozostaje nadal ten sam. Przydział ten od strony podmiotowej nastąpił wyłącznie na rzecz żołnierza zawodowego w osobie J. K., co pozostaje w zgodności z założeniami i celami ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP tj. zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych żołnierzy zawodowych. Podkreślenia wymaga, iż decyzją z dnia [...] lipca 1995 r. prawo do kwatery nabył jedynie żołnierz i to on jest podmiotem praw wypływających z treści powyższej decyzji. Członkowie rodziny żołnierza nie mogą sobie rościć żadnych praw z decyzji przydziałowej, nie są bowiem bezpośrednim adresatem tego prawa. Ciąg zdarzeń faktycznych (rozwód, opuszczenie lokalu przez żołnierza) to jedynie okoliczności danej sprawy, które nie stanowią jej przedmiotu. W uchwale z 3 listopada 2009 r. siedmiu sędziów NSA sygn. akt II GPS 2/09 (dostępna: https://cbois.nsa.gov.pl) wskazano, że ocena istnienia tożsamości sprawy administracyjnej w wypadku trybów nadzwyczajnych powinna uwzględniać, że nieuchronne zmiany stanu faktycznego nie mogą mieć na nią wpływu, gdy chodzi o konkretyzację jednego stosunku administracyjnoprawnego. W wypadku stosowania art. 155 k.p.a. regułą jest, że to właśnie zmiana okoliczności faktycznych, następująca po skonkretyzowaniu uprawnień lub obowiązków strony, uzasadnia skorzystanie z instytucji zmiany (uchylenia) decyzji. W związku z tym uznano, że jeżeli wspomniana zmiana zachodzi w ramach jednego stosunku administracyjnoprawnego, to tożsamość sprawy nie zostaje naruszona. W wypadku przyjęcia poglądu przeciwnego możliwość stosowania art. 155 k.p.a. zostałaby istotnie ograniczona. Dyrektor Oddziału Regionalnego AMW w Z., wydając decyzję z dnia [...] grudnia 2015 r., wykazał w jej uzasadnieniu wystąpienie przesłanki godnego ochrony interesu strony (słusznego interesu strony) nie stojącego w sprzeczności z prawem (nie pozostającego w kolizji z interesem społecznym), jako warunku uchylenia decyzji z dnia [...] lipca 1995 r. o przydziale osobnej kwatery stałej nr [...] położonej w G. przy ul. D. [...]. Reasumując Sąd nie znalazł żadnych podstaw do zakwestionowania zaskarżonej decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2019 r., bowiem Minister Obrony Narodowej wydał w przedmiotowej sprawie prawidłowe rozstrzygnięcie, które wbrew stanowisku strony skarżącej nie zostało obarczone istotnymi wadami prawnymi. Z tych względów, na podstawie art. 132 i art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI