II SA/Wa 1967/24

II SA/Wa 1967/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-03-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-12-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj /przewodniczący sprawozdawca/
Danuta Kania
Iwona Maciejuk
Symbol z opisem
6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 marca 2025 r. sprawy ze skargi Miasta [...] na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę
Uzasadnienie
Burmistrz Dzielnicy [...] [...] W. ("Burmistrz") złożył do Komendanta Głównego Policji wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji
nr [...] z dnia [...] kwietnia 2024 r. Komendanta Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości ("CBZC") w przedmiocie przydzielenia Pani A. F. tymczasowej kwatery przy ul. P. [...] w W.. Działanie swoje argumentował tym, że w aktach sprawy nie ma żadnych dokumentów świadczących
o przysługującym Komendantowi CBZC uprawnieniu do dysponowania lokalem stanowiącym tymczasową kwaterę, wobec czego organ orzekający w sprawie przydziału nie był uprawniony do wydania stosownej decyzji administracyjnej. Wnioskodawca argumentował swoje postępowanie również tym, że dotychczas przedmiotowy lokal pozostawał w dyspozycji Służby Ochrony Państwa ("SOP"),
która to jednostka przekazała następnie prawo dyspozycji lokalem na rzecz Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości co było czynnością wadliwą, bowiem SOP nie posiadała prawa przekazywania prawa dyspozycji na rzecz innej jednostki.
Wnioskodawca podniósł również, że Miasto [...] ("Miasto") podpisało z CBZC w dniu [...] października 2022 r. porozumienie w sprawie przekazania do dyspozycji Komendanta CBZC lokali mieszkalnych stanowiących własność Miasta z przeznaczeniem na tymczasowe zakwaterowanie funkcjonariuszy tej jednostki,
a przedmiotowy lokal nie został w tym porozumieniu ujęty. Wobec powyższego,
w opinii wnioskodawcy Komendant CBZC przydzielając lokal mieszkalny przy
ul. P. [...] w W. funkcjonariuszce tej jednostki, w sytuacji, gdy lokal ten nie został ujęty we wskazanym wyżej porozumieniu, a w dodatku został przekazany przez SOP do dyspozycji CBZC z przekroczeniem uprawnień dysponenta, dokonał rażącego naruszenia prawa w rozumieniu przepisu art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Komendant Główny Policji postanowieniem z dna [...] października 2024r. odmówił wszczęcia żądanego postępowania.
Wyjaśnił, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej może złożyć podmiot, któremu przepisy prawa materialnego przyznają przymiot strony postępowania. Tymczasem przepisy resortowe nie uzależniają wydania decyzji administracyjnej w zakresie spraw z Rozdziału 8 ustawy o Policji (w tym przyznawania tymczasowych kwater) od wyrażenia zgody przez inny organ, względnie innych przesłanek. Stąd stwierdzono, że Burmistrz Dzielnicy [...] [...] W. nie posiada charakteru strony w postępowaniu w przedmiocie przyznania tymczasowej kwatery, a tym samym nie posiada charakteru strony w postępowaniu
w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu tymczasowej kwatery.
Podniósł też, iż przepisy resortowe nie regulują wprost zasad przekazywania prawa dyspozycji nad lokalem pomiędzy podmiotami publicznymi, wobec czego nie istnieją kryteria pozwalające na ocenę zasadności czynności polegającej na "przekazaniu prawa dyspozycji", a w konsekwencji nie znajduje oparcia w przepisach prawa stanowisko, zgodnie z którym dokonanie takiej czynności jest wadliwe. Zarówno SOP, jak też CBZP podlegają Ministrowi Spraw Wewnętrznych Administracji i w tym aspekcie przekazanie pomiędzy tymi jednostkami prawa dyspozycji nie zmienia ani sytuacji prawnej lokalu ani jego sytuacji faktycznej.
W ocenie organu orzekającego, jeżeli Miasto kwestionuje przysługiwanie prawa dyspozycji konkretnej jednostce organizacyjnej, to powinno to znaleźć wyraz
w postępowaniu o ustalenie istnienia stanu prawnego lub prawa, a takiej procedury Kodeks postępowania administracyjnego nie przewiduje.
Od powyższego postanowienia skargę do tut. Sądu wywiodło Miasto [...] zarzucając naruszenie:
- art. 61a § 1 w związku z art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. 572), zwanej dalej "k.p.a", poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w okolicznościach, gdy postępowanie zakończone decyzją 1/2024/WWL/KT z dnia 15 kwietnia 2024 r. Komendanta Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości dotyczy Interesu prawnego m.st. Warszawy,
- art. 90 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2024 r. poz. 145, z późn. zm.) w związku z art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 poz. 1061, z późn. zm.), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w okolicznościach. gdy przedmiotem przydziału jest lokal nie będący w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów.
W oparciu o powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia podkreślając, że przepisem prawa materialnego, który znajduje zastosowanie w sprawach o przydział tymczasowej kwatery jest przepis art. 90 ustawy o Policji lecz żaden podmiot czy publiczny, czy prywatny nie może przekazać prawa, które mu nie przysługuje.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
zgodnie z treścią przepisu art.1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr.153, poz.1269 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowe postanowienie według powyższych kryteriów uznać należy, iż nie narusza ono prawa.
W myśl art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jak już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądów administracyjnych interes prawny nie może być domniemany, lecz musi wynikać w sposób jasny z przepisów prawa materialnego, które przyznają określonemu podmiotowi prawa lub obowiązki. Mogą to być również przepisy, z których co prawda nie wynikają wprost konkretne uprawnienia dla strony, ale wynika "sytuacja jakoś przez prawo chroniona, np. jakaś korzyść, której prawo pozwala oczekiwać, możność dążenia do jakiegoś skutku prawnego, możność obrony przed ograniczeniem zdobytych już uprawnień itd." (J. Zimmermann: Konstrukcja interesu prawnego w sferze działań Naczelnego Sądu Administracyjnego, [w:] Gospodarka, Administracja, Samorząd, Księga jubileuszowa profesor Teresy Rabskiej, red. H. Olszewski, B. Popławska, Poznań 1997, s. 610). W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w piśmiennictwie prawniczym podkreśla się przede wszystkim, że interes ten powinien być indywidualny, bezpośredni i realny.
W ocenie Sądu, brak jest w rozpoznawanej sprawie przepisów prawa materialnego, z których strona skarżąca mogłaby wywodzić tak rozumiany interes prawny jako podstawę do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie przydziału kwatery tymczasowej. Postępowanie
w przedmiocie przydziału kwatery tymczasowej toczy się na podstawie art. 96 ust. 4 ustawy o Policji oraz przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów, policjantowi przeniesionemu z urzędu do służby w innej miejscowości,
który w poprzednim miejscu pełnienia służby nie zwolnił zajmowanego lokalu mieszkalnego lub domu, o którym mowa w ust. 1, można przydzielić tymczasową kwaterę według przysługujących norm, bez uwzględnienia zamieszkałych z nim członków rodziny. Decyzja o przydziale kwatery tymczasowej przyznaje zatem funkcjonariuszowi Policji prawo do tymczasowej kwatery. Decyzja taka pozostaje natomiast bez jakiegokolwiek wpływu na sferę praw i obowiązków właściciela lokalu, bowiem w tym zakresie organ nie dysponuje jakimikolwiek kompetencjami władczymi.
Jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia
22 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1749/15 (wszystkie powoływane orzeczenia są dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych), dyspozycja organów Policji nie wiąże się automatycznie z prawem własności co do lokalu.
Lokale te są wydzielone z zasobów będących w dyspozycji Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Organy Policji nie są ich właścicielem, natomiast w trybie administracyjnym podejmują rozstrzygnięcia co do ich wykorzystania.
Prawo do lokalu mieszkalnego policjantów jest bowiem pochodną charakteru stosunku służbowego funkcjonariusza Policji, który wiąże się ze szczególną dyspozycyjnością (por. wyrok NSA z dnia 3 lipca 2013 r., I OSK 2087/12). Nadto podnieść należy,
że kwestie dotyczące przekazania lokalu do dyspozycji organom policyjnym,
czy też zrzeczenie się przez organ prawa do dysponowania lokalem nie następuje ani w formie decyzji administracyjnej, ani w formie postanowienia, ani w drodze innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej. W przepisach prawa powszechnie obowiązującego brak bowiem umocowania do rozstrzygania w kwestii przekazania lokalu do dyspozycji organom policyjnym w jednej z wymienionych form przewidzianych w art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.). Tym samym do kognicji sądu administracyjnego nie należą sprawy dotyczące przekazania lokalu mieszkalnego do dyspozycji organów policyjnych (por. postanowienie NSA z dnia 3 lipca 2009 r. sygn. akt I OSK 834/09), czy też ewentualne spory powstałe na tle, w czyjej dyspozycji pozostaje dany lokal mieszkalny.
Postępowanie dotyczące przydziału kwatery tymczasowej pozostaje zatem poza ewentualnym sporem co do znajdowania się danego lokalu w dyspozycji właściwych organów. Decyzja o przydziale kwatery nie potwierdza w sposób władczy takiej dyspozycji, a w konsekwencji nie może być w tym zakresie kwestionowana przez właściciela lokalu. Postępowanie administracyjne toczące się na podstawie
art. 96 ust. 4 ustawy o Policji dotyczy wyłącznie uprawnienia policjanta do otrzymania kwatery tymczasowej, nie rozstrzyga natomiast zarówno o cywilnoprawnym statusie lokalu mieszkalnego, jak i o pozostawaniu lokalu w dyspozycji właściwych organów Policji. Spory na tym tle nie mogą być rozstrzygane w postępowaniu administracyjnym w sprawie przydziału lokalu ani przez sądy administracyjne w sprawach ze skarg na wydane w tym trybie decyzje jak też w postępowaniach nadzwyczajnych dotyczących w/w materii.
Z tych przyczyn Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę przyjął,
iż Miasto [...] nie ma interesu prawnego w postępowaniu o przydział kwatery tymczasowej, jak i w postępowaniu dotyczącym tej kwestii a toczącym się w trybie nadzwyczajnym. Konsekwencją powyższego jest stwierdzenie, iż skarżący nie jest stroną takiego postępowania administracyjnego.
Biorąc wszystkie powyższe okoliczności pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.