II SA/Wa 1966/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2025-06-18
NSAAdministracyjneŚredniawsa
żołnierze zawodowisłużba wojskowazdolność do służbybadania lekarskiesubstancje psychoaktywneprawo administracyjnepostępowanie administracyjneWojskowa Komisja LekarskaCWKLRWKL

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę żołnierza na orzeczenie o niezdolności do służby poza granicami państwa, uznając pozytywny wynik testu na obecność substancji psychoaktywnych za wystarczającą podstawę do takiej kwalifikacji.

Skarżący, żołnierz zawodowy, kwestionował orzeczenie o niezdolności do służby poza granicami państwa, które zostało wydane po pozytywnym wyniku testu na obecność substancji psychoaktywnych (morfiny/opiatów). Twierdził, że wynik był fałszywie dodatni i że organ pierwszej instancji nie przeprowadził wymaganego badania weryfikacyjnego. Sąd administracyjny uznał jednak, że pozytywny wynik testu na obecność substancji psychoaktywnych, zgodnie z przepisami, obliguje do orzeczenia niezdolności do służby poza granicami państwa, a dalsze badania nie były wymagane w tej grupie kwalifikacyjnej.

Sprawa dotyczyła skargi żołnierza zawodowego K. O. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej (CWKL), która utrzymała w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej (RWKL) o uznaniu go za niezdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej poza granicami państwa. Podstawą orzeczenia był pozytywny wynik badania moczu na obecność substancji psychoaktywnych (morfiny/opiatów). Skarżący zarzucał naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w szczególności brak przeprowadzenia przez organy powtórnego badania w celu weryfikacji wyniku, który jego zdaniem mógł być fałszywie dodatni z powodu zażywania leków dostępnych bez recepty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, pozytywny wynik badania na obecność substancji psychoaktywnych w przypadku żołnierzy kwalifikowanych do służby poza granicami państwa (Grupa V) obliguje do orzeczenia kategorii "N" (niezdolny do służby), a dalsze badania weryfikacyjne nie są wymagane dla tej grupy. Sąd podkreślił, że kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich ma charakter formalny i nie jest władny do rozważania kwestii medycznych ani fachowości przeprowadzonych badań, o ile nie naruszono przepisów proceduralnych mających wpływ na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, pozytywny wynik badania na obecność substancji psychoaktywnych w moczu, zgodnie z § 72 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 25 marca 2024 r., obliguje do orzeczenia niezdolności do służby (kategoria N) dla żołnierzy kwalifikowanych do służby poza granicami państwa (Grupa V), a dalsze badania weryfikacyjne nie są wymagane dla tej grupy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepisy rozporządzenia MON jasno wskazują, iż pozytywny wynik testu na obecność substancji psychoaktywnych w przypadku żołnierzy z Grupy V jest obligatoryjną podstawą do orzeczenia niezdolności do służby, a objaśnienia dotyczące badań weryfikacyjnych mają zastosowanie jedynie do innych grup kwalifikacyjnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (43)

Główne

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.o. art. 190 § 1

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

u.o.o. art. 190 § 10

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

rozp. MON z 25.03.2024 r. art. 1 § 1

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach

rozp. MON z 25.03.2024 r. art. 2 § 1

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach

rozp. MON z 25.03.2024 r. art. 9 § 1

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach

rozp. MON z 25.03.2024 r. art. 9 § 3

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach

rozp. MON z 25.03.2024 r. art. 10 § 1

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach

rozp. MON z 25.03.2024 r. art. 12 § 1

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach

rozp. MON z 25.03.2024 r. art. 12 § 2

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach

rozp. MON z 25.03.2024 r. art. 12 § 3

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach

rozp. MON z 25.03.2024 r. art. 72 § 1

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach

Pozytywny wynik badania na obecność substancji psychoaktywnych w moczu obliguje do orzeczenia niezdolności do służby (kategoria N) dla żołnierzy kwalifikowanych do służby poza granicami państwa (Grupa V).

Pomocnicze

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 2 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

rozp. MON z 24.08.2012 r. art. 3

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości

rozp. MON z 24.08.2012 r. art. 11 § 1

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości

rozp. MON z 24.08.2012 r. art. 11 § 5

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości

rozp. MON z 24.08.2012 r. art. 4 § 2

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości

rozp. MON z 24.08.2012 r. art. 4 § 12

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości

rozp. MON z 24.08.2012 r. art. 4 § 14

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości

rozp. MON z 24.08.2012 r. art. 4 § 15

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości

rozp. MON z 24.08.2012 r. art. 7 § 1

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości

rozp. MON z 24.08.2012 r. art. 7 § 2

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości

rozp. MON z 24.08.2012 r. art. 4 § 2

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Kpa art. 138 § 1

Ustawa z dnia 18 lutego 2020 r. Kodeks postępowania Administracyjnego

Kpa art. 58 § 6

Ustawa z dnia 18 lutego 2020 r. Kodeks postępowania Administracyjnego

Kpa art. 84 § 2

Ustawa z dnia 18 lutego 2020 r. Kodeks postępowania Administracyjnego

Kpa art. 190 § 1

Ustawa z dnia 18 lutego 2020 r. Kodeks postępowania Administracyjnego

Kpa art. 190 § 10

Ustawa z dnia 18 lutego 2020 r. Kodeks postępowania Administracyjnego

rozp. MON z 24.08.2012 r. art. 11 § 1

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości

rozp. MON z 25.03.2024 r. art. 9 § 3

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach

rozp. MON z 25.03.2024 r. art. 12 § 2

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach

Organ odwoławczy orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pozytywny wynik badania na obecność substancji psychoaktywnych w moczu jest obligatoryjną podstawą do orzeczenia niezdolności do służby poza granicami państwa dla żołnierzy z Grupy V, zgodnie z § 72 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 25 marca 2024 r. Objaśnienia dotyczące badań weryfikacyjnych mają zastosowanie tylko do określonych grup kwalifikacyjnych (I, II, IV, VI), a nie do Grupy V. Organ odwoławczy nie miał obowiązku przeprowadzania dodatkowych badań, gdyż orzeka na podstawie akt sprawy, a materiał dowodowy był wystarczający.

Odrzucone argumenty

Organ pierwszej instancji nie przeprowadził wymaganego badania weryfikacyjnego po uzyskaniu pozytywnego wyniku testu na obecność substancji psychoaktywnych. Wynik testu na obecność substancji psychoaktywnych mógł być fałszywie dodatni z powodu zażywania leków dostępnych bez recepty. Organ odwoławczy naruszył przepisy proceduralne, nie uzupełniając materiału dowodowego o wnioskowane przez skarżącego dodatkowe badania. Uzasadnienie orzeczenia organu odwoławczego było niespójne i nie odnosiło się do wszystkich zarzutów skarżącego.

Godne uwagi sformułowania

pozytywny wynik badania na obecność substancji psychoaktywnych w moczu powoduje obligatoryjną niezdolność do pełnienia służby wojskowej dla osób orzekanych w grupie V ustawodawca przewidział jedynie kategorię N - niezdolny do służby co oznacza, że brak jest podstaw do przeprowadzenia ponownych badań brzmienie powyższego przepisu nie pozostawia żadnych wątpliwości, że decydujące znaczenie dla zakwalifikowania do kategorii N stanowi wynik badania laboratoryjnego kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich przez sąd administracyjny ma charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do jego badania pod względem formalnym

Skład orzekający

Sławomir Fularski

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Kube

członek

Arkadiusz Koziarski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących orzekania o zdolności do służby wojskowej poza granicami państwa w kontekście pozytywnego wyniku testu na substancje psychoaktywne oraz zakres kontroli sądów administracyjnych nad orzeczeniami wojskowych komisji lekarskich."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej grupy żołnierzy (Grupa V) i konkretnych przepisów rozporządzenia MON. Interpretacja przepisów dotyczących badań weryfikacyjnych jest kluczowa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii zdolności do służby wojskowej i interpretacji przepisów dotyczących testów na substancje psychoaktywne, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie wojskowym i administracyjnym.

Pozytywny test na narkotyki to koniec służby poza granicami? Sąd rozstrzyga.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1966/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-06-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-12-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Arkadiusz Koziarski.
Joanna Kube
Sławomir Fularski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6246 Orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Skarżony organ
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, , Protokolant starszy specjalista Ewa Kielak-Niedźwiedzka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi K. O. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] września 2024 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia służby wojskowej oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżonym orzeczeniem z [...] września 2024 r. nr [...] Centralna Wojskowa Komisja Lekarska (dalej jako "CWKL" lub "organ odwoławczy") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 2020 r. Kodeks postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 dalej jako "Kpa"), art. 58 ust. 6, art. 84 ust. 2 oraz art. 190 ust. 1 i 10 ustawy z 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (t.j. Dz. U. 2024 r., poz. 248, dalej jako "ustawa o obronie Ojczyzny"), § 3 i § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania
i właściwości (Dz. U. z 2012 r. poz. 1013 z późn. zm., dalej jako "rozporządzenie MON
z dnia 24 sierpnia 2012 r."), a także § 11 ust. 1 i § 12 ust. 1, 2, 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. 2024 r. poz. 466, dalej jako "rozporządzenie MON z dnia 25 marca 2024 r.") - po rozpatrzeniu odwołania [...] K. O.(dalej jako "strona", "orzekany" lub "skarżący") od orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] (dalej jako "RWKL" lub "organ I instancji") nr [...] z [...] czerwca 2024 r. wydanego w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, utrzymała
w mocy orzeczenie organu I instancji.
Jak wynika z akt sprawy, RWKL w wyniku skierowania Dowódcy [...] Batalionu Powietrznodesantowego po przeprowadzeniu postępowania orzeczniczego, działając na podstawie: art. 190 ust. 1, ust. 6 pkt 1, ust. 10 ustawy o obronie Ojczyzny, § 2 pkt 1, § 4 ust. 1 i 2, § 7 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, § 10 oraz § 11 ust. 1 i 5 rozporządzenia MON
z dnia 25 marca 2024 r. oraz § 4 ust. 2-12 oraz ust. 14 i 15, § 7 pkt 1 i 2 rozporządzenia MON z dnia 24 sierpnia 2012 r. w związku z art. 821 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny wydała orzeczenie nr [...] z [...] czerwca 2024 r. w sprawie zdolności strony do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Rozpoznając w punkcie 8 ww. orzeczenia:
1. Pozytywny wynik badania na obecność substancji psychoaktywnych
w moczu § 72 pkt 1
2. Skrzywienie przegrody nosa nieupośledzające drożności § 26 pkt 3 nosa
3. Niedoczynność tarczycy wyrównana eutyreoza § 53 pkt 5
4. Przebyty uraz kolana lewego, leczony artroskopowo, bez dolegliwości § 77 pkt 5
uznała orzekanego za niezdolnego do służby poza granicami państwa - Kategoria N.
Organ I instancji ustalił, że schorzenie wymienione w pkt 4 pozostaje w związku ze służbą wojskową jako następstwo wypadku pozostającego w związku z tą służbą, pozostałe zaś schorzenia ad. pkt. 1,2,3 nie pozostają w związku ze służbą wojskową.
W uzasadnieniu RWKL wskazała, że stwierdzone w wyniku wykonanych badań rozpoznanie 1 powoduje niezdolność do pełnienia służby poza granicami państwa, na podstawie wykazu stanowiącego Zał. Nr 1 rozporządzenia MON z dnia 25 marca 2024 r. w grupie badanych V.
Organ I instancji wyjaśnił, że wojskowe komisje lekarskie określają o zdolności do służby wojskowej poza granicami państwa na podstawie rozporządzenia MON z dnia 28 marca 2024 r. Osoby badane przez komisje dzieli się na 6 grup. Jako kandydat do służby poza granicami państwa orzekany jest kwalifikowany według grupy V. Rozpoznane schorzenia należy kwalifikować według 8 kolumny wykazu chorób stanowiącego załącznik Nr 1 do ww. rozporządzenia. Zgodnie z ww. rozporządzeniem pozytywny wynik badania laboratoryjnego na obecność substancji psychoaktywnych należy kwalifikować według § 72 pkt 1, który mówi: pozytywny wynik badania laboratoryjnego na obecność substancji psychoaktywnych. W przedmiotowej sprawie wynik badania moczu na obecność narkotyków i substancji psychoaktywnych wykazał
u orzekanego obecność morfiny/opiatów (MOR/OPI) - wynik badania moczu z [...] czerwca 2024 r. Powyższe nakazuje kwalifikację orzeczniczą rozpoznanego schorzenia ad. 1 wg § 72 pkt 1, gdzie ustawodawca w grupie kandydatów do służby poza granicami państwa przewidział tylko kategorię "N" - niezdolny do służby poza granicami państwa.
Od orzeczenia RWKL orzekany wniósł w terminie odwołanie do CWKL. Wskazał, że nie zgadza się z wydanym orzeczeniem bowiem zgodnie z objaśnieniami szczegółowymi do § 72 wykazu stanowiącego Zał. Nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 25 marca 2024 r. w przypadku pozytywnego wyniku badania na obecność substancji odurzających lub psychotropowych w ślinie lub moczu w ciągu 24 godzin wykonuje się powtórne badanie w celu weryfikacji obecności tych substancji z ponownie pobranej pod kontrolą próbki śliny, moczu lub krwi. Decydujący jest wynik badania laboratoryjnego zlecony przez wojskową komisję lekarską w ramach danego postępowania orzeczniczego. Skarżący zauważył, że w jego przypadku nigdy nie doszło do żadnego powtórnego badania i RWKL nie zleciła żadnej weryfikacji uzyskanego przez niego pozytywnego wyniku na obecność substancji odurzających lub psychotropowych w moczu - zgodnie z ww. wyraźnym wskazaniem zawartym
w objaśnieniach do § 72 wykazu.
Zdaniem skarżącego wzięty pod uwagę przy orzekaniu ww. pozytywny wynik na obecność w moczu morfiny/opiatów (MOR/OPI) w badaniu z [...] czerwca 2024 r. jest nieprawidłowy i fałszywie dodatni. Należy wziąć bowiem pod uwagę fakt, że wiele czynników mogło mieć wpływ na wynik i zaburzyć ww. badanie, chociażby powszechnie dostępny bez recepty lek [...] na ból głowy, który w swoim składzie ma kodeinę.
Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o:
1. dokonanie niezbędnej weryfikacji wykonanego [...] czerwca 2024 r. badania moczu na obecność substancji odurzających lub psychotropowych poprzez zlecenie
i wykonanie nowego dodatkowego badania - zgodnie ze wskazaniami zawartymi
w objaśnieniach szczegółowych do § 72 z Rozdziału XVI – Stan psychiczny wykazu stanowiącego Zał. Nr 1 rozporządzenia MON z dnia 25 marca 2024 r. oraz
2. zmianę pkt 9 orzeczenia organu I instancji i zakwalifikowanie orzekanego jako osoby zdolnej do służby poza granicami państwa.
Wskazanym na wstępie niniejszego uzasadnienia zaskarżonym orzeczeniem organ odwoławczy utrzymując w mocy rozstrzygnięcie RWKL zauważył, że do odwołania skarżący nie dołączył dodatkowej dokumentacji medycznej. Wskazał, że zespół orzeczniczy CWKL rozpatrzył odwołanie na podstawie obowiązujących przepisów z rozporządzenia MON z dnia 25 marca 2024 r. oraz w myśl zapisów § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MON z dnia 24 sierpnia 2012 r. Odwołanie zostało rozpatrzone przez CWKL na podstawie dokumentacji orzeczniczej znajdującej się
w aktach sprawy.
Organ odwoławczy wskazał, że z posiadanej dokumentacji wynika, iż RWKL
w ramach procesu orzeczniczego przeprowadziła stosowne badania i konsultacje wymagane do określenia stanu zdrowia i zdolności kandydata do pełnienia zawodowej służby wojskowej. W dniu [...] czerwca 2024 r. wykonano orzekanemu badania laboratoryjne i stwierdzono dodatni wynik na obecność substancji psychotropowych
w moczu. Zgodnie z aktualnymi przepisami zawartymi w wykazie stanowiącym załącznik Nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 25 marca 2024 r. w grupie V orzekanych powyższemu rozpoznaniu przyporządkowuje się § 72 pkt 1, gdzie jest przypisana kategoria zdrowia N. Ponadto RWKL wykonała test do wykrywania zafałszowania wyniku moczu, który wyszedł negatywnie.
W ocenie organu odwoławczego RWKL prawidłowo dokonała kwalifikacji schorzenia ujętego w pkt. 8.1 rozpoznania zgodnie z przepisami zawartymi w wykazie stanowiącymi załącznik Nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 25 marca 2024 r.
Pismem z 31 października 2024 r. orzekany reprezentowany przez pełnomocnika - radcę prawnego wniósł do tutejszego Sądu skargę na ostateczne w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięcie organu odwoławczego. Zaskarżył w całości orzeczenie CWKL utrzymujące w mocy orzeczenie RWKL w zakresie rozpoznania zawartego w pkt 8.1. ww. orzeczenia wskazanego jako: Pozytywny wynik badania na obecność substancji psychoaktywnych w moczu (§ 72 pkt 1) oraz w zakresie kategorii zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej zawartej w pkt 9 ww. orzeczenia ustalonej jako: Zał. 1 Grupa V - Niezdolny do służby poza granicami państwa - Kategoria N.
Autor skargi zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie:
1. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. § 12 ust. 2 rozporządzenia MON z dnia 25 marca 2024 r. poprzez jego niezastosowanie i brak przeprowadzenia przez organ Odwoławczy ponownego badania lekarskiego skarżącego w zakresie skontrolowania moczu na obecność substancji psychoaktywnych (morfiny/opiatów) w jego organizmie w celu uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie oraz w celu konwalidacji wadliwego działania organu I Instancji, który wydał swoje orzeczenie z naruszeniem przepisów prawa materialnego - tj. § 9 ust. 3 rozporządzenia MON z dnia 25 marca 2024 r. w zw. z § 72 pkt 1 w zakresie objaśnień szczegółowych do § 72 Załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia, poprzez ich niezastosowanie i niewykonanie wskazanego w tych objaśnieniach obowiązku wykonania ponownego badania na obecność substancji odurzających lub psychotropowych (w celu weryfikacji pozytywnego wyniku na obecność substancji odurzających lub psychotropowych w moczu z ponownie pobranej pod kontrolą próbki w ciągu 24 godzin) - co skutkowało brakiem dokładnego wyjaśnienia przez organ odwoławczy stanu faktycznego sprawy oraz pomięcie faktów podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu, a co w konsekwencji doprowadziło do stwierdzenia niezdolności skarżącego do pełnienia służby poza granicami państwa i utrzymania przez organ odwoławczy w mocy wadliwego orzeczenia organu I Instancji;
2. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
a) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 107 § 1 Kpa poprzez:
- niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym pominięcie i brak uwzględnienia wyjaśnień skarżącego wskazanych w jego odwołaniu od orzeczenia RWKL w zakresie możliwych przyczyn wystąpienia błędnie pozytywnego wyniku testu na obecność substancji psychoaktywnych (morfiny/ opiatów) w jego organizmie z dnia przeprowadzanych przez organ I Instancji badań lekarskich,
- niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym brak jakiegokolwiek odniesienia się do zawartego
w odwołaniu zarzutu skarżącego dotyczącego przeprowadzonej w nieprawidłowy sposób przez organ I Instancji procedury, tj. zaniechania wymaganego przepisami wykonania ponownego badania nowej próbki w sytuacji otrzymania pozytywnego wyniku testu na obecność substancji psychoaktywnych w organizmie badanego,
- brak uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie o zawnioskowane przez skarżącego w jego odwołaniu dodatkowe badania w celu weryfikacji zakwestionowanego przez skarżącego wyniku testu na obecność substancji psychoaktywnych (morfiny/opiatów) w jego organizmie z dnia [...] czerwca 2024 r. oraz
w celu konwalidacji przeprowadzonej w nieprawidłowy sposób przez organ I Instancji procedury w postaci zaniechania wymaganego przepisami wykonania ponownego badania nowej próbki w sytuacji otrzymania pozytywnego wyniku testu na obecność substancji psychoaktywnych w organizmie badanego,
- dokonanie ustaleń faktycznych sprzecznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym w zakresie wyniku testu na obecność substancji psychoaktywnych
w organizmie skarżącego z dnia przeprowadzanych przez organ I Instancji badań lekarskich poprzez błędne ustalenie, że skarżący miał pozytywny wynik testu na obecność marihuany podczas gdy z wyniku ww. badań wynika bezsprzecznie, że pozytywny wynik testu skarżący otrzymał jedynie w zakresie obecności morfiny/ opiatów w organizmie,
- dokonanie ustaleń faktycznych sprzecznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym w zakresie przyjęcia, że RWKL przeprowadziła stosowne badania
i konsultacje wymagane do określenia stanu zdrowia i zdolności kandydata do pełnienia zawodowej służby wojskowej, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż RWKL po uzyskaniu pozytywnego wyniku na obecność morfiny/opiatów w organizmie badanego nie przeprowadziła badania kontrolnego, co skutkowało wydaniem przez organ odwoławczy decyzji pomimo niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy oraz na podstawie błędnie ustalonego stanu faktycznego sprawy i niepełnego materiału dowodowego, a co w konsekwencji doprowadziło do stwierdzenia niezdolności skarżącego do pełnienia służby poza granicami państwa i utrzymania w mocy wadliwego orzeczenia organu I Instancji;
b) art. 9 Kpa poprzez brak pouczenia skarżącego o obowiązku (wymogu) przedstawienia dodatkowej dokumentacji medycznej wykonanej we własnym zakresie na etapie składania odwołania na orzeczenie organu I Instancji, podczas gdy organ odwoławczy - mimo braku takiego pouczenia - zarzucił skarżącemu, że nie przedstawił w sprawie dodatkowej dokumentacji medycznej, co skutkowało wyciągnięciem wobec skarżącego negatywnych konsekwencji, uznaniem zgromadzonego materiału dowodowego przed organem I Instancji jako wystarczającego i wyczerpującego oraz wydaniem przez organ odwoławczy decyzji bez przeprowadzenia wnioskowanych przez skarżącego dodatkowych badań;
c) art. 78 § 1 w zw. z art. 75 § 1 Kpa poprzez nieprzeprowadzenie zawnioskowanego przez skarżącego w jego odwołaniu dowodu z ponownych badań na obecność substancji psychoaktywnych w jego organizmie, a także brak uzasadnienia dlaczego organ odwoławczy pominął ww. wniosek skarżącego mimo, że przedmiotem wnioskowanego dowodu była okoliczność mająca decydujące znaczenia dla sprawy,
a skarżący wyjaśnił w dostateczny i wiarygodny sposób co mogło być przyczyną wystąpienia błędnie pozytywnego wyniku testu w zakresie obecności morfiny/opiatów
w organizmie;
d) art. 80 Kpa poprzez brak dokonania na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny czy udowodniono okoliczność prawidłowości i poprawności wystąpienia pozytywnego wyniku testu na obecność substancji psychoaktywnych (morfiny/opiatów) w organizmie skarżącego, co skutkowało stwierdzeniem niezdolności skarżącego do pełnienia służby poza granicami państwa i utrzymaniem w mocy wadliwego orzeczenia organu I Instancji;
e) art. 107 § 3 w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 Kpa poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji niezgodnie z wymogami ustawowymi, a w szczególności wystąpienia braku spójności opisu ustalonej przez organ I Instancji kategorii zdrowia skarżącego w petitum orzeczenia (jako kategoria N-Zał. 1, Gr. III) i w jego uzasadnieniu (jako kategoria N - Zał. nr 1, Gr. V) oraz braku wskazania w uzasadnieniu orzeczenia powodów, dlaczego organ odwoławczy uznał zgromadzoną w sprawie przez organ I Instancji dokumentację za wystarczającą, a dodatkowe badania zawnioskowane przez skarżącego za bezzasadne mimo zarzutów skarżącego dotyczących naruszenia przez organ I Instancji procedury zawartej w przepisach prawa materialnego;
f) art. 138 § 1 pkt 1 Kpa poprzez błędne utrzymanie przez organ odwoławczy w mocy wadliwej decyzji RWKL, podczas gdy ze względu na naruszenie przez organ I Instancji przy wydawaniu decyzji procedury zawartej w przepisach prawa (tj. § 9 ust. 3 rozporządzenia MON z dnia 25 marca 2024 r. w zw. z objaśnieniami szczegółowymi do § 72 Załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia) organ odwoławczy powinien był uchylić wadliwe orzeczenie i przekazać sprawę organowi I Instancji do ponownego rozpoznania.
W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia organu odwoławczego i przekazanie sprawy CWKL do ponownego rozpoznania; rozważenie konieczności uchylenia orzeczenia organu I Instancji w części, tj. w zakresie rozpoznania w pkt 8.1. ww. orzeczenia wskazanego jako: Pozytywny wynik badania na obecność substancji psychoaktywnych w moczu (§ 72 pkt 1) oraz kategorii zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w pkt 9 ww. orzeczenia ustalonej jako: Zał. 1 Grupa V - Niezdolny do służby poza granicami państwa - Kategoria N. Nadto skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów uzupełniających
z dokumentów załączonych do niniejszej skargi, które są niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, a których przeprowadzenie nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, tj.:
a) wyciągu z rozkazu dziennego dowódcy JW [...] nr [...]z dnia [...].07.2024 r.
b) wyciągu z rozkazu dziennego dowódcy JW[...] nr [...] z dnia [...].07.2024 r.
c) wydruku informacji dot. Gminnego Ośrodka Zdrowia w [...]
w celu wykazania następujących faktów:
- przebywania przez skarżącego w okresie od [...] czerwca 2024 r. do [...] lipca 2024 r.
w [...] w celu wykonywania zadań patrolowych na granicy [...] w ramach operacji [...]
- braku możliwości wykonania przez skarżącego dodatkowych badań i załączenia dodatkowej dokumentacji medycznej do odwołania od orzeczenia RWKL
- konieczności zawnioskowania przez skarżącego o przeprowadzenie przez CWKL dodatkowych badań w ramach postępowania odwoławczego od orzeczenia RWKL
d) wyników badań skarżącego na obecność opiatów w moczu z dnia [...] października 2024 r.
e) wydruku opisu / informacji o zakresie badania
f) wyników badań skarżącego na obecność marihuany w moczu z dnia [...] października 2024 r. w celu wykazania następujących faktów:
- prawdziwości twierdzeń skarżącego o możliwych zakłóceniach testu (wpływie zażytych wcześniej dostępnych bez recepty leków na ból głowy na wynik badania) oraz przyczyn wystąpienia błędnie pozytywnego wyniku testu na obecność morfiny/opiatów w organizmie w trakcie badania z dnia [...] czerwca 2024 r.
- konieczności potwierdzenia wystąpienia dodatniego wyniku testu na obecność ww. substancji dokładniejszymi metodami referencyjnymi.
Autor skargi wniósł dodatkowo o wysłuchanie skarżącego w celu wykazania następujących faktów:
- możliwej przyczyny wystąpienia pozytywnego wyniku testu na obecność morfiny/ opiatów w organizmie (wpływ zażytych wcześniej dostępnych bez recepty leków na ból głowy na wynik badania)
- składania przez skarżącego lekarzowi interniście podczas wizyty w ramach zleconych badań wyjaśnień w zakresie możliwej przyczyny wystąpienia pozytywnego wyniku testu na obecność morfiny/opiatów w organizmie
- otrzymania przez skarżącego od lekarza internisty informacji o sporządzeniu przez niego notatki dla RWKL o złożonych wyjaśnieniach
- braku otrzymania od RWKL zlecenia na wykonanie powtórnych badań moczu w celu potwierdzenia pozytywnego wyniku testu na obecność substancji psychoaktywnych
w organizmie skarżącego
- braku możliwości wykonania przez skarżącego dodatkowych badań i załączenia dodatkowej dokumentacji medycznej do odwołania od orzeczenia RWKL
oraz o zasądzenie skarżącemu od organu odwoławczego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący w obszerny sposób rozwinął argumentację
i zarzuty w niej zawarte. Wskazał, że organ odwoławczy powinien dążyć do konwalidacji naruszonej przez RWKL procedury postępowania zawartej w objaśnieniach szczegółowych do § 72 Załącznika nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 25 marca 2024 r. w oraz § 9 ust. 3 ww. rozporządzenia, czego jednak nie zrobił, czym naruszył co najmniej § 12 ust. 2 ww. rozporządzenia. Zamiast tego - wbrew zarzutom skarżącego zawartym w jego odwołaniu - organ odwoławczy ustalił i przyjął, że organ I Instancji
w ramach procesu orzeczniczego przeprowadził wszystkie stosowne badania, co jest sprzeczne z ww. okolicznościami i materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy, bo nie przeprowadził badania kontrolnego. Organ odwoławczy błędnie ustalił stan faktyczny w zakresie, w którym przyjął, że u skarżącego wyszedł pozytywny wynik testu na obecność marihuany w moczu, podczas gdy z wyniku ww. badań z [...] czerwca 2024 r. wynika bezsprzecznie, że pozytywny wynik testu skarżący otrzymał jedynie
w zakresie obecności morfiny/opiatów w organizmie. Organ odwoławczy nie uwzględnił też wyjaśnień skarżącego wskazanych w odwołaniu w zakresie możliwych przyczyn wystąpienia błędnie pozytywnego wyniku testu na obecność substancji psychoaktywnych (morfiny/opiatów) w jego organizmie z dnia przeprowadzanych przez organ I Instancji badań lekarskich (wpływ zażytych wcześniej dostępnych bez recepty leków na ból głowy – [...] na wynik badania). Nadto CWKL nie uzupełniła materiału dowodowego w sprawie o zawnioskowane przez skarżącego w jego odwołaniu dodatkowe badania w celu weryfikacji zakwestionowanego przez skarżącego wyniku testu na obecność substancji psychoaktywnych (morfiny/opiatów) w jego organizmie z dnia [...] czerwca 2024 r. oraz w celu konwalidacji przeprowadzonej
w nieprawidłowy sposób przez organ I Instancji procedury w postaci zaniechania wymaganego przepisami wykonania ponownego badania nowej próbki w sytuacji otrzymania pozytywnego wyniku testu na obecność substancji psychoaktywnych
w organizmie badanego. Co więcej, organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji nie uzasadnił dlaczego pominął ww. wniosek skarżącego mimo, że przedmiotem wnioskowanego dowodu była okoliczność mająca decydujące znaczenie dla sprawy,
a skarżący wyjaśnił w dostateczny i wiarygodny sposób co mogło być przyczyną wystąpienia błędnie pozytywnego wyniku testu w zakresie obecności morfiny/opiatów
w organizmie.
W ocenie autora skargi organ odwoławczy powinien co najmniej uwzględnić wyjaśnienia skarżącego (składane zarówno na etapie postępowania orzeczniczego przed RWKL podczas rozmowy z lekarzem internistą, jak również w złożonym przez skarżącego odwołaniu) i przeprowadzić badanie kontrolne w ramach uzupełnienia materiału dowodowego bądź uchylić zaskarżone orzeczenie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez RWKL z wytyczną o konieczności powtórzenia badania moczu na obecność substancji psychoaktywnych w moczu skarżącego. Takich działań konwalidujących organ odwoławczy jednak zaniechał, co skutkowało błędnym ustaleniem przez CWKL stanu faktycznego sprawy (przyjęcie za prawidłowy pozytywny wynik badania moczu z dnia [...] czerwca 2024 r.) na podstawie którego następnie wydano wadliwą decyzję ostateczną. Dlatego też należy stwierdzić, że skarga jest
w pełni zasadna i zasługuje na uwzględnienie.
W odpowiedzi na skargę CWKL reprezentowana przez pełnomocnika - radcę prawnego podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie wniosła
o oddalenie skargi.
Oceniając zarzuty podniesione w skardze pełnomocnik organu odwoławczego stwierdził, że są one bezzasadne a skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dokonane bowiem rozpoznanie, potwierdzone wynikami badań laboratoryjnych wykonanych
w dniu [...] czerwca 2024 r., nie budziło żadnych wątpliwości komisji orzekających
i uprawniało wojskowe komisje lekarskie do wydania orzeczenia. Rozpoznanie opisane w § 72 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 25 marca 2024 r. jako pozytywny wynik badania na obecność substancji odurzających lub psychotropowych powoduje obligatoryjną niezdolność do pełnienia służby wojskowej dla osób orzekanych w grupie III (kolumnie piątej wykazu) oraz w grupie V (kolumnie siódmej wykazu). Dla osób orzekanych w tych grupach ustawodawca przewidział jedynie kategorię N - niezdolny do służby co oznacza, że brak jest podstaw do przeprowadzenia ponownych badań na obecność substancji odurzających lub psychotropowych. Inaczej jest
w przypadku osób orzekanych w grupach I, II, IV i VI, dla których ustawodawca przewidział możliwość orzeczenia zdolności do pełnienia służby wojskowej (kategoria A lub Z) lub niezdolności do pełnienia służby wojskowej (kategoria D lub N) uzależniając podjęte rozstrzygnięcie od wyniku powtórnego badania na obecność substancji odurzających. Tym samym objaśnienia szczegółowe do przywołanego wyżej przepisu, zgodnie z którymi "w przypadku pozytywnego wyniku badania na obecność substancji odurzających lub psychotropowych w ślinie lub moczu w ciągu 24 godzin wykonuje się powtórne badanie w celu weryfikacji obecności tych substancji z ponownie pobranej pod kontrolą próbki śliny, moczu lub krwi. Badany, na minimum 10 minut, przed pobraniem materiału do badania nie powinien spożywać pokarmów, napojów ani palić wyrobów tytoniowych" mają zastosowanie w przypadku osób orzekanych w grupach I, II, IV i VI.
Na rozprawie bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku w sprawie Sąd oddalił wnioski dowodowe zawarte w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako "p.p.s.a.") sąd administracyjny dokonuje kontroli legalności aktu lub czynności, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 190 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny zdolność fizyczną
i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska właściwa ze względu na miejsce stacjonowania jednostki wojskowej lub pododdziału jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę, a w przypadku określania zdolności do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych oraz rodzajach wojsk właściwa rzeczowo wojskowa komisja lekarska.
Stosownie zaś do treści art. 190 ust. 10 cytowanej ustawy ustala się następujące kategorie zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej:
1) kategoria Z - zdolny do zawodowej służby wojskowej, co oznacza zdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej, a także zdolność do pełnienia dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej w okresie kształcenia, o którym mowa w art. 95 ust. 4;
2) kategoria Z/O - zdolny do zawodowej służby wojskowej z ograniczeniami, co oznacza ograniczoną zdolność do dalszego pełnienia zawodowej służby wojskowej
w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych;
3) kategoria N - trwale lub czasowo niezdolny do zawodowej służby wojskowej oraz niezdolny do służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego.
Według § 1 pkt 1 rozporządzenia MON z dnia 25 marca 2024 r., rozporządzenie to określa wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa. Natomiast § 2 ust. 1 tego rozporządzenia stanowi, że wykaz chorób i ułomności uwzględniany przy orzekaniu
o zdolności do służby wojskowej oraz do służby poza granicami państwa, a także
o ograniczonej zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych wraz ze wskazaniem kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz warunki orzekania w tych sprawach są określone
w załączniku nr 1 do rozporządzenia.
Zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia MON z dnia 25 marca 2024 r., wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu wymaganych badań oraz po zgromadzeniu wymaganej dokumentacji, nie później jednak niż
w terminie 7 dni od dnia przedłożenia wyników tych badań i konsultacji wojskowej komisji lekarskiej. Zakres badań wykonywanych w ramach orzekania o zdolności do poszczególnych rodzajów służby wojskowej jest określony w załączniku nr 3 do rozporządzenia.
W przypadku konieczności przeprowadzenia dodatkowych badań lekarskich
i konsultacji specjalistycznych wojskowa komisja lekarska określa w formie pisemnej ich zakres, a orzeczenie wydaje w swojej siedzibie w terminie do 7 dni roboczych od dnia przedłożenia w jej siedzibie wyników tych badań i konsultacji (§ 9 ust. 3 rozporządzenia). Zgodnie natomiast z § 10 ust. 1 ww. rozporządzenia orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej zawiera w szczególności:
1) nazwisko i imię;
2) numer PESEL;
3) stopień wojskowy; 4) przydział służbowy / nazwę stanowiska;
5) datę powołania do służby wojskowej;
6) nazwę wojskowego centrum rekrutacji powołującego do służby wojskowej;
7) skład komisji orzekającej;
8) rozpoznanie;
9) ustalenie kategorii zdolności do czynnej służby wojskowej wraz z uzasadnieniem;
10) w razie stwierdzenia chorób i ułomności - określenie ich związku lub braku związku z czynną służbą wojskową;
11) określenie inwalidztwa;
12) podpisy członków komisji, którzy wydali orzeczenie.
Przepisy regulujące postępowanie wojskowych komisji lekarskich zawarte
w tym rozporządzeniu stanowią lex specialis w stosunku do ogólnych regulacji zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego i w myśl ogólnie przyjętej zasady lex specialis derogat legi generali mają pierwszeństwo przed tymi, ogólnymi regulacjami Kpa.
Zaznaczyć należy, że kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich przez sąd administracyjny ma charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do jego badania pod względem formalnym. Oznacza to, że sąd administracyjny ocenia jedynie, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny
z obowiązującymi w tym względzie przepisami, a ponadto, czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji. Sąd administracyjny nie jest władny aby rozważać kwestie medyczne (por. wyroki WSA w Warszawie: z 28 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 1365/17; z 14 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 654/14, orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym, Sąd nie jest uprawniony do kwestionowania dokonanego przez komisję lekarską rozpoznania oraz stwierdzonych schorzeń prowadzących do ustalenia kategorii zdolności do służby. Sąd nie jest uprawniony do oceny fachowości przeprowadzonych u skarżącego badań, a tym samym weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z tego punktu widzenia. Sąd natomiast kontroluje, czy rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz czy dokonana kwalifikacja zdolności do służby jest z tym materiałem spójna.
Kontrola dokonana przez Sąd w tym zakresie pozwala na przyjęcie, że zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Rozpatrując odwołanie, CWKL orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy. Zgodnie z § 12 ust. 1 do 3 rozporządzenia MON
z 25 marca 2024 r. wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia rozpatruje odwołanie w składzie trzech lekarzy. Nadto, wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się
w aktach sprawy. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne, badania psychologiczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, jeżeli wyraża on na to zgodę, oraz przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie.
W niniejszej sprawie CWKL zajęła stanowisko na podstawie otrzymanej dokumentacji medycznej, orzeczenie zapadło w składzie trzech lekarzy, większością głosów składu orzekającego. Samo orzeczenie zawiera dane osobowe skarżącego, ustala kategorię zdolności do zawodowej służby wojskowej wraz z uzasadnieniem. Skarżone orzeczenie CWKL zawiera rozpoznanie oraz ustalenie kategorii zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, a więc spełnia wymagania określone
w przywołanym rozporządzeniu MON z 25 marca 2024 r.
W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, pomimo wskazania w komparycji orzeczenia, że skarżącemu ustalono kategorię zdrowia N – Zał. 1, Grupa III, zamiast Grupa V - niezdolny do służby poza granicami państwa, orzeczenie nie pozostawia wątpliwości, z jakiej przyczyny skarżący został uznany za niezdolnego do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Przepisy rozporządzenia MON z 25 marca 2024 r. wskazują, że charakter czynności dowodowych CWKL jest ograniczony, ponieważ organ odwoławczy nie jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości ani nawet
w znacznej części, a jedynie jest uprawniony do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego i to jedynie wtedy, gdy zebrany materiał dowodowy jest niewystarczający lub budzi wątpliwości przeprowadza dowody dodatkowe.
Istotne w niniejszej sprawie jest zaś, że CWKL utrzymała w mocy rozstrzygnięcie RWKL uznające skarżącego za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej
z powołaniem się na § 72 pkt 1 załącznika nr 1 rozporządzenia MON z dnia 25 marca 2024 r., w związku z pozytywnym wynikiem badania na obecność substancji psychoaktywnych morfiny/opiatów (MOR/OPl) w moczu. Zgodnie z wykazem stanowiącym załącznik nr 1 do ww. rozporządzenia MON w grupie V orzekanych powyższemu rozpoznaniu przyporządkowuje się § 72 pkt 1, gdzie jest przypisana kategoria zdolności do służby N.
W ocenie Sądu, brzmienie powyższego przepisu nie pozostawia żadnych wątpliwości, że decydujące znaczenie dla zakwalifikowania do kategorii N stanowi wynik badania laboratoryjnego. Z akt administracyjnych sprawy wynika zaś (k. 22), że na podstawie badania moczu stwierdzono u skarżącego obecność morfiny/opiatów (MOR/OPI), co powoduje obligatoryjną niezdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej dla osób orzekanych w grupie V (kolumnie siódmej wykazu) obejmującej, między innymi, żołnierzy wyznaczonych lub skierowanych do pełnienia służby poza granicami państwa. Prawidłowo zatem organy obu instancji uznały, że w takiej sytuacji ma zastosowanie kwalifikacja wg § 72 pkt. 1. Taka kwalifikacja skutkuje orzeczeniem kategorii N - niezdolność do zawodowej służby wojskowej. Ustaleń tych nie może podważyć wykonane przez skarżącego kolejne badanie moczu przedstawione wraz
z odwołaniem od orzeczenia RWKL, które nie wykazało obecności ww. substancji. Dokonane rozpoznanie, potwierdzone wynikami badań laboratoryjnych wykonanych
w dniu [...] czerwca 2024 r., nie budziło bowiem żadnych wątpliwości komisji orzekających i uprawniało wojskowe komisje lekarskie do wydania orzeczenia.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie CWKL wskazała, że z posiadanej dokumentacji wynika, że RWKL w ramach procesu orzeczniczego przeprowadziła stosowne badania i konsultacje wymagane do określenia stanu zdrowia i zdolności kandydata do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Wskazując, że w ramach RWKL w dniu [...] czerwca 2024 r. wykonano orzekanemu badania laboratoryjne i stwierdzono dodatni wynik na obecność substancji psychotropowych w moczu CWKL
w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia stwierdziła, że zgodnie z aktualnymi przepisami zawartymi w wykazie stanowiącym załącznik Nr 1 do rozporządzenia MON
z dnia 25 marca 2024 r. w grupie V orzekanych powyższemu rozpoznaniu przyporządkowuje się § 72 pkt 1, gdzie jest przypisana kategoria zdrowia N.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze stwierdzić należy, jak słusznie zauważył pełnomocnik organu w odpowiedzi na skargę, że sprowadzają się one, w pierwszej kolejności, do kwestionowania podjętego rozstrzygnięcia poprzez podnoszenie okoliczności dotyczących braku przeprowadzenia czynności mających na celu zweryfikowanie uzyskanego wyniku.
Zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. § 12 ust. 2 rozporządzenia MON z dnia 25 marca 2024 r. poprzez jego niezastosowanie i brak przeprowadzenia przez organ odwoławczy ponownego badania lekarskiego skarżącego w zakresie skontrolowania moczu na obecność substancji psychoaktywnych (morfiny/opiatów) w jego organizmie w celu uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie oraz w celu konwalidacji wadliwego działania organu I Instancji, całkowicie pomija okoliczność, że warunkiem zastosowania normy zawartej w § 72 pkt 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 25 marca 2024 r. jest jedynie pozytywny wynik badania na obecność substancji odurzających lub psychotropowych. Rozpoznanie opisane w § 72 pkt 1 załącznika nr 1 do ww. rozporządzenia jako pozytywny wynik badania na obecność substancji odurzających lub psychotropowych powoduje bowiem obligatoryjną niezdolność do pełnienia służby wojskowej dla osób orzekanych w grupie III (kolumnie piątej wykazu) oraz w grupie V (kolumnie siódmej wykazu). Dla osób orzekanych w tych grupach ustawodawca przewidział jedynie kategorię N - niezdolny do służby co oznacza, że brak jest podstaw do przeprowadzenia ponownych badań na obecność substancji odurzających lub psychotropowych. Inaczej jest zaś w przypadku osób orzekanych w grupach I, II, IV i VI, dla których ustawodawca przewidział możliwość orzeczenia zdolności do pełnienia służby wojskowej (kategoria A lub Z) lub niezdolności do pełnienia służby wojskowej (kategoria D lub N) uzależniając podjęte rozstrzygnięcie od wyniku powtórnego badania na obecność substancji odurzających.
Tym samym, zgodzić się należy z organem odwoławczym, że objaśnienia szczegółowe do przywołanego wyżej przepisu, zgodnie z którymi "w przypadku pozytywnego wyniku badania na obecność substancji odurzających lub psychotropowych w ślinie lub moczu w ciągu 24 godzin wykonuje się powtórne badanie w celu weryfikacji obecności tych substancji z ponownie pobranej pod kontrolą próbki śliny, moczu lub krwi. Badany, na minimum 10 minut, przed pobraniem materiału do badania nie powinien spożywać pokarmów, napojów ani palić wyrobów tytoniowych" mają zastosowanie jedynie w przypadku osób orzekanych w grupach I, II, IV i VI.
Za niezasadny uznać należy także zarzut sformułowany jako naruszenie art. 9 Kpa poprzez brak pouczenia skarżącego o obowiązku (wymogu) przedstawienia dodatkowej dokumentacji medycznej wykonanej we własnym zakresie na etapie składania odwołania na orzeczenie organu I Instancji, podczas gdy organ odwoławczy - mimo braku takiego pouczenia - zarzucił skarżącemu, że nie przedstawił w sprawie dodatkowej dokumentacji medycznej, co skutkowało wyciągnięciem wobec skarżącego negatywnych konsekwencji, uznaniem zgromadzonego materiału dowodowego przed organem I Instancji jako wystarczającego i wyczerpującego oraz wydaniem przez organ odwoławczy decyzji bez przeprowadzenia wnioskowanych przez skarżącego dodatkowych badań.
Zgodnie z dyspozycją ww. przepisu organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
W realiach niniejszej sprawy prowadzone postępowanie orzecznicze miało na celu dokonanie określonych rozpoznań i przyporządkowanie ich do stosownych "paragrafów" załącznika Nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 25 marca 2024 r., pod kątem zdolności do pełnienia służby wojskowej.
Trafnie więc wskazał w odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu, że użyty
w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia CWKL zwrot "do orzeczenia RWKL skarżący nie dołączył dodatkowej dokumentacji medycznej powinien być rozumiany jedynie jako opis stanu faktycznego sprawy, wskazujący, że odwołujący się od orzeczenia rejonowej wojskowej komisji lekarskiej pierwszej instancji nie przedstawił jakichkolwiek dowodów kwestionujących ustalenia dokonane przez tą komisję.
Decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma § 12 ust. 2 rozporządzenia MON z dnia 25 marca 2024 r., który stanowi, że wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się
w aktach sprawy. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne, badania psychologiczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, jeżeli wyraża on na to zgodę, oraz przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów w sprawie.
Tak więc, przedstawienie dokumentacji medycznej podważającej ustalenia wojskowej komisji lekarskiej pierwszej instancji uzasadniałoby zastosowanie przywołanego przepisu, jednak nie w omawianym przypadku, kiedy to wykonane na zlecenie RWKL nie budziły żadnych wątpliwości.
Reasumując należy stwierdzić, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie orzecznicze, nie dopuściły się naruszeń przepisów, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy. Postępowanie dowodowe przeprowadziły w zakresie wystarczającym do wyjaśnienia istoty sprawy oraz w sposób wyczerpujący rozważyły cały materiał dowodowy. Zauważyć należy, że o zakresie postępowania dowodowego decyduje nie subiektywne przekonanie strony, lecz treść przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w konkretnej sprawie. Przedstawiona
w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia ocena ustaleń faktycznych i wynikających
z nich wniosków oraz podstawa prawna i jej wyjaśnienie prowadzące do określonego rozstrzygnięcia jest przekonująca. Tym samym, w ocenie Sądu brak jest podstaw do uznania, że w sprawie doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia, choć dość lakoniczne, spełnia jednak wymagania określone w art. 107 § Kpa.
W przedstawionym stanie faktycznym i prawnym stwierdzić zatem należy, że orzeczenie CWKL, utrzymujące w mocy orzeczenie RWKL w sprawie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, uznające skarżącego za niezdolnego do służby poza granicami państwa (Kategoria N - Zał. 1 Grupa V) jest zgodne z przepisami
a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Wypada jeszcze na koniec wyjaśnić, że Sąd oddalił wnioski dowodowe zawarte w skardze na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd uznał bowiem, że przeprowadzenie ww. wniosków dowodowych nie jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości
w sprawie.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI