II SA/Wa 1955/23

II SA/Wa 1955/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-04-26
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-10-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Radziszewska-Krupa
Piotr Borowiecki /sprawozdawca/
Sławomir Antoniuk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6197 Służba Celna
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Szef Krajowej Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2016 poz 1948
art. 170 ust. 1 pkt 1, art. 170 ust. 3
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant starszy specjalista Ewa Kielak-Niedźwiedzka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia stosunku służbowego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] marca 2023 r. nr [...]; 2. zasądza od Szefa Krajowej Administracji Skarbowej na rzecz skarżącego P. W. kwotę 497 (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2023 r., nr [...], Szef Krajowej Administracji Skarbowej (dalej także: "Szef KAS" lub "organ odwoławczy") - działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 775 - dalej: "k.p.a.") - w wyniku rozpoznania odwołania z dnia [...] kwietnia 2023 r. wniesionego przez P. W. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") od decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej także: "Dyrektor IAS w [...]" lub "organ pierwszej instancji") z dnia [...] marca 2023 r., nr [...] uchylającej decyzję wydaną przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] września 2021 r., nr [...] w sprawie przywrócenia skarżącego do służby i określenia warunków służby od dnia [...] października 2021 r. oraz orzekającej o wygaśnięciu stosunku służbowego skarżącego z upływem [...] sierpnia 2017 r. - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] marca 2023 r.
Zaskarżona decyzja Szefa Krajowej Administracji Skarbowej wydana została w następującym stanie faktycznym.
Skarżący P. W. był zatrudniony w administracji celnej w okresie od dnia [...] maja 1991 r. do dnia [...] lutego 2017 r. oraz w administracji celno- skarbowej w okresie od dnia [...] marca 207 r. do dnia [...] sierpnia 2017 r.
Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt II SAB/Po 24/18, Sąd zobowiązał Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] do wydania decyzji dotyczącej stosunku służbowego skarżącego.
Wyrok ten uprawomocnił się w wyniku oddalenia skargi kasacyjnej Dyrektora IAS w [...] wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2021 r., sygn. akt III OSK 382/21.
W wyniku wykonania powyższego wyroku WSA w Poznaniu, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] wydał decyzję z dnia [...] kwietnia 2021 r. stwierdzającą wygaśnięcie stosunku służbowego skarżącego z upływem dnia [...] sierpnia 2017 r.
Decyzja ta została następnie uchylona decyzją Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...]czerwca 2021 r.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Dyrektor IAS w [...] wydał w dniu [...] września 2021 r. decyzję nr [...], na mocy której przywrócił skarżącego do służby od [...] października 2021 r., określając warunki pełnienia tej służby.
W wyznaczonym dniu [...] października 2021 r. skarżący stawił się w siedzibie Izby Administracji Skarbowej w [...], przedstawiając jednocześnie do wglądu orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej MSWiA w [...] z dnia [...] października 2020 r., nr [...], stwierdzające jego trwałą niezdolność do służby, datowaną od dnia [...] sierpnia 2017 r.
W tej sytuacji, biorąc pod uwagę powyższe orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej MSWiA w [...] stwierdzające trwałą niezdolność skarżącego do służby, Dyrektor IAS w [...] - działając na podstawie art. 179 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 813 ze zm. - dalej także: "ustawa o KAS") - wydał decyzję z dnia [...] października 2021 r. w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby z upływem dnia [...] października 2021 r.
Decyzją z dnia [...] lipca 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił swoją decyzję z dnia [...] września 2021 r., nr [...] w sprawie przywrócenia skarżącego do służby i określenia warunków tej służby od dnia [...] października 2021 r. oraz orzekł o wygaśnięciu stosunku służbowego skarżącego z upływem [...] sierpnia 2017 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Dyrektor IAS w [...] wskazał, że posiadanie przez przywróconego do służby funkcjonariusza orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej MSWiA w [...] stwierdzającego jego trwałą niezdolność do służby, stanowi w niniejszej sprawie nową, istotną okoliczność, która istniała już w momencie wydania decyzji o przywróceniu do służby, a która nie była znana wydającemu decyzję Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w [...].
Dyrektor IAS w [...] stwierdził jednocześnie, że wzywając organ w piśmie z dnia [...] kwietnia 2021 r. do wyznaczenia terminu i miejsca pełnienia służby, skarżący był świadomy swojej niezdolności do służby, jednak nie poinformował o tym Dyrektora IAS w [...].
Dyrektor IAS w [...] zauważył, że przepisy zawarte w ustawie o KAS (art. 151 ust. 1 pkt 6 i art. 179 ust. 1 pkt 1) w sposób jednoznaczny wskazują, że w służbie celno-skarbowej mogą pozostawać jedynie funkcjonariusze, którzy posiadają zdolność do jej pełnienia.
W tej sytuacji, Dyrektor IAS w [...] uznał, że nie podjąłby decyzji o przywróceniu skarżącego do służby celno-skarbowej, gdyby był w posiadaniu informacji o jego niezdolności do służby.
Mając powyższe na względzie, Dyrektor IAS w [...] stwierdził, że fakt niezdolności do służby należy uznać za okoliczność determinującą rozstrzygnięcie postępowania w sprawie stosunku służbowego skarżącego.
Jednocześnie Dyrektor IAS w [...] wyjaśnił, że skarżący nie otrzymał do dnia [...] maja 2017 r. propozycji zatrudnienia ani pełnienia służby.
W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego od powyższej decyzji Dyrektora IAS w [...], Szef Krajowej Administracji Skarbowej decyzją nr [...] z dnia [...] września 2022 r. uchylił w/w decyzję Dyrektora IAS w [...] z dnia [...] lipca 2022 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W dniu [...] lutego 2023 r. do Izby Administracji Skarbowej w [...] wpłynął wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 1550/22, uchylający postanowienie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej właściwemu ministrowi spraw wewnętrznych oraz utrzymane nim w mocy postanowienie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej właściwemu ministrowi do spraw wewnętrznych w [...] nr [...] o odmowie wydania zaświadczenia w sprawie wydania orzeczenia stwierdzającego niezdolność skarżącego do służby w służbie celno-skarbowej.
W tej sytuacji decyzją z dnia [...] marca 2023 r., [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] uchylił decyzję wydaną przez Dyrektora IAS w [...] z dnia [...] września 2021 r. w sprawie przywrócenia skarżącego do służby i określenia warunków służby od dnia [...] października 2021 r. oraz orzekł o wygaśnięciu stosunku służbowego skarżącego z upływem [...] sierpnia 2017 r.
W piśmie z dnia [...] kwietnia 2023 r. skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji Dyrektora IAS w [...] z dnia [...] marca 2023 r., zarzucając organowi pierwszej instancji:
naruszenie przepisów art. 138 § 2 i 2a k.p.a. w związku z art. 68 § 1 k.p.a. oraz w związku z art. 75 § 1 k.p.a. - poprzez brak realizacji wytycznych zawartych w decyzji Szefa KAS z dnia [...] września 2022 r. z uwagi na brak dołączenia do akt sprawy oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej MSWiA i nieuprawnionym zastąpieniu go protokołem oględzin dokumentu,
naruszenie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - poprzez niezasadne zastosowanie tych przepisów i wadliwe (niezasadne) wznowienie postępowania i jednocześnie zakończenie tego postępowania wadliwą decyzją;
naruszenie art. 165 ust. 7 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1948 ze zm. - dalej: "ustawa wprowadzająca ustawę o KAS") w zw. z art. 179 ust. 1 pkt 1 w zw. z art 276 ust. 5 ustawy o KAS - poprzez brak zastosowania wskazanych przesłanek;
naruszenie art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. - poprzez uznanie, że istniały przesłanki braku wręczenia propozycji służby;
naruszenie art 107 § 1 pkt 6 k.p.a. - poprzez sporządzenie uzasadnienia, które nie spełnia wymogów ustawowych.
W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że - w jego ocenie - przywrócenie do służby nastąpiło z mocy prawa na podstawie art. 184 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej i nie wymagało wydania decyzji. Jednocześnie, skarżący uznał, że wadliwe było wydanie decyzji uchylającej decyzję o przywróceniu go do służby. Ponadto, skarżący zauważył, że w obrocie prawnym znajduje się decyzja z dnia [...] października 2021 r., nr [...] o zwolnieniu go ze służby.
W wyniku rozpoznania odwołania strony skarżącej, Szef Krajowej Administracji Skarbowej - działając na podstawie 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - decyzją z dnia [...] lipca 2023 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora IAS w [...] z dnia [...] marca 2023 r.
W uzasadnieniu decyzji Szef KAS zauważył na wstępie, że w rozpoznawanej sprawie Dyrektor KAS w [...], wznawiając postępowanie, powołał się na nowe okoliczności faktyczne, które istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej i uczynił je podstawą wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., pojawiając się na fakt, iż wyszły na jaw nowe okoliczności dotyczące niezdolności skarżącego do służby, o których organ prowadzący postępowanie, składając mu propozycję służby, nie wiedział. Organ odwoławczy wskazał, że ta nowa okoliczność istniała w dniu wydania decyzji z dnia [...] września 2021 r. o przywróceniu skarżącego do służby. Szef KAS stwierdził, że okoliczność niezdolności do służby potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności zaświadczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] czerwca 2023 r., nr [...] w sprawie potwierdzenia wydania przez ten organ orzeczenia z dnia [...] października 2020 r., nr [...], w którym stwierdzona została trwała niezdolność skarżącego do służby w Służbie Celno-Skarbowej od dnia [...] sierpnia 2017 r.
Ustosunkowując się do zarzutu strony skarżącej dotyczącego naruszenia art. 138 § 2 i 2a k.p.a. w zw. z art. 68 § 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez brak realizacji wytycznych zawartych w decyzji Szefa KAS z dnia [...] września 2022 r.
- poprzez brak dołączenia do akt sprawy oryginału lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej MSWiA i nieuprawnionym zastąpieniu go protokołem oględzin dokumentu, a także do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. - poprzez uznanie, że istniały przesłanki braku wręczenia propozycji służby, Szef KAS wyjaśnił, iż na obecnym etapie postępowania, w tym po uzyskaniu wskazanego powyżej zaświadczenia RKL z dnia [...] czerwca 2023 r., istnieje dowód potwierdzający bezspornie orzeczenie o trwałej niezdolności skarżącego do służby. Ponadto, organ odwoławczy stwierdził, że przesłanki nieprzedstawienia funkcjonariuszowi propozycji służby (lub zatrudnienia) na dzień [...] maja 2017 r., choć niewątpliwie istotne, nie powinny być jednak na obecnym etapie postępowania analizowane z pominięciem kluczowych dla sprawy okoliczności, które organy obu instancji poznały już po tej dacie. Organ odwoławczy podniósł, że w analizowanej sprawie Dyrektor IAS w [...] złożył skarżącemu propozycję służby w KAS, jednakże ujawniona okoliczność, tj. niezdolność funkcjonariusza do służby, uniemożliwia pełnienie przez niego owej służby. Zdaniem Szefa KAS, ta okoliczność ma decydujący wpływ na byt stosunku służbowego strony skarżącej, niezależnie od innych przesłanek wynikających z ustawy wprowadzającej ustawę o KAS.
Mając na względzie powyższe, Szef KAS uznał, że sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa byłoby pozostawienie w obrocie prawnym decyzji o złożeniu skarżącemu propozycji służby, z pominięciem tej okoliczności, albowiem jak wynika z art. 151 ust. 1 pkt 6 ustawy o KAS, funkcjonariuszem może być osoba, której stan zdrowia pozwala na pełnienie służby na określonym stanowisku, a tego warunku skarżący nie spełnia.
Ustosunkowując się z kolei do zarzutu strony skarżącej naruszenia art. 138 § 2 i § 2a k.p.a., organ odwoławczy stwierdził, że - wbrew stanowisku strony skarżącej - w przedmiotowej sprawie przywrócenie do służby nie nastąpiło z mocy prawa na podstawie art. 184 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej i nie reaktywowało z mocy prawa stosunku służbowego skarżącego. Organ odwoławczy zauważył bowiem, że powołany przepis ustawy o KAS Dyrektor IAS w [...] zastosował jedynie posiłkowo, w związku z koniecznością wykonania wyroku WSA w Poznaniu z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt IV SAB/Po 24/18, zobowiązującego organ pierwszej instancji do wydania decyzji dotyczącej stosunku służbowego skarżącego. Niemniej jednak, jak podniósł organ odwoławczy, przeszkoda w postaci niezdolności skarżącego do służby stwierdzona orzeczeniem [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] października 2020 r. ostatecznie uniemożliwiła przywrócenie skarżącego do służby w KAS, a zatem nie sposób w tym przypadku uznać, że doszło do reaktywacji z mocy prawa stosunku służbowego strony skarżącej, który wygasł z dniem [...] sierpnia 2017 r.
Ponadto, organ odwoławczy uznał, że istnienie w obrocie prawnym decyzji Dyrektora IAS w [...] z dnia [...] października 2021 r. o zwolnieniu skarżącego ze służby z upływem [...] października 2021 r. nie stoi na przeszkodzie uruchomieniu trybu wznowieniowego w sytuacji, gdy organ orzekający wydał decyzję dotyczącą przywrócenia skarżącego do służby, nie znając wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy.
Z uwagi na powyższe, w ocenie organu odwoławczego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] miał uzasadnione podstawy do uchylenia decyzji z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w sprawie przywrócenia skarżącego do służby i określenia mu warunków służby od dnia [...] października 2021 r. oraz zasadnie orzekł o wygaśnięciu stosunku służbowego strony skarżącej z upływem [...] sierpnia 2017 r.
W piśmie z dnia [...] września 2023 r. skarżący, reprezentowany przez adwokata, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Szefa KAS z dnia [...] lipca 2023 r.
Wnosząc w petitum skargi o uchylenie zaskarżonej decyzji Szefa KAS oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora IAS w [...] z dnia [...] marca 2023 r., skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 104 § 1 k.p.a. w zw. z art. 16 § 1 k.p.a. - poprzez fakt, iż Szef KAS zaakceptował sporną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] w sytuacji, w której z prawnego punktu widzenia nie powinna była ona zapaść, albowiem dokument wydany przez Dyrektora IAS z dnia [...] marca 2021 r., którego dotyczy, nie jest decyzją administracyjną, w rozumieniu k.p.a., a tym samym nie może być przedmiotem trybu szczególnego wznowienia postępowania, albowiem wynika to z faktu, iż skarżący nie mógł być decyzją administracyjną do służby przywrócony, gdyż formalnie nigdy jej nie opuszczał wobec braku wydania wobec niego skutecznej decyzji o wygaśnięciu stosunku służbowego;
Jednocześnie, działając z ostrożności procesowej, skarżący podniósł, że sporna decyzja Dyrektora IAS w [...] z dnia [...] marca 2023 r. w części dotyczącej utrzymania w mocy decyzji o wygaśnięciu stosunku służbowego skarżącego została wydana z obrazą przepisu art. 165 ust. 7 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej, z uwagi na fakt, iż decyzja ta (jak również utrzymująca ją w mocy decyzja Szefa KAS z dnia [...] lipca 2023 r.) w ogóle nie zawiera wyjaśnienia, dlaczego - w kontekście ustawowych przesłanek wskazanego przepisu art. 165 ust. 7 cyt. ustawy - nie zdecydowano się wręczyć skarżącemu propozycji służby. W tym miejscu, skarżący podkreślił, że nie czynią temu zadość wzmianki o stanie zdrowia skarżącego, gdyż taki problem nie istniał w procesie transformacji kadrowej w maju 2017.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca zauważyła, że kluczowe dla sprawy jest to, że sporny dokument z dnia [...] września 2021 r., któremu Dyrektor IAS w [...] nadał tytuł "decyzja", nie mógł być decyzją administracyjną przywracającą skarżącego do służby, albowiem strona skarżąca nigdy nie była formalnie (skutecznie) zwolniona ze służby.
W związku z powyższym, skarżący uznał, że wspomniany wyżej dokument z dnia [...] września 2021 może być uznany tylko za czynność wyznaczenia miejsca służby, a więc przywrócenie do niej w sensie wyłącznie "technicznym".
Ponadto, działając z ostrożności procesowej, strona skarżąca wskazała, że jeżeli przyjąć, iż skarżący wskutek decyzji Szefa KAS z dnia [...] czerwca 2021 r. został przywrócony do służby, to - zgodnie z orzecznictwem - takowa czynność przywrócenia do służby ma charakter czynności materialno-technicznej i jako taka nie może być uchylona, albowiem nie stosuje do niej przepisów k.p.a. Skarżący zauważył, że na ten charakter przywrócenia do służby wskazuje orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. m.in. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 2961/13 oraz wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt I OSK 1742/16). Skarżący podniósł, że w swoim orzecznictwie NSA jasno podkreślił jednocześnie, że czym innym jest przywrócenie do służby (czynność materialno- techniczna), a czym innym dopuszczenie do służby, albowiem są to dwie różne instytucje prawne, których nie należy utożsamiać. Ponadto, skarżący zauważył, że powyższy pogląd podzielony został również w literaturze (vide: T. Kuczyński, Przywrócenie do służby, Acta Universitatis Wratislaviensis no 3082, Prawo CCCYII, Wrocław 2009 s. 67-80).
Skarżący wskazał zatem, że abstrahując od wszystkich innych okoliczności sprawy, uznać należy, że skoro dokument wydany przez Dyrektora IAS w [...] w dniu [...] września 2021 r. (mylnie nazwany "decyzją") w istocie rzeczy decyzją administracyjną, w rozumieniu k.p.a., nie był, to stwierdzić należy, iż nie można było do niego stosować nadzwyczajnego trybu wznowieniowego właściwego dla k.p.a. i w konsekwencji doprowadzić do jego uchylenia.
Według strony skarżącej, niemożliwym było również stwierdzenie wygaśnięcia stosunku służbowego skarżącego od dnia [...] sierpnia 2021., albowiem nie można tak wygasić stosunku służbowego w stosunku do osoby, która była funkcjonariuszem aż do dnia [...] października 2021 r. i której stosunek służby prawnie został rozwiązany na mocy decyzji administracyjnej z tegoż dnia.
Jedynie na marginesie, skarżący wskazał dodatkowo, że wadliwość tej części spornej decyzji Dyrektora IAS w [...] o wygaszeniu stosunku służbowego też jest taka, że w ogóle nie zawiera jakiegokolwiek uzasadnienia w tym zakresie przez pryzmat przesłanek z art. 165 ust. 7 ustawy przepisy wprowadzające ustawę o KAS. Skarżący podkreślił, iż jego stan zdrowia nie może być tu żadną wymówką, albowiem został stwierdzony w 2020 r., a decyzja Dyrektora IAS w [...], by nie wręczyć mu propozycji służby, zapadła w maju 2017 r.
W tej sytuacji, skarżący zarzucił, że taka okoliczność (brak podania wyjaśnienia powyższych przesłanek w uzasadnieniu spornej decyzji Dyrektora IAS w [...]) uniemożliwia realną sądową obronę przed tą częścią zaskarżonej decyzji.
Reasumując, skarżący uznał, że opisane powyżej okoliczności wskazują na to, że zaskarżona decyzja Szefa KAS oraz decyzją Dyrektora IAS w [...] ją poprzedzająca były błędne i powinny być wyeliminowane z obrotu prawnego.
W odpowiedzi na skargę Szef Krajowej Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Obecny na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 26 kwietnia 2024 r. pełnomocnik strony skarżącej poparł skargę i wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego na rzecz skarżącego według norm przepisanych.
Ponadto, działając na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a., pełnomocnik strony skarżącej wniósł o przeprowadzenie dowodu z przedłożonej na rozprawie decyzji Dyrektora IAS w [...] z dnia [...] października 2021 r. - na okoliczność zwolnienia skarżącego ze służby z dniem doręczenia tej decyzji, tj. z dniem [...] października 2021 r.
Uzasadniając powyższy wniosek dowodowy, pełnomocnik skarżącego podniósł, że przedmiotowa decyzja Dyrektora IAS w [...] nie była zaskarżona i znajduje się w obrocie prawnym jako decyzja prawomocna. W tej sytuacji, pełnomocnik skarżącego zauważył, że Dyrektor IAS w [...] nie mógł wydać decyzji z dnia [...] marca 2023 r. o wygaszeniu stosunku służbowego z dniem [...] sierpnia 2017 r., skoro w obrocie prawnym była prawomocna decyzja o zwolnieniu skarżącego ze służby z dniem [...] października 2021 r.
Dodatkowo pełnomocnik strony skarżącej wskazał, że organowi pierwszej instancji znana jest okoliczność związana ze stanem jego zdrowia, którą organ ten podniósł w dacie [...] marca 2023 r.
Jednocześnie, pełnomocnik skarżącego przedłożył do akt sprawy pismo Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] stycznia 2024 r., wnosząc o przeprowadzenie dowodu na okoliczność, że Dyrektor IAS w [...] nie przywracał funkcjonariuszy do służby w formie decyzji, lecz pisma informującego i określającego warunki służby i uposażenia.
Rozstrzygając na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2024 r., Sąd postanowił odmówić dopuszczenia dowodów z dokumentów przedłożonych na rozprawie przez pełnomocnika strony skarżącej, uznając, że nie jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności, czy też zgodności z zasadami współżycia społecznego, co oczywiście nie oznacza, że wspomniana kontrola sądowa ogranicza się wyłącznie do literalnej wykładni przepisów prawa, abstrahując całkowicie od spirit of the law (tzw. "ducha prawa") przy odkodowywaniu znaczenia normy prawnej, bez spojrzenia na cel {ratio legis) przepisu.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 935 - dalej także: "P.p.s.a.").
W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga P. W. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno Szef Krajowej Administracji Skarbowej, wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] lipca 2023 r., jak i Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], wydając sporną decyzję z dnia [...] marca 2023 r., nr [...] uchylającą decyzję wydaną przez Dyrektora IAS w [...] w dniu [...] września 2021 r., nr [...] w sprawie przywrócenia skarżącego do służby i określenia warunków służby od dnia [...] października 2021 r. oraz orzekającej jednocześnie o wygaśnięciu stosunku służbowego skarżącego z upływem [...] sierpnia 2017 r. - naruszyli w sposób rażący obowiązujące przepisów prawa.
Sąd uznał bowiem, że organy administracji skarbowej obu instancji, wydając wskazane powyżej decyzje, dopuściły się rażącego naruszenia zasady trwałości decyzji administracyjnej, albowiem Dyrektor IAS w [...] wydał w dniu [...] marca 2023 r. sporną decyzję o wygaszeniu stosunku służbowego skarżącego z dniem [...] sierpnia 2017 r., pomimo, że w obrocie prawnym była ostateczna decyzja z dnia [...] października 2021 r. o zwolnieniu skarżącego ze służby z dniem [...] października 2021 r., która w sposób trwały ukształtowała stosunek służbowy skarżącego.
W konsekwencji, mając na względzie powyższe, Sąd uznał, że Dyrektor IAS w [...], wydając sporną decyzję z dnia [...] marca 2023 r. stwierdzającą wygaśnięcie stosunku służbowego skarżącego z dniem [...] sierpnia 2017 r. - dopuścił się rażącego naruszenia przepisów art. 170 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej, albowiem - jak słusznie zauważył skarżący - zignorował fakt, że sprawa stosunku służbowego skarżącego w Służbie Celno-Skarbowej w Izbie Administracji Skarbowej w [...] została już wcześniej rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną.
Przechodząc do rozważań merytorycznych dotyczących oceny legalności spornych decyzji organów administracji skarbowej obu instancji, należy na wstępie wyraźnie zaznaczyć, że zasada trwałości decyzji administracyjnej powinna skutkować honorowaniem stanu prawnego wynikającego z ostatecznej decyzji. Oznacza to, że ani sąd, ani organ administracyjny nie są uprawnieni do jej kwestionowania, w szczególności pod względem jej merytorycznej zasadności i są nią związani dopóki ostateczna decyzja rozstrzygająca określoną kwestię pozostaje w obrocie prawnym. Jej adresaci mają natomiast prawo oczekiwać, że decyzja ponownie rozstrzygająca tę sprawę, co do jej istoty nigdy nie zapadnie. Zasada ta zapewnia stabilizację i pewność obrotu prawnego.
W ocenie Sądu, trafny wydaje się pogląd, że każda decyzja administracyjna zostaje przy jej wydaniu obciążona pewnego rodzaju dorozumianą klauzulą, zgodnie z którą wiąże tak długo, jak długo istnieją stosunki faktyczne leżące u podstaw jej wydania (klauzula rebus sic stantibus).
Istnienie takiej decyzji nie może zatem uchodzić za przeszkodę do podjęcia decyzji nowej, adekwatnej do zmienionej rzeczywistości.
Zdaniem Sądu, nie ulega wątpliwości, że stan faktyczny danej sprawy musi być brany pod uwagę w ocenie, czy ma miejsce tożsamość sprawy, lecz tylko w odniesieniu do faktów prawotwórczych. Nie wydaje się ani możliwe, ani potrzebne oczekiwanie, iż stan faktyczny będzie trwał długi czas niejako zamrożony we wszystkich jego elementach i szczegółach. Elementy prawnie obojętne, niewpływające w niczym na załatwienie sprawy, powinny być pominięte w ocenie tożsamości sprawy.
Tymczasem, w analizowanej sprawie Sąd uznał, że niestety Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], wydając w dniu [...] marca 2023 r. sporną decyzję o wygaśnięciu stosunku służbowego skarżącego z upływem [...] sierpnia 2017 r., w sposób niedopuszczalny pominął fakt, iż w obrocie prawnym znajduje się ostateczna decyzja administracyjna z dnia [...] października 2021 r., mocą której Dyrektor IAS w [...] - działając na podstawie art. 179 ust. 1 pkt 1 w zw. z art 276 ust. 5 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej oraz art. 104 k.p.a. - zwolnił skarżącego ze służby w Służbie Celno-Skarbowej w Izbie Administracji Skarbowej w [...] z dniem doręczenia niniejszej decyzji, a więc z dniem [...] października 2021 r.
Warto zauważyć, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], wydając w dniu [...] marca 2023 r. wspomnianą decyzję o wygaśnięciu stosunku służbowego skarżącego z upływem [...] sierpnia 2017 r., powołał się m.in. na przepisy art. 170 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej.
Art. 170 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o KAS stanowi że stosunki pracy osób zatrudnionych w jednostkach KAS, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 2, 3 i 6 ustawy, o której mowa w art. 1, oraz stosunki służbowe osób pełniących służbę w jednostkach KAS, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1, 2, 3 i 6 ustawy, o której mowa w art. 1, wygasają z dniem [...] sierpnia 2017 r., jeżeli osoby te w terminie do dnia [...] maja 2017 r., nie otrzymają pisemnej propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby.
Z kolei art. 170 ust. 3 tej ustawy rozstrzyga, że w przypadku, o którym mowa w ust. 1, wygaśnięcie stosunku służbowego funkcjonariusza traktuje się jak zwolnienie ze służby.
W tej sytuacji, nie sposób przyjąć, że Dyrektor IAS w [...], rozstrzygając w dniu [...] marca 2023 r., mógł w sposób całkowicie arbitralny zignorować fakt, że wobec skarżącego zapadła już ostateczna decyzja administracyjna z dnia [...] października 2021 r., mocą której Dyrektor IAS w [...] zwolnił skarżącego ze służby w Służbie Celno-Skarbowej w Izbie Administracji Skarbowej w [...] z dniem doręczenia tej decyzji, a więc z dniem [...] października 2021 r.
Należy zauważyć, że uwzględnienie skargi przez stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji następuje w wypadku ustalenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach. Rozstrzygnięcie sądu nie wymaga w tym wypadku wcześniejszego ustalenia, że ujawniona wada miała wpływ na wynik sprawy (por. m.in. A. Kabat /w:/ B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, WKP 2024, komentarz do art. 145 P.p.s.a.).
Skoro zatem Sąd uznał, że Dyrektor IAS w [...], wydając sporną decyzję z dnia [...] marca 2023 r. - dopuścił się rażącego naruszenia przepisów art. 170 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej i tym samym ewidentnego naruszenia zasady trwałości decyzji administracyjnej wydanej przez siebie w dniu [...] października 2021 r., to słuszne było stwierdzenie nieważności zarówno tej decyzji, jak i decyzji Szefa KAS z dnia [...] lipca 2023 r.
Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. - orzekł, jak w punkcie 1 sentencji wyroku.
Zasądzając jednocześnie od Szefa KAS na rzecz skarżącego P. W, kwotę 497 (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, Sąd działał na podstawie przepisów art. 200 i art. 205 § 2 w związku z art. 209 P.p.s.a.
-----------------------
#
#