II SA/Wa 1944/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-04-22
NSAAdministracyjneŚredniawsa
zaświadczeniesłużba celnaokres równorzędnyzaopatrzenie emerytalneprawo administracyjnepostępowanie administracyjneKrajowa Administracja Skarbowafunkcjonariuszprzekształcenie stosunku pracyakt mianowania

WSA w Warszawie oddalił skargę na postanowienie Szefa KAS odmawiające wydania zaświadczenia o uznaniu okresu zatrudnienia za równorzędny ze służbą celną, uznając, że nie zostały spełnione wymogi formalne i czasowe określone w przepisach.

Skarżąca domagała się wydania zaświadczenia potwierdzającego, że okres jej zatrudnienia od września 2003 r. do lipca 2010 r. powinien być traktowany jako okres równorzędny ze służbą celną, co miało znaczenie dla celów emerytalnych. Organy administracji, a następnie WSA, odmówiły wydania takiego zaświadczenia, argumentując, że skarżąca nie spełniła warunków określonych w art. 13 ust. 1 pkt 1d ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, w szczególności nie otrzymała propozycji służby w wymaganym terminie po wejściu w życie ustawy o Służbie Celnej z 1999 r. Sąd uznał, że samo wykonywanie zadań przypisanych Służbie Celnej nie jest wystarczające do uznania okresu zatrudnienia za równorzędny ze służbą.

Sprawa dotyczyła skargi A. B. na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy decyzję o odmowie wydania zaświadczenia o uznaniu okresu zatrudnienia od września 2003 r. do lipca 2010 r. za równorzędny ze służbą celną, co miało znaczenie dla ustalenia prawa do emerytury. Skarżąca argumentowała, że w tym okresie wykonywała zadania przypisane Służbie Celnej i jej stosunek pracy został przekształcony w stosunek służbowy, co powinno kwalifikować ten okres jako równorzędny ze służbą zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1d ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Organy administracji, w tym Szef KAS, odmówiły wydania zaświadczenia, wskazując, że kluczowe jest spełnienie wymogów formalnych i czasowych związanych z propozycją służby i aktem mianowania w określonym terminie po wejściu w życie ustawy o Służbie Celnej z 1999 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń ma charakter uproszczony i opiera się na istniejących danych, a nie na dokonywaniu nowych ustaleń faktycznych czy prawnych. Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała spełnienia warunków określonych w przepisach przejściowych ustawy o Służbie Celnej z 1999 r., a jej stosunek pracy przekształcił się w stosunek służbowy znacznie później, niż wynikałoby to z wymogów art. 13 ust. 1 pkt 1d ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Sąd odwołał się do uzasadnienia projektu ustawy nowelizującej, które wskazywało na cel wprowadzenia tego przepisu – wyrównanie sytuacji funkcjonariuszy, którzy otrzymali propozycję służby w ustawowym terminie. Sąd stwierdził, że samo wykonywanie zadań przypisanych Służbie Celnej nie jest wystarczające do uznania okresu zatrudnienia za równorzędny ze służbą w rozumieniu przepisów emerytalnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie zostały spełnione wymogi formalne i czasowe określone w przepisach, w tym otrzymanie propozycji służby w ustawowym terminie po wejściu w życie ustawy o Służbie Celnej z 1999 r. i przekształcenie stosunku pracy w stosunek służby w tym okresie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 13 ust. 1 pkt 1d ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym dotyczy okresów zatrudnienia od 1 września 1999 r. do dnia przekształcenia stosunku pracy w stosunek służby, ale tylko dla tych funkcjonariuszy, którzy byli zatrudnieni w administracji celnej w dniu wejścia w życie ustawy z 24 lipca 1999 r. i otrzymali propozycję służby w ciągu 9 miesięcy od tego dnia, a ich stosunek pracy przekształcił się w stosunek służby w tym okresie. Samo wykonywanie zadań przypisanych Służbie Celnej nie jest wystarczające.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 217

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 218

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 219

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.z.e.f. art. 13 § ust. 1 pkt 1d

Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

Pomocnicze

u.z.e.f. art. 12

Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

u.o.S.C. art. 91

Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej

u.o.S.C. art. 92

Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej

u.o.K.A.S. art. 150 § ust. 8

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

u.o.K.A.S. art. 150 § ust. 8a

Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej

u.o.S.C. art. 22b § ust. 8

Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej

u.o.S.C. art. 99 § ust. 8

Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca nie spełniła wymogów formalnych i czasowych określonych w art. 13 ust. 1 pkt 1d ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, w szczególności nie otrzymała propozycji służby w ustawowym terminie po wejściu w życie ustawy o Służbie Celnej z 1999 r., a jej stosunek pracy przekształcił się w stosunek służby znacznie później. Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń ma charakter uproszczony i nie służy do dokonywania nowych ustaleń faktycznych ani rozszerzającej wykładni przepisów.

Odrzucone argumenty

Okres zatrudnienia od września 2003 r. do lipca 2010 r. powinien być uznany za okres równorzędny ze służbą celną, ponieważ skarżąca wykonywała zadania przypisane Służbie Celnej i jej stosunek pracy został przekształcony w stosunek służbowy. Przepisy art. 22b ust. 8 ustawy o Służbie Celnej z 1999 r. oraz art. 99 ust. 8 ustawy o Służbie Celnej z 2009 r. oraz art. 150 ust. 8 i 8a ustawy o KAS powinny być interpretowane w sposób korzystny dla skarżącej, uwzględniając jej staż pracy. Ograniczenie stosowania art. 13 ust. 1 pkt 1d ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym wyłącznie do funkcjonariuszy, którzy otrzymali propozycję służby w ciągu 9 miesięcy od wejścia w życie ustawy z 1999 r., jest sprzeczne z wykładnią językową i celami ustawy.

Godne uwagi sformułowania

Zaświadczenie stanowi wyłącznie przejaw wiedzy, nie zaś woli organu administracji. Postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia jest postępowaniem uproszczonym i w znacznym stopniu odformalizowanym. Zaświadczenie nie jest aktem woli organu, ale aktem wiedzy. W przypadku przyjęcia propozycji pełnienia służby na stanowisku funkcjonariusza celnego, dotychczasowy stosunek pracy przekształcał się w stosunek służby z dniem mianowania. Mając na uwadze 9-miesięczny termin, który ustawodawca przewidział na wręczenie aktu mianowania, zasadne jest aby okres zatrudnienia pomiędzy [...] września 1999 r. a dniem mianowania traktowany był na równi ze służbą dla tych funkcjonariuszy, którzy wykonywali zadania przewidziane dla Służby Celnej, a następnie otrzymali akty mianowania.

Skład orzekający

Iwona Maciejuk

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Kube

członek

Mateusz Rogala

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uznawania okresów zatrudnienia za równorzędne ze służbą na potrzeby emerytalne funkcjonariuszy służb mundurowych, a także charakteru postępowania w sprawie wydawania zaświadczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekształcenia stosunku pracy w stosunek służby w Służbie Celnej w kontekście przepisów emerytalnych obowiązujących w określonym czasie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii dla funkcjonariuszy służb mundurowych – możliwości zaliczenia okresów zatrudnienia do wysługi emerytalnej. Choć prawnie skomplikowana, ma praktyczne znaczenie dla wielu osób.

Czy okres pracy w urzędzie celnym przed mianowaniem liczy się do emerytury? Sąd wyjaśnia kluczowe przepisy.

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1944/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-04-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-10-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Maciejuk /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Kube
Mateusz Rogala
Symbol z opisem
6197 Służba Celna
Hasła tematyczne
Służba celna
Skarżony organ
Szef Krajowej Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 217, art. 218, art. 219
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2004 nr 156 poz 1641
art. 91
Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej - tekst jednolity
Dz.U. 2019 poz 288
art. 13 ust. 1 pkt 1d
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony  Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.
Dz.U. 2023 poz 615
art. 150 ust.8
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Asesor WSA Mateusz Rogala, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści oddala skargę.
Uzasadnienie
Szef Krajowej Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm.), zwanej dalej k.p.a., po rozpoznaniu zażalenia A. B. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Z. z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] w sprawie odmowy wydania zaświadczenia żądanej treści.
Szef KAS w uzasadnieniu wskazał, że A. B. 5 czerwca 2022 r. wniosła o wydanie zaświadczenia o przebiegu służby dla celów emerytalno-rentowych zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt. 1d ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, zwanej dalej ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym wraz z okresami równorzędnymi ze służbą. W ocenie wnioskodawczyni okres zatrudnienia od [...] września 2003 r. do [...] lipca 2010 r. powinien być uznany za okres równorzędny ze służbą, wskazała przy tym, że z dniem [...] lipca 2010 r. stosunek pracy, w ramach którego była zatrudniona, uległ w stosunek służbowy w Służbie Celnej..
Organ wskazał, że Dyrektor IAS w Z. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2023 r. (omyłkowo organ wskazał na 2022 r.) nr [...] odmówił wydania zaświadczenia o treści żądanej przez wnioskodawczynię.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdził, że dokumenty zgromadzone w aktach osobowych skarżącej nie dają podstaw do potwierdzenia spełniania warunków określonych w art. 12 w związku z art. 13 ust. 1 pkt 1d ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Postanowienie zostało doręczone skarżącej 26 czerwca 2023 r. Skarżąca w zażaleniu na ww. postanowienie podniosła, że ustalenia zawarte w rozstrzygnięciu, pozostają w sprzeczności ze stanem faktycznym, gdyż skarżąca od dnia [...] września 2003 r. na podstawie ustawy o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizacji jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz. U. Nr 137, poz. 1302), została wraz z zadaniami przeniesiona do Służby Celnej (Urząd Celny w Z., podlegający Izbie Celnej w R.). Wnioskodawczyni podniosła, że wykonywane zadania, które realizowała w Referacie Szczególnego Nadzoru Podatkowego, były przypisane do zadań określonych dla Służby Celnej. Po wejściu w życie w 2009 r. ustawy o Służbie Celnej (Dz. U. z 2009 r. poz. 1323) stosunek pracy z dniem 1 lipca 2010 r. został przekształcony w stosunek służby skutkujący mianowaniem do służby stałej (została umundurowana, otrzymała akt mianowania). Powyższe zdaniem wnioskodawczyni wyczerpuje definicję okresów równorzędnych określonych w art. 13 ust. 1 pkt 1d znowelizowanej ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym.
Szef KAS po rozpoznaniu sprawy wskazał, że organ weryfikuje żądanie wydania zaświadczenia poprzez pryzmat przesłanek opisanych w art. 217 § 2 k.p.a. Organ przytoczył treść powołanego przepisu. Wskazał, że jak stanowi art. 218 § 1 k.p.a., organ jest zobowiązany wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Z § 2 art. 218 k.p.a. wynika dodatkowo, iż przed wydaniem zaświadczenia organ może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Wskazał w jakich przypadkach możliwa jest odmowa wydania zaświadczenia lub zaświadczenia o żądanej treści. Formą zakończenia postępowania, w wypadku odmowy wydania zaświadczenia lub zaświadczenia o określonej treści, jest postanowienie, na które przysługuje zażalenie (art. 219 k.p.a.).
Organ wskazał, że Dyrektor IAS w Z. uznał istnienie interesu prawnego w uzyskaniu przez A. B. zaświadczenia potwierdzającego spełnianie warunków określonych w art. 12 w związku z art. 13 ust. 1 pkt 1d ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym i rozpatrzył jej wniosek na podstawie przepisów działu VII k.p.a. o wydawaniu zaświadczeń.
Szef KAS zwrócił uwagę, że zaświadczenia wydawane przez organ stanowią jedynie oświadczenie wiedzy tego organu wynikające z danych, które znajdują się w jego posiadaniu (wyrok NSA z 7 lutego 2017 r. sygn. II OSK 1270/15). W wyroku z 11 kwietnia 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż "Nie może zatem ulegać wątpliwości, że zaświadczenie wydawane przez organ stanowi oświadczenie wiedzy tego organu oparte na danych będących w jego posiadaniu, co wynika wprost z art. 218 § 1 KPA . Nie Jest zatem dopuszczalne w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń dokonywanie jakichkolwiek ustaleń faktycznych i ocen prawnych. Jeśli nie wynikają one z prowadzonych przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu" (IIGSK 2579/16). Zaświadczenie stanowi wyłącznie przejaw wiedzy, nie zaś woli organu administracji. Organ przywołał treść art. 12 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym.
Wskazał, że w myśl art. 13 ust. 1 tej ustawy, jako równorzędne ze służbą w ww. formacjach traktuje się: 1) okresy służby w charakterze funkcjonariusza Urzędu Ochrony Państwa lub Biura Ochrony Rządu; 1a) okresy służby w charakterze funkcjonariusza Policji państwowej, Milicji Obywatelskiej, z wyjątkiem służby określonej w ust. 2; 1c) okresy służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, na zasadach określonych w art. 15c, z wyjątkiem służby określonej w ust. 2; 1d) okresy zatrudnienia funkcjonariuszy od dnia [...] września 1999 r. do dnia przekształcenia stosunku pracy w stosunek służby w przypadku, gdy osoba, która wykonywała zadania przypisane dla Służby Celnej, otrzymała akt mianowania skutkujący tym przekształceniem; 2) służbę wojskową uwzględnianą przy ustalaniu prawa do emerytury wojskowej; 3) okresy służby w charakterze funkcjonariusza Służby Ochrony Kolei, jeżeli funkcjonariusz przeszedł bezpośrednio do służby w Milicji Obywatelskiej lub w Służbie Więziennej w terminie do dnia 1 kwietnia 1955 r.; 4) okresy zatrudnienia lub służby w zawodowych jednostkach ochrony przeciwpożarowej i nauki w szkołach pożarniczych, w charakterze członka Korpusu Technicznego Pożarnictwa, a także funkcjonariusza pożarnictwa w terminie do dnia 31 stycznia 1992 r.; 5) okresy zatrudnienia w Straży Marszałkowskiej na stanowiskach pracy: strażnik, strażnik specjalista do spraw logistyki, strażnik specjalista do spraw planowania i organizacji, strażnik specjalista do spraw zabezpieczenia technicznego, strażak, strażak specjalista do spraw zabezpieczenia przeciwpożarowego, komendant Straży Marszałkowskiej i zastępca komendanta Straży Marszałkowskiej; 6) okresy zatrudnienia: a) w komórkach organizacyjnych, o których mowa w art. 11g ust. 1 i 2 oraz art. 36, b) jako inspektorzy prowadzący czynności dochodzeniowo-śledcze, o których mowa w art. 38 ust. 4 i 5 - ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz.U. z 2016 r. poz. 720,1165 i 2261); 7) okresy zatrudnienia w Inspekcji Celnej.
Organ wskazał, że w toku analizy sporządzonej w postępowaniu ustalono, że wnioskodawczyni została zatrudniona w Urzędzie Kontroli Skarbowej w Z. na mocy umowy o pracę z [...] maja 1997 r. na czas określony, kolejno na mocy umowy o pracę z [...] grudnia 1997 r. na czas określony, a następnie z dniem [...] stycznia 1999 r. na czas nieokreślony. [...] września 2003 r. wnioskodawczyni została przeniesiona do pracy w Izbie Celnej w R., a następnie z dniem [...] lipca 2010 r. doszło do przekształcenia stosunku pracy w stosunek służby w Służbie Celnej. Od [...] marca 2017 r. wnioskodawczyni stała się funkcjonariuszem Służby Celno-Skarbowej. W związku z powyższym ustalono, że na dzień złożenia wniosku posiadała następujące okresy służby:
- Służba Celna od [...].07.2010 r. do [...].02.2017 r. - 6 lat, 8 miesięcy,
- Służba Celno-Skarbowa od [...].03.2017 r. do [...].06.2023 r. -6 lat, 3 miesiące, 5 dni, tj. łącznie 13 lat, 1 m-c i 5 dni. Powyższe okresy służby i pracy nie są sporne.
W myśl powołanego wyżej przepisu art. 13 ust. 1 pkt 1d ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, jako równorzędne ze służbą m.in. w Służbie Celnej traktuje się okresy zatrudnienia funkcjonariuszy od dnia [...] września 1999 r. do dnia przekształcenia stosunku pracy w stosunek służby w przypadku, gdy osoba, która wykonywała zadania przypisane dla Służby Celnej, otrzymała akt mianowania skutkujący tym przekształceniem.
Szef KAS odwołał się do genezy uzasadnienia projektu ustawy z 19 lipca 2019 r., o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, gdzie wskazano, iż "w projekcie proponuje się również dodanie nowego przepisu do art. 13 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Zmiana polega na wprowadzeniu jako okresów równorzędnych ze służbą, okresów zatrudnienia w Służbie Celnej od dnia [...] września 1999 r., tj. wejścia w życie ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej do dnia przekształcenia stosunku pracy w stosunek służby na podstawie aktu mianowania. Zgodnie z art. 91 powołanej ustawy o Służbie Celnej, funkcjonariusze zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy w administracji celnej, od tego dnia wykonywali zadania przewidziane dla Służby Celnej. W terminie 9 miesięcy od dnia wejścia w życie tej ustawy, osoby te otrzymały pisemną propozycję służby. W myśl art. 92 ww. ustawy, w przypadku przyjęcia propozycji pełnienia służby na stanowisku funkcjonariusza celnego, dotychczasowy stosunek pracy przekształcał się w stosunek służby z dniem mianowania. Mając na uwadze 9-miesięczny termin, który ustawodawca przewidział na wręczenie aktu mianowania, zasadne jest, aby okres zatrudnienia pomiędzy [...] września 1999 r. a dniem mianowania traktowany był na równi ze służbą dla tych funkcjonariuszy, którzy wykonywali zadania przewidziane dla Służby Celnej, a następnie otrzymali akty mianowania. Ma to na celu wyeliminowanie negatywnych skutków wynikających z różnic w dacie mianowania w okresie przejściowym wobec poszczególnych funkcjonariuszy i zaliczanie tych okresów do wysługi emerytalnej.
Szef KAS wskazał, że wobec powyższego przyjąć należy, iż pkt 1d ust. 1 art. 13 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym dotyczy wyłącznie funkcjonariuszy zatrudnionych w byłej administracji celnej w dniu wejścia w życie ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, którzy w 9-cio miesięcznym terminie, o którym mowa w art. 91 tej ustawy, otrzymali pisemną propozycję pełnienia służby, zaś ich stosunek pracy przekształcił się w stosunek służby z dniem mianowania, jak również od dnia [...] września 1999 r. (data wejścia w życie ww. ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej), wykonywali zadania przewidziane dla nowoutworzonej formacji, jaką była Służba Celna.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że stosunek pracy skarżącej uległ przekształceniu w stosunek służbowy dopiero z dniem [...] lipca 2010 r. na podstawie pragmatyki służbowej z 2009 r. a nie w okresie 9 m-cy od dnia wejścia w życie wcześniejszej ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej. Wnioskodawczyni podniosła, że od dnia [...] września 2003 r. na podstawie ustawy o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizacji jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz. U. Nr 137, poz. 1302), została wraz z zadaniami przeniesiona do Służby Celnej (Urząd Celny w Z., podlegający Izbie Celnej w R.), wykonywane zadania, które realizowała w Referacie Szczególnego Nadzoru Podatkowego, przypisane były do zadań określonych dla Służby Celnej. Po wejściu w życie zaś w 2009 r. ustawy o Służbie Celnej (Dz. U. z 2009 r. poz. 1323) stosunek pracy z dniem [...] lipca 2010 r. został przekształcony w stosunek służby skutkujący mianowaniem do służby stałej (została umundurowana, otrzymała akt mianowania). Powyższe zdaniem wnioskodawczyni wyczerpuje definicję okresów równorzędnych określonych w art. 13 ust. 1 pkt 1d znowelizowanej ustawy.
W ocenie organów nie jest wystarczające dla uznania okresu zatrudnienia 2003-2010 jako okresu równorzędnego ze służbą, samo wykonywanie zadań przewidzianych dla Służby Celnej bez spełnienia wymogu otrzymania propozycji służby w okresie 9-miesięcznym od dnia wejścia w życie ww. ustawy. Prawidłowo zatem organ odmówił wydania skarżącej zaświadczenia o żądanej przez nią treści. W tej sytuacji bowiem organ nie mógł wydać zaświadczenia potwierdzającego za równorzędne ze służbą okresy zatrudnienia skarżącej przed przekształceniem stosunku pracy w stosunek służbowy w oparciu o ww. przepis ustawy zaopatrzeniowej.
Organ wskazał jednocześnie, że podstawy wydania wnioskowanego zaświadczenia nie mogą stanowić również przepisy art. 22b ust. 8 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej oraz art. 99 ust. 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej stanowiące, że członkowi korpusu służby cywilnej, który stał się funkcjonariuszem, okres stażu pracy w służbie cywilnej lub jednostkach organizacyjnych administracji celnej/Służby Celnej, wlicza sią do okresu służby w Służbie Celnej. Wskazane przepisy nie odnoszą się bowiem do wysługi w zakresie zaopatrzenia emerytalnego, którym funkcjonariusze Służby Celnej nie byli jeszcze wówczas objęci. Kwestia wliczenia do wysługi emerytalnej okresu pracy, została rozstrzygnięta w obowiązującej ustawie pragmatycznej. Zgodnie z art. 150 ust. 8 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, członkowi korpusu służby cywilnej, który stał się funkcjonariuszem, okres stażu pracy w służbie cywilnej lub jednostkach organizacyjnych KAS wlicza się do okresu służby w Służbie Celno-Skarbowej, z zastrzeżeniem przepisów ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2020 r. poz. 723 i 2320 oraz z 2021 r. poz. 2333, 2448 i 2490). W myśl ustępu 8a. ww. przepisu, okresy, o których mowa w ust. 8, nie są traktowane jako okresy służby ani okresy równorzędne ze służbą w rozumieniu ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym.
Zdaniem Szefa KAS, w kontekście przytoczonych unormowań, organ pierwszej instancji zasadnie stwierdził brak przesłanek do wydania zaświadczenia o żądanej treści. Należy bowiem zwrócić uwagę na wynikający z przepisów art. 217-219 k.p.a. prawny reżim dotyczący wydawania zaświadczeń, zgodnie z którym organ zobowiązany jest do interpretacji ww. przepisów w sposób ścisły. W związku z powyższym niemożność uznania okresu zatrudnienia skarżącej w Izbie Celnej w R. za okres równorzędny ze Służbą w Służbie Celnej, m.in. z uwagi na brzmienie przepisów art. 13 ust. 1 pkt. 1d ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym oraz art. 150 ust. 8 i 8a ustawy o KAS, stanowi podstawę zasadności odmowy wydania zaświadczenia o żądanej przez skarżącą treści.
Szef KAS stwierdził, że Dyrektor IAS w Z. wydając zaskarżone postanowienie w trybie art. 219 k.p.a. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej przez A. B. treści, podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy i w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy.
A. B., reprezentowana przez adwokata, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Szefa KAS z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...]. Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i utrzymanego nim w mocy postanowienia Dyrektora IAS w Z. z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Zarzucił naruszenie:
- art. 13 ust. 1 pkt 4d ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, art. 22b uchylonej ustawy z dnia 24 lipca 1999 roku o Służbie Celnej (Dz.U. z 1999 r., Nr 72, poz. 802) oraz art. 99 uchylonej ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz.U. z 2009 r.. Nr 168, poz. 1323) poprzez błędną ich wykładnię uniemożliwiającą dokonanie prawidłowej subsumcji stanu faktycznego;
- art. 150 ustawy z dnia 16 listopada 2016 roku o Krajowej Administracji Krajowej (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. ze zm.) - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie;
- naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy, w tym art. 7, 77, 80 i 81 k.p.a. prowadzące do ustalenia, że brak jest podstaw do wydania zaświadczenia o przebiegu służby.
Pełnomocnik wskazał, że okres od [...] września 2003 r. do [...] lipca 2010 r. nie został zakwalifikowany jako okres równorzędny ze służbą w Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służbie Celnej, Służbie Celno-Skarbowej i Służbie Więziennej, o co wnosiła.
Pełnomocnik przytoczył art. 13 ust. 1 pkt d ustawy i wskazał, że organ nie kwestionuje, że w wyżej wymienionym okresie skarżąca wykonywała ona zadania w zakresie zapobiegania, wykrywania i zwalczania wykroczeń i przestępstw skarbowych oraz tego, że były to zadania przypisane do Służby Celnej. Organ nie kwestionuje także interesu prawnego skarżącej w uzyskaniu zaświadczenia o przebiegu służby.
Skarżąca zaznaczyła, iż od [...] maja 1997 r. do [...] sierpnia 2003 r. była pracownikiem służby cywilnej. Pracowała w Wydziale Szczególnego Nadzoru Podatkowego Urzędu Kontroli Skarbowej w Z., wykonując zadania w zakresie zapobiegania, wykrywania i zwalczania wykroczeń i przestępstw skarbowych, zarówno w placówce stałego nadzoru podatkowego, jak i w kasynie gier, oraz wykonując inne, zlecone kontrole skarbowe. Od dnia [...] września 2003 r. na podstawie ustawy o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz zmianie niektórych ustaw regulujących zadania i kompetencje organów oraz organizacji jednostek organizacyjnych podległych ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych (Dz. U. Nr 137, poz. 1302), skarżąca została przeniesiona wraz z zadaniami do Służby Celnej (Urząd Celny w Z., podlegający Izbie Celnej w R). Po wejściu w życie w 2009 r. ustawy o Służbie Celnej (Dz. U. z 2009 r. poz. 1323), tj. z dniem [...] lipca 2010 r. stosunek pracy skarżącej został przekształcony w stosunek służby skutkujący mianowaniem do służby stałej (akt mianowania). Do [...] lutego 2017 r. skarżąca pełniła służbę w Referacie Dozoru, z kolei od [...] marca 2017 r. skarżąca jest funkcjonariuszem Służby Celno-Skarbowej. Obecnie, w ramach stosunku służbowego, skarżąca realizuje zadania w zakresie zwalczania przestępczości ekonomicznej w obszarze alkoholu w Centrum Kompetencyjnym ds. Alkoholu.
Skarżąca wskazała m.in. na art. 1 ust. 2 pkt 4 uchylonej ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz.U. Nr 72, poz. 802). Podniosła, że jeszcze przed 1 września 2003 r. wykonywała zadania należące do Służby Celnej. Do zadań skarżącej należało zapobieganie, wykrywanie i zwalczanie wykroczeń i przestępstw skarbowych, w szczególności przestępstw skarbowych i wykroczeń skarbowych przeciwko obowiązkom celnym oraz zasadom obrotu z zagranicą towarami i usługami, a także przestępstwom skarbowym i wykroczeniom skarbowym przeciwko organizacji gier hazardowych. Podniosła, że nie jest uprawnione ograniczenie zastosowania przepisu art. 13 ust. 1 pkt 1d ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym wyłącznie do "funkcjonariuszy zatrudnionych w byłej administracji celnej w dniu wejścia w życie ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, którzy w 9-cio miesięcznym terminie, o którym mowa w art. 91 tej ustawy, otrzymali pisemną propozycję pełnienia służby, zaś ich stosunek pracy przekształcił się w stosunek służby z dniem mianowania, jak również od dnia [...] maja 1999 r. (data wejścia w życie ww. ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej), wykonywali zadania przewidziane dla nowoutworzonej formacji, jaką była Służba Celna". Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1d ustawy ustawodawca wprowadził dla funkcjonariuszy Służby Celnej i Służby Celno-Skarbowej jako okresy równorzędne ze służbą, okresy zatrudnienia od [...] września 1999 r. (wejście w życie ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej) do dnia przekształcenia stosunku pracy w stosunek służbowy na podstawie aktu mianowania.
Zdaniem skarżącej przyjęcie takiego ograniczenia o charakterze temporalnym pozostaje w sprzeczności z wykładnią językową art. 13 ust. 1 pkt 1d ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Nie są zdaniem skarżącej przekonywujące argumenty formułowane w oparciu o uzasadnienie projektu ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Ustawa nowelizująca nie wprowadziła bowiem w treści art. 13 ust. 1 pkt 1d u.z.e.f. (ustawy nowelizowanej) wyłączenia w odniesieniu do funkcjonariuszy, którzy w ciągu dziewięciu miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. nie otrzymali pisemnej propozycji pełnienia służby. Zdaniem Zarządu Krajowego Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Krajowej Administracji Skarbowej "od [...] września 2003 roku zadania szczególnego nadzoru podatkowego przypisane Służbie Celnej bez względu na status zatrudnienia wykonywali zarówno pracownicy służby cywilnej jak i funkcjonariusze celni. Od Dyrektorów poszczególnych Izb Celnych zależało kiedy i kto z byłych pracowników szczególnego nadzoru podatkowego otrzyma propozycję pełnienia służby. Po mianowaniu do służby stałej jako funkcjonariusze celni, wykonywali te same zadania, które wykonywali będąc pracownikami służby cywilnej" (Ogólnopolski Związek Zawodowy Krajowej Administracji Skarbowej. Zarząd Krajowy. Historia Szczególnego Nadzoru Podatkowego (Sz.N.P.), s. 3).
W ocenie skarżącej, że przepis art 13 ust. 1 pkt 1d ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym znajduje zastosowanie do niej, ponieważ do dnia 1 lipca 2010 r. była ona członkiem korpusu służby cywilnej, będąc, zatrudniona w ramach stosunku pracy, realizowała zadania przypisane dla Służby Celnej (przed przekształceniem stosunku pracy w stosunek służbowy), z dniem [....] lipca 2010 r. stosunek pracy, w ramach którego była zatrudniona, uległ przekształceniu w stosunek służbowy w Służbie Celnej (skarżąca otrzymała akt mianowania skutkujący tym przekształceniem).
Z uwagi na kumulatywne wystąpienie warunków ujętych w art. 13 ust. 1 pkt 1d ustawy za w pełni uprawnione należy uznać zdaniem skarżącej zakwalifikowanie okresu od [...] września 2003 r. do [...] lipca 2010 r. (tj. okresu zatrudnienia skarżącej w ramach stosunku pracy w Urzędzie Celnym w Z., podlegającym Izbie Celnej w R.) jako okresu równorzędnego ze służbą, który powinien zostać wskazany w zaświadczeniu o przebiegu służby.
Skarżąca wskazała, że nie ulega wątpliwości, że art. 22b ust. 8 ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej oraz art. 99 ust. 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej nie stanowią podstawy do wydania zaświadczenia o przebiegu służby. Jednak zdaniem skarżącej przedmiotowe przepisy są istotne z punktu widzenia wyznaczenia zakresu znaczeniowego pojęcia okresów równorzędnych ze służbą w Administracji Celno-Skarbowej oraz dokonania prawidłowej wykładni art. 13 ust. 1 pkt 1d ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Ponadto art. 150 ust. 8 i 8a ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Krajowej (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. ze zm.) znajduje zastosowanie wyłącznie do tych członków korpusu służby cywilnej, którzy stali się funkcjonariuszami po wejściu w życie ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Krajowej. W momencie wejścia w życie przedmiotowej ustawy skarżąca posiada status funkcjonariusza Służby Celnej. Nie ma zatem podstaw, aby stosować przedmiotowe przepisy, naruszając zarazem zasadę lex retro non agit.
Szef Krajowej Administracji Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść́ skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Z. w przedmiocie odmowy wydania skarżącej zaświadczenia żądanej treści nie naruszają prawa, w tym art. 219 k.p.a., art. 217 k.p.a.
Podkreślenia wymaga, że postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia jest postępowaniem uproszczonym i w znacznym stopniu odformalizowanym. Podstawę postanowienia odmowie wydania zaświadczenia stanowi art. 219 k.p.a., który jest częścią regulacji działu VII k.p.a. Tym samym postanowienie to wydawane jest poza ramami ogólnego postępowania administracyjnego. Zarzuty naruszenia przepisów k.p.a., w tym art. 7, art. 77, art. 80 i art. 81 nie są zatem trafne.
Na gruncie tej sprawy wskazania wymaga także, że w postępowaniu prowadzonym na skutek żądania wydania zaświadczenia nie rozstrzyga się w indywidualnej sprawie administracyjnej o obowiązku, czy uprawnieniu jednostki.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, który podziela Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, że odnosi się ono do zbadania okoliczności wynikających już z istniejących ewidencji, rejestrów i innych danych, jak też wyjaśnienia, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się zainteresowany. Postępowanie to ma na celu usunięcie wątpliwości, co do znanych, bo istniejących już faktów, czy stanu prawnego (v. wyrok NSA z dnia 10 czerwca 2011 r. sygn. akt I OSK 1139/10, Lex nr 1082571, wyrok NSA z dnia 8 września 2009 r. sygn. akt I OSK 104/09, Lex nr 594852). Właściwy organ może wydać zaświadczenie wyłącznie na podstawie posiadanych danych, bez potrzeby ich kreowania (v. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1616/09).
Istota zaświadczenia tkwi w tym, że nie jest ono aktem woli organu, ale aktem wiedzy (v. wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1537/17, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zgodnie z art. 217 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Stosownie do art. 217 § 2 k.p.a., zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
Stosownie do art. 218 § 1 k.p.a. w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie potwierdzające fakty lub stan prawny, wynikający z prowadzonych przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (art. 218 § 2 k.p.a.).
Jak wskazano już wyżej, zaświadczenie nie jest oświadczeniem woli, lecz oświadczeniem wiedzy. Zaświadczenie potwierdza urzędowo istnienie określonego stanu prawnego lub faktów, a przy jego pomocy organ stwierdza, co mu jest wiadome, nie rozstrzygając jednak żadnej sprawy (v. Z. Kmieciak: "Charakter prawny zaświadczenia a możliwość ustalenia i weryfikacji jego treści", Państwo i Prawo 2004/10/58). Zaświadczenie jest wyłącznie przejawem wiedzy, nie zaś woli organu administracji i jako czynność faktyczna nie wywołuje skutków prawnych. Ze swojej istoty zaświadczenie ma potwierdzać istnienie określonych faktów lub stanu prawnego, które organ jest w stanie stwierdzić wyłącznie na podstawie posiadanej dokumentacji. Postępowanie wyjaśniające, o którym mowa w art. 218 § 2 k.p.a., spełnia jedynie rolę pomocniczą i nie można go utożsamiać z postępowaniem dowodowym, o którym mowa w Dziale II k.p.a., kiedy to organ przed wydaniem decyzji ma obowiązek dokładnego ustalenia stanu faktycznego na podstawie oceny przeprowadzonych dowodów. W przedmiotowym postępowaniu nie dokonuje się ustaleń i ocen tak, jak w postępowaniu jurysdykcyjnym. Dlatego zaświadczenie nie może rozstrzygać o żadnych prawach i obowiązkach oraz nie może tworzyć nowej sytuacji prawnej (v. wyrok NSA z dnia 30 kwietnia 2020 r. sygn.. akt I OSK 1141/19, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Postępowanie wyjaśniające w sprawie o wydanie zaświadczenia może być przeprowadzone jedynie w koniecznym zakresie, a taka regulacja modyfikuje zasady postępowania dowodowego ustalone w k.p.a. Zwrot "w koniecznym zakresie" wyraźnie wskazuje na ograniczenie ram postępowania dowodowego w stosunku do zakreślonych w art. 75 - 86 k.p.a. Postępowanie wyjaśniające prowadzone na podstawie art. 218 § 2 k.p.a. polega bowiem na zbadaniu stanu faktycznego i prawnego z wykorzystaniem środków dowodowych, jednakże nie w celu poczynienia nowych ustaleń faktycznych lub prawnych, a jedynie usunięcia wątpliwości co do znanych, bo istniejących już faktów lub praw. Postępowanie wyjaśniające prowadzone zgodnie z art. 218 § 2 k.p.a. musi odnosić się do faktów i okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestru, czy zbioru danych innego rodzaju.
Odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 219 k.p.a.).
W rozpoznawanej sprawie skarżąca żądała od organu wydania zaświadczenia potwierdzającego spełnienie warunków określonych w art. 12 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 1d ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, tj. uznania okresu wskazanego we wniosku z dnia 5 czerwca 2023 r., tj. okresu od [...] września 2003 r. do [...] lipca 2010 r.) za okres równorzędny ze służbą.
Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, emerytura policyjna przysługuje funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby, który w dniu zwolnienia posiada 15 lat służby w Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służbie Celnej, Służbie Celno-Skarbowej lub w Służbie Więziennej, z wyjątkiem funkcjonariusza, który ma ustalone prawo do emerytury określonej w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, obliczonej z uwzględnieniem okresów służby i okresów z nią równorzędnych.
Zgodnie z art. 12 ust. 3 powołanej ustawy, funkcjonariusz Służby Celnej lub funkcjonariusz Służby Celno-Skarbowej, który w dniu zwolnienia ze służby, przekształcenia albo wygaśnięcia stosunku służbowego osiągnął staż służby 15 lat, nabywa prawo do emerytury w dniu osiągnięcia tego stażu niezależnie od przyczyny zwolnienia ze służby, wygaśnięcia czy przekształcenia stosunku służbowego.
Stosownie do art. 13 ust. 1 pkt 1d ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, jako równorzędne ze służbą w Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służbie Celnej, Służbie Celno-Skarbowej i w Służbie Więziennej traktuje się: okresy zatrudnienia funkcjonariuszy od dnia [...] września 1999 r. do dnia przekształcenia stosunku pracy w stosunek służby w przypadku, gdy osoba, która wykonywała zadania przypisane dla Służby Celnej, otrzymała akt mianowania skutkujący tym przekształceniem.
Zgodnie z § 15 ust. 6b rozporządzenia MSWiA z dnia 7 grudnia 2018 r. w sprawie trybu postępowania i właściwości organu w zakresie zaopatrzenia emerytalnego funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Celno-Skarbowej oraz ich rodzin (Dz. U. 2018 poz. 2373 ze zm.), okresy zatrudnienia, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1d, 6 i 7 oraz w art. 18b ust. 2 pkt 4 ustawy, zalicza się do wysługi emerytalnej na podstawie zaświadczenia wystawionego przez właściwy organ Krajowej Administracji Skarbowej wydanego na podstawie akt osobowych funkcjonariusza. Kwestie wydawania zaświadczeń z urzędu i na wniosek reguluje § 14 powołanego rozporządzenia.
W sprawie o wydanie zaświadczenia żądanej treści organ prawidłowo ustalił na podstawie akt osobowych skarżącej i ustalenie to jest bezsporne, że skarżąca została zatrudniona w Urzędzie Kontroli Skarbowej w Z. na mocy umowy o pracę z [...] maja 1997 r. na czas określony, kolejno na mocy umowy o pracę z [...] grudnia 1997 r. na czas określony, a następnie z dniem [...] stycznia 1999 r. na czas nieokreślony. Dnia
[...] września 2003 r. skarżąca została przeniesiona do pracy w Izbie Celnej w R., zaś z dniem [...] lipca 2010 r. doszło do przekształcenia stosunku pracy w stosunek służby w Służbie Celnej. Od [...] marca 2017 r. skarżąca stała się funkcjonariuszem Służby Celno-Skarbowej.
W związku z powyższym ustalono, że na dzień złożenia wniosku skarżąca posiadała następujące okresy służby: - Służba Celna od [...].07.2010 r. do [...].02.2017 r. - 6 lat, 8 miesięcy, - Służba Celno-Skarbowa od [...].03.2017 r. do [...].06.2023 r. -6 lat, 3 miesiące, 5 dni, tj. łącznie 13 lat, 1 m-c i 5 dni. Dzień [...] lipca 2010 r. jest zatem dniem służby.
Zaskarżone postanowienie Szefa KAS dotyczyło w istocie prawnej kwalifikacji zatrudnienia skarżącej (w okresie od [...] września 2003 r. do [...] czerwca 2010 r.), który to okres – zdaniem skarżącej – był okresem równorzędnym ze służbą w Służbie Celnej.
W sprawie chodziło zatem o ustalenie, czy wskazany okres zatrudnienia skarżącej należy zaliczyć do okresów równorzędnych ze służbą w Służbie Celnej na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 1d ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy.
W ocenie Sądu organ zasadnie odmówił wydania zaświadczenia żądanej treści.
Wziąć bowiem trzeba pod uwagę, że w uzasadnieniu projektu ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym wskazano, że "(...) proponuje się również dodanie nowego przepisu do art. 13 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Zmiana polega na wprowadzeniu jako okresów równorzędnych ze służbą, okresów zatrudnienia w Służbie Celnej od dnia [...] września 1999 r., tj. wejścia w życie ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej do dnia przekształcenia stosunku pracy w stosunek służby na podstawie aktu mianowania. Zgodnie z art. 91 powołanej ustawy o Służbie Celnej funkcjonariusze zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy w administracji celnej, od tego dnia wykonywali zadania przewidziane dla Służby Celnej. W terminie 9 miesięcy od dnia wejścia w życie tej ustawy osoby te otrzymały pisemną propozycję służby. W myśl art. 92 ww. ustawy w przypadku przyjęcia propozycji pełnienia służby na stanowisku funkcjonariusza celnego, dotychczasowy stosunek pracy przekształcał się w stosunek służby z dniem mianowania. Mając na uwadze 9-miesięczny termin, który ustawodawca przewidział na wręczenie aktu mianowania, zasadne jest aby okres zatrudnienia pomiędzy [...] września 1999 r. a dniem mianowania traktowany był na równi ze służbą dla tych funkcjonariuszy, którzy wykonywali zadania przewidziane dla Służby Celnej, a następnie otrzymali akty mianowania. Ma to na celu wyeliminowanie negatywnych skutków wynikających z różnic w dacie mianowania w okresie przejściowym wobec poszczególnych funkcjonariuszy i zaliczanie tych okresów do wysługi emerytalnej.(...)".
Wobec brzmienia przepisu art. 13 ust. 1 pkt 1d ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, Sąd podziela twierdzenie organu, że przepis art. 13 ust.1 pkt 1d tej ustawy dotyczy okresów zatrudnienia od dnia [...] września 1999 r. do dnia przekształcenia stosunku pracy w stosunek służbowy tych funkcjonariuszy, którzy byli zatrudnieni w byłej administracji celnej w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 1999 r., Nr 72, poz. 802), czyli [...] września 1999 r. i w terminie 9 miesięcy od tego dnia otrzymali pisemną propozycję pełnienia służby oraz przyjęli tę propozycję (rozdział 15, przepisy przejściowe i końcowe - art. 91 ust. 1, 2, 3 , 4 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 1999 r. nr 72, poz. 802). Twierdzenie skargi, że ustawa nowelizująca nie wprowadziła w treści art. 13 ust. 1 pkt1d ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym wyłączenia w odniesieniu do funkcjonariuszy, którzy w ciągu 9 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej nie otrzymali pisemnej propozycji służby nie jest zrozumiały w świetle celów wprowadzenia tej regulacji, które zostały wskazane już wyżej. Próba dokonywania przez skarżącą rozszerzającej wykładni powołanego art. 13 ust. 1 pkt 1d ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym nie może prowadzić do wydania zaświadczenia w sytuacji, gdy nie są spełnione wymogi tego przepisu co potwierdzają akta osobowe skarżącej.
Z akt sprawy nadesłanych przez organ, w tym akt osobowych, nie wynika, aby skarżącej w terminie 9 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy przedstawiono propozycję pełnienia służby i aby stosunek pracy skarżącej przekształcił się – w tym okresie, na podstawie art. 92 ustawy o Służbie Celnej – w stosunek służby (aktu mianowania na podstawie art. 91 ustawy o Służbie Celnej skarżącej nie wręczono).
Zwrócić też trzeba uwagę, że ustawodawca wyraźnie w przepisach przejściowych ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, tj. w art. 91 ust. 2 wskazał, że propozycje przedkładane są stosownie do posiadanych kwalifikacji, przebiegu i oceny dotychczasowej pracy na zasadach i warunkach ustalonych w niniejszej ustawie.
Z akt osobowych wynika, że skarżąca rozpoczęła pracę [...] maja 1997 r. w Urzędzie Kontroli Skarbowej (Wydział Szczególnego Nadzoru Podatkowego), na podstawie umowy o pracę z [...] maja 1997 r. na czas określony do [...] grudnia 1997 r., także kolejny okres zatrudnienia był okresem zatrudnienia na umowę o prace na czas określony do [...] grudnia 1998 r. Z dniem [...] stycznia 1999 r. skarżąca zatrudniona została na umowę o pracę na czas nieokreślony.
W dniu wejścia w życie ustawy o Służbie Celnej, tj. [...] września 1999 r. skarżąca legitymowała się zatem stażem pracy ponad 2 lat i bezsporne jest, że jej stosunek pracy nie przekształcił się w stosunek służby na podstawie art. 91, 92 ustawy o Służbie Celnej.
Organ prawidłowo stwierdził, że przepis art. 13 ust. 1 pkt1d ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym dotyczy wyłącznie funkcjonariuszy zatrudnionych w byłej administracji celnej w dniu wejścia w życie ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, którzy w 9-cio miesięcznym terminie, o którym mowa w art. 91 tej ustawy, otrzymali pisemną propozycję pełnienia służby, zaś ich stosunek pracy przekształcił się w stosunek służby z dniem mianowania, jak również od dnia [...] września 1999 r. (data wejścia w życie ww. ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej), wykonywali zadania przewidziane dla nowoutworzonej formacji, jaką była Służba Celna.
Organ prawidłowo w zaskarżonym postanowieniu wskazał, że stosunek pracy skarżącej uległ przekształceniu w stosunek służbowy dopiero z dniem [...] lipca 2010 r. na podstawie pragmatyki służbowej z 2009 r. a nie w okresie 9 m-cy od dnia wejścia w życie wcześniejszej ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej i nie ma podstaw do wydania zaświadczenia żądanej przez skarżącą treści.
Sąd podziela twierdzenie organu, że nie jest wystarczające dla uznania okresu zatrudnienia skarżącej 2003-2010, jako okresu równorzędnego ze służbą, samo wykonywanie zadań przewidzianych dla Służby Celnej bez spełnienia wymogu otrzymania propozycji służby w okresie 9-miesięcznym od dnia wejścia w życie ww. ustawy.
W sprawie tej brak było podstaw, aby wydać zaświadczenie potwierdzające jako równorzędne ze służbą żądane we wniosku okresy zatrudnienia skarżącej przed przekształceniem stosunku pracy w stosunek służbowy w oparciu o przepis art. 13 ust.1 pkt1d ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Zaskarżone postanowienie i postanowienie organu I instancji nie naruszają prawa.
Sąd podziela również stwierdzenie Szefa KAS, że podstawy wydania wnioskowanego zaświadczenia, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1d ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym nie może stanowić przepis art. 22b ust. 8 ustawy z 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 1999 r. Nr 72, poz. 802) zgodnie z którym członkowi korpusu służby cywilnej, który stał się funkcjonariuszem celnym w służbie stałej, okres stażu pracy w służbie cywilnej lub jednostkach organizacyjnych administracji celnej, wlicza sią do okresu służby w Służbie Celnej, jak i podobnie brzmiący art. 99 ust. 8 nieobowiązującej ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.
Słusznie organ zauważył, że przepisy te nie odnoszą się do wysługi w zakresie zaopatrzenia emerytalnego, którym funkcjonariusze Służby Celnej nie byli jeszcze wówczas objęci. Kwestia wliczenia do wysługi emerytalnej okresu pracy, została rozstrzygnięta w obowiązującej ustawie pragmatycznej. Nie kwestionuje tego sama skarżąca w skardze do Sądu.
Zgodnie z art. 150 ust. 8 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, członkowi korpusu służby cywilnej, który stał się funkcjonariuszem, okres stażu pracy w służbie cywilnej lub jednostkach organizacyjnych KAS wlicza się do okresu służby w Służbie Celno-Skarbowej, z zastrzeżeniem przepisów ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2022 r. poz. 1626 i 2476 oraz z 2023 r. poz. 347).
Stosownie zaś do art. 150 ust. 8a powołanej ustawy, okresy, o których mowa w ust. 8, nie są traktowane jako okresy służby ani okresy równorzędne ze służbą w rozumieniu ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Ustawodawca jednoznacznie wykluczył zatem możliwość uznawania tych okresów jako okresów równorzędnych ze służbą na gruncie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym.
Niezasadne są tym samym wszystkie zarzuty skargi we wskazanym wyżej zakresie.
Nie ma przy tym znaczenia w sprawie o wydanie zaświadczenia żądanej treści stanowisko Zarządu Krajowego Ogólnopolskiego Związku Zawodowego KAS przywoływane przez skarżącą w skardze. Wskazania wymaga w odniesieniu do powyższego, że w świetle uzasadnienia projektu ustawy o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, zmiany dotyczące m.in. art. 13 tej ustawy były realizacją Porozumienia Szefa KAS ze Stroną Społeczną.
Postępowanie w sprawie o wydanie zaświadczenia, w tym zaświadczenia żądanej treści, nie obejmuje kompetencji organu do rozstrzygania w sprawie ustalenia określonych praw lub obowiązków podmiotu prawa, lecz sprowadza się do poświadczenia faktów lub stanów prawnych. Postępowanie w sprawie o wydanie zaświadczenia potwierdza jedynie istnienie określonego stanu na podstawie posiadanych danych. Wydanie zaświadczenia polega w istocie na przeniesieniu danych ze znajdujących się w posiadaniu organu rejestrów, ewidencji, innych zbiorów, czy dokumentów do treści zaświadczenia. Postępowanie to nie może zmierzać do potwierdzenia, czy ustalenia określonego stanu na skutek dokonywania rozszerzającej wykładni art. 13 ust. 1 pkt 1d ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym. Zarzuty skargi dotyczące dokonania przez organ błędnej wykładni art. 13 ust. 1 pkt 1d (omyłkowo w skardze wskazano pkt 4d) ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym "uniemożliwiającej dokonanie prawidłowej subsumcji stanu faktycznego" stanowią w istocie polemikę skarżącej z prawidłowo dokonanymi przez organ ustaleniami. W sprawie tej organ prawidłowo wyjaśnił też stronie, że okresy, o których mowa w art. 150 ust. 8 ustawy o KAS, nie są traktowane jako okresy służby ani okresy równorzędne ze służbą w rozumieniu ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) orzekł, jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI