II SA/Wa 1943/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę na uchwałę Zarządu Dzielnicy dotyczącą pomocy mieszkaniowej z powodu braku legitymacji procesowej skarżącej.
Skarżąca wniosła o udzielenie pomocy mieszkaniowej poprzez ustalenie jej głównym najemcą mieszkania komunalnego. Zarząd Dzielnicy uchwałą rozstrzygnął o zakwalifikowaniu skarżącej do pomocy mieszkaniowej poprzez wskazanie innego lokalu o mniejszej powierzchni. Skarżąca zaskarżyła uchwałę, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. Sąd administracyjny odrzucił skargę, uznając, że skarżącej nie przysługuje legitymacja do zaskarżenia uchwały, gdyż nie wykazała naruszenia swojego interesu prawnego.
Skarżąca K. H. wniosła o udzielenie pomocy mieszkaniowej poprzez ustalenie jej głównym najemcą mieszkania komunalnego. Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą z dnia [...] lipca 2023 r. rozstrzygnął o zakwalifikowaniu skarżącej do udzielenia pomocy mieszkaniowej poprzez wskazanie innego lokalu, o mniejszej powierzchni użytkowej i mieszkalnej, odpowiedniego dla 3-osobowego gospodarstwa domowego. Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na uchwałę Zarządu Dzielnicy, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. oraz wnosząc o uchylenie uchwały i ustalenie, że kwalifikuje się do pomocy jako gospodarstwo 4-osobowe. Organ w odpowiedzi wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga podlega odrzuceniu. Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała jest aktem z zakresu administracji publicznej, podlegającym kontroli sądu administracyjnego. Jednakże, kluczową kwestią okazała się legitymacja skarżącej do zaskarżenia uchwały na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Sąd podkreślił, że skarga ta nie ma charakteru actio popularis i wymaga wykazania naruszenia konkretnego interesu prawnego lub uprawnienia. W ocenie Sądu, skarżącej nie przysługiwało uprawnienie do żądania przyznania pomocy mieszkaniowej w odniesieniu do konkretnego, "zajmowanego" lub "innego" lokalu, a jedynie do uzyskania pomocy mieszkaniowej. Zaskarżona uchwała, kwalifikując skarżącą do udzielenia pomocy, nie naruszyła jej interesu prawnego, gdyż przyznała jej jedyne uprawnienie, o które mogła się ubiegać w świetle uchwały mieszkaniowej. Wobec braku naruszenia interesu prawnego, Sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. Sąd orzekł również o zwrocie uiszczonego wpisu sądowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała taka nie narusza interesu prawnego wnioskodawcy, jeśli nie przysługuje mu uprawnienie do żądania przyznania pomocy mieszkaniowej w odniesieniu do konkretnego lokalu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżącej nie przysługuje uprawnienie do żądania przyznania pomocy mieszkaniowej przez zawarcie umowy najmu konkretnego lokalu. Uchwała kwalifikująca do udzielenia pomocy mieszkaniowej, ale wskazująca inny lokal, nie narusza jej interesu prawnego, gdyż przyznaje jej jedyne uprawnienie, o które mogła się ubiegać w świetle uchwały mieszkaniowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (17)
Główne
p.p.s.a. art. 58 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.
u.s.g. art. 101 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 232 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.p.l. art. 21 § 1
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
u.o.p.l. art. 21 § 3
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
u.o.p.l. art. 4 § 1
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
u.o.p.l. art. 4 § 3
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 78 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.c. art. 691
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak naruszenia interesu prawnego skarżącej przez zaskarżoną uchwałę, gdyż nie przysługuje jej uprawnienie do żądania przyznania pomocy mieszkaniowej w odniesieniu do konkretnego lokalu.
Odrzucone argumenty
Zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1, 80 § 1 i 107 § 3 k.p.a. Skarżąca kwalifikuje się do udzielenia pomocy mieszkaniowej jako gospodarstwo 4-osobowe. Skarżąca powinna otrzymać pomoc mieszkaniową poprzez wskazanie konkretnego, "zajmowanego" lokalu.
Godne uwagi sformułowania
Skarga z art. 101 ust. 1 nie ma bowiem charakteru actio popularis Naruszenie interesu prawnego winno mieć charakter bezpośredni i realny, a nie przyszły i niepewny, oparty na przewidywaniach i przypuszczeniach Przedmiotem zaskarżonej uchwały organu [...] jest kwalifikacja do udzielenia pomocy mieszkaniowej. nie przysługiwało skarżącym uprawnienie do żądania przyznania pomocy mieszkaniowej przez zawarcie umowy najmu konkretnego lokalu
Skład orzekający
Lucyna Staniszewska
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu kontroli sądów administracyjnych nad uchwałami samorządowymi dotyczącymi pomocy mieszkaniowej oraz kryteriów legitymacji procesowej do ich zaskarżenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uchwałami mieszkaniowymi w Warszawie i interpretacją art. 101 ust. 1 u.s.g. w kontekście braku uprawnienia do wyboru konkretnego lokalu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu pomocy mieszkaniowej i interpretacji przepisów dotyczących legitymacji procesowej w sprawach samorządowych, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i samorządowym.
“Czy uchwała mieszkaniowa narusza Twoje prawa? Sąd wyjaśnia, kiedy skarga jest dopuszczalna.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 1943/23 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-02-07
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-10-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Lucyna Staniszewska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Sygn. powiązane
III OSK 1672/24 - Postanowienie NSA z 2024-07-30
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący – Asesor WSA Lucyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym skargi K. H. w przedmiocie udzielenia pomocy mieszkaniowej postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić K. H. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 300 złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego.
Uzasadnienie
K. H. (dalej: ,,Skarżąca’’) w piśmie z dnia 16 marca 2022 r. (data wpływu wniosku do organu) wniosły do Zarządu Dzielnicy [...] (dalej: ,,Organ’’) o udzielenie pomocy mieszkaniowej poprzez ustalenie jej głównym najemcą mieszkania komunalnego przy ul. [...], które zamieszkuje jej rodzina od czasu wybudowania obiektu. Mieszkanie otrzymał pradziadek Skarżącej.
Zarząd Dzielnicy [...] uchwałą z dnia [...] lipca 2023 r. (nr [...]), działając na podstawie § 6 pkt 8 uchwały nr XLVI/ 1422/2008 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. 2016m poz. 6725), § 10 ust. 1 pkt 4, § 18 ust. 2 pkt 1, ust. 3 pkt 1 oraz ust. 4 i ust. 5, § 35 ust. 1, § 31, § 32, § 4, § 5 ust. 1 w zw. z ust. 2, pkt 4 lit f. i ust. 3, § 7 ust. 2 pkt 12 uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. (nr XXIII/669/2019) w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowych zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. poz. 14836 z 2020 r., poz. 5791 z 2021 r., poz. 5586 z 2022 r., poz. 3530 i 4666 z 2023 r., poz. 6855) rozstrzygnął o zakwalifikowaniu skarżącej do udzielenia pomocy mieszkaniowej poprzez wskazanie innego lokalu, o mniejszej powierzchni użytkowej i mieszkalnej odpowiedniego dla 3-osobowego gospodarstwa domowego.
Skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w piśmie z 1 września 2023 r. złożyły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z [...] lipca 2023 r., w której zarzuciły, że została ona wydana z naruszeniem art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1, 80 § 1 i 107 § 3 k.p.a. oraz wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o merytoryczne rozpoznanie sprawy i ustalenie przez Sąd, że Skarżąca kwalifikuje się do udzielenia pomocy mieszkaniowej jako gospodarstwo 4-osobowe. Skarżąca wniosła także o rozpoznanie sprawy na rozprawie oraz o zasądzenie na jej rzecz od Organu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie w całości, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023, poz. 1634 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a." oraz o zasądzenie od skarżącej na rzecz organu skarżonego kosztów postępowania według norm przepisanych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga podlega odrzuceniu.
Stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r., poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, ze zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Ponadto, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Tak ukształtowana regulacja ogranicza zatem kognicję sądów administracyjnych jedynie do spraw w niej określonych, z uwzględnieniem przepisów szczególnych.
Podstawę prawną zaskarżonej w niniejszej sprawie uchwały stanowiły przepisy uchwały nr XXIII/669/2019 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 5 grudnia 2019r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. Uchwała ta została wydana na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1182 ze zm.), dalej: "ustawa o ochronie praw lokatorów". Z art. 21 ust. 3 pkt 5 ww. ustawy wynika, że zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy powinny określać tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawierany na czas nieoznaczony i o najem socjalny lokali oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej.
Badając w pierwszej kolejności problem właściwości sądu administracyjnego do kontroli zaskarżonej uchwały Sąd uznał, że jest to ,,uchwała z zakresu administracji publicznej", o której mowa w art. 3 ust. 2 pkt 6 p.p.s.a. Uchwała ta, określając tryb rozpoznawania i załatwiania wniosków o zakwalifikowanie do zawarcia umowy najmu lokalu, reguluje również sposób poddania tego rodzaju spraw kontroli społecznej. Oznacza to, że przy rozpatrywaniu wniosków dotyczących zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu komunalnego, organ gminy (w tym wypadku dzielnicy miasta) realizuje zadanie wykraczające poza typowe prawa i obowiązki wynajmującego, wynikające z przepisów prawa cywilnego. W tym wypadku należy bowiem zbadać, czy dana osoba może uzyskać pomoc gminy w zaspokojeniu jej potrzeb mieszkaniowych. Stwierdzenie zaś, że wnioskodawca spełnia określone wymagania, winno prowadzić do umieszczenia kandydatury takiego wnioskodawcy na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego. W opisanej wyżej sytuacji, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (publ. CBOSA), przedmiotem uchwały organu wykonawczego jednostki samorządu gminnego (jej jednostki pomocniczej) jest zakwalifikowanie i umieszczenie osoby ubiegającej się o najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy na liście osób oczekujących na najem lokalu. Uchwała ta, nie będąca decyzją administracyjną a aktem organu jednostki samorządu terytorialnego, innym niż akt prawa miejscowego, jest aktem z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.) i kończy pierwszy etap postępowania, obowiązującego przy udzielaniu pomocy mieszkaniowej przez gminę. Działanie organu wykonawczego jednostki samorządowej (w tym wypadku zarządu dzielnicy), nie stanowi więc oferty zawarcia umowy najmu ani negocjacji i nie ma charakteru cywilnoprawnego, a ma charakter administracyjnoprawny. Taka uchwała rozstrzyga bowiem o tym, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Dopiero po skierowaniu przez zarząd dzielnicy do zawarcia umowy najmu lokalu, następuje drugi etap postępowania, w którym wnioskodawca zawiera z zarządcą nieruchomości umowę najmu konkretnego lokalu. Ten etap, którego zakończeniem jest zawarcie umowy, ma już charakter cywilnoprawny.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że takie postępowanie, o jakim jest mowa w uzasadnieniu ww. uchwały NSA z 21 lipca 2008 r. wystąpiło w analizowanym przypadku. Przedmiotem zaskarżonej uchwały organu z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] jest bowiem kwalifikacja do udzielenia pomocy mieszkaniowej.
W dalszej kolejności jednak badaniu w sprawie podlega kwestia legitymacji skarżącej do zaskarżenia uchwały.
Zaznaczyć należy, że zaskarżona uchwała stanowi akt, o jakim mowa w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r. poz. 40), dalej: "u.s.g.". Zgodnie z ww. przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Skuteczne wniesienie skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., umożliwiające sądowi jej merytoryczne rozpoznanie, następuje zatem w sytuacji, gdy skarżący wykaże naruszenie interesu prawnego unormowaniami zaskarżonej uchwały.
Skarga z art. 101 ust. 1 nie ma bowiem charakteru actio popularis i warunkiem jej wniesienia jest naruszenie konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2003 r., sygn. akt III RN 42/02, OSNP 2004, Nr 7, poz. 114). Zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 listopada 2003 r., sygn. akt SK 30/02, OTK-A 2003 Nr 8, poz. 4). Skarżący winien udowodnić, że zaskarżona uchwała negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną, pozbawia go przykładowo pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1437/04, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżący powinien wskazać przy tym konkretny akt, z którego uprawnienie to lub interes prawny jest wywodzony. Naruszenie interesu prawnego winno mieć charakter bezpośredni i realny, a nie przyszły i niepewny, oparty na przewidywaniach i przypuszczeniach (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2002 r., sygn. akt II SA 2503/01, Lex nr 81964). Zaskarżeniu w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. podlega zatem uchwała organu gminy godząca w sferę prawną skarżącego - wywołująca dla niego negatywne konsekwencje prawne, które już nastąpiły bądź niewątpliwie, a przynajmniej z dużym prawdopodobieństwem, nastąpią w przyszłości. Uchwała, czy konkretne jej postanowienie, musi więc rzeczywiście naruszać istniejący interes prawny skarżącego.
W orzecznictwie ustalono jednocześnie, że interes prawny skarżącego, do którego nawiązuje art. 101 ust. 1 u.s.g., musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. Przez pojęcie interesu prawnego należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, tzn. taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje (por. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1992 r., sygn. akt I SA 1355/91, Wspólnota 1992, nr 18, s. 17). Interes prawny musi być ponadto bezpośredni i realny w tym znaczeniu, że można go wywodzić wyłącznie z własnej określonej przez prawo materialne sytuacji prawnej. Bezpośredniość i realność interesu dotyczą związku sytuacji prawnej danego podmiotu z normą materialnoprawną, z której ten interes się wywodzi (zob. wyrok NSA z dnia 23 listopada 2005 r., sygn. akt I OSK 715/05, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia to naruszenie przysługującej podmiotowi z mocy prawa ochrony. Ma ono miejsce w sytuacji, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego, wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący. Dla skutecznego wniesienia skargi konieczne jest zatem wykazanie przez stronę, że właśnie wskutek podjęcia zaskarżonej uchwały został naruszony jej konkretny interes prawny lub uprawnienie przez ograniczenie lub pozbawienie uprawnień wynikających z przysługującego mu prawa. Innymi słowy, należy wykazać, że wskutek podjęcia kontestowanej uchwały doszło do naruszenia konkretnego i aktualnego, prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę oraz wskazać naruszenie przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na sytuację prawną skarżącego.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, brak jest podstaw do uznania, aby zaskarżona uchwała naruszała interes prawny skarżącej.
Brak legitymacji skargowej skutkuje z kolei niedopuszczalnością wniesienia skargi do sądu administracyjnego, zaś zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a. sąd odrzuca skargę ,,jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego".
Jak wynika z akt sprawy, przypisanie zaskarżonej uchwale charakteru rozstrzygnięcia o odmowie przydziału ,,zajmowanego’’ lokalu nie znajduje uzasadnienia w przepisach uchwały mieszkaniowej z dnia 5 grudnia 2019 r. Przedmiotem uchwały było bowiem "udzielenie pomocy mieszkaniowej’’ ze wskazaniem, że nastąpi to poprzez wskazanie innego lokalu, o mniejszej powierzchni użytkowej i mieszkalnej odpowiedniego dla 3-osobowego gospodarstwa domowego i to na zasadach pierwszeństwa.
Zaskarżona uchwała dotycząca pomocy mieszkaniowej podjęta została przy wykorzystaniu jedynego możliwego w tym przypadku trybu uregulowanego w § 18 ust. 2 pkt 1 ww. uchwały mieszkaniowej zgodnie z którym " Pomocy mieszkaniowej można udzielić osobie, która za pisemną zgodą Miasta lub na podstawie odrębnych przepisów była uprawniona do zamieszkiwania i nieprzerwanie zamieszkuje w tym lokalu, jeżeli najemca lub były najemca: 1) wspólnie zamieszkujący z wnioskodawcą zmarł, a osoba, która pozostała w lokalu nie wstąpiła w najem na podstawie art. 691 kodeksu cywilnego; (...)".
Wprawdzie zgodnie z § 18 ust. 5 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali stanowi, że "pomoc mieszkaniowa, o której mowa w ust. 1 i 2 może być udzielona przez zawarcie umowy najmu tego lub innego lokalu" to jednak z analizy jej przepisów nie wynika, ażeby członkom wspólnoty gminnej przysługiwało uprawnienie do ubiegania się o pomoc mieszkaniową przez zawarcie umowy najmu konkretnego lokalu. Z brzmienia tego przepisu nie sposób wywieść uprawnienia stron do wyboru "tego lub innego lokalu". Kwestia wskazania w uchwale konkretnego lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy pozostaje całkowicie w kompetencji organów gminy. Taka interpretacja wynika z postanowienia zawarte w § 35 ("Zarząd dzielnicy rozstrzyga o zakwalifikowaniu do udzielenia pomocy mieszkaniowej") i następne m. in. § 37 ("Informacje o rozstrzygnięciach zarządu dzielnicy na bieżąco przekazuje się Komisji i umieszcza w jednolitej aplikacji prowadzonej dla Miasta. Rejestr gospodarstw domowych oczekujących na pomoc mieszkaniową, zwany dalej "rejestrem" tworzony jest w ramach aplikacji..."), § 38 ust. 1 pkt 2 ("sprawy określone w § 10 ust. 2 uszeregowane według systemu kwalifikacji punktowej, a w przypadku tej samej liczby punktów według daty kwalifikacji, a w następnej kolejności według kolejności złożenia wniosku rozumianej jako data złożenia wszystkich dokumentów umożliwiających przeprowadzenie szczegółowej analizy, o której mowa w § 32"), a w szczególności § 40 ust. 2 który stanowi, że "realizacja spraw z rejestru polega na złożeniu osobie zakwalifikowanej do udzielenia pomocy mieszkaniowej dwóch propozycji najmu lokalu, z zastrzeżeniem ust. 7" i w ustępie 8 określa skutki ich nieprzyjęcia. Takie stanowisko zajął także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 stycznia 2024 r. sygn. akt III OSK 85/23, (publ. https://cbois.nsa.gov.pl).
Przepisy uchwały mieszkaniowej określają jakie warunki powinna spełniać propozycja, jednak nie przewidują uprawnienia członka wspólnoty gminnej do domagania się od gminy przydziału konkretnego lokalu w tym "zajmowanego" lub "innego". Stosownie do § 41 ust. 1 uchwały mieszkaniowej "o skierowaniu danej osoby do zawarcia umowy najmu lokalu postanawia zarząd dzielnicy w drodze uchwały". Tym samym zawarty w § 18 ust. 5 uchwały mieszkaniowej zwrot, że pomoc może być udzielona przez zawarcie najmu "tego lub innego lokalu" nie może być rozumiany jako przepis kreujący dla stron – członków wspólnoty samorządowej uprawnienie do zawarcia umowy najmu konkretnego "zajmowanego" lub "innego" lokalu. Wybór w tym zakresie pozostaje całkowicie w kompetencji organów gminy, której zadaniem własnym jest m. in "tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej" (art. 4 ust. 1 ustawy z 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego ( Dz. U. z 2023 r., poz. 725).
Zgodnie z art. 4 ust. 3 tej ustawy "gmina, na zasadach i w przypadkach określonych w ustawie, zapewnia lokale w ramach najmu socjalnego i lokale zamienne, a także zaspokaja potrzeby mieszkaniowe gospodarstw domowych o niskich dochodach.".
Natomiast kwestia podnoszona w skardze, że Skarżąca że przy ul. [...] skarżąca mieszka od lat a jej syn uczęszcza do pobliskiego żłobka to kwestia nie mająca prawnej doniosłości. Natomiast, co do przyszłego związku małżeńskiego, Organ ocenia stan faktyczny w dacie podjęcia aktu lub czynności. Okoliczności przyszłe nie mają prawnego znaczenia.
Uchwała kwalifikująca skarżącą do zawarcia umowy najmu zajmowanego lokalu, nie zawierała w sobie rozstrzygnięcia odmawiającego jej przydziału "dotychczas zajmowanego" lokalu. Nie ma bowiem podstaw prawnych do podjęcia takiej uchwały. Skarżącym nie przysługuje uprawnienie do żądania przyznania pomocy mieszkaniowej przez zawarcie umowy najmu konkretnego lokalu (zajmowanego lub innego). Skarżące wprawdzie w swoim wniosku takie żądanie zawarły tym niemniej gmina nie miała prawnego obowiązku jego uwzględnienia.
Zaskarżona uchwała zatem czyni zadość rozpoznaniu wniosku skarżącej o udzielenie pomocy mieszkaniowej, kwalifikując skarżącą do jej udzielenia w określonej kolejności.
W świetle powyższego należało przyjąć, że skarżącym nie przysługiwała legitymacja do zaskarżenia uchwały. Możliwość jej zaskarżenia warunkowana była bowiem "naruszeniem interesu prawnego" w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Wobec tego, że skarżącym nie przysługiwało, oparte na przepisie prawa, uprawnienie do uzyskania pomocy mieszkaniowej w odniesieniu do "innego" lokalu, a jedynie do uzyskania pomocy mieszkaniowej, to zaskarżona uchwała kwalifikująca skarżące do jej udzielenia, nie mogła naruszać ich interesu prawnego. Innymi słowy, uchwała w swojej treści przyznaje skarżącym jedyne uprawnienie, o które w świetle uchwały mieszkaniowej, mogły się ubiegać, a tym samym nie może wprowadzać jakichkolwiek ograniczeń w ich uprawnieniach ani ich odbierać.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a oraz § 3 p.p.s.a. Sąd odrzucił na posiedzeniu niejawnym skargę jako niedopuszczalną z uwagi na brak legitymacji procesowej skarżącej.
Z kolei, w myśl art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego. O zwrocie wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a. w pkt 2 sentencji postanowienia.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI