II SA/Wa 1943/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-11-26
NSAAdministracyjneWysokawsa
świadczenie mieszkanioweżołnierz zawodowybonifikatanabycie lokaluzwrot środkówAgencja Mienia Wojskowegoustawa o zakwaterowaniuprawo administracyjneorzecznictwo

WSA w Warszawie oddalił skargę żołnierza zawodowego domagającego się świadczenia mieszkaniowego, uznając, że nabycie lokalu z bonifikatą od gminy przed służbą wyklucza to uprawnienie.

Skarżący, żołnierz zawodowy, domagał się świadczenia mieszkaniowego, które było mu wypłacane przez lata. Organ administracji stwierdził nadpłatę i wezwał do zwrotu środków, ponieważ skarżący nabył lokal mieszkalny z bonifikatą od gminy przed rozpoczęciem służby wojskowej. Sąd administracyjny oddalił skargę, potwierdzając stanowisko organu, że nabycie lokalu z bonifikatą, niezależnie od daty, wyklucza prawo do świadczenia mieszkaniowego dla żołnierza zawodowego.

Sprawa dotyczyła żołnierza zawodowego, któremu wypłacano świadczenie mieszkaniowe w okresie od 2011 do 2018 roku na łączną kwotę ponad 74 tys. zł. Po otrzymaniu informacji o nabyciu przez skarżącego lokalu mieszkalnego od gminy z 80% bonifikatą w 2004 roku, organ administracji stwierdził nadpłatę i wezwał do zwrotu nienależnie wypłaconych środków. Skarżący kwestionował ten obowiązek, argumentując, że nabył lokal przed powołaniem do służby wojskowej i że nie miał obowiązku informowania o tym fakcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego. Sąd uznał, że przepis ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, wyłączający prawo do zakwaterowania w przypadku nabycia lokalu z bonifikatą od Skarbu Państwa, Agencji lub jednostki samorządu terytorialnego, ma zastosowanie niezależnie od tego, czy nabycie nastąpiło przed czy w trakcie pełnienia służby wojskowej. Celem ustawodawcy było zapobieżenie wielokrotnemu korzystaniu z pomocy państwa w zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych. Sąd podkreślił, że skarżący konsekwentnie we wnioskach o świadczenie mieszkaniowe zatajał fakt nabycia lokalu z bonifikatą, co stanowiło podstawę do stwierdzenia nadpłaty.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, nabycie lokalu mieszkalnego z bonifikatą od jednostki samorządu terytorialnego, niezależnie od tego, czy nastąpiło przed czy w trakcie pełnienia służby wojskowej, wyklucza prawo żołnierza zawodowego do świadczenia mieszkaniowego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że celem ustawodawcy było zapobieżenie wielokrotnemu korzystaniu z pomocy państwa w zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych. Przepis art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu ma szerokie zastosowanie i obejmuje wszelkie przypadki nabycia lokalu z bonifikatą, bez względu na czas.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

ustawa o zakwaterowaniu art. 21 § ust. 6 pkt 3

Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

Nabycie lokalu mieszkalnego od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia wyklucza prawo żołnierza zawodowego do zakwaterowania, niezależnie od daty nabycia.

Pomocnicze

ustawa o zakwaterowaniu art. 48d § ust. 12 i ust. 13

Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

Przepisy dotyczące wezwania do zwrotu nienależnie wypłaconego świadczenia mieszkaniowego.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

ustawa o AMW art. 17 § ust. 4

Ustawa z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego

ustawa o AMW art. 120

Ustawa z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego

ustawa o AMW art. 121

Ustawa z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego

ustawa o zakwaterowaniu art. 21 § ust. 1

Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo żołnierza zawodowego do zakwaterowania.

ustawa o zakwaterowaniu art. 21 § ust. 2

Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

Formy realizacji prawa do zakwaterowania.

ustawa o zakwaterowaniu art. 21 § ust. 10

Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

Wyjątek od wyłączenia prawa do zakwaterowania w przypadku nabycia lokalu w innej miejscowości niż miejsce pełnienia służby.

ustawa o zakwaterowaniu art. 24 § ust. 5

Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

Obowiązek informowania o nabyciu lokalu.

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nabycie lokalu mieszkalnego z bonifikatą od jednostki samorządu terytorialnego przed powołaniem do służby wojskowej wyklucza prawo żołnierza do świadczenia mieszkaniowego. Skarżący konsekwentnie zatajał fakt nabycia lokalu z bonifikatą we wnioskach o świadczenie mieszkaniowe.

Odrzucone argumenty

Obowiązek poinformowania o nabyciu lokalu z bonifikatą dotyczy tylko żołnierza nabywającego lokal w trakcie służby. Nabycie lokalu z bonifikatą przed powołaniem do służby nie wyklucza prawa do świadczenia mieszkaniowego. Naruszenie przepisów k.p.a. poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego i sprzeczność ustaleń z materiałem dowodowym.

Godne uwagi sformułowania

Zamiarem ustawodawcy było wyłączenie z powyższego uprawnienia osób, które już skorzystały z pomocy Państwa (ze środków publicznych) na cele mieszkalne. Prawo do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych żołnierz czy jego rodzina może wykorzystać tylko jeden raz. Nabycie lokalu mieszkalnego z bonifikatą od jednostki samorządu terytorialnego, niezależnie od daty, skutkuje tym, że organ nie może pozytywnie rozpatrzyć wniosku żołnierza o wypłatę świadczenia mieszkaniowego.

Skład orzekający

Izabela Głowacka-Klimas

przewodniczący

Agnieszka Góra-Błaszczykowska

sędzia

Joanna Kruszewska-Grońska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do świadczenia mieszkaniowego dla żołnierzy zawodowych w kontekście wcześniejszego nabycia lokalu z bonifikatą."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia lokalu z bonifikatą od jednostek publicznych i prawa do świadczenia mieszkaniowego dla żołnierzy zawodowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne informowanie organów administracji o wszystkich istotnych faktach, nawet jeśli dotyczą okresu sprzed rozpoczęcia służby wojskowej, a także jak szeroko sądy interpretują przepisy mające na celu zapobieganie wielokrotnemu korzystaniu z pomocy publicznej.

Żołnierz stracił tysiące złotych świadczenia mieszkaniowego przez bonifikatę sprzed lat. Czy sąd miał rację?

Dane finansowe

WPS: 74 816,13 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1943/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-11-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-08-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Góra-Błaszczykowska
Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący/
Joanna Kruszewska-Grońska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne
Siły zbrojne
Sygn. powiązane
III OSK 2711/21 - Wyrok NSA z 2023-11-15
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 133
art. 21 ust 6 pkt 3
Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), , Protokolant specjalista Ewa Kielak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2019 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty i wezwania do zwrotu nienależnie wypłaconego świadczenia mieszkaniowego oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z [...] lipca 2019 r. nr [...] Prezes Agencji Mienia Wojskowego (dalej: "Prezes AMW", "organ odwoławczy", organ II instancji"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: "k.p.a."), art. 17 ust. 4, art. 120 i art. 121 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2308 ze zm.; dalej: "ustawa o AMW") oraz art. 48d ust. 1, ust. 12 i ust. 13 w związku z art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2018 r., poz. 2356 ze zm.; dalej: "ustawa o zakwaterowaniu"), po rozpatrzeniu odwołania [...] (dalej: "skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] (dalej: "Dyrektor OR AMW", "organ I instancji") z (...) maja 2019 r. nr [...] o stwierdzeniu nadpłaty i wezwaniu do zwrotu nienależnie wypłaconego świadczenia mieszkaniowego na rzecz skarżącego za okres od 28 grudnia 2011 r. do 30 listopada 2018 r. w kwocie 74.816,13 zł.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach sprawy.
Skarżący pełni zawodową służbę wojskową od 27 grudnia 2011 r. w garnizonie w
[...] i od 28 grudnia 2011 r. do 30 listopada 2018 r. realizował prawo do zakwaterowania w formie świadczenia mieszkaniowego. Z tego tytułu skarżącemu wypłacono łącznie kwotę 74.816,13 zł, tj. 900 zł miesięcznie w okresie od stycznia 2012 r. do listopada 2018 r. oraz 116,13 zł za 4 dni grudnia 2011 r.
W dniu [...] grudnia 2018 r. Dyrektor OR AMW powziął informację, w oparciu o wniosek skarżącego z 14 grudnia 2018 r. o wypłatę świadczenia mieszkaniowego, że lokal mieszkalny nr (...) w [...] przy ul. [...] skarżący nabył od gminy. W dniu (...) grudnia 2018 r. do organu I instancji wpłynęła kopia aktu notarialnego nr [...] z [...] listopada 2004 r., potwierdzająca ustanowienie odrębnej własności lokalu mieszkalnego przez Gminę Miasta [...] i sprzedaż lokalu (w ramach współwłasności) skarżącemu z 80 % bonifikatą. W związku z powyższym Dyrektor OR AMW pismem z (...) stycznia 2019 r. wezwał skarżącego do zwrotu nadpłaconego świadczenia mieszkaniowego, wypłaconego nienależnie w łącznej kwocie 74.816,13 zł za okres od 28 grudnia 2011 r. do 30 listopada 2018 r. Skarżący nie zwrócił ww. kwoty.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, organ I instancji decyzją z [...] maja 2019 r. nr [...] , wydaną w oparciu o art. 104 k.p.a., art. 17 ust. 3 ustawy o AMW oraz art. 21 ust. 1, ust. 2 pkt 3 i ust. 6 pkt 3, art. 24 ust. 5, art. 48d ust. 1, ust. 7 i ust. 12 - 13 ustawy o zakwaterowaniu, stwierdził nadpłatę i wezwał skarżącego do zwrotu nienależnie wypłaconego świadczenia mieszkaniowego na jego rzecz za okres od 28 grudnia 2011 r. do 30 listopada 2018 r. w kwocie 74.816,13 zł.
W odwołaniu od ww. rozstrzygnięcia skarżący zakwestionował obowiązek poinformowania Dyrektora OR AMW o fakcie nabycia z bonifikatą przed powołaniem do służby lokalu mieszkalnego, ponieważ z treści art. 24 ust. 5 ustawy zakwaterowaniu wynika, że obowiązek ten dotyczy żołnierza zawodowego nabywającego lokal. Wskazał również na sprzeczność ustaleń organu I instancji z materiałem dowodowym odnośnie powzięcia w dniu (...) grudnia 2018 r. informacji o fakcie nabycia przedmiotowego lokalu, podczas gdy skarżący we wnioskach o wypłatę świadczenia mieszkaniowego przedstawiał stosowne informacje, przywołując podstawę nabycia – akt notarialny.
Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uwzględnienia powyższej argumentacji i powołaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Dyrektora OR AMW.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezes AMW podkreślił, że bez znaczenia
na wynik sprawy pozostaje okoliczność, iż w dacie nabycia przedmiotowego lokalu skarżący nie był żołnierzem zawodowym. Przepis art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu nie odnosi się do kwestii czasu, w jakim miało miejsce nabycie lokalu mieszkalnego od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego, jak również nie precyzuje żadnych innych okoliczności, w których doszło do nabycia lokalu. Tak ogólne sformułowanie, pozwala przyjąć, że zamiarem ustawodawcy było szerokie ujęcie omawianego wyłączenia, obejmujące przypadki, gdy osoba posiadająca obecnie status żołnierza kiedykolwiek skorzystała z pomocy ze środków publicznych na cele mieszkalne tam wskazane.
Zaaprobowanie stanowiska skarżącego prowadziłoby do możliwości korzystania z pomocy w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych więcej niż jeden raz, a w konsekwencji do nieuzasadnionego podwójnego osiągnięcia korzyści przez żołnierza, który przed powołaniem do służby zabezpieczył swoje potrzeby mieszkaniowe przy udziale środków publicznych.
W kontekście powołanego w odwołaniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA") z 18 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 2439/14, organ II instancji wyjaśnił, że nie podziela tego poglądu również z tego względu, iż przepisy ustawy z 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 ze zm.) oraz ustawy o zakwaterowaniu w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2004 r., dotyczące zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, dedykowane były nie tylko żołnierzowi zawodowemu, ale i innym osobom uprawnionym, w tym emerytom i rencistom wojskowym, członkom rodziny zmarłego żołnierza i emeryta wojskowego, a także pracownikom cywilnym wojska (orzeczenia sądów administracyjnych są publikowane w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Kolejne zmiany ustawowe obowiązujące od 1 lipca 2004 r. do 30 czerwca 2010 r. umożliwiały - za zgodą Ministra Obrony Narodowej - przyznanie prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym osobom innym niż żołnierz zawodowy. Zatem nabycie lokalu mieszkalnego z bonifikatą od Agencji następowało generalnie na rzecz różnych osób uprawnionych, tj. żołnierzy, byłych żołnierzy oraz innych osób. Natomiast uprawnionym do złożenia wniosku o wypłatę świadczenia mieszkaniowego jest tylko żołnierz zawodowy i w trakcie postępowania w tej sprawie organ bada m.in. czy zaszły przesłanki negatywne wskazane w art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu.
Prezes AMW wskazał, iż skarżący, składając w 2012 r. i dwukrotnie w 2016 r. wniosek o wypłatę świadczenia mieszkaniowego, mijał się z prawdą, oświadczając, że nie nabył lokalu mieszkalnego od jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą, w związku z czym obowiązek z art. 24 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu nie został dopełniony, zaś konsekwencje związane z naruszeniem obowiązku obciążają żołnierza.
Organ odwoławczy zaakcentował, iż ustawodawca, konstruując normę negatywną określoną w art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu, objął nią wszelkie stany faktyczne, niezależnie od okoliczności, czy do nabycia lokalu przez żołnierza doszło przed powołaniem do zawodowej służby wojskowej, czy w trakcie jej pełnienia. W rozpatrywanej sprawie skarżący nie mógł skutecznie nabyć uprawnienia do zakwaterowania, skoro skorzystał z jednej z państwowych form pomocy mieszkaniowej, wymienionej w art. 21 ust. 6 pkt 1 - 5 ustawy o zakwaterowaniu. Zatem organ I instancji zasadnie zastosował przepisy art. 48d ust. 12 i ust. 13 ustawy o zakwaterowaniu, najpierw wzywając skarżącego do dobrowolnego zwrotu należności (w terminie 14 dni od otrzymania przez żołnierza wezwania), a po bezskutecznym upływie tego terminu, wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie zwrotu świadczenia i orzekł w decyzji co do istoty.
Prezes AMW dodał, że art. 21 ust. 10 ustawy o zakwaterowaniu nie pozbawia żołnierza prawa do zakwaterowania w miejscu pełnienia służby we wszystkich formach zakwaterowania, jeżeli nabycie lokalu od jednostki samorządu terytorialnego (Skarbu Państwa, Agencji) nastąpiło w miejscowości innej niż ta, w której żołnierz pełni służbę albo w miejscowości pobliskiej. W takich okolicznościach żołnierzowi nadal przysługuje zakwaterowanie w internacie lub kwaterze internatowej. Ustawodawca w sposób zamierzony dopuszcza taki wyjątek w celu zachowania pełnej dyspozycyjności żołnierza, związanej z prawidłowym wykonywaniem obowiązków w miejscu skierowania do pełnienia służby.
W skardze na powyższą decyzję Prezesa AMW skarżący zarzucił jej:
- naruszenie przez organ I instancji przepisów prawa materialnego, tj. art. 24 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu poprzez przyjęcie, że skarżący był zobowiązany do poinformowania Dyrektora OR AMW o fakcie nabycia z bonifikatą przed powołaniem do służby wojskowej lokalu mieszkalnego położonego w [...] , podczas gdy z treści przywołanego przepisu należy wywieść, iż obowiązku tego obowiązany jest dopełnić żołnierz zawodowy nabywający lokal, będąc już powołanym do służby,
- naruszenie przez organ I instancji przepisów prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 1, 2, 4 i 6 ustawy o zakwaterowaniu poprzez przyjcie, iż skarżącemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, bowiem nabył on z bonifikatą w 2004 r. lokal mieszkalny położony w T.,
- z ostrożności procesowej, na wypadek niepodzielenia powyższych zarzutów, podniósł też naruszenie art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i w rezultacie poprzez sprzeczność istotnych ustaleń organu I instancji z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegającą na ustaleniu, że informację o nabyciu lokalu organ powziął (...) grudnia 2018 r., podczas gdy skarżący przedstawił stosowne informacje, składając kolejne wnioski o wypłatę świadczenia mieszkaniowego, co wprost wynika z ich treści, gdzie jako podstawę nabycia wskazywał akt notarialny, czego organ nigdy nie zweryfikował.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej jej decyzji Dyrektora OR AMW z (...) maja 2019 r. oraz umorzenie postępowania, a także zasądzenie na jego rzecz od Prezesa AMW kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Prezes AMW wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu kwalifikującym do eliminacji z obrotu prawnego.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu, żołnierzowi zawodowemu od dnia wyznaczenia na pierwsze stanowisko służbowe do dnia zwolnienia z czynnej służby wojskowej przysługuje prawo do zakwaterowania na czas pełnienia służby wojskowej w miejscowości, w której żołnierz pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej albo za jego zgodą w innej miejscowości.
W myśl art. 21 ust. 2 ustawy zakwaterowaniu, prawo do zakwaterowania żołnierza zawodowego jest realizowane w jednej z następujących form:
1) przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego;
2) przydziału miejsca w internacie albo kwaterze internatowej;
3) wypłaty świadczenia mieszkaniowego.
Stosownie do treści art. 21 ust. 6 ustawy zakwaterowaniu, żołnierzowi zawodowemu nie przysługuje prawo do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek, z zastrzeżeniem ust. 10:
1) otrzymał ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery, wypłacony na podstawie przepisów ustawy obowiązujących do dnia 30 czerwca 2004 r.;
2) otrzymał odprawę mieszkaniową wypłaconą albo zrealizowaną w formie rzeczowej na podstawie przepisów ustawy obowiązujących od dnia 1 lipca 2004 r.;
3) nabył lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Agencji albo jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia;
4) otrzymał pomoc finansową wypłaconą w formie zaliczkowej lub bezzwrotnej do dnia 31 grudnia 1995 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. poz. 19 oraz z 1994 r. poz. 36);
5) nabył własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego od Agencji.
Zawarty w art. 21 ust. 6 ustawy zakwaterowaniu kategoryczny zwrot "nie przysługuje prawo do zakwaterowania" oraz ogólne sformułowanie negatywnych przesłanek realizacji prawa do zakwaterowania, z uwzględnieniem celowościowej i systemowej interpretacji przepisów dotyczących prawa do zakwaterowania żołnierzy zawodowych, implikują twierdzenie, że prawo do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych żołnierz czy jego rodzina może wykorzystać tylko jeden raz. Zamierzeniem ustawodawcy było wyłączenie z powyższego uprawnienia osób, które już skorzystały z pomocy Państwa (ze środków publicznych) na cele mieszkalne (vide wyroki NSA: z 20 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 3038/12 oraz z 12 lutego 2015 r., sygn. akt 1037/13). Powyższy pogląd dotyczy również uprawnienia żołnierza zawodowego do świadczenia mieszkaniowego jako prawa pochodnego w stosunku do prawa podstawowego, tj. prawa do zakwaterowania.
Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest nabycie przez skarżącego we współwłasności w dniu [...] listopada 2004 r. od Gminy Miasta [...] lokalu mieszkalnego nr (...) położonego przy ul. [...] w T. z wykorzystaniem 80% bonifikaty (vide poświadczona kopia aktu notarialnego rep. A nr (...) – w aktach administracyjnych sprawy). Nie ulega też wątpliwości, iż skarżący nie był wówczas żołnierzem.
Skarżący w pierwszym wniosku z (...) stycznia 2012 r. o wypłatę świadczenia mieszkaniowego przy adresie zajmowanego lokalu wskazał, że lokal zajmuje na podstawie aktu notarialnego, lecz w dalszej części tego wniosku w pkt 15 o treści: nabyłem lokal mieszkalny od Skarbu Państwa, Wojskowej Agencji mieszkaniowej lub jednostki samorządu terytorialnego z bonifikatą lub z uwzględnieniem pomniejszenia w cenie nabycia zaznaczył odpowiedź "nie". W ponownym wniosku z (...) maja 2016 r. skarżący podał, iż przedmiotowy lokal zajmuje na podstawie darowizny, a w pkt 16 wniosku stanowiącym zapytanie o nabycie lokalu z bonifikatą ponownie udzielił odpowiedzi przeczącej. W kolejnym wniosku z (...) grudnia 2016 r. jako źródło nabycia przedmiotowego lokalu wskazał "spadek", a w pkt 17 wniosku oświadczył, że nie nabył lokalu mieszkalnego z bonifikatą.
Dopiero we wniosku z (...) grudnia 2018 r. skarżący napisał, iż przedmiotowy lokal nabył od "Urzędu Miasta/Gminy", zaś w pkt 17 wniosku kolejny raz podał, że nie korzystał z bonifikaty. Ww. akt notarialny, który wpłynął do Dyrektora OR AMW (...) grudnia 2018 r., pozwolił organom prowadzącym postępowanie na ustalenie, że w latach 2012 – 2018 skarżący we wnioskach o wypłatę świadczenia mieszkaniowego nie podawał prawdy, wskazując, iż nie korzystał z bonifikaty. Wpisując we wniosku z (...) grudnia 2018 r. (odmiennie niż w poprzednich wnioskach) jako zbywcę przedmiotowego lokalu "Urząd Miasto/Gmina", skarżący wzbudził uzasadnione wątpliwości organu, czy nabycie mieszkania nie nastąpiło z bonifikatą. Organ zatem zweryfikował wpisane do wniosku dane. Dlatego nietrafny jest zarzut skarżącego, że Dyrektor OR AMW wiedział wcześniej (tj. przed (...) grudnia 2018 r.) o fakcie nabycia lokalu mieszkalnego od Gminy Miasta T., skoro skarżący konsekwentnie we wnioskach oświadczał, iż nie korzystał z bonifikaty. Nie ma też znaczenia dla sprawy okoliczność, że organ skontrolował prawdziwość danych zawartych we wniosku skarżącego dopiero w 2018 r., a nie wcześniej.
Sąd w składzie tu orzekającym podziela stanowisko Prezesa AMW, iż data nabycia lokalu mieszkalnego nie ma znaczenia przy ocenie, czy samo nabycie lokalu mieszkalnego z bonifikatą od jednostki samorządu terytorialnego, skutkuje tym, że organ nie może pozytywnie rozpatrzyć wniosku żołnierza o wypłatę świadczenia mieszkaniowego.
Z treści art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu wyłączone jest uprawnienie żołnierza zawodowego do zakwaterowania, jeżeli on lub jego małżonek nabył kiedykolwiek lokal mieszkalny z bonifikatą od wskazanych w powyższym przepisie podmiotów. Wbrew stanowisku skarżącego, ww. przepis nie wyłącza prawa do zakwaterowania, a tym samym i prawa do świadczenia mieszkaniowego jedynie w przypadku gdy nabycie lokalu od Skarbu Państwa, Agencji lub jednostki samorządu terytorialnego miało miejsce w okresie pozostawania żołnierzem zawodowym. Wprawdzie taki pogląd został wyrażony w wyroku NSA z 18 maja 2016 r., sygn. akt I OSK 2439/14, jednak jest on odosobniony w judykaturze (vide wyroki NSA: z 20 grudnia 2013 r., sygn. akt I OSK 3038/12; z 12 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 2768/13; z 25 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 1240/13; z 17 marca 2016 r., sygn. akt I OSK 2425/14; z 27 listopada 2018 r., sygn. akt I OSK 1418/18).
Jak trafnie organ II instancji zwrócił uwagę w zaskarżonej decyzji, przepisy ustawy o zakwaterowaniu od czasu jej uchwalenia były wielokrotnie nowelizowane. Zmianom ulegało nazewnictwo instytucji prawnych, przewidujących uprawnienia żołnierzy i innych osób wraz z przesłankami ich nabywania czy utraty. Do 30 czerwca 2004 r. przepisy tej ustawy przyznawały uprawnienia do kwater nie tylko żołnierzom zawodowym, ale również innym osobom w szczególnie uzasadnionych przypadkach (art. 29), po tej dacie – innym osobom w sytuacji wyjątkowej (art. 29), a po 1 lipca 2010 r. innym osobom, o ile zaspokojone są potrzeby mieszkaniowe żołnierzy (art. 68 ust. 2 ustawy o AMW). Od jednostek samorządu terytorialnego lokale mogli nabywać wszyscy bez względu na status zawodowy, jeżeli posiadali status najemcy. Podobnie od Agencji lokale mogli nabywać nie tylko żołnierze, ale również inne osoby, a różnica dotyczyła wyłącznie wysokości bonifikaty. Należy też zauważyć, że przepisy o zbywaniu lokali (obecnie umiejscowione w ustawie o AMW) były i nadal są wspólne dla służb mundurowych podległych MSWiA. Do lipca 2004 r. obowiązywał art. 47 ust. 9, na podstawie którego ekwiwalent pieniężny za rezygnację z osobnej kwatery stałej (jako forma realizacji "prawa do kwatery") nie należał się osobie uprawnionej (a więc nie tylko żołnierzowi), jeśli zajmowała ona lokal w zasobach jednostki samorządu terytorialnego i nie przekazała go do dyspozycji tych podmiotów. Świadczy to o tym, że żołnierz jako m.in. osoba uprawniona nie mógł skorzystać z dwóch form zakwaterowania: w postaci pieniężnej – od Agencji i rzeczowej – np. od gminy. Podobna regulacja dotyczyła samych lokali, niemniej w odniesieniu do małżonków - art. 41 ust. 4 ustawy o zakwaterowaniu. Również uchylony już art. 87 tej ustawy stanowił zaporę do uzyskiwania wielokrotnej pomocy państwa w zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych. Obecnie jego odpowiednikiem jest właśnie art. 21 ust. 6. Zaakceptowanie stanowiska skarżącego byłoby równoznaczne z uznaniem, że każdy podmiot, w tym również ten który skorzystał z pomocy państwa z racji pełnienia służby w innej niż siły zbrojne formacji mundurowej, będzie mógł, w przypadku powołania do zawodowej służby wojskowej – kolejny raz otrzymać pomoc Państwa w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. Taka interpretacja art. 21 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu stoi w sprzeczności z jego treścią oraz funkcją jaką jest wyeliminowanie możliwości parokrotnego korzystania z pomocy Państwa, tym bardziej, że przepisy dotyczące nabycia lokali od Agencji czy Skarbu Państwa, są wspólne m.in. dla żołnierzy, policjantów, strażaków, funkcjonariuszy BOR, czy funkcjonariuszy Straży Granicznej. Skoro zatem przepisy ustawy o zakwaterowaniu umożliwiały i umożliwiają nabycie lokalu z zasobów Agencji nie tylko żołnierzom, ale także innym osobom – art. 79 ustawy o AMW, to należy przyjąć, iż nabycie lokalu w charakterze "innej osoby", tj. nie-żołnierza wyczerpuje negatywną przesłankę prawa do zakwaterowania z art. 21 ust. 6 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu.
Nie ma także wpływu na wynik sprawy okoliczność, iż skarżący nabył lokal z 80% bonifikatą we współwłasności, podobnie jak to, czy lokal ten zajmował ani to, czy nadal jest w jego (bądź jego rodziny) posiadaniu. Celem wynikającym z art. 21 ustawy o zakwaterowaniu jest zakwaterowanie żołnierza i jego rodziny w jeden ze sposobów przewidzianych w tym przepisie, przy czym takie wyjątkowe prawo, jak zakup mieszkania z bonifikatą w cenie nabycia, można wykorzystać tylko jeden raz.
Organy wydały kwestionowane w sprawie decyzje po należytym poczynieniu istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń faktycznych. W postępowaniu dowodowym zachowane zostały reguły wynikające z norm zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Nie można więc podzielić zarzutu skargi, że naruszono art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Również zarzut nieuwzględnienia okoliczności, iż skarżący nabył lokal mieszkalny przed powołaniem go do zawodowej służby wojskowej nie mógł odnieść zamierzonego skutku. O zakresie niezbędnego w sprawie postępowania dowodowego organ administracji publicznej decyduje, kierując się normą prawa materialnego, która stanowi podstawę rozstrzygnięcia. Przyjęta wykładnia przepisów materialnoprawnych uzasadniała uznanie argumentów skarżącego jako pozostających bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI