II SA/Wa 1940/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie stwierdził nieważność uchwały Zarządu Dzielnicy odmawiającej zakwalifikowania osoby bezdomnej do wynajęcia lokalu mieszkalnego, uznając, że organ nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego i pominął istotne dowody.
Skarżąca, osoba bezdomna, wniosła o wynajem lokalu mieszkalnego. Zarząd Dzielnicy odmówił jej zakwalifikowania, uznając wniosek za niekompletny z powodu braku wskazania miejsca zamieszkania i innych dokumentów. Sąd administracyjny stwierdził nieważność tej uchwały, uznając, że organ nie zbadał sprawy wnikliwie, pominął złożone przez skarżącą wyjaśnienia dotyczące jej bezdomności i sytuacji życiowej, a także nie ustalił jednoznacznie, czy wnioskodawczyni ubiega się o lokal socjalny czy na czas nieoznaczony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę I. M. na uchwałę Zarządu Dzielnicy odmawiającą zakwalifikowania jej do wynajęcia lokalu mieszkalnego i umieszczenia na liście osób oczekujących. Organ uzasadnił odmowę brakiem udokumentowania przez skarżącą obecnego miejsca zamieszkania i warunków mieszkaniowych, co uniemożliwiło ocenę spełnienia kryteriów. Skarżąca podniosła, że jest osobą bezdomną i udzieliła organowi informacji odpowiadając na wezwania. Sąd uznał, że organ naruszył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 6 i 7) oraz postanowienia uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy dotyczącej zasad wynajmowania lokali. Sąd stwierdził, że organ nie zbadał sprawy wnikliwie, pominął istotne wyjaśnienia skarżącej dotyczące jej bezdomności i ostatniego miejsca zamieszkania, a także nie ustalił jednoznacznie, czy wnioskodawczyni ubiega się o lokal socjalny czy na czas nieoznaczony. W konsekwencji, sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały, nakazując organowi ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem oceny prawnej sądu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nieprawidłowo ocenił wniosek, naruszając zasady postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
Organ miał obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wnikliwego rozważenia materiału dowodowego. Pominięcie wyjaśnień skarżącej dotyczących jej bezdomności i ostatniego miejsca zamieszkania, a także nieustalenie jednoznacznie przedmiotu wniosku, stanowiło istotne naruszenie przepisów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (21)
Główne
p.p.s.a. art. 147 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchwała nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy art. 4 § pkt 1
Uchwała nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy art. 4 § pkt 2
Uchwała nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy art. 5 § ust. 3 pkt 2
Uchwała nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy art. 12
Uchwała nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy art. 22 § ust. 1
Uchwała nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy art. 22 § ust. 2 pkt 5
Uchwała nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy art. 22 § ust. 5
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
u.o.p.l. art. 23 § 3 pkt 5
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, zasobie mieszkaniowym gminy oraz o zmianie Kodeksu cywilnego
u.o.p.l. art. 23 § 2
Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, zasobie mieszkaniowym gminy oraz o zmianie Kodeksu cywilnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
u.s.g. art. 94 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 90 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu art. 21 § 1 pkt 1 lit. c
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu art. 250
Uchwała nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy art. 21 § ust. 3
Uchwała nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy art. 24 § ust. 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nie zbadał sprawy wnikliwie i pominął istotne wyjaśnienia skarżącej. Organ nie ustalił jednoznacznie, czy skarżąca ubiega się o lokal socjalny czy na czas nieoznaczony. Organ nieprawidłowo ocenił właściwość miejscową. Organ naruszył przepisy k.p.a. oraz postanowienia uchwały Rady Miasta.
Odrzucone argumenty
Organ podtrzymał stanowisko, że wniosek był niekompletny z powodu braku wskazania miejsca zamieszkania i innych dokumentów.
Godne uwagi sformułowania
sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi organ miał obowiązek podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy wnikliwa analiza, do przeprowadzenia której zobowiązany jest organ, powinna polegać na "sumiennym zgłębianiu, docieraniu do sedna rzeczy, dociekliwości" organ nie dopełnił obowiązków, a w konsekwencji co najmniej przedwcześnie stwierdził, że w niniejszej sprawie istnieją podstawy do negatywnego załatwienia wniosku skarżącej
Skład orzekający
Izabela Głowacka-Klimas
przewodniczący
Danuta Kania
sprawozdawca
Agnieszka Góra-Błaszczykowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Obowiązki organów administracji w zakresie wnikliwego wyjaśniania stanu faktycznego, zwłaszcza w sprawach dotyczących pomocy mieszkaniowej i osób bezdomnych. Interpretacja przepisów dotyczących zasad wynajmowania lokali komunalnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy i procedury administracyjnej w zakresie pomocy mieszkaniowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie stanu faktycznego przez organy administracji i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia ich decyzji, szczególnie w kontekście praw do lokalu dla osób w trudnej sytuacji życiowej.
“Sąd uchylił odmowę przyznania lokalu komunalnego osobie bezdomnej z powodu błędów organu.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 1940/18 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2019-05-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2018-11-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Agnieszka Góra-Błaszczykowska Danuta Kania /sprawozdawca/ Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący/ Symbol z opisem 6219 Inne o symbolu podstawowym 621 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Koszty postępowania Sygn. powiązane III OSK 1613/21 - Wyrok NSA z 2022-11-24 Skarżony organ Inne Treść wyniku Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 68 par. 21 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu - tekst jedn. Dz.U. 2019 poz 2325 art. 250 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Protokolant starszy specjalista Małgorzata Plichta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2019 r. sprawy ze skargi I. M. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały Uzasadnienie W dniu [...] września 2018 r. Zarząd Dzielnicy [...] (dalej: "organ"), działając na podstawie m.in. § 24 ust. 1 w związku z § 4 oraz § 5 ust. 3 pkt 2 i § 22 ust. 5 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937 ze zm.), dalej: "uchwała nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r.", podjął uchwałę nr [...], mocą której odmówił zakwalifikowania I. M. (dalej: "wnioskodawczyni", "skarżąca") do wynajęcia lokalu mieszkalnego na czas nieoznaczony i umieszczenia wymienionej na liście osób oczekujących na najem lokalu (§ 1). Stwierdził, iż wykonanie uchwały powierza się Naczelnikowi Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...] (§ 2 ust. 1). Określił, że wykonanie uchwały powinno nastąpić w terminie 30 dni od daty jej podjęcia (§ 3) oraz, że uchwała wchodzi w życie z dniem podjęcia (§ 4). W uzasadnieniu ww. uchwały organ wskazał, że wnioskodawczyni wystąpiła z podaniem o wynajęcie lokalu na czas nieoznaczony z mieszkaniowego zasobu [...]. Wnioskodawczyni nie udokumentowała obecnego miejsca zamieszkania (pobytu) oraz warunków mieszkaniowych w poprzednich miejscach zamieszkania, do czego zobowiązuje przepis § 22 ust. 2 pkt 5 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. W związku z powyższym organ skierował do wnioskodawczyni pismo informujące o konieczności uzupełnienia przedmiotowego wniosku. Jednocześnie została ona poinformowana, że osoba ubiegająca się o najem lokalu ma obowiązek wykazać obecne miejsce zamieszkania (pobytu), a organ rozstrzygając wniosek każdorazowo musi mieć możliwość dokonania oceny, czy wnioskodawca w miejscu zamieszkania (pobytu) spełnia kryteria do uzyskania kwalifikacji do udzielenia pomocy mieszkaniowej. Ponadto wnioskodawczyni została poinformowana, że zgodnie z § 22 ust. 5 ww. uchwały odmowa złożenia stosownego dokumentu może stanowić podstawę do odmowy zakwalifikowania wniosku. Organ podał, iż pomimo odebrania korespondencji, do dnia podjęcia zaskarżonej uchwały wnioskodawczyni nie uzupełniła wniosku o wymagane informacje. W tej sytuacji, wobec braku danych o obecnym miejscu zamieszkania (pobytu) oraz o poprzednich miejscach zamieszkania wnioskodawczyni, organ nie miał możliwości ustalenia, czy przedmiotowy wniosek złożony jest zgodnie z właściwością miejscową określoną w § 22 ust.1 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. Nie mógł również określić, czy skarżąca spełnia przesłanki zawarte w § 4 pkt 1 ww. uchwały, ani przeprowadzić stosownej analizy zgodnie z przepisem § 22 ust. 2 pkt 5 ww. uchwały. Organ stwierdził także, iż średni miesięczny dochód wnioskodawczyni w okresie 6 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku wyniósł 700,49 zł (emerytura). Obowiązujące w dniu złożenia wniosku kryterium dochodowe w stosunku do osób, w których gospodarstwie domowym jedynym źródłem dochodu jest emerytura i które prowadzą gospodarstwo jednoosobowe wynosiło 2.945,23 zł. (minimum dochodowe zostało zwiększone o 30% na podstawie § 5 ust. 3 pkt 2 ww. uchwały). Konkludując organ wskazał, iż nie można stwierdzić, czy wnioskodawczyni spełnia kryterium określone w § 4 pkt 1 ww. uchwały do wynajęcia lokalu na czas nieoznaczony z mieszkaniowego zasobu [...], oraz czy wniosek został złożony zgodnie z właściwością miejscową określoną w § 22 ust. 1 ww. uchwały, bowiem skarżąca nie dostarczyła wymaganych dokumentów. Ponadto wniosek uzyskał negatywną opinię Komisji Mieszkaniowej. W tym stanie rzeczy, podjęcie uchwały o odmowie zakwalifikowania wnioskodawczyni do wynajęcia lokalu mieszkalnego na czas nieoznaczony było uzasadnione. W skardze złożonej na powołaną uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca podniosła, iż jest osobą bezdomną, nie posiada żadnego tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego. Wskazała, że udzieliła informacji odpowiadając na każde wezwanie organu do uzupełnienia braków formalnych wniosku, tym samym, jak stwierdziła, spełnia warunki do przyznania jej lokalu komunalnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w zaskarżonej uchwale. Dodatkowo zaznaczył, że podstawą odmowy zakwalifikowania skarżącej do zawarcia umowy najmu lokalu komunalnego był brak wskazania miejsca zamieszkania (pobytu), co uniemożliwiło dokonanie przez organ oceny, czy skarżąca spełnia wymagane kryteria, tj. czy jest np. osobą bezdomną. W piśmie procesowym stanowiącym uzupełnienie skargi pełnomocnik skarżącej zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, zasobie mieszkaniowym gminy oraz o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1234 ze zm.), dalej: "ustawa o ochronie praw lokatorów", poprzez przyjęcie przez organ innych kryteriów oceny niż brak tytułu prawnego do lokalu, mimo że przepisy ww. ustawy nie dają organowi uprawnień do uchwalenia lub stosowania innych przesłanek odmowy wynajęcia lokalu; 2) § 22 ust. 5 w związku z § 22 ust. 1 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. poprzez żądanie od skarżącej oświadczeń i informacji dotyczących m.in. miejsc, w których skarżąca przebywała w ciągu ostatnich 8 lat, przyczyn braku regulowania płatności za lokal w 2010 r., sytuacji zdrowotnej i życiowej skarżącej w 2010 r. w sytuacji, gdy organ powinien ograniczyć się do żądania oświadczeń dotyczących dochodów oraz tytułu prawnego do lokalu, co było wystarczające do ustalenia stanu faktycznego; 3) § 4 pkt 1 i 2 ww. uchwały poprzez odmowę zakwalifikowania wniosku i wpisu skarżącej na listę osób oczekujących na najem lokalu, pomimo że z oświadczenia skarżącej jednoznacznie wynika, że jest osobą bezdomną, nie ma tytułu prawnego do lokalu i stałego adresu zamieszkania. W związku z powyższymi zarzutami pełnomocnik wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Skarga oceniania w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że uchwała nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. - jako prawo miejscowe - określa zasady, na jakich są wynajmowane mieszkańcom Warszawy lokale, znajdujące się w dyspozycji Miasta. Uchwała ta, określając tryb rozpoznawania i załatwiania wniosków o zakwalifikowanie do zawarcia umowy najmu lokalu, reguluje również sposób poddania tego rodzaju spraw kontroli społecznej. Oznacza to, że przy rozpatrywaniu wniosków dotyczących zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu komunalnego, organ gminy (w tym wypadku dzielnicy miasta) realizuje zadanie wykraczające poza typowe prawa i obowiązki wynajmującego, wynikające z przepisów prawa cywilnego. W tym wypadku należy bowiem zbadać, czy dana osoba może uzyskać pomoc gminy w zaspokojeniu jej potrzeb mieszkaniowych. Stwierdzenie zaś, że wnioskodawca spełnia określone wymagania, winno prowadzić do umieszczenia kandydatury takiego wnioskodawcy na liście osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego. W opisanej wyżej sytuacji, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (publ. CBOSA), przedmiotem uchwały organu wykonawczego jednostki samorządu gminnego (jej jednostki pomocniczej) jest zakwalifikowanie i umieszczenie osoby ubiegającej się najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy na liście osób oczekujących na najem lokalu. Uchwała ta, nie będąca decyzją administracyjną a aktem organu jednostki samorządu terytorialnego, innym niż akt prawa miejscowego, jest aktem z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.) i kończy pierwszy etap postępowania, obowiązującego przy udzielaniu pomocy mieszkaniowej przez gminę. Działanie organu wykonawczego jednostki samorządowej (w tym wypadku zarządu dzielnicy), nie stanowi więc oferty zawarcia umowy najmu ani negocjacji i nie ma charakteru cywilnoprawnego, a ma charakter administracyjnoprawny. Taka uchwała rozstrzyga bowiem o tym, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Dopiero po skierowaniu przez zarząd dzielnicy do zawarcia umowy najmu lokalu, następuje drugi etap postępowania, w którym wnioskodawca zawiera z zarządcą nieruchomości umowę najmu konkretnego lokalu. Ten etap, którego zakończeniem jest zawarcie umowy, ma już charakter cywilnoprawny. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że takie postępowanie, o jakim jest mowa w uzasadnieniu ww. uchwały NSA z dnia 21 lipca 2008 r. wystąpiło w analizowanym przypadku. Przedmiotem zaskarżonej uchwały Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] września 2018 r. nr [...] jest bowiem odmowa zakwalifikowania skarżącej do wynajęcia lokalu na czas nieoznaczony oraz umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu. Uchwała rozstrzyga więc kwestię możliwości udzielenia skarżącej pomocy w zakresie zaspokojenia jej potrzeb mieszkaniowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie. Uchwała ta podlega zatem kognicji sądu administracyjnego. Przechodząc do oceny merytorycznej wskazać należy, że uchwała nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., będąca podstawą wydania zaskarżonej uchwały, zawiera zarówno przepisy materialne jak i procesowe - reguluje tryb podejmowania uchwały indywidualnej, jak również faktyczne podstawy jej przyjęcia. Tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków w sprawie zakwalifikowania lub odmowy zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu ww. uchwała określa w przepisach rozdziału 7 (§ 21 - 25). W trakcie postępowania ustaleniu podlegają okoliczności wynikające z przesłanek materialnych określonej sprawy oraz okoliczności mające związek z przesłankami materialnymi, wskazane w § 22 ust. 2 uchwały. Wniosek powinien być złożony wraz z oświadczeniami i dokumentami, o których mowa w § 22 ust. 1. Następnie, zgodnie z § 22 ust. 4 uchwały wnioski, po przeanalizowaniu i weryfikacji, wskazany przez burmistrza pracownik komórki organizacyjnej urzędu dzielnicy właściwej do prowadzenia spraw lokalowych, przedstawia Komisji, o której mowa w § 21, do zaopiniowania. Komisja opiniuje wniosek (§ 23 uchwały). Na podstawie § 24 ust. 1 uchwały, wnioski zaopiniowane przez Komisję rozpatruje zarząd dzielnicy, który rozstrzyga o zakwalifikowaniu i umieszczeniu wnioskodawcy na liście osób oczekujących na najem lokalu. W wyroku z dnia 4 stycznia 2017 r. sygn. akt I OSK 2151/16 (publ. CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie wskazał, że z powołanych wyżej przepisów uchwały, a także z art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy o ochronie praw lokatorów oraz art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, niewątpliwie wynika obowiązek - w sprawach rozpatrywania i załatwiania wniosków o zawarcie umowy najmu i zamianę lokalu należącego do mieszkaniowego zasobu gminy - podejmowania przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W trakcie postępowania organy powinny także działać praworządnie oraz uwzględniać interes społeczny i słuszny interes wnioskodawcy. Powyższe wynika również z regulacji § 22 ust. 2 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., zgodnie z którym organ ma obowiązek rozpatrzyć wniosek poddając przy tym wnikliwej analizie okoliczności wymienione w pkt 1 - 5. Wnikliwa analiza, do przeprowadzenia której zobowiązany jest organ, powinna polegać na "sumiennym zgłębianiu, docieraniu do sedna rzeczy, dociekliwości" (por. Słownik języka polskiego por red. M. Szymczak, PWN 1983, hasło "wnikliwie"). Przepis ten pozostaje w korelacji z określoną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, z której wynika dla organu nakaz podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, aby w ten sposób stworzyć rzeczywisty jej obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Zgodnie z § 3 pkt 1 i 2 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r., lokale wchodzące w skład mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane: na zasadach określonych ustawą o ochronie praw lokatorów i niniejszą uchwałą oraz jako lokale socjalne, na zasadach określonych w art. 23 ww. ustawy i w niniejszej uchwale. Przepis § 4 ww. uchwały stanowi, że lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom, które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego (pkt 1), a nadto w których gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego (pkt 2). Natomiast zgodnie z treścią § 12 ww. uchwały umowa najmu lokalu socjalnego, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 1 uchwały, może być zawarta z osobą, która nie posiada tytułu prawnego do lokalu i spełnia warunki określone w § 4 pkt 1, z zastrzeżeniem § 5 ust. 2 oraz znajduje się w niedostatku. Wedle regulacji § 22 ust. 1 ww. uchwały wnioski osób występujących o zawarcie umowy najmu lokalu, zamianę lub uregulowanie tytułu prawnego do lokalu, z wyłączeniem spraw wymienionych w § 40 i § 40a, wraz z oświadczeniami dotyczącymi stanu majątkowego oraz dokumentacją potwierdzającą posiadane przez te osoby tytuły prawne do lokali, powinny być składane w urzędzie dzielnicy właściwym dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy, w przypadku osób bezdomnych - w urzędzie dzielnicy, w której wnioskodawca posiadał ostatnie miejsce faktycznego zamieszkania, natomiast w przypadku osób bezdomnych, które nie wykazały swojego ostatniego miejsca zamieszkania w W. - w dowolnie wybranym urzędzie dzielnicy. Wnioski w sprawach, w których wymagane jest weryfikowanie kryterium dochodowego, składane są dodatkowo wraz z oświadczeniami i dokumentami wydanymi przez podmioty wskazane w § 1 pkt 25, potwierdzającymi wysokość dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone we wniosku do wspólnego zamieszkiwania. Zatem dla ustalenia właściwości miejscowej zarządu danej dzielnicy do rozpatrzenia sprawy, należy wyjaśnić, czy urząd danej dzielnicy jest właściwym dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy. Natomiast, gdy wnioskodawca jest osobą bezdomną i nie posiada ostatniego miejsca zamieszkania w W. - właściwym będzie każdy urząd dzielnicy [...]. W niniejszej sprawie bezsporną jest okoliczność, iż wnioskiem, który wpłynął do organu w dniu [...] czerwca 2018 r., skarżąca wystąpiła o zawarcie umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony. Niesporne jest także, iż we wniosku tym wnioskodawczyni nie wskazała adresu zameldowania (rubryka 3), miejsca zamieszkania (rubryka 4), nie określiła warunków mieszkaniowych i opłat z tego tytułu (rubryka 11). W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku skarżąca podała, iż do 2010 r. mieszkała w lokalu komunalnym przy ul. [...] w W.. Z powodu rzekomych zaległości przeprowadzona została wobec skarżącej eksmisja z ww. lokalu. Oświadczyła również, iż obecnie jest osobą bezdomną i z tego względu nie może podać ani adresu zameldowania, ani adresu zamieszkania. Przebywa na ulicy, czasami gościnnie u znajomych. Przedmiotowy wniosek skarżącej oceniony został przez Zarząd Dzielnicy jako niekompletny, wobec powyższego pismem z dnia [...] lipca 2018 r. organ pouczył skarżącą o konieczności uzupełnienia przedmiotowego wniosku, jednocześnie informując, że osoba ubiegająca się o najem lokalu z mieszkaniowego zasobu Miasta ma obowiązek wykazać obecne miejsce zamieszkania (pobytu), a organ rozstrzygając wniosek każdorazowo musi mieć możliwość dokonania oceny, czy wnioskodawca w miejscu zamieszkania (pobytu) spełnia kryteria do uzyskania kwalifikacji do udzielenia pomocy mieszkaniowej. Organ wskazał także, iż odmowa złożenia dokumentu potwierdzającego powyższe okoliczności może stanowić podstawę do odmowy zakwalifikowania wniosku. Wbrew stanowisku organu wyrażonemu w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, na powyższe wezwanie skarżąca udzieliła odpowiedzi, bowiem w dniu [...] sierpnia 2018 r. złożyła w organie pismo wskazujące, iż obecnie jest osobą bezdomną, nie posiada stałego miejsca zamieszkania ani stałego adresu zameldowania; przebywa co do zasady na ulicy, czasami korzysta z pomocy i gościnności rodziny lub znajomych, u których zatrzymuje się na dzień lub dwa, by skorzystać z normalnych warunków sanitarnych czy zjeść ciepły posiłek. Wyjaśniła, iż po opuszczeniu lokalu nr [...] przy ul. [...] stała się osobą bezdomną i od tego czasu przebywa w miejscach, które wskazała powyżej. Podała także, iż adres L. (obecnie W. [...]) i ul. [...] to jeden i ten sam adres, pod którym zamieszkiwała jej siostra. Powyższy adres skarżąca podała jako adres do korespondencji, ponieważ po opuszczeniu lokalu nr [...] przy ul. [...] było to jedyne miejsce, które pamiętała i które mogła wskazać jako adres do korespondencji. Obecnie siostra nie zamieszkuje już pod tym adresem, zatem jako adres do korespondencji jest on nieaktualny. Skarżąca stwierdziła dalej, iż powodem niewnoszenia przez nią opłat w całości za używanie lokalu nr [...] przy ul. [...] była jej trudna sytuacja życiowa - w tamtym czasie rozstała się z mężem, musiała sama się utrzymywać, była w złej kondycji psychicznej. Zaznaczyła przy tym, iż nie było sytuacji, w której długotrwale nie uiszczała opłat za ww. lokal, zdarzało się bowiem, że nie wpłacała pełnej kwoty czynszu, lecz jej część. Podniosła także, że odkąd zaczęła pobierać emeryturę Komornik Sądowy wszczął na wniosek organu postępowanie egzekucyjne i ściągał należne zaległości. W dniu [...] sierpnia 2018 r. (data wpływu do organu) skarżąca przy piśmie zatytułowanym "uzupełnienie brakujących dokumentów w związku ze złożeniem wniosku o najem lokalu socjalnego" przedłożyła dwa zaświadczenia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] z dnia [...] kwietnia 2016r. oraz z dnia [...] lipca 2016 r. określające jej zadłużenie na rzecz Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami Dzielnicy [...], wezwanie do ZUS o dokonywanie potrąceń ww. zadłużenia z emerytury wnioskodawczyni oraz zaświadczenie ZUS z dnia [...] sierpnia 2018 r. o czasookresie i wysokości potrąceń z tego tytułu. W ocenie Sądu złożone przez skarżącą w dniach: [...] i [...] sierpnia 2018 r. pisma (wraz z załącznikami) bezsprzecznie wskazują, iż wnioskodawczyni udzieliła odpowiedzi na wezwanie organu z dnia [...] lipca 2018 r., wyjaśniła pod jakim adresem zamieszkiwała do 2010 r., jak była przyczyna opuszczenia dotychczasowego miejsca zamieszkania, jaki był jej adres do korespondencji. Po raz wtóry oświadczyła także, iż jest osobą bezdomną. Bez wątpienia ww. pisma skarżącej zostały pominięte przez Komisję Mieszkaniową, która opiniowała wniosek skarżącej w dniu [...] września 2018 r. oraz przez organ orzekający, co stanowi istotne naruszenie ww. zasad postępowania w sprawach rozpatrywania i załatwiania wniosków o zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy. Obowiązkiem organu, jak już wyżej wskazano, było podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także wnikliwe rozważenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Obowiązków tych organ nie dopełnił, a w konsekwencji co najmniej przedwcześnie stwierdził, że w niniejszej sprawie istnieją podstawy do negatywnego załatwienia wniosku skarżącej w oparciu o § 22 ust. 1 i ust. 5 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. Podkreślić należy, że skarżąca tak we wniosku z dnia [...] czerwca 2018 r., jak i w piśmie z dnia [...] sierpnia 2018 r. podała, iż ostatni adres jej zamieszkania w [...] to ul. [...], który znajduje się na obszarze Dzielnicy [...]. Już zatem ta okoliczność wskazywała na właściwość miejscową organu w rozpoznaniu wniosku. Zdaniem Sądu, podane w pismach z dnia: [...] i [...] sierpnia 2018 r., informacje były wystarczające do ustalenia, czy wniosek został złożony zgodnie z właściwością miejscową określoną w § 22 ust. 1 ww. uchwały, a zatem możliwe było przeprowadzenie analizy tego wniosku. Ponadto uzyskane od skarżącej dane wskazują, że w istocie jest ona osobą bezdomną i nie posiada miejsca zamieszkania. Organ natomiast nie przedstawił żadnych dowodów przeciwnych na tę okoliczność. W świetle powyższego, organ nie miał podstaw do odmowy zakwalifikowania wnioskodawczyni do wynajęcia lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z powodu niezłożenia oświadczeń i dokumentów na podstawie § 22 ust. 5 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. Z tych względów zaskarżona uchwała podlegała eliminacji z obrotu prawnego. Zauważyć w tym miejscu należy, iż w pierwotnym wniosku z dnia [...] czerwca 2018 r., który zainicjował postępowanie przed organem, wnioskodawczyni określiła, że wnosi o zawarcie umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony. Natomiast w piśmie stanowiącym uzupełnienie wniosku złożonym do organu w dniu [...] sierpnia 2018 r. skarżąca wskazała, iż wnosi o najem lokalu socjalnego. Obowiązkiem organu było w tej sytuacji ustalenie w sposób jednoznaczny przedmiotu wniosku skarżącej. Kwestia ta jest o tyle istotna, że ww. uchwała odrębnie reguluje przesłanki zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony (§ 4 ww. uchwały) oraz najmu lokalu socjalnego (§ 12 ww. uchwały) z mieszkaniowego zasobu gminy. Okoliczność ta umknęła organowi, co godzi w zasadę dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy i potwierdza w istocie brak należytej staranności organu w załatwieniu wniosku skarżącej. Konkludując Sąd stwierdza, iż zaskarżona uchwała została wydana z istotnym naruszeniem przepisów art. 6 i art. 7 k.p.a. oraz § 22 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i pkt 5 oraz ust. 5 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady m.st. Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. Rozpatrując sprawę ponownie organ weźmie pod uwagę dokonaną powyżej ocenę prawną. Mając na względzie procesowe i materialne przepisy ww. uchwały w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości ustali zakres żądania wniosku skarżącej, a następnie zbada, czy skarżąca spełnia przesłanki do zawarcia umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu [...]. Motywując podjęte rozstrzygnięcie organ należycie wyjaśni swoje stanowisko odnosząc się również do argumentów podnoszonych przez skarżącą w toku postępowania. Stosownie do treści art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2018 r., poz. 994 ze zm.), nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia jej podjęcia, chyba, że uchybiono obowiązkom przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. Od daty podjęcia zaskarżonej uchwały do chwili wydania niniejszego wyroku nie minął rok, nie zachodzi zatem przesłanka wyłączenia stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały, o której mowa w ww. przepisie. Powyższe ustalenia nakazują stwierdzić nieważność zaskarżonej uchwały. Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI