II SA/Wa 1938/05

II SA/Wa 1938/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-02-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-11-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Mierzejewska /przewodniczący/
Ewa Kwiecińska /sprawozdawca/
Jarosław Trelka
Symbol z opisem
647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Skarżony organ
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Asesor WSA, Jarosław Trelka, Protokolant Michał Sułkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2006 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie ochrony danych osobowych - oddala skargę -
Uzasadnienie
W dniu [...] sierpnia 2005 r. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją nr [...]utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia[...]maja 2005 r. nr [...], odmawiającą uwzględnienia wniosku dotyczącego usunięcia uchybień w procesie przetwarzania przez Syndyka Masy Upadłości Banku S. w B.- Bank G. S.A. z siedzibą w W., danych osobowych M.S..
W uzasadnieniu decyzji Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wskazał, iż do Biura Generalnego Inspektora wpłynęła skarga M. S. dotycząca nielegalnego przetwarzania jego danych osobowych przez Syndyka Masy Upadłości Banku S. w B.. W skardze tej podniesiono, że Syndyk bez zgody wnioskodawcy opublikował w "Gazecie [...]" z dnia [...] grudnia 2004 r. ogłoszenie o sprzedaży w drodze przetargu pisemnego przysługującej mu wobec wnioskodawcy wierzytelności. M. S. podkreślił również, iż dochodzona przez Syndyka wierzytelność jest sporna i bardzo kontrowersyjna.
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, ustalił, że w dniu [...] grudnia 1992 r. M.S. zawarł z Bankiem S. w B. umowę o kredyt średnioterminowy. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 1995 r. (sygn. akt [...]) Sąd Wojewódzki w Warszawie ogłosił upadłość Banku S. w B. i jako syndyka masy upadłości wyznaczył Bank G. S.A. W dniu [...] maja 1997 r. Syndyk udzielił Z. C. pełnomocnictwa wraz z upoważnieniem do wykonywania samodzielnie wszystkich, wynikających z Prawa upadłościowego, czynności syndyka związanych z postępowaniem upadłościowym Banku S. w B..
W piśmie z dnia 23 listopada 2004 r. pełnomocnik Syndyka, działając na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1993 r. o restrukturyzacji finansowej przedsiębiorstw i banków oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 18, poz. 82 ze zm.), poinformował M. S. o zamiarze umieszczenia w dzienniku ogólnopolskim ogłoszenia o sprzedaży wymagalnej wierzytelności, przysługującej Bankowi S. w B. w upadłości. Następnie w dniu [...] grudnia 2004 r. Syndyk opublikował w "Gazecie [...]." ogłoszenie o sprzedaży - w drodze przetargu pisemnego - wymagalnych wierzytelności przysługujących BankowiS. w B. w upadłości. W ogłoszeniu tym umieszczone zostały również dane osobowe M.S.
W piśmie z dnia 29 grudnia 2004 r. pełnomocnik Syndyka zawiadomił M. S. o zamieszczeniu w dniu [...] grudnia 2004 r. w "Gazecie [..."] ogłoszenia o sprzedaży wierzytelności. W dniu 12 stycznia 2005 r. do Kancelarii pełnomocnika Syndyka wpłynęło pismo M. S., w którym wniósł "(...) sprzeciw wobec ogłoszenia w drodze przetargu wierzytelności wystawionej na stronie Gazety [...] w dniu [...].12.2004 r. (...)". W uzasadnieniu przedmiotowego pisma zakwestionowane zostało w szczególności istnienie zadłużenia wobec Banku S. w B..
W ocenie organu, Bank G.S.A., który z chwilą ogłoszenia upadłości Banku S. w B. przejął zarząd upadłym Bankiem, był uprawniony - na podstawie przepisów ustawy o restrukturyzacji finansowej przedsiębiorstw i banków oraz o zmianie niektórych ustaw - do zbycia przysługującej mu wobec M. S. wierzytelności i umieszczenia jego danych osobowych w ogłoszeniu o sprzedaży wymagalnych wierzytelności w drodze przetargu pisemnego. Tym samym, zdaniem Generalnego Inspektora, nie można przyjąć, że w przedmiotowej sprawie nastąpiło naruszenie przepisów ustawy o ochronie danych osobowych. Udostępnienie danych osobowych M.S. znajdowało, jak wskazuje organ, uzasadnienie w art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (t.j. Dz. U. z 2002 r. nr 101, poz. 926 ze zm.), zwanej dalej u.o.d.o., tzn. było niezbędne dla zrealizowania uprawnienia wynikającego z przepisu prawa.
Organ wskazał ponadto, iż nie jest uprawniony do badania, czy dochodzona przez Syndyka Masy Upadłości Banku S. w B. wierzytelność istnieje. Do kompetencji Generalnego Inspektora nie należy także ocena, czy Syndyk, a wcześniej Bank, prawidłowo wykonał zawartą z wnioskodawcą umowę. Do kontroli prawidłowości podejmowanych przez ww. podmioty czynności jest właściwy jedynie sąd powszechny, do którego uprawnień należy rozpatrywanie spraw wynikających ze stosunków z zakresu prawa cywilnego.
Ponadto z treści przepisu art. 152 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535 ze zm.) wynika, że nadzór nad czynnościami syndyka sprawuje sędzia-komisarz. Na podstawie załączonych przez Syndyka dokumentów stwierdzić trzeba, że sędzia-komisarz, uznał, iż działanie podejmowane przez Syndyka Masy Upadłości Banku S. w B. są prawidłowe.
Przedmiotem postępowania administracyjnego, prowadzonego przez Generalnego Inspektora mogła być i była, zgodnie z treścią skargi - kwestia legalności zamieszczenia przez Syndyka danych osobowych skarżącego w ogłoszeniu o sprzedaży wierzytelności.
Skargę na decyzję tę wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. S.. W skardze podniesiono, iż GIODO ma prawo, a nawet obowiązek "zablokowania" danych osobowych skarżącego, przynajmniej do chwili rozstrzygnięcia sprawy przez sądy powszechne. Windykacja długu prowadzi do unicestwienia warsztatu pracy skarżącego, pozbawia jego i jego rodzinę środków do życia. Działalność banku doprowadziła do strat materialnych skarżącego, utraty majątku ruchomego, maszyn i innych urządzeń, powstania zadłużenia wobec KRUS i ZUS oraz trudności z realizacją bieżących zobowiązań.
W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
Art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) statuuje zasadę kontroli przez sąd administracyjny zaskarżonych decyzji pod względem ich zgodności z prawem.
Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych powyżej przepisów, należy stwierdzić, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Stosownie do art. 23 ust. 1 cyt. ustawy o ochronie danych osobowych, przetwarzanie danych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy:
1) osoba, której dane dotyczą wyrazi na to zgodę, chyba że chodzi o usunięcie dotyczących jej danych,
2) jest to niezbędne dla realizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa,
3) jest to konieczne do realizacji umowy, gdy osoba, której dane dotyczą, jest jej stroną lub gdy jest to niezbędne do podjęcia działań przed zawarciem umowy na żądanie osoby, której dane dotyczą,
4) jest to niezbędne do wykonania określonych prawem zadań realizowanych dla dobra publicznego,
5) jest to niezbędne do wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów realizowanych przez administratorów danych albo odbiorców danych, a przetwarzanie nie narusza praw i wolności osoby, której dane dotyczą.
Przetwarzanie danych osobowych jest zatem zgodne z prawem wtedy, gdy zostanie spełniona jedna z wymienionych w tym przepisie przesłanek. Każda z przesłanek przetwarzania danych posiada charakter autonomiczny i niezależny.
W granicach wyznaczonych przez podane w ustawie przesłanki, dopuszczalne jest "przetwarzanie danych", mogą być więc wykonywane wszystkie lub niektóre czynności składające się na to pojęcie (zdefiniowane w art. 7 pkt 2). Przykładowo, jeśli choćby jedna z przesłanek wymienionych w art. 23 u.o.d.o. została spełniona, administrator może udostępnić innym podmiotom zgromadzone przez siebie dane osobowe (Janusz Barta, Paweł Fajgielski, Ryszard Markiewicz "Ochrona danych osobowych - Komentarz", Wydanie III, Zakamycze 2004, s. 474).
Na mocy art. 38 - art. 42 ustawy z dnia 3 lutego 1993 r. o restrukturyzacji finansowej przedsiębiorstw i banków oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 18, poz. 82 ze zm.) banki są uprawnione do publicznej sprzedaży wymagalnych wierzytelności bankowych po cenie rynkowej (art. 38). Wymagalne wierzytelności bankowe są zbywane w drodze przetargu, na podstawie oferty ogłoszonej publicznie lub w wyniku rokowań podjętych na podstawie publicznego zaproszenia (art. 39).
Jak stanowi art. 40 ust. 1 przywołanej ustawy, o zamiarze sprzedaży wymagalnych wierzytelności bank ogłasza w trybie określonym w art. 14 ust. 1, a więc w co najmniej jednym dzienniku o zasięgu ogólnopolskim oraz w siedzibie banku i jego oddziałach, a także w siedzibie dłużnika. Do przelewu wierzytelności, o której mowa w art. 40, stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego o zmianie wierzyciela z tym, że w żadnym wypadku nie jest wymagana zgoda dłużnika (art. 41 pkt 1). Ponadto przy publicznej sprzedaży wymagalnych wierzytelności bankowych nie stosuje się przepisów ustawy Prawo bankowe o przestrzeganiu tajemnicy obrotów i stanów rachunków bankowych, w zakresie wierzytelności oferowanych do sprzedaży.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, w dniu [...] grudnia 1992 r. M. S zawarł z Bankiem S. w B. umowę o kredyt średnioterminowy na kwotę [...] milionów złotych przed denominacją. Kredytobiorca zobowiązał się dokonać całkowitej spłaty kredytu wraz z odsetkami do dnia [...] grudnia 1997 r.
W dniu [...] kwietnia 1995 r. Sąd Wojewódzki w Warszawie Wydział XV Gospodarczy postanowił ogłosić upadłość Banku S. w B.. Jako syndyka masy upadłości wyznaczono, na podstawie art. 110 § 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. - Prawo bankowe (t.j. Dz. U. z 1992 r. Nr 72, poz. 359 ze zm.), Bank G.S.A. w W..
Rada Wierzycieli Banku S. w B. w upadłości podjęła na posiedzeniu w dniu [...] kwietnia 2004 r. uchwałę o wyrażeniu zgody na sprzedaż wierzytelności Banku w drodze pisemnego przetargu nieograniczonego. Do wierzytelności przeznaczonych do zbycia w drodze przetargu zaliczono między innymi wierzytelność Banku wobec M. S. na kwotę [...],- zł (po denominacji). W dniu [...] października 2004 r. Rada Wierzycieli upoważniła Syndyka Masy Upadłości Banku S. w B. do sprzedaży ww. wierzytelności po dniu 15 listopada 2004 r.
W piśmie z dnia 23 listopada 2004 r. Syndyk, działając na podstawie art. 40 ust. 2 cyt. ustawy o restrukturyzacji finansowej przedsiębiorstw i banków oraz o zmianie niektórych ustaw, poinformował skarżącego o zamiarze sprzedaży wymagalnej wierzytelności z tytułu kredytu udzielonego skarżącemu przez Bank S. w B. oraz o zamiarze umieszczenia w dzienniku ogólnopolskim ogłoszenia o tej sprzedaży. W dniu [...] grudnia 2004 r. Syndyk opublikował w "Gazecie [...]" ogłoszenie o sprzedaży - w drodze przetargu pisemnego - wymagalnej wierzytelności w kwocie [...],- zł (należność główna) wraz z odsetkami przysługującej Bankowi S. w B. w upadłości. W ogłoszeniu tym zamieszczone zostały dane osobowe skarżącego.
W ocenie Sądu, Bank G.S.A., będący Syndykiem Masy Upadłości Banku S. w B., był uprawniony - na podstawie przepisów ustawy o restrukturyzacji finansowej przedsiębiorstw i banków oraz o zmianie niektórych ustaw - do zbycia przysługującej mu wobec skarżącego wierzytelności, a co za tym idzie do umieszczenia jego danych osobowych w ogłoszeniu o sprzedaży wymagalnych wierzytelności w drodze przetargu pisemnego. Słusznie zatem Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych przyjął, iż udostępnienie danych osobowych M.S. znajdowało podstawę w art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych, tzn. było niezbędne dla zrealizowania uprawnienia wynikającego z przepisu prawa. Ogłoszenie o zamiarze sprzedaży wierzytelności w drodze przetargu wymaga bowiem zidentyfikowania tych wierzytelności, zarówno poprzez wskazanie wysokości zobowiązania, jak i osoby dłużnika.
Podkreślić również należy, iż organ prawidłowo wskazał, że nie jest wyznaczony do badania, czy dochodzona przez Syndyka wierzytelność istnieje, nie jest też uprawniony do oceny, czy Syndyk, a wcześniej Bank, prawidłowo wykonywał zawartą ze skarżącym umowę. Do kontroli prawidłowości podejmowanych przez ww. podmioty czynności jest, jak słusznie zauważa Generalny Inspektor, właściwy jedynie sąd powszechny. Ponadto nadzór nad czynnościami syndyka sprawuje sędzia-komisarz.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.