II SA/Wa 1935/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-02-27
NSAAdministracyjneŚredniawsa
straż granicznapomoc finansowadom jednorodzinnyprawo do lokalufunkcjonariusznieruchomościświadczenia socjalne

WSA w Warszawie oddalił skargę funkcjonariusza Straży Granicznej na decyzję odmawiającą przyznania pomocy finansowej na zakup domu jednorodzinnego, uznając, że pomoc ta przysługuje tylko funkcjonariuszom, którzy nie posiadają zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych.

Skarga dotyczyła odmowy przyznania funkcjonariuszowi Straży Granicznej pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego. Funkcjonariusz nabył dom w 2017 r. i zamieszkał w nim od 2018 r., a wniosek o pomoc złożył w 2023 r., po opróżnieniu lokalu służbowego. Organy administracji oraz WSA uznały, że pomoc finansowa jest świadczeniem subsydiarnym wobec prawa do lokalu służbowego i przysługuje tylko tym, którzy nie posiadają zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, co w tym przypadku nie miało miejsca, gdyż funkcjonariusz posiadał już własny dom.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrzył skargę funkcjonariusza Straży Granicznej (K. H.) na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej, która uchyliła decyzję pierwszej instancji i odmówiła przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego. Funkcjonariusz złożył wniosek o pomoc finansową w kwietniu 2023 r., po tym jak w czerwcu 2021 r. opróżnił lokal służbowy, który zajmował od 2008 r. W grudniu 2017 r. wraz z małżonką nabył nieruchomość gruntową, którą następnie wyremontował i zamieszkał w niej od października 2018 r. Organy administracji uznały, że pomoc finansowa na uzyskanie domu jednorodzinnego przysługuje funkcjonariuszowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale. Skoro skarżący posiadał już własny dom, który zaspokajał jego potrzeby mieszkaniowe, nie spełniał przesłanek do przyznania pomocy finansowej. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, wskazując, że pomoc finansowa jest świadczeniem kompensacyjnym i stanowi surogat zasadniczego uprawnienia do lokalu mieszkalnego, realizowanego przede wszystkim przez przydział. Sąd podkreślił, że prawo do lokalu jest realizowane przez przydział mieszkania lub pomoc finansową, ale ta druga jest konsekwencją niezrealizowania pierwszego uprawnienia. Ponadto, zgodnie z przepisami, funkcjonariusz nie otrzymuje lokalu mieszkalnego, jeśli posiada już dom lub lokal odpowiadający przysługującej mu powierzchni. Sąd uznał, że funkcjonariusz nie wykazał, aby w dacie złożenia wniosku (kwiecień 2023 r.) istniały przeszkody do zasiedlenia posiadanego domu, który nabył i zamieszkał w nim już w 2018 r. Tym samym jego potrzeby mieszkaniowe były zaspokojone, co wykluczało przyznanie pomocy finansowej. Skargę oddalono.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, pomoc finansowa na uzyskanie domu jednorodzinnego przysługuje funkcjonariuszowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale i którego potrzeby mieszkaniowe nie są zaspokojone.

Uzasadnienie

Pomoc finansowa jest świadczeniem subsydiarnym wobec prawa do lokalu służbowego. Funkcjonariusz, który posiada już własny dom zaspokajający jego potrzeby mieszkaniowe, nie spełnia przesłanki braku zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, która jest warunkiem przyznania tej pomocy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

ustawa o SG art. 92 § 1

Ustawa o Straży Granicznej

ustawa o SG art. 98 § 1

Ustawa o Straży Granicznej

Pomocnicze

ustawa o SG art. 99a § 1

Ustawa o Straży Granicznej

ustawa o SG art. 99

Ustawa o Straży Granicznej

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

rozporządzenie z dnia 23 maja 2008 r. art. 2

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez funkcjonariuszy Straży Granicznej

rozporządzenie z dnia 23 maja 2008 r. art. 3

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez funkcjonariuszy Straży Granicznej

rozporządzenie z dnia 23 maja 2008 r. art. 4

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez funkcjonariuszy Straży Granicznej

rozporządzenie z dnia 23 maja 2008 r. art. 8

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez funkcjonariuszy Straży Granicznej

rozporządzenie z 21 czerwca 2002 r. art. 2

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przydziału, opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz norm zaludnienia lokali mieszkalnych

Argumenty

Odrzucone argumenty

Funkcjonariusz argumentował, że pomoc finansowa przysługuje mu mimo posiadania własnego domu, ponieważ został nieprawidłowo poinformowany przez pracowników Straży Granicznej. Skarżący podnosił, że art. 99a ust. 1 pkt 5 ustawy o SG zobowiązuje do opróżnienia lokalu mieszkalnego po otrzymaniu pomocy finansowej, co sugeruje, że przyznanie lokalu nie wyklucza możliwości uzyskania pomocy finansowej.

Godne uwagi sformułowania

Pomoc finansowa jest świadczeniem kompensacyjnym i stanowi surogat zasadniczego uprawnienia funkcjonariusza, tj. prawa do lokalu mieszkalnego. Pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego jest alternatywną formą spełnienia prawa do lokalu mieszkalnego oraz konsekwencją niezrealizowania uprawnienia funkcjonariusza, który ma prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego.

Skład orzekający

Andrzej Wieczorek

sprawozdawca

Izabela Głowacka-Klimas

przewodniczący

Piotr Borowiecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa funkcjonariuszy Straży Granicznej do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego, zwłaszcza w kontekście posiadania już zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Straży Granicznej i ich uprawnień mieszkaniowych. Interpretacja opiera się na utrwalonym orzecznictwie dotyczącym świadczeń mieszkaniowych dla służb mundurowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia socjalnego dla funkcjonariuszy służb mundurowych – prawa do lokalu i pomocy finansowej. Choć rozstrzygnięcie jest zgodne z utrwaloną linią orzeczniczą, pokazuje praktyczne problemy interpretacyjne przepisów.

Funkcjonariusz Straży Granicznej bez pomocy finansowej na dom. Sąd wyjaśnia, kiedy można liczyć na wsparcie mieszkaniowe.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1935/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-02-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-10-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek /sprawozdawca/
Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący/
Piotr Borowiecki
Symbol z opisem
6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne
Straż graniczna
Skarżony organ
Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1990 nr 78 poz 462
art. 92 ust. i art. 98 ust. 1
Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), , Protokolant starszy specjalista Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2024 r. sprawy ze skargi K. H. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego oddala skargę
Uzasadnienie
Komendant Główny Straży Granicznej (dalej "Komendant GSG") decyzją z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [....] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm.; dalej "k.p.a."), art. 92 ust. 1 i art. 98 ust. 1 w zw. z art. 99a ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2023 r., poz. 1080 ze zm.; dalej "ustawa o SG"), § 2, § 3, § 4 oraz § 8 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2008 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez funkcjonariuszy Straży Granicznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 96, poz. 617 z późn. zm.; dalej "rozporządzenie z dnia 23 maja 2008 r."), po rozpatrzeniu odwołania K. H. (dalej "Skarżący") od decyzji Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej (dalej "Komendant [...]") z dnia [...] maja 2023 r. nr -[...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego:
- uchylił w całości decyzję Komendanta [...] z dnia [...] maja 2023 r. nr [...],
- odmówił Skarżącemu przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego w miejscowości [...]
Obydwie opisane powyżej decyzje wydane zostały w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] kwietnia 2023 r. Skarżący wystąpił z wnioskiem do Komendanta [...] o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie domu w miejscowości [...] [...], [...] H. składającego się z trzech pokoi o powierzchni mieszkalnej 56,68 m2, w którym wedle oświadczenia Skarżącego miał on zamieszkać wraz z rodziną od dnia [...] października 2018 r.
Oświadczył ponadto, iż
- posiada uprawnienia do przyznanie pomocy finansowej wg normy zaludnienia
przeznaczonych dla funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz norm zaludnienia lokali mieszkalnych,
- ani on ani jego małżonka nie korzystali z pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (domu),
- na podstawie decyzji Komendanta [...] nr [...] o przydziale lokalu mieszkalnego zajmował lokal mieszkalny będący w dyspozycji jednostki organizacyjnej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych lub przez niego nadzorowanej lub innego lokalu mieszkalnego w H. przy ul. [...] [...] składający się z 2 izb, o powierzchni mieszkalnej 29,63 m2,
- ani on ani małżonek nie posiada innego lokalu mieszkalnego/domu niż tego dotychczas zajmowanego,
- przekazał w całości zajmowany lokal mieszkalny do dyspozycji [...] Oddziału Straży Granicznej w C.
Do wniosku załączony został odpis aktu notarialnego z dnia [...] grudnia 2017 r., za Rep. A numer [...] , z którego wynikało, iż w ramach tego aktu doszło do nabycia przez Skarżącego i jego małżonkę nieruchomości gruntowej w miejscowości [...], zabudowanej budynkiem przeznaczonym do kapitalnego remontu, zaś środki pozyskane na zakup tejże nieruchomości pochodzą z kredytu udzielonego przez Bank.
Komendant [...], działając na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 101 ust. 5, art. 92 ust. 1 i art. 98 ust. 1 ustawy o SG, decyzją z dnia z dnia [...] maja 2023 r.
W uzasadnieniu decyzji Komendant [...] wskazał, że zasadniczym świadczeniem, które przysługuje funkcjonariuszowi w służbie stałej, zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy o SG jest prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Natomiast zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy o SG funkcjonariuszowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej lub towarzystwie budownictwa społecznego albo domu jednorodzinnego lub lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość. Prawo do lokalu jest realizowane przede wszystkim przez przydzielenie lokalu a dopiero gdy stosownego przydziału nie dokonano, a funkcjonariusz w służbie stałej nie posiada lokalu to przysługuje mu świadczenie pieniężne, w szczególności zaś pomoc finansowa. Pomoc finansowa jest świadczeniem kompensacyjnym i stanowi surogat zasadniczego uprawnienia funkcjonariusza, tj. prawa do lokalu mieszkalnego.
Na tej postawie Komendant [...] stwierdził, że skoro Skarżący:
- w okresie od [...] kwietnia 2008 r. do [...] czerwca 2021 r. zajmował służbowy lokal mieszkalny położony w H. przy ul. [...] [...]
- lokal ten został mu przydzielony decyzją Komendanta [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r.;
- jego powierzchnia mieszkalna wynosiła 29,63 m2, a użytkowa 59,20 m2 i zabezpieczała przysługujące funkcjonariuszowi 2 normy zaludnienia, które posiadał w chwili przydziału oraz 3 normy posiadane obecnie;
- lokal ten zdał do dyspozycji oddziału ze względu na to, że zakupił własny dom jednorodzinny w miejscowości pobliskiej,
to uwzględniając fakt, że pomoc finansowa przysługuje funkcjonariuszowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej (art. 98 ust. 1), Skarżący nie spełnia przesłanek do jej otrzymania.
Od powyższej decyzji Skarżący w dniu [...] czerwca 2023 r. złożył odwołanie do Komendanta GSG podnosząc, że wydana decyzja jest dla niego krzywdząca i nie uwzględnia jego dobra materialnego, albowiem podczas zwalniania zajmowanego przez Skarżącego lokalu niejednokrotnie był on informowany przez pracownika [...] Oddziału Straży Granicznej w C. Sekcji Gospodarki Mieszkaniowej i Kwaterunkowej odnośnie uzyskania pomocy finansowej i za każdym razem wskazywano, że taka pomoc mu się nie należy.
Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] Komendant [...] uchylił w całości decyzję Komendanta [...] z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] i odmówił Skarżącemu przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego w miejscowości [...].
W uzasadnieniu organ stwierdził, że Skarżący zobowiązany był do opróżnienia lokalu mieszkalnego przydzielonego decyzją administracyjną wobec faktu, iż po dokonaniu remontu domu jednorodzinnego stał się posiadaczem wraz z żoną domu jednorodzinnego, zabezpieczającego przysługujące mu 3 normy zaludnienia. Wskazał, że powyższe jest ściśle związane z art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy o SG, który wprost wskazuje, iż lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się funkcjonariuszowi "posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny, lub dom mieszkalno-pensjonatowy". Podobnie w § 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie przydziału, opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz norm zaludnienia lokali mieszkalnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1007, dalej "rozporządzenie z 21 czerwca 2002 r.), który stanowi, iż: "lokal mieszkalny przydziela się funkcjonariuszowi w służbie stałej w przypadku braku mieszkania w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej (...)".
W konsekwencji stwierdził, że Skarżący, posiadałby prawo do wskazanego uprawnienia, tj. do pomocy na uzyskanie domu jednorodzinnego, gdyby zgodnie z § 3 i § 8 rozporządzenia z dnia 23 maja 2008 r. wystąpił z wnioskiem o jej przyznanie przed zdaniem lokalu mieszkalnego, zajmowanego na podstawie decyzji administracyjnej. Tymczasem w dacie złożenia wniosku w sprawie przyznania pomocy finansowej, tj. [...] kwietnia 2023 r., Skarżący nie mógł wypełnić warunku, o którym w mowa w § 8 przywołanego w podstawie prawnej rozporządzenia, wobec faktu, iż lokal został przez niego opróżniony i przekazany do dyspozycji organu już wcześniej, tj. w dniu [...] czerwca 2021 r.
Komendant GSG stwierdził jednocześnie, że wobec tego, iż Komendant [...] wydał zaskarżoną decyzję jedynie w oparciu o art. 98 ustawy o SG, to zgodnie z treścią wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sygn. akt II SA/Wa 1369/17 z dnia 15 marca 2018 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. należy uchylić zaskarżoną decyzję w całości i orzec co do istoty sprawy.
Skarżący w dniu 06 września 2023 r. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1) naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, 7, 7a, 8, 77, 80 k.p.a., w zw. z art. 107 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i uznanie, że funkcjonariusz nie spełnia przesłanek do przyznania pomocy finansowej na uzyskanie domu jednorodzinnego, podczas gdy funkcjonariusz był uprawniony do takiej pomocy,
2) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 98 w zw. z art. 99a ust. 1 pkt 5 ustawy o SG wobec uznania, że funkcjonariuszowi, który otrzymał decyzję administracyjną lokal mieszkalny zgodnie z § 2 rozporządzenia z dnia 21 czerwca 2002 r. nie można przyznać pomocy finansowej mimo iż artykuł 99a jednoznacznie wskazuje, że funkcjonariusz jest zobowiązany do opróżnienia lokalu mieszkalnego o którym mowa w artykule 94 ust. 1 pkt 5 jeżeli otrzymał pomoc finansową.
W oparciu o powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu wskazał, że art. 98 ust. 1 ustawy o SG zapewnia funkcjonariuszowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego, zaś art. 99a ust 1 pkt 5 tej ustawy zobowiązuje do opróżnienia lokalu mieszkalnego funkcjonariusza, który otrzymał pomoc finansową, o której mowa w art. 98 ust. 1 w związku z czym uznać należy, iż na podstawie art.99a ust 1 pkt 5 ustawy o SG przyznanie funkcjonariuszowi lokalu mieszkalnego nie wyklucza możliwości uzyskania pomocy finansowej.
Wskazał także, że jego postępowanie w tej sprawie poparte jest praktyką pracowników [...] w C., zaś zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o niewłaściwą interpretację przepisów ustawy o SG i przepisów dot. uprawnień funkcjonariuszy do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego. Dodał, iż nieprawidłowe poinformowanie przez urzędników o przysługujących uprawnieniach do pomocy finansowej skutkowało tym iż zarówno skarżący, jak i wielu innych funkcjonariuszy przed zdaniem lokalu mieszkalnego nie złożyło wniosków w sprawie pomocy finansowej.
Komendant GSG w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz odnosząc się szczegółowo do poszczególnych zarzutów skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wymienionego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), dalej "p.p.s.a.", Sąd dokonuje kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem zgodności z prawem nie będąc związany zarzutami, podstawą prawną i wnioskami określonymi w skardze.
Mając na uwadze powyższe kryterium kontroli, jak i stan faktyczny przedmiotowej sprawy, należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ Sąd nie stwierdził, aby organy naruszyły przepisy prawa materialnego oraz przepisy postępowania administracyjnego, w stopniu w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia sprawy stanowią przepisy zdefiniowanych na stępie niniejszego uzasadnienia ustawy o SG oraz przepisy rozporządzenia z dnia 23 maja 2008 r.
Zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy o SG, funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Prawo to jest realizowane bądź w formie rzeczowej – przez przydział mieszkania na podstawie decyzji administracyjnej, bądź finansowej – przez przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego we własnym zakresie. W myśl art. 98 ust. 1 ustawy funkcjonariuszowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej lub w towarzystwie budownictwa społecznego albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość.
Ponadto wskazać należy, że rozporządzenie z dnia 23 maja 2008 r. będące aktem wykonawczym do art. 98 ust. 4 ustawy o SG, reguluje zasady przyznawania pomocy finansowej. Zgodnie z § 3 powyższego rozporządzenia, pomoc finansową przyznaje się na wniosek funkcjonariusza. Do wniosku dołącza się dokumenty potwierdzające fakt ubiegania się przez funkcjonariusza lub jego małżonka pozostającego z nim we wspólności majątkowej o lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, a w szczególności: wyciąg z księgi wieczystej oraz umowę kupna lokalu (domu jednorodzinnego) sporządzoną w formie aktu notarialnego.
Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że w rozpoznawanej sprawie wystąpiła negatywna przesłanka przyznania pomocy finansowej. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że gramatyczna wykładnia art. 92 ust. 1 w związku z art. 98 ust. 1 ustawy prowadzi do wniosku, iż przysługujące funkcjonariuszowi prawo do lokalu mieszkalnego jest realizowane przede wszystkim przez przydzielenie takiego lokalu, a dopiero gdy przydziału takiego nie dokonano, funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje pomoc finansowa, a to z kolei oznacza, że ten rodzaj pomocy jest konsekwencją niezrealizowania uprawnienia funkcjonariusza, który ma prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego, określonego w art. 92 ust. 1 ustawy, na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale. Za takim rozumieniem przepisu art. 98 ust. 1 ustawy przemawia sama istota prawa funkcjonariusza do lokalu, o którym mowa w art. 92 ust. 1 ustawy. W uzasadnieniu uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 marca 1999 r., sygn. akt I OPS 1/99 (ONSA z1999 r., nr 3, poz. 77) stwierdzono, że "prawo policjanta w służbie stałej do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej nie może być rozumiane jako prawo całkowicie oderwane od praw i obowiązków wynikających z istoty stosunku służbowego policjanta. Celem tego przepisu jest niewątpliwie to, ażeby policjant w służbie stałej mieszkał w miejscowości, w której pełni służbę, albo w miejscowości pobliskiej. Z tym celem, a nie z przywilejem jako takim, związane jest prawo, o którym mowa w art. 88 ustawy. Tak rozumianemu uprawnieniu policjanta odpowiadają obowiązki organów Policji zaspokojenia tego prawa. Oznacza to, że jeżeli policjant ma odpowiednie mieszkanie w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, to cel przepisu jest osiągnięty, a wobec tego nie powstaje prawo do lokalu, o którym mowa w art. 88 ustawy."
Wprawdzie powyższa uchwała odnosi się do funkcjonariuszy Policji to jednak z uwagi na tożsamość regulacji ma w pełni zastosowanie do funkcjonariuszy Straży Granicznej.
Nadto jak słusznie wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1268/12, LEX nr 1369538 "pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego jest alternatywną formą spełnienia prawa do lokalu mieszkalnego oraz konsekwencją niezrealizowania uprawnienia funkcjonariusza, który ma prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego. Omawianego świadczenia nie można więc traktować jako swoistej rekompensaty za nieotrzymanie w drodze decyzji administracyjnej przydziału lokalu mieszkalnego. Pomocy finansowej nie można także utożsamiać z bezzwrotnym, co do zasady, świadczeniem udzielanym przez Państwo na spłatę wszystkich wydatków związanych z nabyciem domu (lokalu) mieszkalnego. Świadczenie to bowiem przysługuje nie w związku z uzyskaniem domu (lokalu), ale na ich uzyskanie, czyli w celu uzyskania mieszkania umożliwiającego funkcjonariuszowi zamieszkanie w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej."
Prawo funkcjonariusza Straży Granicznej do uzyskania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego jest przy tym wyraźnie powiązane nie tylko z przesłanką niezaspokojenia potrzeby mieszkaniowej. Zgodnie bowiem z art. 99 ustawy o SG lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się funkcjonariuszowi: w razie skorzystania z pomocy finansowej, posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy.
W stanie faktycznym sprawy zaprezentowanym w akcie notarialnym z dnia [...] grudnia 2017 r., za Rep. A numer [...], sporządzonym przed notariuszem M.G. z Kancelarii Notarialnej w H., wynika, iż w ramach tego aktu doszło do nabycia przez Skarżącego i jego małżonkę nieruchomości gruntowej położnej w miejscowości [...], zabudowanej budynkiem przeznaczonym do kapitalnego remontu, zaś środki pozyskane na zakup tejże nieruchomości pochodzą z kredytu udzielonego przez Bank. Natomiast zgodnie z wnioskiem Skarżącego z dnia [...] kwietnia 2023 r. Skarżący wystąpił o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie domu w miejscowości [...] [...], [...] H. składającego się z trzech pokoi o powierzchni mieszkalnej 56,68 m2, w którym - wedle oświadczenia Skarżącego -zamieszkał wraz z rodziną od dnia [...] października 2018 r.
W kontekście powyższego należy także wskazać na § 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z dnia 23 maja 2008 r., zgodnie z którym, do wniosku (o pomoc finansową) dołącza się dokumenty potwierdzające fakt ubiegania się funkcjonariusza lub jego małżonka pozostającego z nim we wspólności majątkowej o lokal mieszkalny lub dom w miejscowości pełnienia służby m.in. odpis księgi wieczystej lub umowę kupna lokalu (domu jednorodzinnego) sporządzoną w formie aktu notarialnego. Co wskazuje, że w przywołanym rozporządzeniu przyjęto, iż wniosek o przyznanie pomocy finansowej może zostać złożony po nabyciu lokalu. Niemniej jednak uzależnienie pomocy finansowej od faktu uzyskania lokalu, a tym samym zróżnicowanie pozycji prawnej wnioskodawców w zależności od czasu złożenia wniosku, nie pozostaje w kolizji z zasadą równości.
Przypomnieć należy, że Trybunał Konstytucyjny w swych orzeczeniach wielokrotnie wyrażał stanowisko, że zasada równości nie wyklucza różnicowania sytuacji prawnej adresatów normy prawnej, jeżeli to zróżnicowanie znajduje uzasadnienie w odrębnościach sytuacji prawnej lub faktycznej poszczególnych kategorii adresatów (wyrok z dnia 16 grudnia 1997 r. o sygn. akt K 8/97, publ. OTK z 1997 r., poz. 30 oraz wyrok z dnia 13 kwietnia 1999 r. o sygn. akt K 36/98, OTK ZU Nr 3/1999, poz. 40).
Zgodnie bowiem z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt I OPS 7/08 (ONSAiWSA z 2009 r. Nr 4, poz. 66), odnoszącej się do funkcjonariuszy Służby Więziennej, lecz z powodu podobnej regulacji prawnej znajduje również zastosowanie w sprawach pomocy finansowej dla funkcjonariuszy Straży Granicznej, przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu przez funkcjonariusza będzie możliwe (uzasadnione) jedynie w sytuacji, kiedy jego potrzeby mieszkaniowe nie były zaspokojone na dzień złożenia wniosku w tym zakresie. W uzasadnieniu tejże uchwały prezentowana jest teza, iż nabycie domu mieszkalnego przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy finansowej nie wyklucza samo przez się przyznania tej pomocy, choć zasadą jest możliwość jej udzielenia tylko w razie niezaspokojenia potrzeb mieszkaniowych funkcjonariusza w dacie zgłoszenia żądania, a więc wtedy, gdy w tej dacie funkcjonariusz nie dysponuje odpowiednim pod względem powierzchni i położenia lokalem mieszkalnym (domem).
Zdaniem Sądu orzekającego w sprawie, złożony przez skarżącego wniosek podlegałby uwzględnieniu jedynie wówczas, gdyby w dacie jego złożenia nie nastąpiło jeszcze materialne "uzyskanie" lokalu, co z kolei wiązałoby się z koniecznością prowadzania prac remontowych w lokalu mieszkalnym w takim wymiarze, który decydowałby o faktycznej niemożliwości jego zasiedlenia.
Skarżący w toku postępowania nie wykazał jednak, aby w dacie złożenia wniosku zachodziły przeszkody do zasiedlenia posiadanego domu jednorodzinnego, wręcz przeciwnie z treści złożonego przez niego wniosku o przyznanie pomocy finansowej z dnia [...] kwietnia 2023 r. jasno wynika, iż zasiedlenie zakupionej przez niego nieruchomości nastąpiło [...] października 2018 r. Stąd w sprawie wystąpiła przesłanka negatywna do uwzględnienia przedmiotowego wniosku, bowiem Skarżący na dzień złożenia wniosku miał już zaspokojone potrzeby mieszkaniowe poprzez fakt posiadania domu nadającego się do zamieszkania i odpowiadającego przysługującej jego rodzinie powierzchni mieszkalnej.
Z niekwestionowanych ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie wynika, w świetle treści art. 92 ust. 1 ustawy, że miejscowość [...] stanowi miejscowość pobliską do tej, w której funkcjonariusz pełni służbę i w tej właśnie miejscowości posiada on dom mieszkalny spełniający normy zaludnienia przypadające dla 3 osobowej rodziny, bowiem powierzchnia mieszkalna przedmiotowej nieruchomości wynosi ponad 30 m².
Reasumując, kontrola zaskarżonej decyzji w granicach sprawy nie dała podstaw do stwierdzenia, że została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania. Brak jest podstaw do uznania, że w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono wszystkich kwestii mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada prawu. Zawiera wskazanie faktów, które Organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zdaniem Sądu należy uznać, iż Organ wyczerpująco zbadał istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Organ rozstrzygając sprawę - oparł się na materiale prawidłowo zebranym i dokonał jego wszechstronnej oceny.
W tej sytuacji skarga, jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI