II SA/Wa 1934/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-05-17
NSAAdministracyjneWysokawsa
policjaodwołanie ze stanowiskadyspozycjauznaniowośćprawo administracyjnepostępowanie administracyjneKodeks postępowania administracyjnegoustawa o Policjiprzełożonyfunkcjonariusz

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę funkcjonariusza Policji na rozkaz personalny o odwołaniu go ze stanowiska kierowniczego, uznając prawo przełożonego do swobodnej oceny przydatności kadry.

Funkcjonariusz Policji zaskarżył rozkaz personalny o odwołaniu go ze stanowiska I Zastępcy Komendanta Powiatowego Policji i przeniesieniu do dyspozycji. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących czynnego udziału w postępowaniu i braku należytego uzasadnienia. Sąd administracyjny oddalił skargę, podkreślając uznaniowy charakter decyzji o odwołaniu ze stanowiska kierowniczego w Policji i prawo przełożonego do oceny przydatności funkcjonariusza, nawet w oparciu o utratę zaufania.

Sprawa dotyczyła skargi funkcjonariusza R. S. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji, który uchylił rozkaz Komendanta Wojewódzkiego Policji w części dotyczącej daty odwołania ze stanowiska Komendanta Powiatowego Policji i przeniesienia do dyspozycji, ustalając nowe daty. Skarżący zarzucał naruszenie szeregu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania, wydanie rozstrzygnięcia przed zebraniem dowodów, brak możliwości wypowiedzenia się co do materiału dowodowego oraz nienależyte uzasadnienie. Podkreślał, że przełożony nie posiadał wiedzy o zdarzeniu, które miało być przyczyną utraty zaufania, a wniosek o odwołanie został sporządzony po jego powrocie z zagranicy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że odwołanie policjanta ze stanowiska kierowniczego na podstawie art. 6e ust. 1 ustawy o Policji ma charakter uznaniowy i może nastąpić w każdym czasie, bez konieczności szczegółowego uzasadniania przyczyn, gdyż prawo to wynika z podległości służbowej i prawa przełożonego do oceny przydatności kadry. Sąd podkreślił, że utrata zaufania jest subiektywną oceną przełożonego, a sprawne funkcjonowanie Policji leży w interesie społecznym, co uzasadnia prawo organu doboru kadr. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów K.p.a. uznano za niezasadne, wskazując na ograniczony charakter postępowania dowodowego w sprawach uznaniowych i brak wykazania przez stronę istotnego wpływu uchybień na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, odwołanie funkcjonariusza Policji ze stanowiska kierowniczego na podstawie art. 6e ust. 1 ustawy o Policji ma charakter uznaniowy i może nastąpić w każdym czasie. Kontrola sądowa w tym zakresie jest ograniczona do badania zgodności z prawem, a nie celowości decyzji.

Uzasadnienie

Ustawa o Policji nie wprowadza konkretnych kryteriów uzasadniających odwołanie ze stanowiska kierowniczego, pozostawiając tę decyzję uznaniu właściwego organu. Stosunek służbowy policjanta charakteryzuje się podległością i możliwością jednostronnych zmian, a prawo przełożonego do oceny przydatności kadry jest nadrzędne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.o.P. art. 6c § ust. 3

Ustawa o Policji

Komendant wojewódzki Policji, na wniosek komendanta powiatowego (miejskiego) Policji, powołuje i odwołuje I zastępcę i pozostałych zastępców komendanta powiatowego (miejskiego) Policji.

u.o.P. art. 6e § ust. 1

Ustawa o Policji

I zastępcę komendanta powiatowego (miejskiego) można odwołać ze stanowiska w każdym czasie. Decyzja ma charakter uznaniowy.

u.o.P. art. 6e § ust. 3

Ustawa o Policji

Policjanta odwołanego ze stanowiska przenosi się do dyspozycji przełożonego policjanta uprawnionego do odwołania ze stanowiska. Przez okres 6 miesięcy ma prawo do uposażenia w wysokości przysługującej przed odwołaniem.

Pomocnicze

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości lub w części i wydać rozstrzygnięcie co do istoty sprawy.

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej jest obowiązany działać w celu realizacji uzasadnionego interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.

K.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej obowiązany jest zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów.

K.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

K.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ ocenia na podstawie materiału dowodowego, czy okoliczności faktyczne uzasadniają wydanie decyzji.

K.p.a. art. 81

Kodeks postępowania administracyjnego

Każdy dowód ocenia się w świetle pozostałych dowodów.

K.p.a. art. 78

Kodeks postępowania administracyjnego

Strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom.

K.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku uznania skargi za nieuzasadnioną, sąd oddala skargę.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odwołanie policjanta ze stanowiska kierowniczego jest uznaniową prerogatywą przełożonego, który ma prawo ocenić przydatność kadry i utratę zaufania. Prawo przełożonego do doboru kadr na stanowiska kierownicze służy interesowi społecznemu i sprawnemu funkcjonowaniu Policji. Postępowanie w sprawie odwołania ze stanowiska jest odrębne od postępowania dyscyplinarnego.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących czynnego udziału strony w postępowaniu i braku należytego uzasadnienia. Niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. Przekroczenie granic uznaniowości przy wydawaniu rozkazu personalnego. Zaskarżony rozkaz personalny narusza interes społeczny i słuszny interes strony.

Godne uwagi sformułowania

przejawem podległości służbowej są wynikające z art. 6c ust. 1 i art. 6e ust. 1-3 ustawy o Policji uprawnienia właściwego komendanta wojewódzkiego Policji do powołania i odwołania policjanta z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do jego dyspozycji. Decyzja o odwołaniu ze stanowiska nosi znamiona decyzji uznaniowej. utrata zaufania jest czynnikiem, który może determinować przełożonego właściwego w sprawach osobowych do podjęcia decyzji o odwołaniu policjanta z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesieniu do jego dyspozycji. służba w Policji może dawać poczucie stabilizacji, rozumianej jako większa niż przeciętna gwarancja zatrudnienia, ale stabilizacja ta nie może być kojarzona z pełnieniem służby w jednej, określonej jednostce lub komórce organizacyjnej, czy na danym stanowisku. brzmienie przepisu art. 6e ust. 1 ustawy o Policji nie pozostawia wątpliwości, iż odwołanie policjanta ze stanowiska zajmowanego na podstawie powołania jest prerogatywą organu i cechuje się uznaniowością. Sądowa kontrola decyzji o odwołaniu ze stanowiska funkcyjnego jest ograniczona, co jest wynikiem braku przesłanek, jakimi powinien kierować się organ przy odwoływaniu funkcjonariusza ze stanowiska służbowego. W interesie społecznym leży sprawne funkcjonowanie Policji, której zadaniem jest zapewnienie ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymywanie bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Skład orzekający

Sławomir Antoniuk

przewodniczący sprawozdawca

Piotr Borowiecki

sędzia

Andrzej Wieczorek

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie uznaniowego charakteru decyzji o odwołaniu funkcjonariusza Policji ze stanowiska kierowniczego i ograniczonej kontroli sądowej w tym zakresie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy Policji i ich stosunku służbowego, choć zasady uznaniowości decyzji administracyjnych mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak szerokie są uprawnienia przełożonych w służbach mundurowych i jak ograniczona jest możliwość kwestionowania decyzji o odwołaniu ze stanowiska, nawet jeśli funkcjonariusz podnosi zarzuty proceduralne.

Czy policjant może być odwołany ze stanowiska bez podania konkretnego powodu? Sąd wyjaśnia granice uznaniowości.

Sektor

służby mundurowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1934/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-05-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2018-11-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek
Piotr Borowiecki
Sławomir Antoniuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 1952/21 - Wyrok NSA z 2023-01-26
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 2067
art. 6c ust. 3, art. 6e ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędziowie WSA Piotr Borowiecki, Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 maja 2019 r. sprawy ze skargi R. S. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji oddala skargę.
Uzasadnienie
Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm.), zwanej dalej K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania R. S., uchylił zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w części dotyczącej daty odwołania ze stanowiska [...] Komendanta Powiatowego Policji w N. i przeniesienia do dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. i ustalił datę odwołania z zajmowanego stanowiska na dzień [...] lipca 2018 r. oraz datę przeniesienia do dyspozycji na dzień [...] lipca 2018 r., w pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że przejawem podległości służbowej są wynikające z art. 6c ust. 1 i art. 6e ust. 1-3 ustawy o Policji uprawnienia właściwego komendanta wojewódzkiego Policji do powołania i odwołania policjanta z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do jego dyspozycji. Odwołanie z zajmowanego stanowiska może nastąpić w każdym czasie. Decyzja podejmowana na podstawie art. 6e ust. 1 ustawy o Policji nie musi wskazywać, w jakim celu dokonywane jest odwołanie z zajmowanego dotychczas stanowiska służbowego i przeniesienie do dyspozycji przełożonego, w szczególności nie musi określać, czy organ Policji zamierza dokonać powołania lub mianowania funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe albo zwolnienia go ze służby. Wskazany przepis ani żaden inny powszechnie obowiązujący przepis prawa nie zobowiązuje bezpośredniego przełożonego do informowania policjanta o celowości dokonywanych zmian kadrowych, strukturalnych i organizacyjnych w jednostce Policji, w tym o prowadzonej polityce kadrowej. Decyzja o odwołaniu ze stanowiska nosi znamiona decyzji uznaniowej.
Organ odwoławczy stwierdził, że utrata zaufania jest czynnikiem, który może determinować przełożonego właściwego w sprawach osobowych do podjęcia decyzji o odwołaniu policjanta z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesieniu do jego dyspozycji. W przedmiotowej sprawie bezpośrednia przyczyna utraty zaufania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. do funkcjonariusza miała związek z sytuacją mającą miejsce w dniach [...] i [...] czerwca 2018 r. w [...] w S. na szkoleniu kadry kierowniczej garnizonu [...] oraz towarzyszącym temu zdarzeniu wydźwiękiem medialnym. Zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. pełnienie służby na stanowisku kierowniczym powinno zobowiązywać do powstrzymania się od zachowań narażających Policję na utratę zaufania publicznego. Okoliczności tego zdarzenia, jak również ocena zachowania policjanta znalazła swoje odzwierciedlenie w postępowaniu dyscyplinarnym wszczętym w dniu [...] czerwca 2018 r., w którym zarzucono mu popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej w ten sposób, że będąc uczestnikiem odprawy służbowej (szkolenia) kierownictwa Komendy Wojewódzkiej Policji w G. i jednostek podległych odbywającej się w Domu Wypoczynkowym "[...]" w S. stawił się do służby w stanie po użyciu alkoholu. Stąd też, już sam udział policjanta w zdarzeniu uzasadniającym wszczęcie postępowania dyscyplinarnego stanowi wystarczającą podstawę do podjęcia decyzji o odwołaniu z zajmowanego stanowiska i przeniesieniu do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych.
Zaznaczył, że w postępowaniu w sprawie odwołania z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych organ administracyjny, w przeciwieństwie do postępowania dyscyplinarnego, nie dąży do ustalenia czy w istocie przewinienie dyscyplinarne miało miejsce, nie dokonuje oceny prawno-karnej dowodów stanowiących podstawę do wydania orzeczenia o uniewinnieniu, odstąpieniu od ukarania, ukaraniu, albo o umorzeniu postępowania, winy lub odpowiedzialności za popełniony czyn. Czynności te zastrzeżone są wyłącznie dla przełożonego dyscyplinarnego. To ten podmiot posiada fachową wiedzę w tym zakresie i to on na podstawie dokonanych ustaleń podejmuje decyzje co do zasadności prowadzenia postępowania dyscyplinarnego albo jego zakończenia na danym etapie. Tym samym minimalizuje prawdopodobieństwo popełnienia błędu, w kontekście prawidłowej oceny faktów i dowodów, zastosowanej kwalifikacji prawnej czynu, a także osobistej zarzucalności określonego czynu konkretnej osobie. Porównywanie czynności wykonywanych w toku postępowania dyscyplinarnego lub decyzji tam zapadłych, albo polemika z dokonaną oceną faktów i dowodów, których zebranie jest konieczne w sprawie dyscyplinarnej, byłoby nieuprawnionym wkroczeniem w sferę kompetencji przełożonego dyscyplinarnego. Z kolei postępowanie karne, wykroczenie i dyscyplinarne są odrębnymi i niekonkurencyjnymi postępowaniami w stosunku do postępowania administracyjnego w sprawie odwołania z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych.
Organ wskazał, że służba w Policji może dawać poczucie stabilizacji, rozumianej jako większa niż przeciętna gwarancja zatrudnienia, ale stabilizacja ta nie może być kojarzona z pełnieniem służby w jednej, określonej jednostce lub komórce organizacyjnej, czy na danym stanowisku. Brak jest automatycznego mianowania lub powołania na inne stanowisko służbowe, w sytuacji odwołania z poprzednio zajmowanego stanowiska służbowego. Funkcjonariusz piastował stanowisko kierownicze, a źródłem odwołania go z tego stanowiska był udział w zdarzeniu uzasadniający wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przeciwko niemu i związana z tym utrata zaufania do niego przez przełożonego. Zatem powołanie lub mianowanie na nowe stanowisko, w szczególności jeśli miałoby ono być stanowiskiem równorzędnym lub wyższym, byłoby równoznaczne z powołaniem lub mianowaniem na stanowisko kierownicze. To przeczyłoby zasadności odwołania go z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego. Niezasadna byłaby teza, w świetle której policjant pełniąc służbę na dotychczas zajmowanym stanowisku został z niego odwołany wskutek utraty do niego zaufania przez przełożonego, posiadałby to samo zaufanie na innym stanowisku. Skoro zatem przełożony uznaje, że w danych okolicznościach jest potrzeba innego "zagospodarowania" funkcjonariusza i odbywa się to zgodnie z prawem, a zarzuty zawarte w odwołaniu kwestionujące prawidłowość rozkazu personalnego ze względu na przyczyny przeniesienia do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych, zmierzają w istocie do kwestionowania polityki kadrowej przełożonego, to nie mogą stanowić argumentacji w niniejszej sprawie uzasadniającej uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Organ odwoławczy podkreślił, że wniosek dowodowy policjanta dotyczący przesłuchania świadków zdarzenia nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w żaden sposób nie wypływa na przyczynę odwołania z zajmowanego stanowiska, którym była utrata zaufania do niego przez przełożonego.
Podkreślił, że niezasadny jest zarzut R. S. wskazujący na ukaranie go poprzez odwołanie go z zajmowanego stanowiska służbowego. Odpowiedzialność dyscyplinarna, a zatem postępowanie dotyczące przewinienia dyscyplinarnego i ewentualne wymierzenie kary dyscyplinarnej jest instrumentem odmiennym i niekonkurencyjnym z postępowaniem w sprawie odwołania policjanta z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienia do dyspozycji przełożonego właściwego w sprawach osobowych. Zaznaczył, że rozkaz personalny o odwołaniu z zajmowanego stanowiska i przeniesieniu do dyspozycji nie jest ani orzeczeniem w sprawie dyscyplinarnej, ani też nie rozstrzyga o odpowiedzialności dyscyplinarnej policjanta.
W kwestii nadania zaskarżonemu rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności Komendant Główny Policji stwierdził, że organ pierwszej instancji uwzględnił ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, która jako formacja służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego jest jedną z instytucji, której szczególna rola i zhierarchizowana struktura wymaga skutecznego i prawidłowego działania. Roli swej nie może wypełniać w przypadku, gdy zasób kadrowy jednostki Policji lub komórki organizacyjnej tej jednostki utrudnia lub uniemożliwia realizację ustawowo nałożonych na Policję zadań. Brak jest także podstaw do wstrzymania natychmiastowej wykonalności tego rozkazu personalnego, bowiem nie mamy do czynienia z uzasadnionym przypadkiem, o jakim mowa w art. 135 K.p.a.
Ponadto podał, że z uwagi na fakt, że rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia [...] czerwca 2018 r. (któremu został nadany rygor natychmiastowej wykonalności) doręczono funkcjonariuszowi w dniu [...] lipca 2018 r. należało na nowo określić datę odwołania z zajmowanego stanowiska, a następnie przeniesienia do dyspozycji.
Reasumując Komendant Główny Policji stwierdził, że prawidłowe jest rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, który w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy oraz dokonał oceny dowodów z zachowaniem reguł określonych w K.p.a. Nie naruszono także art. 10 K.p.a. Organ dostrzegł uchybienie proceduralne związane z naruszeniem art. 61 § 4 K.p.a., jednak wskazał, że nie miało ono wpływu na wynik sprawy, wskazując, bowiem w tej konkretnej sytuacji dobro formacji (służby), jej społeczny wizerunek, zachowanie zdolności do skutecznego i efektywnego działania (wykonywania ustawowych zadań) musi mieć prymat nad partykularnym interesem policjanta.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. S. wniósł o uchylenie rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2018 r., a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:
1. art. 61 § 4 K.p.a., poprzez niezawiadomienie go o wszczęciu postępowania administracyjnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,
2. art. 77 § 1 – 3 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a., poprzez wydanie rozstrzygnięcia przed zebraniem w sprawie dowodów,
3. art. 80 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a., poprzez uznanie, że udowodnione zostało iż zachodzą podstawy do zwolnienia go ze stanowiska pomimo, że nie został zebrany materiał dowodowy,
4. art. 81 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a., poprzez uznanie okoliczności za udowodnione pomimo, że nie mógł wypowiedzieć się w zakresie przeprowadzonych dowodów,
5. art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a., poprzez niezapewnienie mu czynnego udziału w postępowaniu oraz uniemożliwienie wypowiedzenia się co do materiałów postępowania oraz złożenia wniosków dowodowych,
6. art. 78 § 1 i 2 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a., poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych, mimo że wnioski o przesłuchanie w charakterze świadków uczestników dotyczyły okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. brak obowiązku stawienia się w dniu [...] czerwca 2018 r. o godzinie 9.00 na szkoleniu, okoliczność ta nie wynikała z innych dowodów,
7. art. 107 § 1 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a., poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonego rozkazu personalnego co odwołania z zajmowanego stanowiska i przeniesienia do dyspozycji, w szczególności lakoniczne przedstawienie uzasadnienia faktycznego, nieodniesienie zarówno przez organ pierwszej, jak i drugiej instancji do faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej,
8. art. 6c ust. 3 ustawy o Policji w zw. z art. 7 w zw. z art. 140 K.p.a., poprzez przekroczenie granic uznaniowości przy wydawaniu rozkazu personalnego co do odwołania z zajmowanego stanowiska, w szczególności niedokonanie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w świetle wszystkich okoliczności,
9. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez niezasadne zastosowanie przez organ drugiej instancji tego przepisu i utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji, podczas gdy prawidłowe rozstrzygnięcie organu drugiej instancji powinno polegać na uchyleniu w całości rozkazu personalnego oraz rozkazu personalnego o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności i orzeczeniu co do istoty sprawy, tj. przywróceniu go na zajmowane stanowisko (art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a), ewentualnie na zastosowaniu przepisu art. 138 § 2 K.p.a., czyli na uchyleniu w całości zaskarżonego rozkazu personalnego oraz rozkazu personalnego o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Skarżący podkreślił, że po zakończeniu szkolenia w dniach [...] i [...] czerwca 2018 r. czynnie pełnił służbę w Komendzie Powiatowej Policji N., zastępując nieobecnego Komendanta Powiatowego Policji w N. i nadal posiadał w tym czasie uprawnienia do podejmowania decyzji personalnych, administracyjnych oraz innych mających wpływ na stan bezpieczeństwa i porządku publicznego powiatu [...]. Komendant Wojewódzki w G. mając uprawnienia do odwołania go ze stanowiska nie podjął takiej decyzji i pozwolił na kierowanie jedną z większych w woj [...] jednostką Policji. Dopiero wniosek Komendanta Powiatowego Policji w N. o odwołanie go z zajmowanego stanowiska spowodował nagłą utratę zaufania do niego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w G., czego wyrazem było podjęcie rozstrzygnięcia o odwołaniu. Zaznaczył, że przełożony sporządzając wniosek o odwołanie go bezpośrednio po powrocie z zagranicy, nie posiadał wiedzy na temat zdarzenia w S., tym bardziej jego w nim udziału. Nie mógł korzystać z żadnego materiału dowodowego w tej sprawie, a bazował jedynie na informacjach przekazanych przez wyższych przełożonych i realizował polecenia w tym zakresie.
Podkreślił, że wobec nieprzedstawienia materiału dowodowego i nieprecyzyjności uzasadnienia rozkazu personalnego nie ma możliwości wskazania dowodów świadczących o braku podstaw do jego wydania, bowiem nie jest wiadomym jakie czyny były przyczyną utraty zaufania. Skoro rozkaz personalny nie zawierał żadnego merytorycznego uzasadnienia to trudno ocenić dlaczego został zwolniony ze stanowiska. Okoliczności tych nie wyjaśnił Komendant Główny Policji w zaskarżonym rozkazie personalnym. Poza teoretycznymi twierdzeniami co do możliwości swobodnego kształtowania sytuacji kadrowej w Policji nie odniósł się do stanu faktycznego sprawy. Fakt, że organ ma prawo doboru kadry nie oznacza, że w ogóle nie uzasadni zwolnienia. Tym samym nie można uznać, że organy Policji były zwolnione z obowiązku uzasadnienia rozkazu personalnego w sposób należyty.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.
Pismem z dnia [...] marca 2019 r. skarżący podtrzymał skargę i ponownie wniósł o zwrot kosztów postepowania sądowego zgodnie z normami przepisanymi w przypadku uwzględnienia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota sporu sprowadzała się do oceny czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego odwołując I Zastępcę Komendanta Powiatowego Policji w N. R. S. z zajmowanego stanowiska i przenosząc go do dyspozycji Komendanta Wojewódzkiego Policji w G..
Zgodnie z art. 6c ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r. poz. 2067, z późn. zm.) komendant wojewódzki Policji, na wniosek komendanta powiatowego (miejskiego) Policji, powołuje i odwołuje I zastępcę i pozostałych zastępców komendanta powiatowego (miejskiego) Policji. W myśl art. 6e ust. 1 ustawy o Policji, I zastępcę komendanta powiatowego (miejskiego) można odwołać ze stanowiska w każdym czasie.
Stosownie do treści art. 6e ust. 3 ustawy, policjanta odwołanego ze stanowiska przenosi się do dyspozycji przełożonego policjanta uprawnionego do odwołania ze stanowiska. Policjant przez okres 6 miesięcy ma prawo do uposażenia w wysokości przysługującej przed odwołaniem.
W ocenie Sądu przyjęta w zaskarżonym rozkazie personalnym wykładnia art. 6c ust. 3 i art. 6e ust. 1 ustawy o Policji nie budzi zastrzeżeń i prawidłowo zastosowano ten przepis do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.
Przy wykładni art. 6e ust. 3 ustawy o Policji należy mieć na względzie to, że stosunek służbowy policjanta jest szczególną postacią stosunku administracyjnoprawnego, którego cechą jest jednostronne ustawowe ustalenie przez państwo indywidualnych warunków zatrudnienia i nierównorzędność stron. Nadrzędność wobec funkcjonariusza Policji wyraża się między innymi w podległości wobec przełożonego, w tym na obowiązku poddania się jednostronnym zmianom treści stosunku służbowego. Jest to najmniej stabilny stosunek prawny, który nie korzysta ze szczególnej ochrony prawnej.
Treść powyższego przepisu ustawy o Policji nie daje podstaw do przyjęcia, że odwołanie ze stanowiska I zastępcy komendanta powiatowego Policji powinno być w szczególny sposób uzasadnione. Ustawodawca nie wprowadził żadnych warunków, od spełnienia których uzależnione jest odwołanie z tego stanowiska. Brak konkretnych kryteriów oznacza, że rozstrzygnięcie w tym przedmiocie pozostawiono uznaniu właściwego organu administracji publicznej, który w każdym czasie, oceniając przydatność do kierowania podległą jednostką organizacyjną, ze względu na charakter wykonywanej służby, może odwołać policjanta ze stanowiska kierowniczego jednostki.
Ocena przydatności zarówno przy powołaniu na stanowisko I zastępcy komendanta powiatowego Policji, jak i przy odwołaniu z tego stanowiska jest pozostawiona komendantowi wojewódzkiemu Policji, który wykonuje swoje zadania przy pomocy podległych mu komend. Warunkiem powołania, obok fachowości i doświadczenia, jest także zaufanie, jakim osobę powołaną na dane stanowisko darzy organ powołujący i utrata zaufania koniecznego do wykonywania funkcji jest podstawą odwołania z zajmowanej funkcji.
Sąd w składzie rozpoznającym skargę podziela poglądy wyrażane w orzecznictwie, że brzmienie przepisu art. 6e ust. 1 ustawy o Policji nie pozostawia wątpliwości, iż odwołanie policjanta ze stanowiska zajmowanego na podstawie powołania jest prerogatywą organu i cechuje się uznaniowością. Z treści tego przepisu nie wynika, aby istniały szczególne przesłanki czy powody do odwołania, gdyż nie zawarto w nim konkretnych kryteriów uzasadniających odwołanie I zastępcy komendanta powiatowego Policji ze stanowiska przez komendanta wojewódzkiego Policji. Określenie "w każdym czasie", bez jakiegokolwiek dopełnienia materialnoprawnymi przesłankami ingerowania w stosunek służbowy, sprawia, że regulacja ta zapewnia pełną uznaniowość, a nawet całkowitą swobodę w podejmowaniu decyzji przez uprawniony organ.
Sądowa kontrola decyzji o odwołaniu ze stanowiska funkcyjnego jest ograniczona, co jest wynikiem braku przesłanek, jakimi powinien kierować się organ przy odwoływaniu funkcjonariusza ze stanowiska służbowego. Sąd bada bowiem zgodność z prawem decyzji, ale nie wnika w celowość wydanej decyzji i zawartego w niej rozstrzygnięcia. Decyzje takie są wyłączone spod kontroli sądowej, w zakresie, w jakim organ administracji kieruje się uznaniem w granicach przyznanych mu w przepisach prawa materialnego. W takich sprawach sąd administracyjny, z uwagi na jego konstytucyjnie (art. 184 Konstytucji RP) określone zadania kontroli sądowej administracji nie może stanowić "trzeciej instancji" administracyjnej i zastępować organu administracji w rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej. Specyfika tego rodzaju rozstrzygnięć ogranicza także postępowanie dowodowe, uregulowane w K.p.a. Brak przesłanek, określających możliwość odwołania ze stanowiska, wyłącza konieczność wykazywania zasadności podejmowanych na tej podstawie decyzji i prowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie wszystkich przyczyn odwołania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 1118/06 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OSK 648/07 i z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 1446/10, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W wypadku, gdy prawo materialne upoważnia organ administracji publicznej do działania na zasadzie uznania, to przyznaje temu organowi sferę tzw. luzu decyzyjnego, który może być częściowo determinowany zasadą uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli wyrażoną w art. 7 K.p.a. Przyjmuje się w orzecznictwie, że przepis ten, w odniesieniu do decyzji uznaniowych, stanowi pewną wskazówkę interpretacyjną.
Zasada wyrażona w przepisie art. 7 K.p.a. jest ściśle powiązana z wyprowadzaną z art. 2 i art. 31 Konstytucji RP zasadą proporcjonalności i nakazuje organom administracji publicznej przy wyjaśnianiu i załatwianiu sprawy wyważenie między interesem społecznym i słusznym interesem obywatela. Wprowadzając w art. 7 K.p.a. zasadę uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywatela ustawodawca chciał zapobiec jednostronnemu akcentowaniu, czy to interesu społecznego, czy to interesu jednostki. Organy administracji uprawnione są do własnej oceny interesu społecznego i słuszności interesu obywatela i każdorazowo o treści podejmowanego rozstrzygnięcia decydują okoliczności konkretnego przypadku. Akcentuje się przy tym, że interes obywatela powinien być "słuszny" w rozumieniu obiektywnym, nie może być natomiast wyprowadzany z własnego tylko jego przekonania opartego na poczuciu krzywdy i nierówności.
Przenosząc powyższe uwagi o charakterze ogólnym na kanwę rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że organ utracił zaufanie w stosunku do skarżącego i że w gestii organu leży ocena celowości pozostawienia danej osoby na kierowniczym stanowisku. Utrata zaufania wynika z subiektywnej oceny określonych faktów przez przełożonego, a nie podwładnego.
W tych okolicznościach Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonego rozkazu personalnego. Osoba wyrażająca zgodę na objęcie stanowiska I zastępcy komendanta powiatowego Policji musi liczyć się zarówno z możliwością odwołania jej z tej funkcji w każdym czasie, jak i brakiem pewności co do stanowiska, na jakie zostanie mianowana po odwołaniu.
Z przywołanych już przepisów art. 6c i art. 6e ustawy o Policji oraz cech stosunku służbowego policjanta wynika autonomiczne prawo właściwego organu Policji (tu Komendanta Wojewódzkiego Policji w G.) do doboru kadry na stanowiska kierownicze, bez konieczności wykazywania, czy to braku odpowiednich kwalifikacji, zasług, osiągnięć, czy dokonywania ocen, gdyż te służą zupełnie innym celom.
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, zaskarżony rozkaz personalny nie naruszał art. 7 K.p.a., gdyż nie został wydany wbrew interesowi społecznemu i słusznemu interesowi strony. Gwarancją stabilności stosunku służbowego jest przepis art. 6e ust. 3 w związku z art. 6e ust. 1 tej ustawy, który stanowi o tym, że policjant odwołany ze stanowiska I zastępcy komendanta powiatowego Policji przenoszony jest do dyspozycji komendanta wojewódzkiego Policji i przez okres 6 miesięcy ma prawo do uposażenia w wysokości przysługującej przed odwołaniem. Ponadto zasada stabilności stosunku służbowego wyraża się w tym, że rozstrzygnięcie o odwołaniu policjanta z pełnienia funkcji organu Policji może być podjęte w każdym czasie, jednak odwołany w tym trybie policjant pozostaje w dalszym ciągu w służbie. Zmienia się jedynie sytuacja faktyczna i prawna takiego funkcjonariusza, którego status wymaga przeniesienia (mianowania) na odpowiednie stanowisko służbowe. Wskutek bowiem odwołania policjanta ze stanowiska zajmowanego na podstawie powołania, przestaje on pełnić funkcję piastuna organu Policji i podlega tym samym regulacjom, jakie obowiązują wszystkich funkcjonariuszy.
Wskazać należy, że zasady wyrażonej w art. 7 K.p.a. nie można interpretować jednostronnie, gdyż powołanie na stanowisko funkcyjne nie jest prawem nabytym, które podlegałoby szczególnej ochronie. W interesie społecznym leży sprawne funkcjonowanie Policji, której zadaniem jest zapewnienie ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymywanie bezpieczeństwa i porządku publicznego. Potrzeba efektywnej realizacji zadań Policji daje właściwym organom Policji prawo doboru kadr na stanowiska kierownicze. Tym samym nie może być mowy o tym, że zaskarżony rozkaz personalny narusza interes społeczny, skoro była podyktowana interesem służby.
Nie były też zasadne, podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 77 § 1, art. 78 § 1 i § 2, art. 80, art. 81 i art. 140 K.p.a., które polegały na nierozpatrzeniu w sposób kompleksowy i wyczerpujący dowodów. Pokreślenia wymaga, że organ podejmując rozstrzygnięcie na podstawie art. 6e ust. 1 ustawy o Policji nie musi wskazywać, w jakim celu dokonywane jest zwolnienie z zajmowanego stanowiska służbowego i przeniesienie do dyspozycji. Działanie takie nie wymaga też zgody funkcjonariusza, czy wcześniejszych z nim konsultacji. Zatem postępowanie dowodowe w tego typu sprawie jest znacznie ograniczone, bowiem nie determinują tego postępowania jasno określone przesłanki ustawowe. Przeciwnie posłużenie się przez ustawodawcę pojęciem "w każdym czasie" wskazuje na znaczne uproszczenie postępowania prowadzącego do wydania decyzji o odwołaniu ze stanowiska funkcyjnego.
Nie może także odnieść skutku zarzut naruszenia art. 107 § 1 i 3 K.p.a., poprzez zaniechanie przedstawienia w zaskarżonym rozkazie personalnym uzasadnienia stanu faktycznego sprawy, wyrażającego się w szczególności w braku odniesienia się do twierdzeń skarżącego, przedstawienia stanowiska organu co do oceny tych dowodów oraz ich wpływu na wydane rozstrzygnięcie.
Z kolei zarzut naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. również nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis ten nie stanowi automatycznie podstawy do uchylenia rozstrzygnięcia, jeśli nie towarzyszy mu takie naruszenie przepisów postępowania administracyjnego rozwijających zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu i zapewniających jej realizację, które mogłyby mieć istotny wpływ na jego wynik (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 535/12, dostępny pod adresem: https://cbois.nsa.gov.pl). Zarzut naruszenia powyższego przepisu może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2006 r., sygn. akt. II OSK 831/15, dostępny j.w.). Takowych, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, strona nie wykazała.
W takim stanie sprawy wszelkie zarzuty podniesione w skardze należało uznać za bezpodstawne, przyjmując za trafną argumentację organu ujętą zarówno w zaskarżonym rozkazie personalnym, jak i w odpowiedzi na skargę.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżony rozkaz personalny nie narusza przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania i skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.), oddalił jako nieuzasadnioną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI