II SA/Wa 343/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2011-03-30
NSAubezpieczenia społeczneNiskawsa
prawo pomocykoszty sądoweubezpieczenia społeczneZUSadwokat z urzędupostępowanie sądowoadministracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, ale przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

A. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Sąd uznał, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych strona jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych, dlatego wniosek w tym zakresie oddalił jako bezzasadny. Jednocześnie, ze względu na trudną sytuację materialną wnioskodawcy, sąd przyznał mu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał wniosek A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Sąd, analizując wniosek, stwierdził, że zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. "e" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, strony skarżące działania lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych są ustawowo zwolnione z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Ponieważ sprawa A. M. dotyczyła decyzji w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia z ubezpieczeń społecznych, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony jako bezzasadny, gdyż zwolnienie to nastąpiło z mocy prawa. Odnosząc się do wniosku o ustanowienie adwokata, sąd ocenił sytuację materialną wnioskodawcy, który prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką i utrzymuje się z jej niskich dochodów. Stwierdzając, że A. M. nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata, sąd przyznał mu prawo pomocy w tym zakresie, zwracając się do Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie adwokata.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek w tym zakresie podlega oddaleniu, ponieważ zwolnienie od kosztów sądowych następuje z mocy prawa.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 239 pkt 1 lit. "e" PPSA zwalnia z mocy prawa strony skarżące działania lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. W związku z tym, wniesienie skargi w takiej sprawie automatycznie skutkuje zwolnieniem, a odrębne orzekanie w przedmiocie wniosku jest zbędne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 246 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym lub częściowym.

p.p.s.a. art. 239 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przypadki, w których strona nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych, w tym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 258 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa podstawy do wydania postanowienia w przedmiocie prawa pomocy.

u.e.r.f.u.s.

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis określający świadczenie, którego dotyczyła decyzja organu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ustawowe zwolnienie z kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Trudna sytuacja materialna wnioskodawcy uzasadniająca przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.

Godne uwagi sformułowania

prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych zwolnienie to ma charakter ustawowy rzeczywista sytuacja materialna w gospodarstwie domowym osoby ubiegającej się o przyznanie takiego prawa

Skład orzekający

Wojciech Wiktorowski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Niska

Powoływalne dla: "Potwierdzenie ustawowego zwolnienia z kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz kryteriów przyznawania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i materialnej wnioskodawcy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy rutynowych kwestii proceduralnych związanych z prawem pomocy i kosztami sądowymi w sprawach ubezpieczeniowych, co jest standardową interpretacją przepisów.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 343/11 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2011-03-30
Data wpływu
2011-02-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Wojciech Wiktorowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 246 par 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. z dnia 17 marca 2011 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić w niniejszej sprawie dla A. M. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie.
Uzasadnienie
A. M. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu.
Z treści wniosku oraz złożonych wraz z nim dokumentów źródłowych wynika, że wnioskodawca gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z matką, a łączny dochód miesięczny w tym gospodarstwie wynosi 900,70 zł brutto. Na dochód ten składa się kwota przyznanego matce skarżącego zasiłku dla bezrobotnych oraz łączna kwota przyznanych świadczeń rodzinnych wraz z dodatkami.
Skarżący jest uczniem III klasy technikum.
W myśl zaś art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "e" ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi A. M., ponieważ przedmiotem sprawy jest decyzja rozstrzygająca o prawie do świadczenia przewidzianego w ustawie z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), a zatem akt administracyjny rozstrzygający o uprawnieniach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania, zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych nie wydaje się w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu.
Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt 1 sentencji.
Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Podstawą oceny dopuszczalności przyznania prawa pomocy jest bowiem rzeczywista sytuacja materialna w gospodarstwie domowym osoby ubiegającej się o przyznanie takiego prawa.
W niniejszej sprawie skarżący wykazał, że pozostaje na faktycznym utrzymaniu matki i korzysta z osiąganej przez nią kwoty dochodu. Skarżący nie może zatem ponieść wydatków na ustanowienie adwokata.
W związku z tym należy uznać, że zostały spełnione określone w art. 246 § 1 ppsa przesłanki obligujące do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono jak w pkt 2 sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI