II SA/Wa 1929/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2025-04-11
NSAAdministracyjneWysokawsa
żołnierze zawodowizdolność do służby wojskowejnadpłytkowość samoistnapostępowanie administracyjneuzasadnienie orzeczeniakontrola sądu administracyjnegoprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymirozporządzenie MON

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił orzeczenie o niezdolności do zawodowej służby wojskowej z powodu wadliwego uzasadnienia organu.

Skarżąca P.S. zaskarżyła orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej (CWKL) o niezdolności do zawodowej służby wojskowej z powodu nadpłytkowości samoistnej. Sąd administracyjny uchylił zaskarżone orzeczenie, uznając, że uzasadnienie CWKL było wadliwe i nie odnosiło się do wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności do łagodnego stopnia nadpłytkowości i braku objawów. Sąd podkreślił, że nie jest uprawniony do badania samej diagnozy medycznej, ale kontroluje prawidłowość postępowania i uzasadnienia decyzji.

Skarżąca P.S. wniosła skargę na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej (CWKL), które utrzymało w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej (RWKL) o uznaniu jej za niezdolną do zawodowej służby wojskowej (kategoria N) z powodu nadpłytkowości samoistnej. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym niewłaściwe zastosowanie § 55 pkt 5 załącznika do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2024 r. oraz niezastosowanie § 58 tego załącznika, który nakazuje uwzględnienie stopnia zaawansowania choroby i wyników leczenia. Podniosła również, że organ nie wziął pod uwagę łagodnego przebiegu choroby, braku objawów oraz jej dobrej sprawności fizycznej, potwierdzonej odbyciem dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej i kursów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone orzeczenie. Sąd uznał, że choć rozpoznanie nadpłytkowości samoistnej nie budzi wątpliwości, to uzasadnienie CWKL było wadliwe. Organ nie odniósł się do wszystkich elementów wskazanych w objaśnieniach do § 55 rozporządzenia, w szczególności do łagodnego stopnia nadpłytkowości i braku objawów, a jedynie przedstawił teoretyczny opis choroby. Sąd podkreślił, że w przypadku kwalifikacji do kategorii N, szczególnie istotne jest szczegółowe wyjaśnienie i umotywowanie decyzji. Sąd odmówił dopuszczenia dowodów z opinii biegłego, wskazując, że nie jest do tego uprawniony. Wskazał, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ powinien uwzględnić stanowisko sądu dotyczące koniecznych elementów uzasadnienia, które pozwalają na pełną kontrolę legalności orzeczenia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie jest niewystarczające, jeśli ogranicza się do teoretycznego opisu choroby i nie odnosi się do indywidualnego stanu zdrowia skarżącej oraz specyficznych przepisów dotyczących kwalifikacji zdolności do służby.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że uzasadnienie orzeczenia CWKL było wadliwe, ponieważ nie wyjaśniało w sposób przekonujący, dlaczego stwierdzona nadpłytkowość samoistna w łagodnym stopniu, przy braku objawów i pozytywnej historii służby, skutkuje uznaniem skarżącej za niezdolną do zawodowej służby wojskowej. Brak odniesienia do konkretnych przepisów i stanu faktycznego uniemożliwia kontrolę orzeczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a, c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.O. art. 84 § ust. 2

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

u.o.O. art. 87 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

u.o.O. art. 87 § ust. 3

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

u.o.O. art. 190 § ust. 1

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

u.o.O. art. 190 § ust. 6 pkt 1

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

u.o.O. art. 190 § ust. 10

Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny

rozp. MON z 25.03.2024 art. § 55 § pkt 5

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach

Niewłaściwe zastosowanie przepisu, gdyż nie uwzględniono łagodnego stopnia nadpłytkowości i braku objawów, a uzasadnienie nie odnosiło się do indywidualnego stanu zdrowia skarżącej.

rozp. MON z 25.03.2024 art. § 55 § pkt 1

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach

Wskazuje na kwalifikację nadpłytkowości niewielkiego stopnia niewymagającej leczenia jako Z/N (zdolny z ograniczeniami), co powinno być uwzględnione przy orzekaniu o kategorii N.

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy nieuzasadnionego orzeczenia organu pierwszej instancji stanowi naruszenie tego przepisu.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 106

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

rozp. MON z 25.03.2024 art. § 58

Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach

Niezastosowanie przepisu, który nakazuje branie pod uwagę przebiegu choroby i jej stopnia.

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 189f § § 1, 2, 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uzasadnienie orzeczenia CWKL było wadliwe, nie odnosiło się do wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności do łagodnego stopnia nadpłytkowości i braku objawów. Organ nie zastosował § 58 załącznika do rozporządzenia MON, który nakazuje uwzględnienie stopnia zaawansowania choroby i wyników leczenia. Organ nie wziął pod uwagę pozytywnej historii służby skarżącej (dobrowolna służba, kursy, nagroda).

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące niezastosowania § 58 rozporządzenia MON były bezzasadne, gdyż przepis ten nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia. Zarzut naruszenia art. 189f K.p.a. był niezrozumiały.

Godne uwagi sformułowania

Sąd administracyjny nie jest bowiem uprawniony do kontroli dokonanego przez komisję rozpoznania w zakresie stwierdzonych schorzeń ani oceny fachowości przeprowadzonych badań lekarskich. Uzasadnienie orzeczenia komisji powinno być sporządzone tak, aby można było dokonać realnej (a nie tylko pozornej) oceny wydanego rozstrzygnięcia. Wobec powyższego należało uznać, że CWKL - utrzymując w mocy nieuzasadnione orzeczenie RWKL - naruszyła, zarówno § 55 załącznika nr 1 do rozporządzenia z dnia [...] marca 2024 r., jak również art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.

Skład orzekający

Sławomir Antoniuk

przewodniczący

Andrzej Wieczorek

członek

Dorota Kozub-Marciniak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność i wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnych, w szczególności orzeczeń wojskowych komisji lekarskich. Zakres kontroli sądu administracyjnego nad orzeczeniami medycznymi organów administracji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej materii orzekania o zdolności do służby wojskowej i interpretacji przepisów rozporządzenia MON. Sąd nie badał meritum medycznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe uzasadnienie decyzji administracyjnych, nawet w sprawach medycznych. Podkreśla rolę sądu administracyjnego w kontroli formalnej i proceduralnej, a nie merytorycznej oceny medycznej.

Wadliwe uzasadnienie decyzji o niezdolności do służby wojskowej uchylone przez sąd.

Dane finansowe

WPS: 497 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1929/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-04-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek
Dorota Kozub-Marciniak /sprawozdawca/
Sławomir Antoniuk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6246 Orzeczenia Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Skarżony organ
Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone orzeczenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), , Protokolant specjalista Maryla Wiśniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi P.S. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] września 2024 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie; 2. zasądza od Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] na rzecz skarżącej P.S. kwotę 497 (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
P. S. (dalej, jako: skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. (dalej, jako: CWKL lub organ) z dnia [...] września 2024 r. utrzymujące w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. (dalej, jako: RWKL lub organ I instancji) z dnia [...] lipca 2024 r. orzekającej wobec skarżącej Kategorię N – niezdolna do zawodowej służby wojskowej.
W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenie CWKL wskazała, że organ I instancji rozpoznał u skarżącej nadpłytkowość samoistną - § 55 pkt 5 załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. 2024 r. poz. 466, dalej, jako: załącznik do rozporządzenia z dnia [...] marca 2024 r.). W uzasadnieniu orzeczenia podano, że postawione rozpoznanie ustalono na podstawie badań dodatkowych, konsultacji specjalistycznych oraz dokumentacji medycznej, zgodnie z ww. rozporządzeniem.
Skarżąca odwołała się od tego orzeczenia, załączając własną dokumentację medyczną.
Rozpoznając sprawę ponownie CWKL podniosła, że analiza dokumentacji orzeczniczej sprawy wykazała, że RWKL przeprowadziła procedurę orzeczniczą kierując skarżącą na badania diagnostyczne i konsultacje specjalistyczne w ośrodku referencyjnym dla wojska - w [...] Wojskowym Szpitalu Klinicznym [...] w W. W przeprowadzonych badaniach laboratoryjnych morfologii krwi obwodowej stwierdzono nadpłytkowość. Konsultujący specjalista chorób wewnętrznych nie stwierdził w badaniu przedmiotowym istotnych odchyleń. W rozpoznaniu nadpłytkowość samoistna. Skarżąca do odwołania dołącza zaświadczenie lekarskie z dnia [...] lipca 2024 r. wystawione przez specjalistę hematologii dr n. med. J. K. ([...]), iż skarżąca pozostaje pod opieką [...] Centrum [...] w W. z powodu rozpoznanej Nadpłytkowości samoistnej (ICD - 10; D75.2). Rozpoznanie potwierdzone poprzez oznaczenie mutacji [...] w genie [...].
CWKL nie znalazła podstaw do zmiany stanowiska prezentowanego przez organ I instancji. W ocenie organu, w świetle wiedzy medycznej wiadomo, że nadpłytkowość samoistna przez wiele lat może przebiegać bezobjawowo. Z czasem mogą pojawić się powikłania zakrzepowe, które stanowią najczęstsze objawy choroby lub rzadziej występujące powikłania krwotoczne. Rozpoznanie ustala się na podstawie badań laboratoryjnych.
Nadpłytkowość samoistną rozpoznaje się na podstawie kryteriów diagnostycznych ustanowionych przez Światową Organizację Zdrowia. Obejmują one wyniki biopsji szpiku kostnego, badania molekularne leukocytów krwi obwodowej lub szpiku (obecność mutacji genu [...] lub innego markera genetycznego), a także wykluczenie innych chorób nowotworowych układu krwiotwórczego i nadpłytkowości odczynowej.
W aktualnych badaniach liczba płytek krwi wynosi [...] co odpowiada nadpłytkowości łagodnej. Jednak kontrola hematologiczna musi być systematyczna nawet przy braku objawów ze względu na możliwość wahań w ich ilości. Przyjmuje się, że liczba płytek powyżej [...] świadczy o nadpłytkowości ciężkiej, co zwiększa ryzyko wystąpienia choroby zakrzepowo - zatorowej mogącej objawiać się zawałem serca, udarem mózgu czy zatorowością płucną. Wiadomym jest, iż na podwyższenie ilości płytek krwi mają wpływ infekcje różnej etiologii, oparzenia, nadmierny wysiłek fizyczny, niektóre leki. W przypadku pojawienia się zaburzeń homeostazy organizmu przy współistniejącej nadpłytkowości samoistnej może dojść do niewydolności wielonarządowej. Zdarza się osoby chorujące, zwłaszcza młode przez wiele lat nie odczuwają żadnych objawów i nie doświadczają incydentów zakrzepowo - zatorowych lub krwotocznych. Całkowite wyleczenie nadpłytkowości samoistnej jest niemożliwe. Terapia ma na celu zmniejszenie odczuwalnych dolegliwości jeśli występują lub nie dopuszczenie do ich wystąpienia oraz zminimalizowanie ryzyka pojawienia się powikłań zakrzepowych oraz krwawień. Przy podejmowaniu decyzji terapeutycznych specjalista uwzględnia ryzyko transformacji nadpłytkowości samoistnej do ostrej białaczki szpikowej lub mielofibrozy wtórnej po nadpłytkowości samoistnej.
W związku z powyższym CWKL stwierdziła, iż nadpłytkowość samoistna, której następstwa zakrzepowo - zatorowe mogą dotyczyć praktycznie wszystkich narządów organizmu wymaga systematycznej i okresowej kontroli hematologicznej. Dlatego też poza leczeniem specjalistycznym wskazane jest podjęcie działań prewencyjnych związanych też ze zmianą stylu życia. Specyfika służby wojskowej polegająca na submaksymalnym wysiłku fizycznym wykonywanym często w warunkach stresu, w sposób nienormowany może znacząco przyczynić się do pogorszenia stanu funkcjonalnego organizmu z powodu niewydolności różnych narządów i układów, co w konsekwencji może doprowadzić do zaburzenia homeostazy organizmu będąc przyczyną stanu zagrożenia zdrowia i życia.
CWKL stwierdziła, że orzeczenie RWKL we Wrocławiu zostało wydane po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu orzeczniczym w oparciu o aktualne przepisy orzecznicze oraz najnowszą wiedzę medyczną, zgodnie z aktualnie ustalonym stanem zdrowia, a przy ich ustalaniu nie zostały pominięte żadne istotne argumenty ani fakty.
Z tym rozstrzygnięciem skarżąca nie zgodziła się i wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i wydanie orzeczenia o zdolności skarżącej do zawodowej służby wojskowej oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności § 55 pkt 5 załącznika nr [...] rozporządzenia z dnia [...] marca 2024 r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i orzeczenie o niezdolności do służby wojskowej;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności § 58 załącznika nr 1 rozporządzenia z dnia [...] marca 2024 r. poprzez jego niezastosowania, w sytuacji, gdy w przypadku schorzenia skarżącej organ miał obowiązek brania pod uwagę przebiegu choroby oraz jego stopień;
3. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 189 f § 1, 2, 3 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji zaistniałych przesłanek;
4. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7 K.p.a., art. 80 K.p.a., poprzez nieprawidłowe zebranie materiału dowodowego i brak rzetelnego rozpoznania sprawy.
Skarżąca wniosła nadto o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii lekarza specjalisty z zakresu hematologii - na okoliczność stwierdzenia czy schorzenie skarżącej uniemożliwi zawodową służbę wojskową. Ponadto wniosła o dopuszczenie zaświadczeń o ukończeniu zasadniczej dobrowolnej służby oraz kursów - na okoliczność ich obycia, sprawności skarżącej, gotowości do pełnienia służby, dobrego stanu zdrowia.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zgodnie z treścią rozporządzenia z dnia [...] marca 2024 r. stanowiącego objaśnienie do § 55, rozpoznanie powinno być poprzedzone dokumentacją leczenia w poradni specjalistycznej. Ponadto zgodnie z § 58, ocena orzeczenia powinna zależeć od stopnia zaawansowania zmian i wyników dotychczasowego leczenia. W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia trudno znaleźć odniesienie do powyższych przesłanek, których CWKL prawdopodobnie nie wzięła pod uwagę w ogóle. Z zaskarżonego orzeczenia wynika jedynie lakoniczne stwierdzenie o zasięgnięciu opinii specjalistycznych. Przy czym organ nie powołuje jakie to opinie i co one stwierdzają. W ocenie skarżącej, jedynie przeprowadzenie dowodu z opinii lekarza specjalisty z zakresu hematologii pozwoli na odpowiedzenia na pytanie, czy skarżąca może pełnić czynną służbę zawodową.
Dodatkowo skarżąca wskazała, iż z treści zaskarżonego orzeczenia wynika, że nadpłytkowość przebiega w stopniu łagodnym. W kolejnym zdaniu organ powołuje się na nadpłytkowść ciężką, która nie wystąpiła. Polemika organu z tym co potencjalnie może się wydarzyć w przyszłości jest nie tylko niedopuszczalne, ale i nieprofesjonalne, z uwagi na fakt, iż organ miał obowiązek orzekać w stanie faktycznym na dzień orzekania. Organ nie brał pod uwagę § 58 załącznika nr [...] rozporządzenia z dnia [...] marca 2024 r., które miał obowiązek również stosować. Zwłaszcza, że skarżąca dysponuje opinią specjalisty hematologa, który nie widzi przeciwskazań. Nadto, organ mając na uwadze obciążenie przy niektórych specjalistycznych stanowiskach wojskowych mógł wydać decyzje o niezdolności do piastowania niektórych stanowisk, np. w żandarmerii wojskowej, czy w wojskach desantowych.
Dalej skarżąca podniosła, że w ostatnim roku odbyła bez problemów dobrowolną służbę zasadniczą oraz szkolenia specjalistyczne z zakresu sapera. W czasie odbywania dobrowolnej służby zasadniczej spędziła [...] dni w koszarach, gdzie odbywała intensywne szkolenie. Organy wojskowe nie widziały przeciwskazań w zakresie potencjalnych zagrożeń. Skarżąca jest pod opieką lekarza, jest w pełni sprawna w stopniu ponad przeciętnym. W czasie dobrowolnej służby zasadniczej odebrała nagrodę dla najlepszego żołnierza. Skarżąca widzi swoją przyszłość w służbach wojskowych, pasjonuje się tym. W ocenie skarżącej nadpłytkowość w stopniu łagodnym nie uniemożliwia zawodowej służby wojskowej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Odnosząc się do zarzutów skargi uznał je za bezzasadne.
Na rozprawie w dniu [...] kwietnia 2025 r. Sąd oddalił wnioski dowodowe zwarte w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Materialnoprawną podstawę wydania orzeczeń CWKL i RWKL stanowiły przepisy ustawy o Obronie Ojczyzny, a także przepisy rozporządzenia z dnia [...] marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach.
Zgodnie z art. 190 ust. 1 ustawy o Obronie Ojczyzny zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska właściwa ze względu na miejsce stacjonowania jednostki wojskowej lub pododdziału jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę, a w przypadku określania zdolności do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych oraz rodzajach wojsk właściwa rzeczowo wojskowa komisja lekarska.
Na mocy art. 190 ust. 6 pkt 1 ustawy o Obronie Ojczyzny do wojskowej komisji lekarskiej kieruje dowódca jednostki wojskowej - w przypadkach wymienionych w ust. 2 pkt 1-4, ust. 4 pkt 3-5 oraz ust. 5, a także, po uzgodnieniu z organem właściwym do wyznaczenia żołnierza zawodowego na stanowisko służbowe, w przypadkach wymienionych w ust. 2 pkt 5 oraz w ust. 4 pkt 1 i 2.
W myśl art. 190 ust. 10 ustawy o Obronie Ojczyzny ustala się następujące kategorie zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej:
1) kategoria Z - zdolny do zawodowej służby wojskowej, co oznacza zdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej, a także zdolność do pełnienia dobrowolnej zasadniczej służby wojskowej w okresie kształcenia, o którym mowa w art. 95 ust. 4;
2) kategoria Z/O - zdolny do zawodowej służby wojskowej z ograniczeniami, co oznacza ograniczoną zdolność do dalszego pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych;
3) kategoria N - trwale lub czasowo niezdolny do zawodowej służby wojskowej oraz niezdolny do służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego.
Stosownie do art. 87 ust. 1 ustawy o Obronie Ojczyzny wojskowe komisje lekarskie wydają orzeczenie o zdolności danej osoby do służby wojskowej na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do odpowiedniego rodzaju służby wojskowej, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w przypadku potrzeby również obserwacji szpitalnej. Przepis art. 58 ust. 6 stosuje się.
Zgodnie z art. 84 ust. 2 ustawy o Obronie Ojczyzny wojskowa komisja lekarska wydaje orzeczenie, które jest decyzją.
W przepisie art. 87 ust. 3 ustawy o Obronie Ojczyzny ustawodawca zawarł upoważnienie dla Ministra Obrony Narodowej do wydania w porozumieniu z Ministrem Zdrowia, rozporządzenia regulującego orzekanie o zdolności fizycznej i psychicznej do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Obecnie obowiązuje rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2024 r. w sprawie orzekania o zdolności do służby wojskowej i trybu postepowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, które również obowiązywało w dniu wydawania zaskarżonych orzeczeń.
Rozstrzyganie o zdolności do zawodowej służby wojskowej odbywa się w postępowaniu administracyjnym z gwarancjami dwuinstancyjnego toku orzecznictwa o charakterze sformalizowanym i z zagwarantowaniem czynnego udziału badanego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia [...] lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 851/14 wskazał, że wojskowe komisje lekarskie, jako organy administracji publicznej, podejmują rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach, w drodze decyzji administracyjnych (nazywanych w przepisach orzeczeniami), które poddane są mocy obowiązującej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast przepisy rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, jako lex specialis, regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w K.p.a. Jednak w sprawach nieuregulowanych w rozporządzeniu, przepisy Kodeksu znajdują zastosowanie w pełnym zakresie.
Należy też zauważyć, że w orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko dotyczące komisji lekarskich, że Sąd administracyjny, kontrolując wydane w sprawie orzeczenia komisji lekarskich o zdolności do zawodowej służby wojskowej, nie jest uprawniony do kwestionowania rozpoznania dokonanego przez wojskową komisję lekarską (por. np. wyroki WSA w Warszawie z 5 czerwca 2024r. sygn. akt II SA/Wa 1570/23; 8 kwietnia 2024r. sygn. akt II SA/Wa 1747/23; 14 lutego 2024r. sygn. akt II SA/Wa 1126/23). Sąd administracyjny nie jest bowiem uprawniony do kontroli dokonanego przez komisję rozpoznania w zakresie stwierdzonych schorzeń ani oceny fachowości przeprowadzonych badań lekarskich. W zakresie swoich uprawnień Sąd administracyjny kontroluje wyłącznie, czy organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie, czy orzekały na podstawie kompletnego materiału dowodowego, jak również czy ustalony przez nie stan faktyczny znalazł odzwierciedlenie w orzeczeniu właściwej komisji lekarskiej (por. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2022 r., sygn. akt III OSK 5019/21 czy wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 września 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 528/19).
Sąd stanowisko to podziela i stwierdza, że nie może badać prawidłowości samej diagnozy dokonanej przez powołane do tego osoby. Sąd kontroluje więc przebieg postępowania przed ww. komisją lekarską oraz prawidłowość kwalifikacji schorzenia w oparciu o obowiązujące regulacje prawne, ale nie jest władny, aby rozważać kwestie medyczne, czy badać prawidłowość dokonanej kwalifikacji rozpoznanego przez komisję lekarską schorzenia.
Warto również zauważyć, że stosownie do treści przepisów regulujących tryb postępowania w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej - ww. rozporządzenia z dnia [...]marca 2024 r., jak i stosowanych odpowiednio przepisów K.p.a., orzeczenie wydane przez komisję lekarską powinno zawierać szczegółowe uzasadnienie. Powinno ono w sposób logiczny i przekonujący wyjaśniać zarówno sposób dokonania rozpoznania jak też to, w jaki sposób stwierdzone rozpoznanie przekłada się na możliwość pełnienia przez osobę badaną służby. Powinno zatem wyjaśniać medyczne powody postawionej diagnozy i ustalonego rozpoznania, a nie ograniczać się wyłącznie do przywołania dokumentacji medycznej i wyników badań. Zarówno strona skarżąca, jak i Sąd nie dysponują wiedzą medyczną i nie mają możliwości samodzielnej interpretacji owej dokumentacji, czy wyników badań. Uzasadnienie orzeczenia komisji powinno być więc sporządzone tak, aby można było dokonać realnej (a nie tylko pozornej) oceny wydanego rozstrzygnięcia. W przeciwnym razie, wymykać się ono będzie spod jakiejkolwiek kontroli.
W rozpoznawanej sprawie komisje lekarskie obu instancji uznały skarżącą za niezdolną do zawodowej służby wojskowej. Zgodnie z objaśnieniami do § 55 pkt 5 rozporządzenia z dnia [...] marca 2024 r., do którego zakwalifikowano skarżącą rozpoznając u niej nadpłytkowość samoistną, rozpoznanie powinno być potwierdzone dokumentacją leczenia szpitalnego lub w poradni specjalistycznej. Nie budzi wątpliwości Sądu, że wymagania te zostały spełnione. Po pierwsze RWKL przeprowadziła procedurę orzeczniczą kierując skarżącą na badania diagnostyczne i konsultacje specjalistyczne w ośrodku referencyjnym dla wojska - w [...] Wojskowym Szpitalu [...] w W. gdzie na podstawie tam wykonanych badań rozpoznano u skarżącej nadpłytkowość. Po drugie skarżąca sama dostarczyła do organów zaświadczenie lekarskie z dnia [...] lipca 2024 r. wystawione przez specjalistę hematologii dr n. med. J. K. ([...] ), iż skarżąca pozostaje pod opieką [...] w W. z powodu rozpoznanej Nadpłytkowości samoistnej ([...]). Rozpoznanie potwierdzono poprzez oznaczenie mutacji [...] w genie [...]. Rozpoznanie zatem u skarżącej nadpłytkowości samoistnej nie budzi wątpliwości i nie jest co do zasady sporne w tej sprawie.
Zauważyć jednak należy, iż w objaśnieniach do § 55 pkt 1 rozporządzenia z dnia 25 marca 2024 r. znajduje się zapis, że nadkrwistość, nadpłytkowość oraz leukocytozę niewielkiego stopnia niewymagające leczenia kwalifikować według pkt 1. Z kolei § 55 pkt 1 rozporządzenia z dnia 25 marca 2024 r. kwalifikuje w grupie III kandydatów jako Z/N.
W ocenie Sądu orzeczenie RWKL nie zawiera jakiegokolwiek uzasadnienia w tym zakresie, natomiast CWKL, uzasadniając zaskarżone orzeczenie, nie odniosła się do wszystkich elementów, o jakich mowa w objaśnieniach szczegółowych do § 55 zawartych w załączniku nr [...] do rozporządzenia z dnia [...] marca 2024 r. CWKL wskazała, iż u skarżącej występuje nadpłytkowość łagodna jednak stwierdzenia tego w żaden sposób nie odniosła do ww. objaśnień do § 55 pkt 1 rozporządzenia z dnia 25 marca 2024 r. Uzasadnienie CWKL ogranicza się do teoretycznego opisu nadpłytkowości samoistnej, jej przebiegu, następstw i rokowań, jednakże brak jakiegokolwiek odniesienia do realiów tej sprawy i stanu zdrowia skarżącej. Ma to tym bardziej istotne znaczenie w tej sprawie, iż w przypadku Grupy [...], do której zakwalifikowano skarżącą powołane rozporządzenia z dnia [...] marca 2024 r. w § 55 pkt [...] załącznika nr [...], przewiduje kategorie zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej jako Z/N, a więc uznanie badanego za niezdolnego (N) należy szczególnie wyjaśnić i umotywować.
Wobec powyższego należało uznać, że CWKL - utrzymując w mocy nieuzasadnione orzeczenie RWKL - naruszyła, zarówno § 55 załącznika nr 1 do rozporządzenia z dnia [...] marca 2024 r., jak również art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.
Jednocześnie wyjaśnić należy, iż zupełnie pozbawione racji są zarzuty sprowadzające się do niezastosowania przez organ objaśnień § 58 załącznika nr [...] rozporządzenia z dnia [...] marca 2024 r. Przepis ten nie stanowił bowiem podstawy rozstrzygnięcia, a zatem stosowanie objaśnień przypisanych do rozpoznania z § 58 było pozbawione podstaw. Z kolei zarzut naruszenia art. 189f § 1, 2 i 3 K.p.a. w kontekście przedmiotu tej sprawy jest kompletnie niezrozumiały i nie poddaje się kontroli sądu administracyjnego.
Powyższe uchybienia w postaci braku należytego sporządzenia uzasadnienia wydanego przez CWKL orzeczenia, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia – prawidłową wykładnię przepisów prawa materialnego i w konsekwencji powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego orzeczenia.
Jednocześnie Sąd odmówił dopuszczenia i przeprowadzenia dowodów wskazanych w skardze. Przede wszystkim wyjaśnienia wymaga, że żaden przepis ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej, jako: P.p.s.a.) ani żaden przepis szczególny nie daje sądowi administracyjnemu podstawy do powołania biegłego i przeprowadzenia dowodu z jego opinii. Przed sądem administracyjnym możliwe jest jedynie przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów i to pod warunkiem, że przeprowadzenie tego dowodu jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (art. 106 P.p.s.a.). Sąd uznał, że sprawa niniejsza została dostatecznie wyjaśniona, a zawnioskowane dowody z dokumentów pozostają bez znaczenia dla jej rozstrzygnięcia.
Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ weźmie pod rozwagę ww. stanowisko Sądu, stosownie do art. 153 P.p.s.a., w zakresie koniecznych elementów orzeczenia, a w szczególności uzasadnienia faktycznego i prawnego, pozwalającego w wypadku wniesienia przez stronę skargi do sądu administracyjnego, na pełną kontrolę legalności wydanego orzeczenia. Brak bowiem wyczerpującego uzasadnienia uniemożliwia Sądowi dokonanie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Z tych wszystkich względów, Wojewódzkie Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach oparte zostało o art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI