II SA/Wa 1275/24

II SA/Wa 1275/24 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-09-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Kruszewska-Grońska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 1 i par. 3 oraz art. 232 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 27 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. B. na pismo Dyrektora Instytutu [...] z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] w przedmiocie informacji publicznej postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu – K. B. kwotę 100 (słownie: sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.
Uzasadnienie
Wnioskiem z [...] czerwca 2024 r. K. B. (dalej: "skarżący") wystąpił do Dyrektora Instytutu [...] (dalej: "Dyrektor Instytutu", "organ") o udostępnienie informacji publicznej w postaci pisemnych opinii (recenzji) powstałych na potrzeby "[...]", dopuszczających do druku na łamach ww. czasopisma recenzję książki skarżącego pt. "[...]" autorstwa prof. A. J. oraz materiałów (korespondencji, maili, protokołów posiedzeń, wniosków itp.), które powstały w redakcji w związku z ww. recenzją prof. A. J.. Jednocześnie skarżący zażądał przesłania wnioskowanych opinii (recenzji) na adres jego poczty elektronicznej.
Powyższy wniosek wpłynął do organu [...] czerwca 2024 r.
W odpowiedzi na ww. wniosek, Dyrektor Instytutu, pismem z [...] czerwca 2024 r. nr [...] odmówił skarżącemu udostępnienia pisemnych opinii (recenzji), wskazując, że wnioskowane informacje nie mieszczą się w pojęciu sprawy publicznej, nie zostały ujęte w art. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej: "u.d.i.p."), a ponadto dotyczą dokumentów prywatnych oraz wewnętrznego funkcjonowania czasopisma naukowego.
Powyższe pismo skarżący zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie na jego rzecz od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Wraz z wniesieniem skargi skarżący uiścił kwotę 100 zł tytułem opłaty od skargi (potwierdzenie wpłaty – vide karta nr 16 akt sądowych sprawy).
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Instytutu wniósł o jej oddalenie, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym piśmie, dodatkowo wskazując na negatywne konsekwencje ujawnienia wnioskowanych informacji w kontekście rzetelności i uczciwości dyskursu naukowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niedopuszczalna, bowiem sprawa nią zainicjowana nie należy do właściwości sądu administracyjnego i jako taka podlega odrzuceniu.
Na wstępie przypomnieć należy, że badanie merytorycznej zasadności skargi w każdym przypadku poprzedzone jest sprawdzeniem, czy sprawa będąca jej przedmiotem podlega kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego, a mianowicie, czy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, czy skargę wniósł uprawniony podmiot oraz czy spełnia ona wymogi formalne i została wniesiona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia, uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia.
Zakres działania sądów administracyjnych został ukształtowany szeroko w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a."), obejmując praktycznie całokształt działalności administracji publicznej. Podstawowym kryterium, które określa i statuuje kognicję sądów administracyjnych do kontroli rozstrzygnięć administracyjnych jest rodzaj i charakter prawnej formy działania administracji publicznej, wyznaczony przez art. 3 § 2 p.p.s.a. Przepis ten enumeratywnie wymienia akty i czynności z zakresu administracji publicznej, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. odrzucenie skargi następuje, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Odrzucenie z tego powodu ma miejsce w szczególności, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądu administracyjnego (art. 3 § 2 i § 3 oraz art. 4 p.p.s.a.) albo gdy została wniesiona w sprawie wyłączonej z zakresu właściwości tego sądu (art. 5 p.p.s.a.). Według art. 58 § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym.
W ocenie tutejszego Sądu, zaskarżone w niniejszej sprawie pismo Dyrektora Instytutu z [...] czerwca 2024 r. nr [...] nie mieści się w katalogu aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Objęte skargą pismo ma charakter wyłącznie informacyjny, ponieważ wskazuje skarżącemu, iż przedmiot jego wniosku informacyjnego z [...] czerwca 2024 r. nie stanowi informacji publicznej, lecz dokument o charakterze wewnętrznym.
Zaskarżonego pisma nie można uznać za decyzję administracyjną, gdyż nie zawiera ono wszystkich elementów konstytutywnych decyzji. Otóż niezbędnym elementem prawidłowo wydanej decyzji administracyjnej jest przede wszystkim jej rozstrzygnięcie, a więc władcze ukształtowanie określonego stosunku administracyjnoprawnego, stanowiące "rdzeń" decyzji w postępowaniu administracyjnym (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 4147/18 – orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Jest to jeden z tych elementów składowych, bez którego decyzja nie może istnieć. W sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej, stosownie do treści art. 16 ust. 1 u.d.i.p., adresat wniosku może wydać decyzję administracyjną tylko wtedy, gdy odmawia udostępnienia informacji publicznej z powołaniem się na ochronę danych osobowych, prawo do prywatności lub określone tajemnice prawnie chronione albo gdy umarza postępowanie w przypadkach przewidzianych w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Natomiast w sytuacji, gdy wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi bądź takich informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ zawiadamia jedynie wnioskodawcę, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu "informacji publicznej". Tak właśnie uczynił Dyrektor Instytutu w zaskarżonym piśmie.
Zaskarżone do tutejszego Sądu pismo nie jest także innym aktem niż wymienione w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a. ani też czynnością z zakresu administracji publicznej, które dotyczyłyby uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a określonych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Czynność z zakresu administracji publicznej powinna ustalać (odmawiać ustalenia), stwierdzać (odmawiać stwierdzenia), potwierdzać (odmawiać potwierdzenia) określonych uprawnień lub obowiązków przewidzianych przepisami prawa administracyjnego. Musi ona wywoływać dla określonego podmiotu (tu: skarżącego) skutki prawne, czyli w sposób prawnie wiążący wpływać na jego sytuację prawną. Musi więc istnieć ścisły związek między ustaleniem, stwierdzeniem lub potwierdzeniem (oraz ich odmowami) a możliwością realizacji uprawnienia. Tymczasem zaskarżone pismo takich wymogów nie spełnia, zatem nie mieści się w granicach wyznaczonych dyspozycją przepisu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Raz jeszcze podkreślić należy, że odpowiedź organu na wniosek skarżącego ma charakter stricte informacyjny, co implikuje brak kognicji sądu administracyjnego. W konsekwencji skarga jest niedopuszczalna skargi ze względu na brak właściwości sądu administracyjnego.
Jeśli jednak skarżący uważa, iż żądane przez niego informacje - wbrew twierdzeniu Dyrektora Instytutu - mają walor informacji publicznej, to powinien wywieść skargę do sądu administracyjnego na bezczynność organu. Jedynie w ramach rozpoznawanej przez sąd administracyjny skargi na bezczynność można zweryfikować stanowisko podmiotu, do którego został skierowany wniosek w trybie u.d.i.p. odnośnie kwalifikacji żądanej informacji. Tak więc podmiotowi zainteresowanemu uzyskaniem informacji publicznej przysługuje środek, w którym może wyegzekwować należne w jego ocenie uprawnienie, ponieważ w przypadku takiej skargi sąd dokonuje kwalifikacji żądanych informacji i w zależności od ich charakteru podejmuje stosowne rozstrzygnięcie. Nie może to jednak nastąpić w formie zaskarżenia pisma informacyjnego, które nie ma przymiotu decyzji administracyjnej.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę, o czym orzekł w punkcie pierwszym sentencji postanowienia.
O zwrocie skarżącemu kwoty 100 zł, uiszczonej tytułem wpisu sądowego od skargi, orzeczono w punkcie drugim sentencji postanowienia w oparciu o przepis art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowiący, że sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. Jednocześnie trzeba wyjaśnić organowi, iż żaden przepis p.p.s.a. nie przewiduje w postępowaniu sądowoadministracyjnym w pierwszej instancji możliwości zasądzenia zwrotu kosztów postępowania na rzecz innej strony tego postępowania aniżeli strona skarżąca.