II SA/Wa 1912/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2025-01-29
NSAAdministracyjneWysokawsa
Policjazwolnienie ze służbyinteres służbyabsencja chorobowaprawo administracyjnepostępowanie administracyjnezdolność do służbydyspozycyjność

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę policjantki na zwolnienie ze służby z powodu długotrwałych absencji chorobowych, uznając ważny interes służby.

Policjantka została zwolniona ze służby z powodu 513 dni absencji chorobowych w latach 2019-2022, co uznano za naruszenie ważnego interesu służby. Po uchyleniu przez NSA poprzedniego wyroku WSA, sąd ponownie rozpoznał sprawę, stwierdzając, że długotrwała nieobecność policjantki dezorganizowała pracę jednostki i uzasadniała zwolnienie, niezależnie od jej stanu zdrowia czy chęci dalszej służby. Sąd oddalił skargę, uznając zwolnienie za zgodne z prawem.

Sprawa dotyczyła skargi policjantki I. M. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z listopada 2022 r. o zwolnieniu ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji (ważny interes służby). Główną przyczyną zwolnienia była długotrwała nieobecność policjantki w służbie z powodu zwolnień lekarskich, która w latach 2019-2022 wyniosła 513 dni. Komendant Wojewódzki Policji zwolnił policjantkę, nadając rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności. Po wydaniu orzeczenia komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby, Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję o zwolnieniu, argumentując, że orzeczenie lekarskie nie było ostateczne w momencie wydawania rozkazu i że kluczowe są długotrwałe absencje, a nie aktualny stan zdrowia. Wojewódzki Sąd Administracyjny początkowo uchylił decyzję, ale Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując, że sąd pierwszej instancji błędnie ocenił znaczenie orzeczenia lekarskiego i powinien skupić się na ocenie, czy długotrwała absencja uzasadnia zwolnienie z uwagi na ważny interes służby. WSA, rozpoznając sprawę ponownie i związany wykładnią NSA, uznał, że długotrwała absencja policjantki (510 dni w latach 2019-2022) dezorganizowała pracę jednostki i negatywnie wpływała na funkcjonowanie Policji, co uzasadniało zwolnienie ze służby z uwagi na ważny interes służby. Sąd podkreślił, że kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym jest ograniczona i nie może zastępować oceny organów Policji co do doboru kadry. Oddalono skargę, uznając zwolnienie za zgodne z prawem.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, długotrwała i powtarzająca się absencja chorobowa policjanta, dezorganizująca pracę jednostki i negatywnie wpływając na funkcjonowanie Policji, może uzasadniać zwolnienie ze służby z uwagi na ważny interes służby.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak dyspozycyjności policjanta wynikający ze stanu zdrowia, niezależnie od jego przyczyny, jest sprzeczny z interesem służby. Długotrwała absencja negatywnie wpływa na organizację pracy, zwiększa obciążenie innych funkcjonariuszy i może obniżać efektywność oraz jakość pracy, co uzasadnia zwolnienie dla dobra formacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.o. Policji art. 41 § ust. 2 pkt 5

Ustawa o Policji

Zgodnie z tym przepisem, z policjantem można rozwiązać stosunek służbowy, gdy wymaga tego ważny interes służby. Użycie zwrotu "można zwolnić" oznacza fakultatywność decyzji, podejmowanej w ramach uznania administracyjnego.

Pomocnicze

u.o. Policji art. 41 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o Policji

Przepis ten stanowi obligatoryjną podstawę zwolnienia policjanta ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską.

u.o. Policji art. 43 § ust. 3

Ustawa o Policji

Organ planujący zwolnienie policjanta ma obowiązek uprzedzić o tym organizację związkową i umożliwić jej zajęcie stanowiska. Opinia organizacji związkowej ma charakter oceny i nie jest wiążąca dla organu.

u.o. Policji art. 1 § ust. 1 i 2

Ustawa o Policji

Przepisy określające cele i zadania Policji, w tym ochronę bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymywanie bezpieczeństwa i porządku publicznego.

u.o. Policji art. 25 § ust. 1

Ustawa o Policji

Przepis określający warunki pełnienia służby w Policji, w tym wymóg zdolności fizycznej i psychicznej do służby.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.

P.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis określający związanie sądu wykładnią prawa i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym wyroku sądu wyższej instancji.

P.p.s.a. art. 141 § § 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący wskazań co do dalszego postępowania zawartych w uzasadnieniu wyroku.

P.p.s.a. art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

P.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez sąd pierwszej instancji.

k.p.a. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Długotrwała absencja chorobowa policjantki dezorganizowała pracę jednostki i negatywnie wpływała na funkcjonowanie Policji, co uzasadnia zwolnienie z uwagi na ważny interes służby. Orzeczenie komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby, wydane po rozkazie o zwolnieniu i nieposiadające przymiotu ostateczności, nie miało wpływu na legalność zwolnienia. Kontrola sądowa decyzji opartej na uznaniu administracyjnym jest ograniczona i nie może zastępować oceny organów Policji co do doboru kadry.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. przez arbitralne zebranie materiału dowodowego i brak wskazania konkretnych okoliczności przemawiających za ważnym interesem służby. Zarzut naruszenia art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. przez sporządzenie uzasadnienia niezawierającego stanu faktycznego i odniesienia się do słusznego interesu strony. Zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. przez dowolną ocenę dowodów i pominięcie negatywnej opinii związków zawodowych oraz pisma funkcjonariuszy. Zarzut naruszenia art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji przez błędne uznanie, że dalsze pozostawanie skarżącej w służbie nie daje się pogodzić z dobrem służby, w sytuacji jej pełnej dyspozycyjności po zakończeniu leczenia.

Godne uwagi sformułowania

brak dyspozycyjności policjanta, wynikający ze stanu zdrowia, czy też innych okoliczności, niezależnie od ich przyczyny, jest w oczywisty sposób sprzeczny z interesem służby. nie tyle sama długotrwała nieobecność policjanta w służbie, lecz negatywne skutki długotrwałych i stale powtarzających się absencji chorobowych mogą uzasadniać rozwiązanie z funkcjonariuszem stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji z uwagi na ważny interes służby. nie można zarzucić organowi pierwszej instancji, że w przedstawionych okolicznościach sprawy zdecydował się na skorzystanie z instytucji przewidzianej w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, rozwiązując ze skarżącą stosunek służbowy z uwagi na ważny interes służby.

Skład orzekający

Sławomir Antoniuk

przewodniczący sprawozdawca

Izabela Głowacka-Klimas

członek

Andrzej Wieczorek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie zwolnienia funkcjonariusza służb mundurowych z uwagi na ważny interes służby w przypadku długotrwałych absencji chorobowych, pomimo braku ostatecznego orzeczenia lekarskiego o niezdolności do służby."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki służby w Policji i interpretacji pojęcia "ważny interes służby" w kontekście długotrwałych nieobecności chorobowych. Wymaga uwzględnienia specyfiki danej formacji i indywidualnych okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje konflikt między prawami pracowniczymi (ochrona zdrowia) a potrzebami służby w formacji mundurowej. Pokazuje, jak sądy interpretują pojęcie "ważnego interesu służby" w kontekście długotrwałych nieobecności.

Policjantka zwolniona po 513 dniach chorobowego. Czy długotrwała nieobecność zawsze narusza interes służby?

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Wa 1912/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-01-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek
Izabela Głowacka-Klimas
Sławomir Antoniuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 1072/25 - Wyrok NSA z 2025-11-26
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1882
art. 41 ust. 2 pkt 5
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, , Protokolant referent Marta Stec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi I. M. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę.
Uzasadnienie
Wnioskiem z [...] sierpnia 2022 r. Komendant Powiatowy Policji w [...] wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o zwolnienie I. M. - wówczas [...] Zespołu ds. [...] Wydziału [...] Komendy Powiatowej Policji w [...], ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2021 r., poz. 1882 ze zm.); zwanej dalej jako "ustawa o Policji", tj. z uwagi na ważny interes służby. Jako przyczynę wniosku wskazano długotrwałą nieobecność policjantki w służbie, bowiem w latach 2019-2022 absencja w służbie z powodu przebywania na zwolnieniach lekarskich wyniosła 513 dni.
W dniu [...] sierpnia 2022 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, o czym poinformował stronę. Następnie pismem z [...] sierpnia 2022 r. wystąpił do Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów woj. [...] o opinię w przedmiocie zwolnienia policjantki ze służby. W odpowiedzi strona związkowa wyraziła negatywną opinię w zakresie zwolnienia.
Komendant Wojewódzki Policji w [...] rozkazem personalnym z [...] września 2022 r. nr [...], na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji, zwolnił I. M. ze służby w Policji z dniem [...] września 2022 r. nadając rozstrzygnięciu, na podstawie art. 108 § 1 K.p.a., rygor natychmiastowej wykonalności.
W dniu [...] października 2022 r. [...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] wydała orzeczenie nr [...], którym zaliczyła policjantkę do kat. "C" uznając, że jest trwale niezdolna do służby w Policji.
Komendant Główny Policji, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z [...] listopada 2022 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję z [...] września 2022 r. wyjaśniając, że istotą administracyjnego toku instancji jest dwukrotne rozstrzygnięcie tej samej sprawy, nie zaś kontrola zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu pierwszej instancji. Stwierdził, że w chwili wydania rozkazu personalnego z [...] września 2022 r. w obrocie prawnym nie funkcjonowało orzeczenie komisji lekarskiej o trwałej niezdolności policjantki do służby w Policji, gdyż zostało ono wydane dopiero [...] października 2022 r. Orzeczenie to nie mogło zatem zostać uwzględnione przez organ pierwszej instancji w stanie faktycznym, jaki zaistniał w sprawie, a tym samym mające wpływ na wydane rozstrzygnięcie. Z kolei trwające w tym czasie postępowanie w sprawie zdolności do służby nie stanowiło zagadnienia prejudycjalnego dla postępowania w sprawie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Organ byłby zobowiązany wyłącznie do uwzględnienia orzeczenia komisji lekarskiej, które w chwili wydania rozstrzygnięcia w postępowaniu dotyczącym zwolnienia na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji posiadałoby przymiot decyzji ostatecznej. Wówczas obligatoryjne byłoby bowiem zwolnienie policjanta ze służby na podstawie przesłanki wynikającej z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, co wyłączałoby możliwość zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 5 tej ustawy. Organ podniósł następnie, że nie jest sporne w sprawie, że policjantka w latach 2019-2022 przedstawiła kilkadziesiąt zaświadczeń lekarskich stwierdzających niezdolność do pełnienia służby, a jej absencja w służbie w tym okresie wynosiła ponad 510 dni, tj. 1 rok i 5 miesięcy. Organ podkreślił przy tym, że w żaden sposób nie kwestionuje zasadności wystawienia zwolnień lekarskich. Nie podważa również tego, iż okres przebywania na zwolnieniach lekarskich był usprawiedliwioną nieobecnością w służbie. Organ bada jednak wpływ zwolnień lekarskich na funkcjonowanie komórek i jednostek organizacyjnych Policji i ich przełożenie na interes służby. W ocenie organu odwoławczego, sytuacja policjantki negatywnie wpływała na organizację służby w jednostce Policji, w której zobowiązana była do pełnienia służby. Wymieniona policjantka powinna bowiem realizować zadania na poziomie odpowiadającym posiadanemu przygotowaniu i umiejętnościom, tymczasem w latach 2019-2022 przebywała na zwolnieniach lekarskich łącznie przez ponad 510 dni. Powyższa sytuacja rzutowała więc ujemnie na ważny interes służby w jednostce Policji, jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa obywateli poprzez wykonywanie zadań przez wszystkich policjantów tej jednostki. Omawiana sytuacja dezorganizowała tok służby. Absencja funkcjonariuszki w służbie w naturalny sposób zmuszała przełożonych do zapewnienia zastępstwa, co z kolei prowadziło do zwiększenia obciążenia pozostałych w służbie policjantów. Jeśli funkcjonariusz permanentnie jest nieobecny w służbie, bo przedkłada kolejne zwolnienia lekarskie, wymagane jest dokonanie stosownych zmian grafiku służb i wyznaczenie innych policjantów, którzy zobowiązani będą do wykonywania jego obowiązków. Przejęcie tych zadań przez innych funkcjonariuszy nie może być w sposób oczywisty ani skuteczne ani efektywne, bowiem są oni obciążeni dodatkowymi obowiązkami, które muszą wypełnić w trakcie pełnionej służby. Zwiększona ilość zadań służbowych, po stronie obecnych w służbie policjantów, wprost przekłada się także na realne obniżenie poziomu efektywności i jakości ich własnych zadań, jak również generuje służbę w wymiarze ponadnormatywnym. Taki stan rzeczy bezspornie sprzeczny jest z interesem społecznym, a tym samym z "ważnym interesem służby", bowiem częste absencje danego funkcjonariusza w służbie, mają bezpośredni wpływ na stopień realizowanych przez niego obowiązków. Sytuacja taka może ponadto rodzić napięcia i konflikty oraz skutkować obniżeniem poziomu motywacji i zaangażowania w realizację zadań pozostałych funkcjonariuszy, a zatem nie tylko tej, ale i innych komórek organizacyjnych tej jednostki Policji, jak również przyczyniać się do trudności z utrzymaniem przez kierownika jednostki Policji dyscypliny służbowej w całej jednostce.
Powyższe rozstrzygnięcie stało się przedmiotem skargi wniesionej przez I. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji strona skarżąca podniosła zarzut naruszenia:
a) art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na zebraniu i zgromadzeniu materiału dowodowego w sposób arbitralny, nakierowany jedynie na ustalenie okoliczności, które mogą być ocenione na niekorzyść skarżącej, bez wskazania konkretnych sytuacji i okoliczności, które nie w sposób abstrakcyjny, ale odnoszący się do realiów jednostki, w której pełniła służbę skarżąca, wskazywałyby na istnienie ważnego interesu służby w zwolnieniu skarżącej, który przeważałby nad dobrem indywidualnym funkcjonariuszki, jak również brak konkretnego odniesienia się do negatywnego stanowiska Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów woj. [...], jak i stanowiska innych funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w [...], którzy jednoznacznie wskazali, iż zwolnienie ze służby skarżącej odbędzie się ze szkodą dla służby,
b) art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. polegające na sporządzeniu uzasadnienia skarżonego rozkazu niezawierającego ustalenia stanu faktycznego, w tym w zakresie słusznego interesu strony, a przedstawiającego tylko odniesienie się w sposób sztampowy i ogólny do dobra służby, co zgodnie z utrwalonym orzecznictwem jest jednym z dwóch interesów, jakie winny zostać uwzględnione przy podejmowaniu takich decyzji, co w sposób ewidentny pozbawia skarżonej decyzji istotnego elementu składowego, którego istnienie otwiera drogę do kontroli prawidłowości zastosowanej normy prawnej;
c) art. 80 k.p.a. polegające na dokonaniu oceny zgromadzonych dowodów w sposób dowolny, skutkujący zupełnym pominięciem okoliczności podniesionych w negatywnej opinii Zarządu Wojewódzkiego NSZZ Policjantów woj. [...] oraz pisma funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w [...] z dnia [...] września 2022 r., których treść przeczy twierdzeniom zawartym w zaskarżonym rozkazie o tym, iż zwolnienia skarżącej ze służby w Policji wymaga dobro służby, zwłaszcza w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne w przedmiocie zwolnienia skarżącej ze służby wszczęto dwa tygodnie po ostatecznym zakończeniu przez nią leczenia i powrocie do służby;
d) art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, polegające na błędnym uznaniu, że dalsze pozostawanie skarżącej w służbie w Policji nie daje pogodzić się z dobrem służby, a ważny interes służby wymaga jej zwolnienia, w sytuacji gdy dotychczasowy przebieg służby skarżącej, w tym jej pełna dyspozycyjność przed wydaniem rozkazu personalnego z dnia [...] września 2022 r. wskazują na to, że jej sytuacja zdrowotna gwarantuje pełną dyspozycyjność i jest stabilna, co pozwala z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością stwierdzić, iż nie istnieją żadne podstawy do obaw, że dalsza służba I. M. nie da pogodzić się z dobrem służby.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że przed wszczęciem postępowania zakończyła swoje leczenie i podjęła służbę w sposób efektywny, tj. w pełnym zakresie obowiązków. Organ podtrzymał rozkaz o zwolnieniu doświadczonego i cenionego funkcjonariusza policji, który był gotowy do powrotu do służby. Nie da się tego nazwać dbałością o ważny interes służby.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie w dniu [...] listopada 2023 r. skarżąca oświadczyła, że złożyła odwołanie od decyzji z [...] października 2022 r. wskutek, którego Centralna Komisja Lekarska w [...] orzekła, że jest zdolna do pełnienia służby w Policji. Wyjaśniła, że dalej chciałaby pracować w Policji, a jej długotrwała nieobecność w służbie była wynikiem wypadku komunikacyjnego w drodze na służbę w dniu [...] listopada 2021 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 24 listopada 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 221/23 uchylił zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z [...] listopada 2022 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby.
W uzasadnieniu orzeczenia wskazał, że po wydaniu rozkazu personalnego o zwolnieniu I. M. ze służby w Policji [...] września 2022 r., na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, zostało wydane [...] października 2022 r. orzeczenie komisji lekarskiej, którym zaliczono skarżącą do kat. "C" uznając, że jest trwale niezdolna do służby w Policji, a inwalidztwo skarżącej pozostaje w związku ze służbą (pkt III 4). Taki stan rzeczy, wbrew twierdzeniom organu, nie może pozostawać bez związku z rozstrzygnięciem w niezakończonym jeszcze ostateczną decyzją postępowaniu w sprawie zwolnienia ze służby w Policji. Komendant Główny Policji powinien bowiem wziąć pod uwagę, że w myśl art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. W przypadku wystąpienia obligatoryjnej podstawy zwolnienia powinna ona zostać w pierwszej kolejności zastosowana przez organ rozpatrujący sprawę zwolnienia. W sytuacji zatem, gdy z akt administracyjnych wynika, że w stosunku do skarżącej wydane zostało orzeczenie stwierdzające niezdolność do służby, które w przypadku jego uprawomocnienia stanowić będzie obligatoryjną przesłankę zwolnienia ze służby, organ odwoławczy nie może poprzestać na stwierdzeniu, że orzeczenie to zostało wydane, gdy skarżąca nie miała już przymiotu funkcjonariusza Policji.
Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji wyrokiem z 18 kwietnia 2024 r., sygn. akt III OSK 1693/22 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania wskazując, że przedstawione w uzasadnieniu wyroku Sądu pierwszej instancji wywody są ogólnikowe, a ponadto błędne.
Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że sam fakt prowadzenia postępowania dotyczącego zdolności do służby w Policji przed właściwą komisją lekarską w trakcie trwania postępowania o zwolnienie ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji nie ma znaczenia. Organ Policji byłby zobowiązany do uwzględnienia orzeczenia komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby, tylko wówczas gdyby w trakcie trwania postępowania dotyczącego zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, posiadałoby ono przymiot decyzji ostatecznej. W swych rozważaniach Sąd pierwszej instancji pominął fakt, że zasadniczą przyczyną rozwiązania z funkcjonariuszką stosunku służbowego były długotrwałe i powtarzające się absencje chorobowe, a nie jej aktualny stan zdrowia. Sąd pierwszej instancji zobowiązany był zatem ocenić, czy w rozpoznawanej sprawie, w tym przede wszystkim z uwagi na długotrwałą absencję skarżącej w służbie oraz specyfikę macierzystej formacji możliwe było pozostawienie policjantki w służbie czy też niezbędne było wykluczenie jej z grona policjantów z uwagi na ważny interes służby.
Na rozprawie w dniu 29 stycznia 2024 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał zarzuty skargi wnosząc o uchylenia zaskarżonej jaki utrzymanej nią w mocy decyzji (rozkazu personalnego) Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] września 2022 r.
Ponownie rozpoznając sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zaskarżona decyzja podlega ponownej kontroli legalności po wyroku Naczelny Sąd Administracyjny z 18 kwietnia 2024 r. sygn. akt III OSK 1693/22 uchylającym wyrok tutejszego Sądu z 24 listopada 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 221/23 i przekazującym sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2024 r. poz. 935) – w uzasadnieniu jako "P.p.s.a.".
Sąd administracyjny dokonuje kontroli według stanu faktycznego i prawnego właściwego dla daty podjętego i zaskarżonego aktu.
Stosownie do art. 190 P.p.s.a. rozpoznając sprawę ponownie Sąd jest związany wykładnią prawa, dokonaną przez NSA w powyższym wyroku.
Z mocy art. 153 i art. 141 § 4 w związku z art. 193 P.p.s.a. charakter wiążący dla wojewódzkiego sądu administracyjnego mają też wskazania co do dalszego postępowania wyrażone przez NSA.
W pojęciu "ocena prawna" mieści się wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego, która zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. wyrok NSA z 6 lutego 2013r., sygn. akt II GSK 2101/11).
Przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem zarówno organ administracji, jak i sąd, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej i zaleceń zawartych w prawomocnym wyroku (por. wyrok NSA z 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10).
Mając na względzie wskazane w części historycznej uzasadniania wyroku stanowisko NSA trzeba mieć na względzie, że nie może już być w sprawie kwestionowane, iż nieposiadające przymiotu ostateczności w dacie orzekania przez Komendanta Głównego Policji orzeczenie właściwej komisji lekarskiej stwierdzające niezdolność funkcjonariuszki do służby w Policji nie rzutuje na rozstrzygnięcie podejmowane na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Kluczowe dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji ma natomiast to, czy długotrwałe i powtarzające się zwolnienia lekarskie skarżącej, a nie jej aktualny stan zdrowia, biorąc pod uwagę specyfikę macierzystej formacji, uzasadniało podjęcie decyzji o zwolnieniu skarżącej ze służby z uwagi na ważny interes służby.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozkazu personalnego stanowi art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, zgodnie z którym z policjantem można rozwiązać stosunek służbowy, gdy wymaga tego ważny interes służby. Użycie w powołanym przepisie zwrotu "można zwolnić ze służby" oznacza, że rozwiązanie stosunku służbowego na tej podstawie ma charakter fakultatywny, a decyzje w tym zakresie podejmowane są w ramach uznania administracyjnego przyznanego właściwym organom Policji. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres. Sprowadza się ona do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, to jest czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. Kontrola sądowoadministracyjna nie obejmuje natomiast oceny, w jaki sposób organy administracji, realizując określoną politykę stosowania prawa, wypełniają treść pozasystemowych kryteriów słusznościowych czy celowościowych (por. m.in. wyrok NSA z 19 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 301/11). W konsekwencji w sprawach dotyczących fakultatywnego zwolnienia funkcjonariusza ze służby sądy administracyjne badają, czy decyzja o rozwiązaniu stosunku służbowego nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Nie mogą natomiast wkraczać w kompetencje właściwych organów i przesądzać o tym, czy dana osoba powinna nadal pozostać policjantem, czy też słuszne było wykluczenie jej z grona funkcjonariuszy formacji.
Rozwiązanie stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji wymaga wykazania, że zastosowanie instytucji przewidzianej w tym przepisie było niezbędne z uwagi na "ważny interes służby". Omawiana ustawa nie definiuje pojęcia "ważny interes służby". W orzecznictwie powszechnie jednak przyjmuje się, że przy odczytywaniu treści powyższego zwrotu należy sięgnąć przede wszystkim do przepisów regulujących cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji, a ponadto że w rachubę może wchodzić jedna realnie istniejąca przyczyna albo szereg okoliczności czy zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie koliduje z ważnym interesem Policji, a zatem że funkcjonariusz ten dla dobra macierzystej formacji, z przyczyn pozamerytorycznych, nie powinien kontynuować służby (patrz wyrok NSA z 15 stycznia 2025 r., sygn. akt III OSK 2132/24).
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji, Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do podstawowych zadań tej formacji, w myśl ust. 2 art. 1 ustawy, należy w szczególności ochrona mienia oraz życia i zdrowia ludzi, a także zapobieganie łamaniu prawa, wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie sprawców czynów zabronionych. Realizacja tak ważnych zadań niewątpliwie wymaga, aby funkcjonariuszami Policji były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz zdolne fizycznie i psychicznie do służby w formacjach mundurowych.
Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, który nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, korzystający z pełni praw publicznych, posiadający co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe oraz zdolność fizyczną oraz psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować.
Policjantom, podobnie jak funkcjonariuszom innych służb mundurowych przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego. Taka ochrona funkcjonariuszy służb mundurowych nie ma jednak charakteru bezwzględnego. Ustawodawca w interesie funkcjonariuszy reglamentuje dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednakże dostrzega bezwzględną potrzebę ochrony również interesów każdej ze zmilitaryzowanych formacji, wyposażając organy właściwych służb w instrumenty prawne niezbędne do prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej, a także do podejmowania działań umożliwiających sprawne funkcjonowanie wszystkich komórek organizacyjnych oraz do budowania autorytetu państwa i zaufania obywateli do jego organów. Wobec tego stwierdzić należy, że wykonywanie zadań nałożonych na Policję wymaga znacznego zaangażowania i dyspozycyjności wszystkich funkcjonariuszy oraz określonych kwalifikacji, a także odpowiednich predyspozycji psychicznych i zdrowotnych funkcjonariuszy. Brak dyspozycyjności policjanta, wynikający ze stanu zdrowia, czy też innych okoliczności, niezależnie od ich przyczyny, jest w oczywisty sposób sprzeczny z interesem służby. W konsekwencji stwierdzić należy, że nie tyle sama długotrwała nieobecność policjanta w służbie, lecz negatywne skutki długotrwałych i stale powtarzających się absencji chorobowych mogą uzasadniać rozwiązanie z funkcjonariuszem stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji z uwagi na ważny interes służby.
Z akt sprawy bezspornie wynika, że skarżąca w latach 2019 – 2022 na podstawie licznych zwolnień lekarskich przebywał na zwolnieniach lekarskich przez łącznie 510 dni. Taka sytuacja nie mogła pozostać bez wpływu na sprawne funkcjonowanie jednostki organizacyjnej, w której policjantka miał pełnić służbę. Nie może bowiem ulegać wątpliwości, że prawidłowe wykonywanie zadań oraz sprawne funkcjonowanie całej Policji i poszczególnych jej komórek organizacyjnych utrudnia każda długotrwała nieobecność funkcjonariuszy w służbie. Skutki przedłużającej się absencji chorobowej policjanta na funkcjonowanie Policji i dla interesu społecznego, tożsamego z dobrem formacji, są oczywiste i nie wymagają dowodzenia. Teza ta była wielokrotnie wypowiadana w orzecznictwie NSA. Faktem powszechnie znanym jest to, że etaty i środki, którymi dysponuje Policja, są niewystarczające. Zatem muszą być one wykorzystane jak najbardziej efektywnie, gdyż wymaga tego konieczność skutecznej realizacji zadań przydzielonych formacji. Oczywistym również jest, że zadania, które mają być wykonywane przez nieobecnego funkcjonariusza, muszą być przydzielane pozostałym funkcjonariuszom. Zwiększa to ich obciążenie, a w konsekwencji może negatywnie wpływać na jakość oraz terminowość realizowanych zadań. Taki stan rzeczy wymusza również konieczność podejmowania określonych działań przez przełożonych, którzy zmuszeni są do dokonywania między innymi stałych zmian grafików służby pełnionej przez podwładnych oraz innych czynności kadrowo-organizacyjnych. Organy Policji nie mogą być zatem pozbawione możliwości takiego doboru kadry, by służbę w omawianej formacji pełniły osoby o określonych predyspozycjach, a także zdolne fizycznie i psychicznie oraz wykazujące niezbędną dyspozycyjność do wykonywania obowiązków służbowych w czasie i rozmiarze adekwatnym do potrzeb Policji. Tymczasem skarżąca z uwagi na stan zdrowia wykazywała brak dyspozycyjności w bardzo długim okresie. Taka sytuacja, niezależnie od jej przyczyny, w sposób oczywisty dezorganizowała pracę macierzystej jednostki Policji, co niewątpliwie kolidowało z ważnym interesem formacji.
Podkreślenia przy tym wymaga, że istotą rozpoznawanej sprawy nie jest kwestia charakteru i przyczyn długotrwałej absencji, nastawienia skarżącej i chęci dalszego pozostawania w służbie, czy też ocena dotychczasowej służby. Kwestie te, jako pozostające poza zakresem sprawy, nie mają wpływu na ocenę legalności decyzji zwalniającej skarżącą ze służby w Policji. Natomiast tak długa absencja skarżącej w służbie świadczy o braku gotowości do podporządkowania się szczególnej dyscyplinie służbowej w Policji.
Organ pierwszej instancji, mając na względzie treść art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, zwrócił się do organizacji związkowej o udzielenie opinii w przedmiocie planowanego przez organ zwolnienia skarżącej ze służby. Zarząd Wojewódzki NSZZ Policjantów woj. [...] pismem z [...] września 2022 r. wyraził negatywną opinię w zakresie zwolnienia skarżącej ze służby. Oznacza to, iż tryb z art. 43 ust. 3 ustawy został wyczerpany i nie jest to sporne w sprawie. Zasięgnięcie opinii jest obligatoryjne, ale wymóg ten oznacza jedynie, że organ planując zwolnienie policjanta ma obowiązek uprzedzić o tym organizację związkową i umożliwić jej zajęcie w tym zakresie stanowiska. Żaden przepis prawa nie obliguje natomiast organizacji związkowej do merytorycznej wypowiedzi w kwestii zwolnienia policjanta ze służby. Opinia taka ma charakter oceny i nie jest wiążąca dla organu.
W zaistniałym stanie rzeczy nie można zarzucić organowi pierwszej instancji, że w przedstawionych okolicznościach sprawy zdecydował się na skorzystanie z instytucji przewidzianej w art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, rozwiązując ze skarżącą stosunek służbowy z uwagi na ważny interes służby. Żadne bowiem istotne fakty nie przemawiały za tym, aby w przyjętym stanie faktycznym sprawy interes policjantki był ważniejszy od dobra formacji oraz by z naruszeniem ważnego interesu służby należało ją bezwzględnie pozostawić w gronie funkcjonariuszy Policji.
Z powyższych względów zarzut naruszenia art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji uznać należy za bezzasadny. Organom orzekającym w sprawie nie sposób też przypisać istotnego naruszenia przepisów procesowych.
Mając na uwadze powołane okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę