II SA/Wa 1903/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-06-10
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo oświatoweodwołanie ze stanowiskawicedyrektor szkołysądy administracyjneuzasadnienie aktukontrola legalnościprawo pracyprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił akt odwołania wicedyrektora szkoły z powodu braku odpowiedniego uzasadnienia i nieudokumentowania przyczyn.

Skarżąca A.T. została odwołana ze stanowiska wicedyrektora szkoły przez Dyrektora Zespołu Szkół z powodu destabilizacji funkcjonowania placówki, długotrwałych nieobecności i niewłaściwych relacji z nauczycielami. Sąd administracyjny uchylił ten akt, stwierdzając, że organ nie udokumentował przyczyn odwołania i nie odniósł się do opinii organu prowadzącego kwestionującego zasadność odwołania. Brak odpowiedniego uzasadnienia aktu odwoławczego stanowił naruszenie prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę A.T. na akt Dyrektora Zespołu Szkół im. [...] w M. z dnia [...] sierpnia 2018 r., którym skarżąca została odwołana ze stanowiska wicedyrektora. Organ uzasadniał odwołanie destabilizacją funkcjonowania placówki, długotrwałymi nieobecnościami skarżącej (ponad 600 dni urlopów i zwolnień lekarskich), przekazywaniem nieprawdziwych informacji o pracownikach oraz niewłaściwymi relacjami z radą pedagogiczną. Skarżąca wniosła skargę, kwestionując zasadność odwołania. Sąd administracyjny, po dopuszczeniu Związku Nauczycielstwa Polskiego jako uczestnika postępowania, uchylił zaskarżony akt. Sąd podkreślił, że akt odwołania dyrektora lub wicedyrektora szkoły ma podwójny charakter (prawnopracowy i publicznoprawny) i podlega kontroli sądów administracyjnych. Kluczowym zarzutem sądu było brak odpowiedniego uzasadnienia aktu odwoławczego oraz nieudokumentowanie przez organ przyczyn odwołania. Sąd wskazał, że organ nie odniósł się do negatywnej opinii organu prowadzącego, który zakwestionował zasadność odwołania, a jedynie oparł się na uchwale rady pedagogicznej bez uzasadnienia. Brak wskazania udokumentowanych powodów odwołania stanowił naruszenie prawa, w tym zasad demokratycznego państwa prawnego i praworządności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, akt odwołania wicedyrektora szkoły ma podwójny charakter (prawnopracowy i publicznoprawny) i podlega kontroli sądów administracyjnych.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że akty dotyczące powołania lub odwołania na stanowiska kierownicze w szkole, mimo wywoływania skutków w sferze prawa pracy, są aktami z zakresu administracji publicznej, dotyczącymi uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa, a zatem podlegają kontroli sądów administracyjnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (5)

Główne

Prawo oświatowe art. 66 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Określa przypadki odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego bez wypowiedzenia w związku z negatywną oceną pracy.

Pomocnicze

Prawo oświatowe art. 65 § ust. 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

Dotyczy powierzania stanowisk kierowniczych i odwoływania z nich przez dyrektora szkoły po zasięgnięciu opinii.

P.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa, że akty dotyczące uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa podlegają kontroli sądów administracyjnych.

P.p.s.a. art. 146 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do orzekania przez sąd w przypadku uwzględnienia skargi.

P.p.s.a. art. 58 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do wniosku o odrzucenie skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak odpowiedniego uzasadnienia aktu odwoławczego. Nieudokumentowanie przez organ przyczyn odwołania. Organ nie odniósł się do opinii organu prowadzącego kwestionującej zasadność odwołania.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu dotycząca destabilizacji funkcjonowania szkoły, długotrwałych nieobecności, nieprawdziwych informacji i niewłaściwych relacji z nauczycielami (nie została udowodniona).

Godne uwagi sformułowania

akt o podwójnym charakterze wywołującym skutki zarówno w sferze prawa pracy, jak również w sferze publicznoprawnej nie przestaje być przez to aktem z zakresu administracji publicznej akt z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa nie można przyjmować, że akt odwołania dyrektora (wicedyrektora) szkoły należy wyłącznie do czynności ze sfery prawa pracy

Skład orzekający

Janusz Walawski

przewodniczący sprawozdawca

Stanisław Marek Pietras

przewodniczący

Janusz Walawski

sprawozdawca

Karolina Kisielewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie aktów odwoławczych na stanowiska kierownicze w szkołach, kontrola sądów administracyjnych nad takimi aktami, wymóg udokumentowania przyczyn odwołania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odwołania wicedyrektora szkoły na podstawie Prawa oświatowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe uzasadnienie decyzji administracyjnych, nawet w kontekście stanowisk kierowniczych w szkołach, gdzie granica między prawem pracy a prawem administracyjnym bywa płynna.

Brak uzasadnienia to klucz do uchylenia odwołania ze stanowiska wicedyrektora szkoły.

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1903/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-06-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2018-10-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Janusz Walawski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6145 Sprawy dyrektorów szkół
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OSK 2003/21 - Wyrok NSA z 2023-03-02
Skarżony organ
Dyrektor Szkoły
Treść wyniku
Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 996
art. 65 ust. 1 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant Joanna Mazur, Referent stażysta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi A.T. na akt Dyrektora Zespołu Szkół im. [...] w M. z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr L.Dz. [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska uchyla zaskarżony akt
Uzasadnienie
Dyrektor Zespołu Szkół im. [...] w M. (dalej jako; "Zespół Szkół"), działając na podstawie art. 65 ust. 1 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 996 z poźn. zm.), po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, organu prowadzącego oraz rady pedagogicznej, z dniem [...] sierpnia 2018 r. odwołał A. T. ze stanowiska [...] w Zespole Szkół [...] w M.
Organ w uzasadnieniu aktu podał, że ww. realizowała swoje zadania w sposób, który destabilizował funkcjonowanie Zespołu Szkół, co stanowi istotne zagrożenie dla osiągnięcia celów placówki oświatowej.
W okresie czterech lat pełnienia funkcji [...] A. T. korzystała z przysługujących jej urlopów; rodzicielskiego, macierzyńskiego, dla poratowania zdrowia oraz zwolnień lekarskich. Łączna nieobecność w pracy wyniosła ponad 600 dni, tj. prawie 2 lata.
Ww. przekazywał nieprawdziwe informacje o większości pracowników zatrudnionych w Zespole Szkół, co zaburzało prace placówki i wprowadzało złą atmosferę oraz w jednym przypadku wprost doszło do podważenia autorytetu Dyrektora.
A. T. w sposób niestaranny realizowała zadania np. kontrolę dokumentacji szkolnej.
Powodem odwołania ze stanowiska są również niewłaściwe relacje z nauczycielami stanowiącymi radę pedagogiczną, o czym świadczy złożony przez nich wniosek o odwołanie A. T. ze stanowiska.
A. T. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na akt Dyrektora Zespołu Szkól z dnia [...] sierpnia 2018 r. żądając jego uchylenia i zasądzenia na jej rzecz kosztów postępowania.
Skarżąca w uzasadnieniu skargi odniosła się do argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu aktu i stwierdził, że nie wystąpiły okoliczności umożliwiające odwołanie jej z funkcji na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo oświatowe.
Dyrektor Zespołu Szkół w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § pkt 1 P.p.s.a., a w przypadku nie uwzględnienia wniosku o odrzucenie, organ wniósł o oddalenie skargi w całości i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego aktu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 28 maja 2019 r. wydał postanowienie sygn. akt II SA/Wa 1903/18, o dopuszczeniu Związku Nauczycielstwa Polskiego do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności jest akt Dyrektora Zespołu Szkół z dnia [...] sierpnia 2017 r., którym odwołano skarżącą ze stanowiska [...] szkoły.
Na wstępie przede wszystkim wyjaśnić należy, że nie można przyjmować, że akt odwołania dyrektora (wicedyrektora) szkoły należy wyłącznie do czynności ze sfery prawa pracy, a w sprawach tego rodzaju właściwy jest wyłącznie sąd powszechny. W tego typu sprawach mamy do czynienia z aktem o podwójnym charakterze, wywołującym skutki zarówno w sferze prawa pracy, jak również w sferze publicznoprawnej. Podwójny charakter tego aktu i wywoływanie przez niego dodatkowo skutków regulowanych prawem pracy nie oznacza, że przestaje być przez to aktem z zakresu administracji publicznej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2013 r. I OSK 2641/12; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1416/11).
Jak słusznie wskazał NSA w postanowieniu z dnia 5 września 2014 r. o sygn. akt I OSK 2030/14 (publ. LEX nr 1528988), akt dyrektora szkoły o powołaniu lub odwołaniu wicedyrektora szkoły jest aktem z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa, o którym mowa w art.3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Podlega zatem kontroli sądów administracyjnych, jakkolwiek w procedurze jego wydania nie stosuje się wprost przepisów K.p.a.
Przechodząc zatem do merytorycznej oceny zaskarżonego aktu, wskazać należy, że został on wydany na podstawie art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 996), zgodnie z którym jeżeli w placówce utworzono stanowisko wicedyrektora lub inne stanowiska kierownicze, powierzenia tych stanowisk i odwołania z nich dokonuje dyrektor szkoły, po zasięgnięciu opinii organu prowadzącego, rady placówki oraz rady pedagogicznej.
Drugi przypadek odwołania nauczyciela i to bez wypowiedzenia w związku z jego negatywną oceną, obejmuje sytuacje określone w art. 66 ust. 1 Prawo oświatowe, organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce:
1) odwołuje nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w razie:
a) złożenia przez nauczyciela rezygnacji, za trzymiesięcznym wypowiedzeniem,
b) ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 57 ust. 2 w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli - bez wypowiedzenia,
c) złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o którym mowa w art. 56 ust. 3;
W przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 8, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Uregulowanie przypadków i przesłanek umożliwiających odwołanie dyrektora szkoły (i wicedyrektora) z zajmowanej funkcji umożliwia dokonanie kontroli legalności odwołania takiej osoby z zajmowanego stanowiska, co także nosi znamiona pewnej gwarancji przed pochopnym lub nieuzasadnionym odwoływaniem (tak: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 17 grudnia 2015 r. sygn. akt III SA/Gd 375/15, opub. w LEX nr 1949451).
Organ w uzasadnieniu zaskarżonego aktu podaje przyczyny odwołania skarżącej z zajmowanego stanowiska, ale nie znajdują one potwierdzenia w dokumentach przekazany do Sądu.
W uzasadnieniu aktu organ nie odniósł się do negatywnej opinii [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] sierpnia 2018 r. wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo oświatowe o odwołaniu skarżącej ze stanowiska [...] Organ nie odniósł się również do negatywnej opinii organu prowadzącego (Burmistrza) z dnia [...] sierpnia 2018 r. wydanej na podstawie art. 65 ust. 1 powyżej powołanej ustawy. W opinii tej organ zakwestionował zasadność odwołania skarżącej ze stanowiska [...]
W ocenie Sądu organ wydał akt wyłącznie na podstawie uchwały nr [...] Rady Pedagogicznej Zespołu Szkół [...] w M. z dnia [...] lipca 2018 r. w sprawie wyrażenia opinii dotyczącej odwołania skarżącej ze stanowiska [...] (...). Uchwała została podjęta na podstawie art. 65 ust. 1 ustawy – Prawo oświatowe. Wniosek ten został zaopiniowany pozytywnie. Uchwała nie zawiera żadnego uzasadnienia.
Braki w uzasadnieniu zaskarżonego aktu w powyższym zakresie nie pozwalaja na dokonanie przez Sąd jego kontroli. W tym miejscu podnieść należy, że wymóg uzasadnienia władczego aktu w sprawie z zakresu administracji publicznej wynika z ogólnych zasad ustrojowych zawartych w Konstytucji RP, w tym zwłaszcza z zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2) oraz z zasad praworządności i legalności (art. 7). W orzecznictwie sądów administracyjnych w odniesieniu do aktów odwołujących dyrektorów szkoły ze stanowiska podkreśla się, że akty takie powinny być odpowiednio uzasadnione, przy czym istotne są wywody i argumentacja prawna zawarta bezpośrednio w uzasadnieniu podjętego aktu (tak: wyrok NSA z dnia 16 listopada 2012 r., sygn. I OSK 1664/12; wyrok WSA w Lublinie z 26 stycznia 2012 r., III SA/Lu 609/11; wyrok WSA w Gliwicach z 23 sierpnia 2011 r., sygn. IV SA/GI 986/10, wyrok NSA z 7 czerwca 2011 r., sygn. I OSK 314/11). Powyższe odnieść należy także do odwołania ze stanowiska [...], ma ono bowiem materialnie jednakową treść, jak akt o odwołaniu dyrektora szkoły.
Odnosząc się do przedstawionych wyżej wywodów i okoliczności niniejszej sprawy, przyjąć należy, że brak wskazania przez organ udokumentowanych powodów odwołania skarżącej ze stanowiska [...] szkoły nie odpowiadają prawu. Biorąc zatem pod uwagę wskazane powyżej naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym zwłaszcza fakt, że zaskarżony akt w zasadzie nie posiada uzasadnienia, stwierdzić należy, że został on wydany z naruszeniem prawa.
W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI