II SA/Wa 1900/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji odmawiającą wyłączenia stosowania przepisów ustawy zaopatrzeniowej, uznając, że spełnione zostały przesłanki "krótkotrwałej służby" i "rzetelnego wykonywania obowiązków".
Skarżący, G. B., domagał się wyłączenia stosowania przepisów ustawy zaopatrzeniowej, które obniżają świadczenia emerytalne dla funkcjonariuszy służb PRL. Minister odmówił, uznając, że mimo spełnienia przesłanek "krótkotrwałej służby" i "rzetelnego wykonywania obowiązków", przypadek nie był "szczególnie uzasadniony" ze względu na dobrowolną służbę w organach bezpieczeństwa PRL. Sąd uchylił decyzję, stwierdzając, że organ błędnie zinterpretował przepis i pominął wiążącą ocenę prawną z poprzedniego wyroku, zgodnie z którą przesłanki te zostały spełnione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która odmawiała wyłączenia stosowania przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (art. 15c, 22a, 24a) wobec G. B. Sąd uznał, że organ administracji błędnie zinterpretował art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, który przewiduje możliwość wyłączenia tych przepisów w "szczególnie uzasadnionych przypadkach", gdy spełnione są łącznie przesłanki "krótkotrwałej służby" przed 31 lipca 1990 r. oraz "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków" po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Sąd podkreślił, że organ był związany oceną prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku o sygn. akt II SA/Wa 2474/19, który stwierdził, że obie te przesłanki zostały spełnione. Minister argumentował, że dobrowolna służba w organach bezpieczeństwa PRL, przynależność do ZSMP i PZPR oraz dobre wykonywanie obowiązków w tamtym okresie wykluczają "szczególnie uzasadniony przypadek". Sąd odrzucił tę argumentację, wskazując, że intencją prawodawcy nie było wyłączenie z przywileju tylko tych, którzy służyli w PRL niedobrowolnie lub nierzetelnie. Sąd uznał, że mimo uznaniowego charakteru decyzji o wyłączeniu, organ miał obowiązek ją wydać pozytywnie dla wnioskodawcy, gdyż nie ujawniono okoliczności przemawiających przeciwko temu, a jedynie dobrowolna służba w PRL nie może być negatywną przesłanką. Sąd zasądził od Ministra na rzecz G. B. zwrot kosztów postępowania sądowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sama dobrowolna służba w organach bezpieczeństwa PRL i przynależność do organizacji politycznych z tamtego okresu nie wykluczają możliwości zastosowania wyjątku, jeśli spełnione są przesłanki "krótkotrwałej służby" i "rzetelnego wykonywania obowiązków".
Uzasadnienie
Sąd uznał, że intencją prawodawcy nie było ograniczenie przywileju tylko do osób, które służyły w PRL niedobrowolnie lub nierzetelnie. Dobrowolna służba i zaangażowanie w tamtym okresie nie mogą być negatywną przesłanką, jeśli funkcjonariusz rzetelnie pełnił służbę po zmianach ustrojowych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (10)
Główne
ustawa zaopatrzeniowa art. 8a § 1
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Przepis ten zawiera dwa pojęcia niedookreślone: "krótkotrwała służba" i "rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków", które definiują "szczególnie uzasadniony przypadek", w którym Minister może wyłączyć stosowanie przepisów art.15c, 22a i 24a ustawy zaopatrzeniowej. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie.
PPSA art. 153
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Organ administracji oraz sąd rozpoznający sprawę są związani ocenami prawnymi wyrażonymi w uzasadnieniu prawomocnego wyroku sądu administracyjnego.
PPSA art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 205 § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ma obowiązek działać w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, a rozstrzygnięcie nie może być dowolne.
Pomocnicze
ustawa zaopatrzeniowa art. 15c
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
ustawa zaopatrzeniowa art. 22a
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
ustawa zaopatrzeniowa art. 24a
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ błędnie zinterpretował art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, uznając, że przesłanki "krótkotrwałości służby" i "rzetelnego wykonywania obowiązków" nie zostały spełnione, mimo że wcześniejszy prawomocny wyrok sądu (II SA/Wa 2474/19) wiążąco ustalił ich spełnienie. Organ był związany oceną prawną z poprzedniego wyroku sądu (art. 153 PPSA) i nie mógł jej pominąć przy ponownym rozpatrywaniu sprawy.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu, że dobrowolna służba w organach bezpieczeństwa PRL i przynależność do organizacji politycznych z tamtego okresu wykluczają możliwość zastosowania wyjątku od przepisów ustawy zaopatrzeniowej.
Godne uwagi sformułowania
przepis art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym zawiera dwa pojęcia niedookreślone: "krótkotrwała służba" i "rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków" które to pojęcia definiują "szczególnie uzasadniony przypadek" nie sposób przypisać racjonalnemu prawodawcy intencji, aby wyjątek mógł dotyczyć tylko tych, którzy pełnili obowiązki na rzecz państwa totalitarnego nierzetelnie bądź z przyczyn merkantylnych.
Skład orzekający
Andrzej Kołodziej
przewodniczący
Łukasz Krzycki
sprawozdawca
Waldemar Śledzik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej w kontekście służby w organach bezpieczeństwa PRL oraz zasada związania organu administracji oceną prawną sądu administracyjnego (art. 153 PPSA)."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy służb PRL i zastosowania konkretnego przepisu ustawy zaopatrzeniowej. Wartość precedensowa może być ograniczona do podobnych stanów faktycznych i prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy trudnego dziedzictwa PRL i jego wpływu na świadczenia emerytalne funkcjonariuszy, co jest tematem budzącym emocje i zainteresowanie. Pokazuje też, jak sądy interpretują przepisy dotyczące służby w przeszłości.
“Czy służba w PRL nadal wpływa na Twoją emeryturę? Sąd wyjaśnia, kiedy można liczyć na wyjątek.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 1900/21 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2022-01-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-05-17 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Andrzej Kołodziej /przewodniczący/ Łukasz Krzycki /sprawozdawca/ Waldemar Śledzik Symbol z opisem 6192 Funkcjonariusze Policji Sygn. powiązane III OSK 1249/22 - Postanowienie NSA z 2025-04-01 Skarżony organ Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Waldemar Śledzik, Protokolant starszy referent Agnieszka Fidor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi G. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz G. B. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Zaskarżonym aktem - wobec treści art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2020 r. poz. 723 ze zm.), zwanej dalej "ustawą zaopatrzeniową" - odmówiono wyłączenia stosowania wobec p. G.B., zwanej dalej "Wnioskodawcą", art. 15c, 22a i 24a ustawy zaopatrzeniowej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przywołano następujące okoliczności faktyczne i prawne uwarunkowania sprawy: - Wnioskodawca - pismem z [...] czerwca 2017 r. - wystąpił o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy zaopatrzeniowej; w uzasadnieniu podania opisał przebieg swojej służby: wskazał, że [...] grudnia 1975 r. przyjęto go do służby w Milicji Obywatelskiej (dalej "MO") w G. na etat [...] oraz [...]; w październiku 1979 roku podjął zaoczne studia na Wydziale [...] Uniwersytetu [...] w T.; uznał, że pomoże mu to w przeniesieniu do konkretnej pracy milicyjnej, jaką była według niego praca dochodzeniowa; [...] sierpnia 1983 r. rozpoczął pracę w grupie [...] w G.; do jego obowiązków należała [...], a także wykonywanie czynności czysto technicznych - związanych z [...]; nie zajmował się opiniowaniem wniosków o wydanie [...] ani nie miał wpływu na podejmowane w tym zakresie decyzje; nigdy nie wykonywał żadnych czynności, związanych z tłumieniem opozycji; w 1990 roku przeniesiono go do Wydziału [...] Komendy Rejonowej Policji w G.; w kolejnych latach zajmował szereg stanowisk - aż do funkcji [...] Wydziału [...] Komendy Miejskiej Policji w G.; przeszedł na emeryturę w marcu 2014 roku, - decyzją z [...] grudnia 2018 r. odmówiono wyłączenia stosowania wobec Wnioskodawcy art. 15c, 22a i 24a ustawy zaopatrzeniowej zaś orzeczeniem z [...] sierpnia 2019 r. utrzymano ją w mocy; w następstwie zaskarżenia tego rozstrzygnięcia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - prawomocnym wyrokiem z 28 lutego 2020 r. (sygn. akt II SA/Wa 2474/19) - Sąd ten uchylił kwestionowane orzeczenie oraz je poprzedzające, - Wnioskodawcę zwolniono ze służby w Komendzie Miejskiej Policji w G. [...] marca 2014 r.; nabył prawo do emerytury i renty inwalidzkiej, których wysokość ustalono z uwzględnieniem art. 15c i 22a ustawy zaopatrzeniowej; przy tym nie wypłaca się mu renty inwalidzkiej z uwagi na prawo do korzystniejszej emerytury, - zgodnie z pismem z Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, zwanego dalej "IPN" - stanowiącym Informację o przebiegu służby - Wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa - o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej - od [...] grudnia 1975 r. do [...] maja 1977 r. oraz od [...] lutego 1979 r. do [...] lipca 1990 r. - przez łączny okres 12 lat, 11 miesięcy i 15 dni; całkowity okres jego służby wynosi 38 lat, 3 miesiące i 29 dni, - z kopii akt osobowych - przekazanych przez IPN przy piśmie z 15 października 2020 r. nie wynika, aby Wnioskodawca nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po 12 września 1989 r., - z przekazanej przez Komendanta Głównego Policji opinii z [...] marca 2018 r., wynika, że Wnioskodawca w toku pełnionej służby rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki; świadczą o tym informacje zawarte m. in. w opiniach służbowych oraz wnioskach o mianowanie na kolejne, wyższe stopnie i stanowiska służbowe; otrzymał on liczne nagrody pieniężne; odznaczono go też Brązową Odznaką "Zasłużony Policjant" oraz Medalem Złotym za Długoletnią Służbę; w analizowanych materiałach nie stwierdzono wymierzenia kar dyscyplinarnych, jak również nie prowadzono wobec Wnioskodawcy żadnego postępowania karnego lub karno-skarbowego; wśród zgromadzonych w sprawie materiałów nie ma dokumentów, potwierdzających udział Wnioskodawcy w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia, - na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej można w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wyłączyć stosowanie art. 15c, 22a i 24a, ze względu na: - krótkotrwałą służbę przed 31 lipca 1990 r. oraz - rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia; wskazane przesłanki muszą być spełnione łącznie, - wskazano jak - zdaniem organu - należy wykładać warunki zastosowania wyjątku opisane jako "krótkotrwałość służby", "rzetelne pełnienie służby" oraz pojęcie "szczególnie uzasadniony przypadek", - przechodząc do analizy danej sprawy odnotowano, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobligował organ - wyrokiem o sygn. akt II SA/Wa 2474/19 - do ponownego rozpatrzenia sprawy - przy uwzględnieniu oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu tegoż orzeczenia; zgodnie z nią spełnione są przesłanki z art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej; w świetle tego zbyteczne byłoby podejmowanie powtórnej analizy kwestii krótkotrwałości pełnienia przez Wnioskodawcę służby na rzecz totalitarnego państwa oraz rzetelnego wykonywania przezeń zadań i obowiązków po 12 września 1989 r.; stanowisko Sądu w tej sprawie jest wiążące; dlatego zgromadzony materiał dowodowy oceniono jedynie pod kątem występowania przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku", - w opinii Komendanta Głównego Policji Wnioskodawca rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki, a zgromadzone w sprawie dokumenty nie zawierają treści, które mogłyby podawać w wątpliwość rzetelność jego służby; pozytywnie go opiniowano, otrzymywał nagrody pieniężne, a także go odznaczany; rzetelność wykonywania zadań i obowiązków, w kontekście roty złożonego ślubowania, należy jednak do standardowych powinności każdego funkcjonariusza służb mundurowych; stąd też faktu otrzymania nagród albo innych gratyfikacji w czasie pełnienia służby nie można jeszcze uznać za wyjątkową sytuację, - w kwestii formułowania ostatecznej opinii, czy sprawę Wnioskodawcy można zaakceptować jako "szczególnie uzasadniony przypadek", niebagatelne znaczenie powinien mieć aspekt angażowania się byłego funkcjonariusza w realizowanie zadań, charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego, - analiza kompletnych akt osobowych otrzymanych z IPN dowiodła, że rozpoczęcie przez Wnioskodawcę pracy w organach Służby Bezpieczeństwa (dalej "SB") nie było efektem odgórnego przeniesienia służbowego, lecz wynikało z jego chęci: w podaniu do Wydziału Kadr KWMO w T. (z [...] listopada 1975 r.) napisał: "Uprzejmie proszę o przyjęcie mnie do pracy w charakterze [...] w Służbie Bezpieczeństwa KWMO w T. grupa w [...] Prośbę swoją motywuję tym, że posiadam średnie wykształcenie [...] i pracując w organach bezpieczeństwa pragnę przyczynić się do utrzymania ładu, porządku i bezpieczeństwa publicznego. Pracę swoją będę wykonywała sumiennie i ku zadowoleniu przełożonych", - w opinii służbowej z [...] grudnia 1987 r. wskazano: "(...) wnioskiem było zainteresowanie opiniowanej wstąpieniem w poczet kandydatów PZPR, co też uczyniła. (...) światopogląd materialistyczny; postawa ideowa i polityczna właściwa."; natomiast we wniosku o nadanie stopnia [...] MO (z [...] września 1980 r.) znajduje się zapis: "Aktywnie uczestniczy w działalności organizacji ZSMP w KWMO.", - nie jest też bez znaczenia, że Wnioskodawca wykonywał obowiązki w czterech różnych wydziałach SB - w Wydziale [...] (prowadzenie postępowań [...] należących do właściwości SB, organizowanie pracy [...] na rzecz realizacji zadań SB wśród osób [...]), w Wydziale [...] ([...]), w Wydziale [...] ([...]) oraz w Grupie [...] (wydawanie [...] oraz kontrola [...]); Wnioskodawca zatem - pełniąc służbę na rzecz totalitarnego państwa przez niemal trzynaście lat - z pewnością mógł się dokładnie zaznajomić ze specyfiką oraz charakterem zadań, realizowanych przez jego organy, - pokreślono również, że zakończenie okresu pełnienia służby na rzecz państwa totalitarnego nie wynikało z woli Wnioskodawcy, lecz było rezultatem likwidacji i transformacji struktur organów bezpieczeństwa, wynikających ze zmian ustrojowych w Polsce, - zwrócono też uwagę na przynależności Wnioskodawcy do Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej (dalej ZSMP); jego głównym zadaniem była [...] (dalej [...]); ZSMP był masową, ideowo-wychowawczą organizacją młodzieży; działał do 1990 roku - pod ideowym kierownictwem PZPR; jego głównymi celami i zadaniami - wynikającymi ze statutu - było: mobilizowanie młodzieży do pracy na rzecz kraju, upowszechnianie ideologii marksizmu-leninizmu oraz krzewienie oświaty i kultury, - powyższe dowodzi, że Wnioskodawca niewątpliwie utożsamiał się z panującym w Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej do 1990 roku ustrojem totalitarnym, - reasumując - mając na względzie analizę materiału zgromadzonego w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego - pomimo spełnienia przez Wnioskodawcę przesłanek stypizowanych w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, niniejsza sprawa nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, pozwalającego na skorzystanie z uprawnień, wynikających z art. 8a przytoczonej ustawy - wyłączenie stosowania art. 15c, art. 22a i 24a danego aktu; szczególnie uzasadniony przypadek zachodzi, gdy strona legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi na tle pozostałych funkcjonariuszy. W skardze Wnioskodawca, reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego, zarzucił naruszenie: - art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, poprzez jego błędną wykładnię; polegała ona na przyjęciu, że "szczególnie uzasadniony przypadek", o którym mowa w danym przepisie nie zachodzi, mimo spełnienia przez Wnioskodawcę przesłanek: - "krótkotrwałości służby" (w myśl art. 8a ust. 1 pkt. 1) oraz - "rzetelnego wykonywania obowiązków służbowych" (w myśl art. 8a ust. 1 pkt. 2); z ugruntowanego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika jednoznacznie, że ustawodawca nie wskazał - w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej - trzech odrębnych przesłanek, a jedynie jedną - "szczególnie uzasadniony przypadek"; należy go rozważyć z uwzględnieniem kryteriów, o których mowa w art. 8a ust. 1 pkt. i 2 ustawy zaopatrzeniowej, mając na względzie indywidualny stopień zaangażowania funkcjonariusza w realizację zadań na rzecz "państwa totalitarnego", - art. 8a ust. 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej w zw. z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie - niewyłączenie względem Wnioskodawcy przepisów art. 15c ustawy zaopatrzeniowej, mimo spełnienia przezeń obu kryteriów "szczególnie uzasadnionego przypadku", o których mowa w art. 8a ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej; potwierdzono to w prawomocnym wyroku o sygn. akt II SA/Wa 2474/19; był nim związany ponownie rozpatrując sprawę organ. W przypadku nie podzielenia wskazanej argumentacji, zarzucono organowi naruszenie szeregu przepisów postępowania, co do obowiązku: - wszechstronnego, bezstronnego i wnikliwego postępowania, poprzedzającego wydanie decyzji oraz - sporządzenia jej prawidłowego uzasadnienia. W szerszym uzasadnieniu skargi rozwinięto powyższe zarzuty. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na rzecz Wnioskodawcy od organu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego - według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Sąd zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem przepisu prawa materialnego – art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej - przez błędne uznanie, jakoby – wobec ustalonego stanu faktycznego - nie zachodziły wskazane tam przesłanki wyłączenia wobec Wnioskodawcy stosowania reguł ogólnych art. 15c, 22a oraz 24a danego aktu. Orzekając w sprawie organ w części pominął wiążącą go ocenę prawną - sformułowaną w prawomocnym wyroku o sygn. akt II SA/Wa 2474/19 - co do treści normatywnej art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Uchybiono tym treści art.153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Słuszne są w danym zakresie zarzutu skargi. Wobec ich uprzedniego przytoczenia w realiach rozpoznawanej sprawy należy dodać jedynie, co następuje. Co wynika z art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - organ administracji, jak i rozpoznający niniejszą sprawę Sąd, byli związani ocenami prawnymi, wyrażonymi w uzasadnieniu prawomocnego wyroku o sygn. akt II SA/Wa 2474/19. Wskazano tam m.in.: "przepis art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym zawiera dwa pojęcia niedookreślone: "krótkotrwała służba" i "rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków" które to pojęcia definiują "szczególnie uzasadniony przypadek", w którym Minister może wyłączyć stosowanie wobec funkcjonariusza przepisów art.15c, 22a i 24a ustawy zaopatrzeniowej.". Co do pierwszej przesłanki stwierdzono zaś dalej m.in.: "organ dokonał błędnej oceny przesłanki "krótkotrwałości"" oraz: "Organ winien określić istnienie określonych ustawowo przesłanek w zakresie pojęcia "krótkotrwałości" w zestawienie z całym okresem służby, ze szczególnym uwzględnieniem wyjątkowo długiego okresu służby skarżącej oraz czasu pełnienie służby na rzecz państwa demokratycznego. Przy czym należy wskazać, że odwołująca pełniąc służbę na rzecz państwa totalitarnego wykonywała czynności biurowe (pełniła obowiązki maszynistki). Ponadto, w okresach [...] przebywała na urlopach bezpłatnych w celu sprawowania opieki nad dzieckiem, czyli faktycznie w tym czasie służby nie pełniła. Podsumowując powyższy stan faktyczny z przedstawioną wykładnią należy uznać, że skarżąca spełniła przesłankę określoną w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej.". Wobec drugiej wymaganej przesłani zastosowania wyjątku Sąd sformułował następującą ocenę: "należy zważyć, że skarżąca podczas służby po 1990 r. wyróżniała się na tle pozostałych funkcjonariuszy, co potwierdzają m.in. pozytywne oceny od przełożonych, zajmowanie stanowisk kierowniczych, wyróżnienie Złotym Medalem za Długoletnią Służbę." oraz: "przesłankę oznaczoną w art. 8a ust.1 pkt 2 również uznać należało za spełnioną. Funkcjonariusz wykonywał bowiem służbę rzetelnie, na odpowiedzialnym stanowisku [...] otrzymywał nagrody, wyróżnienia oraz pozytywne opinie przełożonych.". Reasumując Sąd wskazał: "W związku z dokonaną wykładnią art.8a ustawy zaopatrzeniowej należy przyjąć, iż w stosunku do skarżącej zostały spełnione obydwie przesłanki z art.8a ust.1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej, od istnienia których ustawodawca uzależnił możliwość wyłączenia stosowania przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a.". W części końcowej odnotowano: "W świetle powyższych rozważań, uznając iż skarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca narusza prawo, bowiem wydano ją z naruszeniem przepisu prawa materialnego, tj. art. 8a ustawy zaopatrzeniowej - który to przepis organ wadliwie zinterpretował i przez to niewłaściwie ocenił stan faktyczny, co miało istotny wpływ na wynik sprawy [...]". Sąd wskazał więc uprzednio jednoznacznie, że podziela prezentowaną w judykaturze koncepcję, wedle której art. 8a ustawy zaopatrzeniowej zakreśla wyłącznie dwie przesłanki zastosowanie wyjątku, których wystąpienie stanowi warunek zastosowania przewidzianego tym przepisem wyłączenia reguł, wynikających z art. 15c, 22a i 24a danego aktu. Stwierdził jednoznacznie, że - wedle jego oceny, w ustalonym stanie faktycznym - oba warunki, gdy możliwe jest zastosowanie wyłączenia, są w przypadku Wnioskodawcy spełnione - wystąpił więc szczególnie uzasadniony przypadek. Sąd - uchylając przednią decyzję w przedmiocie zastosowania wyjątku - zarzucił też organowi wyłącznie naruszenie przepisów prawa materialnego. Nie uznano więc, aby doszło do naruszenie reguł postępowania w zakresie obowiązku właściwego wyjaśnienia sprawy, w kontekście jej okoliczności faktycznych. Wobec wskazanych uwarunkowań formalnych sprawy, bezzasadne były rozważania organu w kontekście ustalenia, czy w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, w rozumieniu art. 8a ust. 1 zdanie wstępne ustawy zaopatrzeniowej. W kwestii tej wypowiedział się bowiem wcześniej Sąd. Wbrew wywodom organu, przedmiotem rozważań Sądu nie było wyłącznie wystąpienie przesłanek wskazanych w pkt 1 i 2 w art. 8a ust. 1 lecz także wymienionej w zdaniu wstępnym. Wyrażona w stanie faktycznym ustalonym przez organ ocena prawna Sądu nie zamykała wprawdzie możliwości uzupełnienia w ponownym postępowaniu materiału dowodowego - np. o pełne, zgromadzone w IPN akta Wnioskodawcy, co zresztą czyniono. Jak wskazano w uzasadnieniu wyroku o sygn. akt II SA/Wa 2474/19 spełnienie przez określonego funkcjonariusza stosownych warunków, umożliwia zastosowanie wyjątku przewidzianego daną regulacją (Sąd użył zwrotu "Minister może"), choć rozstrzygnięcie w danym przedmiocie ma charakter uznaniowy. Nie wykluczono więc sytuacji, gdy - wobec ujawnienia określonych okoliczności faktycznych, istotnych w sprawie lecz nieznanych uprzednio Sądowi - organ uznałby w danym przypadku zastosowanie wyjątku za niezasadne. W rozpoznawanej sprawie, przewołaną przez organ przesłanką negatywną była treść dokumentów, sporządzanych na etapie pełnienia przez Wnioskodawcę służby na rzecz państwa totalitarnego. Wynika z nich, że pełnił służbę dobrowolnie, dobrze wykonywał powierzone zadania, a - co do jego postawy ideowej - ówcześni przełożeni nie mieli zastrzeżeń. Przynależał też do organizacji młodzieżowej (ZSMP), której zadaniem była indoktrynacja w duchu marksizmu-leninizmu a następnie do PZPR. Przywołane przez organ okoliczności nie mogą jednak stanowić przesłanki negatywnej dla zastosowania wyjątku. Takie rozumienie danej regulacji prowadziłoby bowiem wprost do wniosku, że z przewidzianego ustawowo przywileju (wyłączenie reguł ogólnych) mogłyby skorzystać tylko osoby, które służyły państwu totalitarnemu z przyczyn innych niż ideowe – kunktatorskich, materialistycznych, z wyrachowania itp. - bądź niedbale wykonywały swoje obowiązki, pobierając z tego tytułu uposażenie. Intencji, aby tak zakreślić granicę wyjątku, nie sposób przypisać racjonalnemu prawodawcy uwzględniając także cele regulacji, wprowadzonych ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2016 r., poz. 2270). Trzeba mieć bowiem na uwadze, że - gdy chodzi o osoby, które pełniąc służbę w formacjach określonych art. 13b ustawy zaopatrzeniowej nie czyniły tego dobrowolnie bądź podjęły (bez zgody przełożonych) współpracę z opozycją demokratyczną - reguły dotyczące obniżenie uposażenia generalnie nie znajdują zastosowania (tak art. 15c ust. 5, art. 22a ust. 5, art. 24a ust. 5 i art. 13c pkt 2 danej ustawy). Przyznane organowi administracji uprawnienie do wyłączania reguł ogólnych dotyczy więc wyłącznie pozostałych osób. Nie sposób zaś zakładać, aby - z woli prawodawcy – wyjątek mógł dotyczyć tylko tych, którzy pełnili obowiązki na rzecz państwa totalitarnego nierzetelnie bądź z przyczyn merkantylnych. Nie zasługuje wprawdzie na akceptację czy wręcz aprobatę zaangażowanie – nawet z przyczyn ideowych – w realizacje zadań służb mundurowych na rzecz państwa totalitarnego, niezależnie czy wykonywane zadania dotyczyły np. tzw. pracy operacyjnej, czy stanowiły jedynie jej wsparcie techniczne (tu praca [...]). Dał temu wprost wyraz prawodawca, ograniczając przywileje emerytalne i rentowe osób, które to czyniły. Z jego woli reguły te nie mają jednak znaleźć zastosowania do osób, które - w zmienionej rzeczywistości politycznej - dopuszczono do dalszej służby, podjęły ją i pełniły z pełnym zaangażowaniem, przyczyniając się do ochrony bezpieczeństwa publicznego. W przypadku Wnioskodawcy wystąpienie takich okoliczności nie jest sporne (tak: wiążąca ocena w wyroku o sygn. akt II SA/Wa 2474/19). Wobec powyższych uwarunkowań – pomimo, że decyzja o włączeniu reguł ogólnych ma charakter uznaniowy - obowiązkiem organu było wydanie orzeczenia pozytywnego dla Wnioskodawcy, w związku z treścią art. 7 K.p.a. in fine. Orzeczenie w danym przedmiocie nie może być rozumiane jako dowolne. W sprawie wystąpiły zaś opisane przepisem przesłanki zastosowania wyjątku, a nie ujawniono okoliczności, które by mogły przeciw temu przemawiać. W szczególności nie mogą być nimi postawa ideologiczna czy zaangażowana służba Wnioskodawcy w okresie przed 31 lipca 1990 r. Mogłoby być natomiast taką przesłanką wykazanie jego zaangażowania w konkretne działania, które - z perspektywy powszechnie akceptowanego systemu norm etycznych - było rażąco naganne, a równocześnie wykraczało poza pełnienie wyłącznie służby na rzecz państwa totalitarnego. Tylko do osób pełniących daną służbę skierowany jest bowiem wyjątek, przewidziany art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Chybione są natomiast zarzuty skargi, jakoby orzekając w sprawie naruszono przepisy postępowania, co do obowiązku właściwego jej wyjaśnienia. Żadne bowiem istotne warunkowania faktyczne nie budziły wątpliwości. Organ błędnie natomiast uznał, jakoby ustalone przezeń fakty, nie stanowiły przesłanki zastosowania wyjątku, przewidzianego art, 8a ust, 1 ustawy zaopatrzeniowej. Nie uchybiono też obowiązkowi właściwego uzasadnienia decyzji - w kontekście wskazania uwarunkowań prawnych i faktycznych, stanowiących przesłankę podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Wadliwie natomiast skonstatowano brak przesłanek dla zastosowania wobec Wnioskodawcy wyłączenia reguł ogólnych. Bezzasadność zarzutów skargi w powyższym zakresie nie ma jednak znaczenia dla wyniku sprawy. Z przytoczonych wyżej przyczyn - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji. W myśl art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powyższej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.) do kosztów na rzecz Strony zaliczono wynagrodzenie jej pełnomocnika w kwocie 480 zł.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI