II SA/Wa 1898/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje Ministra Obrony Narodowej oraz Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego dotyczące ustalenia prawa do świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. Spór dotyczył sposobu obliczenia tego świadczenia, a konkretnie podstawy wymiaru, gdy żołnierz wypowiada stosunek służbowy w ciągu 12 miesięcy od objęcia wyższego stanowiska służbowego. Organy administracji przyjęły, że podstawę wymiaru stanowi uposażenie należne na poprzednio zajmowanym stanowisku, stosując stawki obowiązujące w dacie zajmowania tego poprzedniego stanowiska. Skarżący argumentował, że świadczenie powinno być obliczone według stawek obowiązujących w dniu zwolnienia ze służby, uwzględniając nowsze rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej oraz nabyte prawo do dodatku za długoletnią służbę. Sąd przychylił się do stanowiska skarżącego, uznając, że organy błędnie zinterpretowały przepis art. 461 ustawy o obronie Ojczyzny. Sąd podkreślił, że przepis ten, podobnie jak jego poprzednik, ma na celu zapobieganie odchodzeniu ze służby nowo awansowanej kadry, ale sankcja polega na przyjęciu fikcji prawnej braku awansu, a nie na stosowaniu nieaktualnych stawek uposażenia. Sąd wskazał, że stosowanie stawek obowiązujących uprzednio jest sprzeczne z zasadą ochrony praw nabytych (art. 2 Konstytucji RP) oraz z ratio legis przepisu. Sąd uznał, że świadczenie powinno być ustalone według stawek obowiązujących w dniu zwolnienia ze służby, uwzględniając nowsze rozporządzenia i nabyte prawa, co potwierdził również inny wyrok NSA (III OSK 3986/21). W konsekwencji Sąd uchylił zaskarżone decyzje i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 461 ustawy o obronie Ojczyzny w zakresie obliczania świadczeń pieniężnych po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, zwłaszcza w kontekście zmiany stawek uposażenia i ochrony praw nabytych.
Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych wypowiadających stosunek służbowy w krótkim czasie po awansie na wyższe stanowisko.
Zagadnienia prawne (2)
Jak należy interpretować przepis art. 461 ustawy o obronie Ojczyzny w zakresie podstawy wymiaru świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, gdy żołnierz wypowiedział stosunek służbowy w ciągu 12 miesięcy od objęcia wyższego stanowiska służbowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Podstawę wymiaru świadczenia pieniężnego należy ustalać, przyjmując uposażenie należne żołnierzowi na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym, według stawek obowiązujących w dniu zwolnienia ze służby, a nie według stawek historycznych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały art. 461 ustawy o obronie Ojczyzny, stosując stawki uposażenia obowiązujące w przeszłości. Przepis ten ma na celu zapobieganie odchodzeniu ze służby nowo awansowanej kadry, ale sankcja polega na fikcji prawnej braku awansu, a nie na stosowaniu nieaktualnych stawek. Stosowanie historycznych stawek jest sprzeczne z zasadą ochrony praw nabytych i ratio legis przepisu. Świadczenie powinno być obliczone według stawek obowiązujących w dniu zwolnienia, uwzględniając nowsze rozporządzenia i nabyte prawa.
Czy stosowanie stawek uposażenia zasadniczego obowiązujących przed nowelizacją rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 lutego 2024 r. do obliczenia świadczenia pieniężnego po zwolnieniu ze służby wojskowej, w sytuacji gdy żołnierz nabył prawo do stosowania nowych stawek, narusza konstytucyjną zasadę ochrony praw słusznie nabytych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, stosowanie stawek uposażenia obowiązujących uprzednio, gdy żołnierz nabył prawo do stosowania znowelizowanych stawek, jest sprzeczne z zasadą ochrony praw słusznie nabytych (art. 2 Konstytucji RP).
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zasada ochrony praw słusznie nabytych, wywodzona z art. 2 Konstytucji RP, obejmuje wszelkie prawa nabyte niezależnie od podstawy ich nabycia. Przyjęcie stawek obowiązujących uprzednio, zamiast nowszych, do których żołnierz nabył prawo, narusza tę zasadę, podobnie jak nieuwzględnienie nabytego dodatku za długoletnią służbę w pełnej wysokości.
Przepisy (17)
Główne
u.o.O. art. 461
Ustawa o obronie Ojczyzny
Podstawa wymiaru należności (odprawa, świadczenie pieniężne przez rok, ekwiwalent za urlop) w przypadku wypowiedzenia stosunku służbowego w ciągu 12 miesięcy od objęcia wyższego stanowiska służbowego lub stanowiska o tym samym stopniu etatowym, lecz z wyższą grupą uposażenia, ustala się, przyjmując uposażenie należne żołnierzowi na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym. Sąd interpretuje 'uposażenie należne' jako uposażenie według stawek obowiązujących w dacie zwolnienia ze służby, a nie historycznych.
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 lutego 2024 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych
Określa stawki uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych obowiązujące od 1 stycznia 2024 r. (stosowane od 21 lutego 2024 r. w przypadku skarżącego).
Pomocnicze
u.o.O. art. 459 § pkt 1
Ustawa o obronie Ojczyzny
Określa prawo do świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres 1 roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej.
u.o.O. art. 458
Ustawa o obronie Ojczyzny
Dotyczy odprawy przysługującej żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej.
u.o.O. art. 437 § ust. 1
Ustawa o obronie Ojczyzny
Wysokość uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego jest uzależniona od grupy uposażenia, do której zostało zaszeregowane zajmowane przez niego stanowisko służbowe.
u.o.O. art. 437 § ust. 4
Ustawa o obronie Ojczyzny
Delegacja ustawowa dla Ministra Obrony Narodowej do określania stawek uposażenia zasadniczego w rozporządzeniach.
u.s.w.ż.z. art. 97a
Ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
Poprzednik prawny art. 461 ustawy o obronie Ojczyzny, o tożsamym brzmieniu.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 127 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozpoznanie odwołania.
P.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
P.p.s.a. art. 134
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego.
P.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, z której wywodzona jest zasada ochrony praw słusznie nabytych.
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 27 marca 2023 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych
Określało stawki uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych obowiązujące przed 16 lutego 2024 r.
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 maja 2022 r. w sprawie określenia grup uposażenia
Określa grupy uposażenia, do których przypisane są stawki uposażenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Świadczenie pieniężne po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej powinno być obliczone według stawek uposażenia obowiązujących w dniu zwolnienia ze służby, a nie według stawek historycznych z poprzedniego stanowiska. • Stosowanie historycznych stawek uposażenia narusza zasadę ochrony praw słusznie nabytych (art. 2 Konstytucji RP). • Należy uwzględnić nowsze rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie stawek uposażenia oraz nabyte prawo do dodatku za długoletnią służbę w pełnej wysokości.
Godne uwagi sformułowania
organy obu instancji błędnie zinterpretowały zawarte w tym przepisie sformułowanie 'uposażenie należne żołnierzowi na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym' • przyjęcie fikcji prawnej, że stawki nie zmieniły się, a skarżący w ogóle nie służył dalej w Wojsku Polskim • naruszeniem konstytucyjnej zasady ochrony praw słusznie nabytych
Skład orzekający
Ewa Marcinkowska
przewodniczący sprawozdawca
Łukasz Krzycki
członek
Mateusz Rogala
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 461 ustawy o obronie Ojczyzny w zakresie obliczania świadczeń pieniężnych po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, zwłaszcza w kontekście zmiany stawek uposażenia i ochrony praw nabytych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żołnierzy zawodowych wypowiadających stosunek służbowy w krótkim czasie po awansie na wyższe stanowisko.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu praw żołnierzy zawodowych po zwolnieniu ze służby, a jej rozstrzygnięcie opiera się na interpretacji przepisów prawa i zasad konstytucyjnych, co jest interesujące dla prawników i osób związanych z wojskiem.
“Czy żołnierz po awansie dostanie niższe świadczenie po odejściu z wojska? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.