II SA/Wa 1894/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2025-03-05
NSAAdministracyjneWysokawsa
funkcjonariusz CBAuposażeniestawka zasadniczaustawa budżetowaprawo pracystosunek służbowypostępowanie administracyjneodmowa wszczęcia postępowaniasąd administracyjny

WSA w Warszawie oddalił skargę byłego funkcjonariusza CBA na odmowę wszczęcia postępowania w sprawie podwyższenia stawki uposażenia zasadniczego, uznając, że kwestie te należą do wewnętrznej sfery działania służby i nie rodzą roszczenia.

Były funkcjonariusz CBA zaskarżył postanowienie Szefa CBA o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia mu podwyższonej stawki uposażenia zasadniczego, powołując się na przepisy ustawy budżetowej. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że ustalanie stawek uposażenia funkcjonariuszy CBA, w tym byłych, należy do uznania przełożonego i stanowi element stosunku służbowego, a nie rodzi po stronie funkcjonariusza roszczenia o podwyżkę.

Skarżący, były funkcjonariusz Centralnego Biura Antykorupcyjnego, złożył skargę na postanowienie Szefa CBA odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia mu podwyższonej stawki uposażenia zasadniczego. Funkcjonariusz argumentował, że ustawa budżetowa na rok 2024 nakłada obowiązek podwyższenia uposażeń o wskaźnik 120%, co powinno być zastosowane również wobec niego, mimo zwolnienia ze służby. Szef CBA odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na utrwalone orzecznictwo, zgodnie z którym ustalanie stawek uposażenia funkcjonariuszy CBA jest aktem z zakresu podległości służbowej i należy do uznania przełożonego, nie rodząc po stronie funkcjonariusza roszczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że odmowa wszczęcia postępowania była zasadna, ponieważ sprawy dotyczące ustalenia wysokości uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy CBA należą do wewnętrznej sfery działania służby i nie rodzą po stronie funkcjonariusza (nawet byłego) roszczenia o podwyżkę. Sąd podkreślił, że nowelizacja rozporządzenia zwiększyła jedynie górną granicę stawek uposażenia, a ustalenie konkretnej kwoty nadal pozostaje w gestii organu. Sąd nie podzielił argumentacji skarżącego ani stanowiska Rzecznika Praw Obywatelskich, wskazując, że przepisy dotyczące waloryzacji wynagrodzeń w sferze budżetowej nie tworzą bezpośrednich praw podmiotowych do automatycznej podwyżki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Funkcjonariuszowi CBA (również byłemu) nie przysługuje roszczenie o podwyższenie stawki uposażenia zasadniczego. Kwestia ta należy do wewnętrznej sfery działania służby i jest pozostawiona uznaniu przełożonego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że stosunek służbowy funkcjonariuszy CBA charakteryzuje się podległością służbową i dyspozycyjnością, a ustalanie stawek uposażenia jest przejawem władzy przełożonego, nie rodzącym po stronie funkcjonariusza prawa podmiotowego do żądania konkretnej kwoty. Nowelizacja rozporządzenia jedynie podwyższyła górne granice stawek, nie obligując do podwyżki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 61a § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa budżetowa na rok 2024 art. 9 § ust. 1 pkt 3 lit a

Pomocnicze

ustawa o CBA art. 54 § ust. 1 i 3

Ustawa z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym

rozporządzenie w sprawie przebiegu służby art. 4 § ust. 1 pkt 10

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 września 2006 r. w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 października 2010 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego na poszczególnych stanowiskach służbowych funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego oraz wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat art. 1 § ust. 1

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 maja 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie stawek uposażenia zasadniczego na poszczególnych stanowiskach służbowych funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego oraz wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw art. 8 § ust. 1

Ustawa z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw art. 2 § pkt 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego, że ustawa budżetowa nakłada obowiązek podwyższenia uposażenia funkcjonariusza CBA (również byłego) o określony wskaźnik, co powinno być rozpatrzone merytorycznie. Argumentacja skarżącego, że odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. była niezasadna, gdyż sprawa nie miała charakteru oczywistego i wymagała merytorycznej analizy.

Godne uwagi sformułowania

kwestie dotyczące uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy CBA, w tym stawek tego uposażenia, nie stanowią odrębnej sprawy administracyjnej w znaczeniu materialnym, lecz są ściśle związane z mianowaniem funkcjonariusza na stanowisko służbowe. Takie sprawy należą do spraw z zakresu wewnętrznej sfery działania tego rodzaju jednostek i służb. stosunek służbowy funkcjonariuszy jest takim stosunkiem administracyjnoprawnym, którego szczególną cechą jest podległość służbowa, a także nadrzędność i podrzędność w stosunkach służbowych. przełożony zyskuje znaczną władzę kształtowania sytuacji prawnej podwładnego. Funkcjonariuszowi CBA nie przysługuje roszczenie o podwyższenie wysokości uposażenia zasadniczego.

Skład orzekający

Arkadiusz Koziarski

sprawozdawca

Danuta Kania

przewodniczący

Joanna Kruszewska-Grońska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie, że kwestie uposażenia funkcjonariuszy służb specjalnych należą do wewnętrznej sfery działania służby i nie rodzą roszczeń administracyjnoprawnych, a odmowa wszczęcia postępowania w takich sprawach jest uzasadniona."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki stosunku służbowego funkcjonariuszy CBA i podobnych formacji, a nie ogólnych zasad prawa pracy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praw byłych funkcjonariuszy służb specjalnych i ich roszczeń finansowych, co może być interesujące dla osób związanych z tym sektorem oraz dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i pracy.

Czy były funkcjonariusz CBA może domagać się podwyżki uposażenia po zwolnieniu ze służby? Sąd administracyjny odpowiada.

Sektor

służby mundurowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1894/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-03-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-11-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Arkadiusz Koziarski /sprawozdawca/
Danuta Kania /przewodniczący/
Joanna Kruszewska-Grońska
Symbol z opisem
6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 marca 2025 r. sprawy ze skargi P. S. na postanowienie Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia [...] września 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę
Uzasadnienie
Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego (dalej "Szef CBA" lub "organ"), postanowieniem z dnia [...] września 2024 r. nr [...], utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia P. S. (dalej "skarżący") stawki uposażenia zasadniczego.
Postanowienie to zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych:
Szef CBA decyzją personalną z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] zwolnił skarżącego z dniem [...] lutego 2024 r. ze służby w CBA.
Wnioskiem z dnia [...] lipca 2024 r. skarżący zwrócił się do Szefa CBA o wydanie decyzji administracyjnej stwierdzającej (przyznającej) podwyższenie mu stawki uposażenia zasadniczego do wysokości uwzględniającej średnioroczny wskaźnik wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej w wysokości 120,0%, wynikający z art. 9 ust. 1 pkt 3 lit a ustawy budżetowej na rok 2024 (Dz.U. 2024 r. poz. 122), ze skutkiem od 1 stycznia 2024 r.
W podstawie prawnej żądania skarżący podał art. 54 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 184), dalej "ustawa o CBA" w zw. z § 4 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 września 2006 r. w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego (Dz.U. z 2015 r. poz. 503), dalej "rozporządzenie w sprawie przebiegu służby" i § 1 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 października
2010 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego na poszczególnych stanowiskach służbowych funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego oraz wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat (w brzmieniu znowelizowanym na mocy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 maja 2024 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie stawek uposażenia zasadniczego na poszczególnych stanowiskach służbowych funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego oraz wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, Dz.U. z 2024 r. poz. 745) oraz w zw. z art. 104 § 1 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), dalej "k.p.a."
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2024 r. nr [...] Szef CBA, powołując się na art. 61a § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia skarżącemu stawki uposażenia zasadniczego.
W uzasadnieniu organ podniósł, że postępowanie w sprawie nie może być wszczęte albowiem decyzja organu, której wydania domaga się skarżący w przedmiocie ustalenia wysokości stawki uposażenia zasadniczego jest aktem z zakresu podległości służbowej. Zdaniem Szefa CBA funkcjonariuszowi CBA (również byłemu funkcjonariuszowi CBA) nie przysługuje roszczenie o awans na wyższy stopień służbowy lub o podwyższenie wysokości stawki uposażenia zasadniczego, a tym samym możliwość żądania wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawach wynikających z relacji między przełożonym i podwładnym.
Organ podał, że wynika to z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych. Szef CBA wskazał na prawomocne postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 689/23,
w którym Sąd wskazał, że "(...) kwestie dotyczące uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy CBA, w tym stawek tego uposażenia, nie stanowią odrębnej sprawy administracyjnej w znaczeniu materialnym, lecz są ściśle związane z mianowaniem funkcjonariusza na stanowisko służbowe. Stosownie bowiem do treści przepisów § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 października 2010 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego na poszczególnych stanowiskach służbowych funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego oraz wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat (...) ustala się stawki uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego na poszczególnych stanowiskach służbowych (ust. 1); stawki uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego określa tabela, stanowiąca załącznik do rozporządzenia (ust. 2). (...)". Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie "Takie sprawy należą do spraw z zakresu wewnętrznej sfery działania tego rodzaju jednostek i służb (...) (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego; (...) z 7 września 2011 r. sygn. akt I OSK 382/11-...)".
Dalej organ zauważył, że argumentując powyższe Sąd zważył, iż "(...) Również
w postanowieniu z 5 października 2022 r., sygn. akt III OSK 1672/21, NSA zaznaczył, że stosunek służbowy funkcjonariuszy jest takim stosunkiem administracyjnoprawnym, którego szczególną cechą jest podległość służbowa, a także nadrzędność i podrzędność w stosunkach służbowych. Zakres takiej podległości sprawia, iż w tych stosunkach zatrudnienia nie ma równorzędności podmiotów, inaczej niż jest przy stosunku pracy. Tym samym, przełożony zyskuje znaczną władzę kształtowania sytuacji prawnej podwładnego. Niewątpliwie przejawem podległości służbowej funkcjonariusza jest pozostawienie jego przełożonym prawa do decydowania w przedmiocie awansu na wyższy stopień służbowy czy (...) ustalenie wysokości stawki uposażenia zasadniczego w ramach przedziału kwotowego określonego w (...) tabeli stanowiącej załącznik do ww. rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 października 2010 r. Takie sprawy należą do spraw z zakresu wewnętrznej sfery działania tego rodzaju jednostek i służb.".
Od powyższego postanowienia skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:
I. przepisów postępowania, tj.:
1) art. 61a § 1 k.p.a. poprzez odmowę wszczęcia postępowania, w sytuacji, gdy organ winien rozpoznać sprawę merytorycznie i wydać w tej sprawie decyzję;
2) art. 7, art. 8 i art. 11 k.p.a. poprzez nieodniesienie się do wypowiedzi
i twierdzeń skarżącego zawartych we wniosku z dnia 10 lipca 2024 r.;
3) art. 107 § 3 w zw. z art. 11, art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia, które nie zawiera pełnej oceny zebranego materiału dowodowego, wyczerpującej wykładni zastosowanych przepisów, oraz które nie zmierza do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy - w szczególności w zakresie uznania przez organ, że funkcjonariuszowi nie przysługuje roszczenie o podwyższenie wysokości uposażenia zasadniczego, bez wyjaśnienia stronie przyczyn zajęcia tego stanowiska;
4) art. 54 ust. 1 i 3 ustawy o CBA w zw. z § 4 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia w sprawie przebiegu służby i § 1 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 października 2010 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego na poszczególnych stanowiskach służbowych funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego oraz wzrostu | uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat (w brzmieniu znowelizowanym na mocy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 maja 2024 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie stawek uposażenia zasadniczego na poszczególnych stanowiskach służbowych funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego oraz wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, Dz.U. z 2024 r. poz. 745) - poprzez niewydanie decyzji personalnej w przedmiocie wysokości uposażenia zasadniczego, pomimo że w okolicznościach niniejszej sprawy Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego jest właściwy i zobowiązany do wydania takiej decyzji z uwagi na przepisy prawa materialnego;
II. prawa materialnego, tj. art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy budżetowej na rok 2024 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 2692, ze zm.) poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji niepodwyższenie uposażenia w ciągu 3 miesięcy po ogłoszeniu ustawy budżetowej, z wyrównaniem od dnia 1 stycznia 2024 r., w oparciu o średnioroczny wskaźnik wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej ustalony w wysokości 120,0%.
W uzasadnieniu skarżący zwrócił uwagę, że w sprawie, w której wydane zostało przywołane przez organ postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie z dnia 31 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 689/23, kwestia ustalenia stawki uposażenia zasadniczego mieściła się w tzw. luzie decyzyjnym organu, tj. była zależna od posiadanej przez przełożonego władzy kształtowania sytuacji prawnej podwładnego, był to przejaw podległości służbowej funkcjonariusza. W takich okolicznościach Sąd uznał, że funkcjonariuszowi nie przysługuje roszczenie o awans na wyższy stopień służbowy ani o podwyższenie wysokości stawki uposażenia zasadniczego. W ocenie skarżącego okoliczności niniejszej sprawy są jednak zupełnie inne.
Skarżący stwierdził, że należy rozróżnić sytuację, gdy funkcjonariusz żąda podwyższenia uposażenia w sytuacji, gdy nie zgadza się z jego wysokością ustaloną przez przełożonego w ramach jego dyskrecjonalnej władzy, oraz sytuację, gdy funkcjonariuszowi obligatoryjnie należy podwyższyć uposażenie z uwagi na treść przepisów ustawy budżetowej. O ile w pierwszej sytuacji brak jest po stronie funkcjonariusza roszczenia o podwyższenie wysokości stawki uposażenia zasadniczego, tak w drugiej sytuacji takie roszczenie niewątpliwie istnieje, bowiem wynika z przepisu ustawy budżetowej, a kwestia ta nie została pozostawiona do swobodnego uznania Szefa CBA. W ocenie skarżącego, sytuacja rozstrzygana w niniejszej sprawie wykracza poza sferę zależności zachodzącej pomiędzy przełożonymi a podwładnymi w ramach wykonywania obowiązków służbowych. W przypadku bowiem istnienia przepisu prawa materialnego nakazującego Szefowi CBA podwyższenie uposażeń podległym mu funkcjonariuszom o wskaźnik w wysokości 120%, sprawa ustalenia stawki uposażenia wykracza poza sferę realizację polityki kadrowej i tym samym traci walor sprawy wynikającej z podległości służbowej (nadrzędności i podległości organizacyjnej),
a zyskuje walor sprawy wykonania obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Dalej skarżący podniósł, że w przedmiotowej sprawie prymat nad zasadą podległości służbowej (którego przejawem jest pozostawienie przełożonym prawa decydowania o ustaleniu stawki uposażenia podległych im funkcjonariuszy) zyskuje obowiązek Szefa CBA takiego wykonania przepisów ustawy budżetowej, aby zapewnić każdemu funkcjonariuszowi wzrost jego uposażenia o wskaźnik w wysokości 120,0%. Skarżący podkreślił, że wykonanie ww. przepisu ustawy budżetowej nie jest zależne od wykształcenia i kwalifikacji zawodowych funkcjonariusza, stopnia trudności, złożoności
i sposobu realizacji zadań wykonywanych przez funkcjonariusza, efektów jego pracy czy treści opinii służbowych. Ustawodawca nie pozostawił w tym zakresie jakiegokolwiek luzu decyzyjnego organom wykonującym budżet - nie przyjął w tym zakresie jakichkolwiek przesłanek, którymi przełożony może się kierować decydując o wysokości uposażenia. Wprost wskazał, że podwyższenie uposażenia musi nastąpić w ciągu 3 miesięcy po ogłoszeniu ustawy budżetowej, z wyrównaniem od dnia 1 stycznia 2024 r., w oparciu
o średnioroczny wskaźnik wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej ustalony w wysokości 120,0%.
Zdaniem skarżącego umknęło także uwadze organu, że w przywołanym przez niego postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 31 lipca 2023 r., sygn. II SA/Wa 689/23, Szef CBA wydał decyzję personalną o ustaleniu wyższej stawki uposażenia zasadniczego, co istotne, już po zwolnieniu tego funkcjonariusza ze służby. Jak wynika bowiem z opisanego przez Sąd stanu faktycznego, skarżący funkcjonariusz do kwietnia 2022 r. pozostawał w służbie. W związku z wejściem w życie 20 sierpnia 2022 r. rozporządzenia zmieniającego stawki uposażenia, Szef CBA decyzją personalną z sierpnia 2022 r., a więc wydaną ok. 4 miesiące po zwolnieniu ze służby ustalił nową stawkę uposażenia zasadniczego tego funkcjonariusza. Przywołane przez organ orzeczenie świadczy zatem na korzyść skarżącego, a nie organu - wskazuje bowiem możliwość i jednocześnie obowiązek Szefa CBA do wydania decyzji personalnej w przedmiocie stawki uposażenia zasadniczego również po zwolnieniu ze służby.
W ocenie skarżącego w niniejszej sprawie nie znajduje argumentacja wskazana w przywołanym przez organ postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 października 2022 r., sygn. III OSK 1672/21. Rozstrzygana tam sprawa dotyczyła bowiem szczególnej sytuacji funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
z niektórych grup zaszeregowania, w zakresie których brak było przepisu prawa materialnego przewidującego podwyżkę uposażenia zasadniczego z mocy prawa.
W zakresie tych funkcjonariuszy brak było "automatyzmu" czy obligatoryjności ustalenia wyższej stawki uposażenia (a więc zupełnie przeciwnie niż w niniejszej sprawie), bowiem awans na wyższe stanowisko służbowe następował na podstawie rozkazu personalnego Szefa ABW, co pozostawione zostało do uznania przełożonych oraz oceny dotychczasowego przebiegu służby danego funkcjonariusza
Szef CBA, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., postanowieniem z dnia [...] września 2024 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 54 ust. 1 ustawy o CBA Szef CBA jest właściwy do przyjmowania do służby w CBA, mianowania funkcjonariuszy na stanowiska służbowe oraz ich przenoszenia, delegowania, oddelegowania, zwalniania i odwoływania ze stanowisk służbowych, zawieszania i uchylania zawieszenia w czynnościach służbowych, zwalniania ze służby oraz stwierdzania wygaśnięcia stosunku służbowego. Stosunek służbowy funkcjonariusza CBA, mimo nawiązania go wskutek dobrowolnego zgłoszenia się do służby, charakteryzuje się przede wszystkim silnym podporządkowaniem i dyspozycyjnością funkcjonariuszy. Stosunek służbowy funkcjonariusza CBA opiera się na administracyjnoprawnym stosunku zatrudnienia, którego cechami wyróżniającymi są między innymi: hierarchiczne podporządkowanie, ścisła podległość służbowa, dyspozycyjność i poddanie poleceniom służbowym. Podległość służbowa jest cechą szczególną i charakterystyczną dla stosunków służbowych, której zakres i charakter sprawia, że nie występuje w nich równorzędność podmiotów je tworzących. Przełożony funkcjonariusza zyskuje bowiem znaczną dyskrecjonalną władzę kształtowania sytuacji prawnej podwładnego. Przejawem podległości służbowej funkcjonariusza jest m. in. pozostawienie Szefowi CBA decyzji
o ustaleniu wysokości stawki uposażenia zasadniczego. Zakres takiej podległości sprawia, że w tych stosunkach zatrudnienia nie ma równorzędności podmiotów, inaczej, niż jest przy stosunku pracy. Zatem decyzje w sprawach dotyczących awansu, podwyższenia wysokości stawki uposażenia zasadniczego, czy też ustalenia premii
w służbie, jaką jest służba w CBA, są decyzjami uznaniowymi (postanowienie NSA z dnia 5 października 2022 r., sygn. akt III OSK 1672/21 oraz postanowieniu z dnia 16 stycznia 2024 r. sygn. akt III OSK 3256/23).
Zdaniem organu, mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że funkcjonariuszowi CBA (również byłemu funkcjonariuszowi CBA) nie przysługuje roszczenie o awans na wyższe stanowisko służbowe lub o podwyższenie wysokości stawki uposażenia zasadniczego, a tym samym nie przysługuje możliwość żądania wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawach wynikających z relacji między przełożonym i podwładnym. Kwestia ta pozostawiona jest swobodnemu uznaniu Szefa CBA oraz uzależniona od możliwości kadrowych i finansowych Biura. Decyzje
w przedmiocie awansu, czy też ustalenia wysokości stawki uposażenia zasadniczego
w ramach przedziału kwotowego określonego w tabeli stanowiącej załącznik do ww. rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 października 2010 r. należą do spraw z zakresu wewnętrznej sfery działania służby. Funkcjonariusz CBA podejmując decyzję o wstąpieniu do służby godzi się na możliwość władczego działania swojego przełożonego w sprawach wynikających z nawiązanego stosunku służbowego.
Szef CBA podniósł, że znajduje to odzwierciedlenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Wbrew twierdzeniom skarżącego organ słusznie przywołał prawomocne postanowienie w sprawie byłego funkcjonariusza CBA wydane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 31 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 689/23).
Ponadto organ stwierdził, że zaskarżone postanowienie jest aktem formalnym,
a nie merytorycznym, co oznacza, że w postanowieniu wydanym w trybie art. 61 a § 1 k.p.a. organ nie rozpatruje merytorycznie żądania strony, a jedynie ogranicza się do stwierdzenia przesłanek formalnych uniemożliwiających merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy.
Na powyższe postanowienie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:
I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 61a § 1 k.p.a. poprzez odmowę wszczęcia postępowania, w sytuacji, gdy organ winien rozpoznać sprawę merytorycznie i wydać w tej sprawie decyzję;
2) art. 7, art. 8 i art. 11 k.p.a. poprzez nieodniesienie się do zarzutów, wypowiedzi i twierdzeń skarżącego zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] sierpnia 2024 r., a także we wniosku z dnia 10 lipca 2024 r.;
3) art. 107 § 3 w zw. z art. 11, art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia, które nie zawiera pełnej oceny stanu faktycznego i prawnego w sprawie, wyczerpującej wykładni zastosowanych przepisów, oraz które nie zmierza do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy - w szczególności w zakresie uznania przez organ, że funkcjonariuszowi nie przysługuje roszczenie o podwyższenie wysokości uposażenia zasadniczego, bez wyjaśnienia stronie przyczyn zajęcia tego stanowiska;
4) art. 54 ust. 1 i 3 ustawy o CBA w zw. z § 4 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia w sprawie przebiegu służby i § 1 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 października 2010 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego na poszczególnych stanowiskach służbowych funkcjonariuszy Centralnego Biura Anty korupcyjnego oraz wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat (w brzmieniu znowelizowanym na mocy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 maja 2024 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie stawek uposażenia zasadniczego na poszczególnych stanowiskach służbowych funkcjonariuszy Centralnego Biura Anty korupcyjnego oraz wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, Dz.U. z 2024 r. poz. 745), poprzez niewydanie decyzji personalnej w przedmiocie wysokości uposażenia zasadniczego, pomimo że w okolicznościach niniejszej sprawy Szef CBA jest właściwy i zobowiązany do wydania takiej decyzji z uwagi na przepisy prawa materialnego;
II. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy budżetowej na rok 2024 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia
1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 2023 r. poz. 2692, z późn. zm.), poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji niepodwyższenie uposażenia w ciągu 3 miesięcy po ogłoszeniu ustawy budżetowej, z wyrównaniem od dnia 1 stycznia 2024 r., w oparciu o średnioroczny wskaźnik wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej ustalony w wysokości 120,0%.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o:
1. stwierdzenie nieważności skarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego z dnia [...] sierpnia 2024 r., jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa, ewentualnie o uchylenie w całości skarżonego postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego z dnia [...] sierpnia 2024 r.;
2. przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Szefowi CBA;
3. zobowiązanie Szefa CBA do wydania w terminie 14 dni decyzji stwierdzającej (przyznającej) podwyższenie stawki uposażenia zasadniczego skarżącego do wysokości uwzględniającej średnioroczny wskaźnik wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej w wysokości 120,0%, wynikający z art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy budżetowej na rok 2024, ze skutkiem od 1 stycznia 2024 r., ewentualnie wskazanie Szefowi CBA, że rozstrzygając ponownie sprawę winien wykonać wynikający z art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy budżetowej na rok 2024 obowiązek podwyższenia uposażenia skarżącego jako funkcjonariusza CBA do wysokości uwzględniającej średnioroczny wskaźnik wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej w wysokości 120,0%, ze skutkiem od 1 stycznia 2024 roku, do dnia zwolnienia ze służby.
Ponadto skarżący wniósł o:
1) skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym;
2) w przypadku skierowania rozpoznania sprawy na posiedzenie jawne - przeprowadzenie posiedzenia przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających jego przeprowadzenie na odległość (rozprawa zdalna);
3) zasądzenie od Szefa CBA na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył argumentację zawartą we wniosku
o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Ponadto skarżący podniósł, że odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61 § 1 k.p.a. z uwagi na "inne przyczyny" winna mieć miejsc w sytuacjach oczywistych, niewymagających analizy sprawy i przeprowadzania dowodów. Zdaniem skarżącego tak sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie i w związku z ty organ winien wydać decyzję merytoryczną.
Skarżący wskazał również, że przedmiotową sprawą (tj. sprawą skarżącego oraz wielu innych funkcjonariuszy CBA w całej Polsce, pozostających w tożsamej sytuacji faktycznej i prawnej) zainteresował się Rzecznik Praw Obywatelskich, w wyniku czego skierował zapytanie najpierw do CBA, a następnie do Ministra Spraw Wewnętrznych
i Administracji - Koordynatora Służb Specjalnych. O ile drugie zapytanie (z dnia [...] sierpnia 2024 r., sygn. [...], którego wydruk skarżący załączył do skargi) na dzień dzisiejszy pozostaje jeszcze bez odpowiedzi, tak na pierwsze zapytanie odpowiedzi udzielił Dyrektor Biura Kadr i Szkolenia CBA, który pismem z dnia [...] lipca 2024 r. (nr [...]) poinformował, że (cytując za Rzecznikiem Praw Obywatelskich):
"Wskazane przepisy [tj. rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 maja 2024 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie stawek uposażenia zasadniczego na poszczególnych stanowiskach służbowych funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego oraz wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat] weszły w życie w dniu 1 czerwca 2024 roku. Nowe stawki uposażenia zasadniczego objęły tylko funkcjonariuszy będących w służbie na dzień 1 czerwca 2024 r. Dodatkowo należy wskazać, że stawki uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego przypisane do stanowisk służbowych określone są w pewnym przedziale kwotowym (tzw. widełkach). Podkreślić należy, że ww. nowelizacja rozporządzenia nie wprowadziła konieczności zmiany przyznanej funkcjonariuszom stawki uposażenia zasadniczego, o ile przyznana im wysokość stawki uposażenia zasadniczego mieści się w granicach zajmowanego przez nich stanowiska służbowego. Zatem wobec osób zwolnionych w okresie od 1 stycznia 2024 r. do dnia wejścia w życie przepisów, zmiany zostały dokonane wyłącznie w takim zakresie, w jakim nie mieściły się one w nowej siatce płac.
Taki sposób wdrożenia był podyktowany z jednej strony uwarunkowaniami prawnymi, dającymi taką możliwość, z drugiej zaś zasadą swoistej sprawiedliwości wobec funkcjonariuszy. Podwyższenie stawek uposażenia także osobom, które odeszły ze służby doprowadziłoby do zsumowania należnych im korzyści (wyższa stawka oraz wysoka waloryzacja emerytur), co zwiększa ryzyko demotywacji osób pozostających
w służbie. Nadmienić należy, że plany zmiany siatki płac były znane już na początku roku i wielu funkcjonariuszy stanęło przed wyborem: wyższe uposażenie czy waloryzacja. Osoby które zdecydowały się skorzystać z wysokiej waloryzacji stanowiły niemal 90% osób zwolnionych do chwili obecnej."
Zdaniem skarżącego nie sposób podzielić powyższej argumentacji. Stawki uposażenia zasadniczego w brzmieniu nadanym ww. rozporządzeniem stosuje się bowiem przy ustalaniu wysokości uposażeń należnych funkcjonariuszom CBA od dnia 1 stycznia 2024 r., co wynika wprost z treści rozporządzenia. Brak jest jakiejkolwiek podstawy prawnej do przyjęcia, że nowe stawki uposażenia zasadniczego objęły tylko funkcjonariuszy będących w służbie na dzień 1 czerwca 2024 r. Odwoływanie się przy tym do pozaprawnych argumentów jak np. sprawiedliwość wobec funkcjonariuszy czy zwiększenie ryzyka demotywacji osób pozostających w służbie, nie znajdują jakiegokolwiek oparcia w przepisach i z tego względu nie mogą zostać uwzględnione.
Skarżący zauważył również, że według Rzecznika Praw Obywatelskich podobne regulacje zawierają rozporządzenia w sprawie pozostałych służb specjalnych,
a niekorzystna interpretacja dotyczy tylko funkcjonariuszy CBA i Agencji Wywiadu.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.
Ponadto organ wyjaśnił, że skarżący przedstawił analizę, która co do wywodu
w zakresie podstaw prawnych instytucji uposażenia funkcjonariusza CBA jest poprawna i w pełni akceptowana przez organ, jednakże nie dotyczy ona stanu faktycznego
i prawnego niniejszej sprawy i jest obarczona konstrukcją co najmniej paralogizmu, jak nie sofizmatu, w zakresie postulatu obligatoryjnego obowiązku realizacji żądania skarżącego.
Zdaniem organu, przedstawiona analiza stanu prawnego nie wskazuje, gdzie ustawodawca skonstruował obowiązek, na podstawie którego skarżący wywodzi tezę
o obligatoryjnym i ustawowym obowiązku realizacji jego żądania, a w szczególności gdzie zawarto możliwość awansu finansowego dla byłego funkcjonariusza. Gdyby uznać argumenty skarżącego za słuszne, to konsekwencją jest sytuacja, w której Szef CBA wydaje decyzję o podwyższeniu uposażenia zasadniczego (awansie finansowym) byłemu funkcjonariuszowi, podwyższającej de facto wszystkie prawidłowo obliczone wskaźniki uposażenia ustalonego w dniu zwolnienia ze służby oraz emerytury policyjnej - w przypadku gdy jego uposażenie w dniu zwolnienia ze służby nadal jest zgodne
z Tabelą stawek uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy CBA - załącznikiem do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 października 2010 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego na poszczególnych stanowiskach służbowych funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego oraz wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat.
W ocenie organu, Szef CBA nie jest organem uprawnionym do kształtowania wysokości emerytury policyjnej, czy też do ukrytej waloryzacji emerytur policyjnych.
Organ zwrócił również uwagę, że skarżący od początku usiłuje doprowadzić do sytuacji, w której uzyskawszy pełne uposażenie za 23 dni służby w lutym 2024 r., następnie uzyskawszy waloryzację świadczenia emerytalnego o 12,12%, dodatkowo uzyska 20% podwyżki swojej odprawy emerytalnej oraz świadczenia emerytalnego na podstawie ustawy budżetowej, co nie było celem ustawodawcy. Celem przepisu art. 9 ust. pkt lit. c ustawy budżetowej na rok 2024 r. nie była ukryta waloryzacja rent lub emerytur, ale realizacja art. 9 ust. 1 o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw, czyli regulacja odpowiednio wynagrodzeń lub uposażeń osób zatrudnionych lub pełniących służbę, a nie regulacja uposażenia emerytalnego.
Dalej organ wskazał, że stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich nie wskazuje podstawy prawnej i sposobu realizacji żądania zgłoszonego przez byłego funkcjonariusza - ustalenia nowej wysokości uposażenia zasadniczego powiększonego o wartość wynikającą z średniorocznego wskaźnika wynagrodzeń w sferze budżetowej
i w konsekwencji ze zwiększenia stawek maksymalnych w załączniku do nowelizowanego rozporządzenia - Tabeli stawek uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy CBA, przy zachowaniu stawek minimalnych bez zmian. Analiza przedstawiona w stanowisku Rzecznika Praw Obywatelskich nie odpowiada na pytanie, na jakiej podstawie prawnej ustalić funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby nową wysokość uposażenia zasadniczego powiększonego o wartość wynikającą
z średniorocznego wskaźnika wynagrodzeń w sferze budżetowej i w konsekwencji ze zwiększenia stawek maksymalnych w załączniku do nowelizowanego rozporządzenia - Tabeli stawek uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego, gdy uposażenie tego funkcjonariusza w dniu zwolnienia ze służby nadal jest zgodne zobowiązującą Tabelą stawek uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego.
Organ zwrócił również uwagę, że Rzecznik Praw Obywatelskich w swoim wystąpieniu, jak i skarżący, nie odnoszą się również do problemu trybu stosowania przepisów ustawy CBA do byłych funkcjonariuszy, jeżeli nie jest taka sytuacja wskazana w ustawie. Tymczasem każdą zmianę uposażenia funkcjonariusza dokonuje się w drodze indywidualnej decyzji administracyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Warunki rozpoznania sprawy w postępowaniu uproszczonym ustawodawca określił w art. 119 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 1685, z późn. zm.), dalej "p.p.s.a." Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana
w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane
w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Przepis ten ustanawia dwie podstawy do odmowy wszczęcia postępowania: podmiotową – wniesienie podania przez osobę niebędącą stroną i przedmiotową -
z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Obie te przyczyny uniemożliwiają w ogóle procedowanie w sprawie i załatwienie wniosku
w formie decyzji administracyjnej. Przyczyny te muszą być znane organowi w chwili złożenia wniosku i być oczywiste. Na tym etapie postępowania organ bada jedynie kwestie formalne, tj., czy istnieją podstawy do wszczęcia postępowania w przedmiocie wniosku, nie podejmując analizy zasadności wniosku.
Tak w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jak i doktrynie akceptowana jest teza, że inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., to przypadki pierwotnej bezprzedmiotowości postępowania, a więc przypadki, w których, np. sprawa nie ma charakteru administracyjnego albo sprawa administracyjna nie podlega załatwieniu w formie aktu administracyjnego, w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy, gdy w tej sprawie zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (zob. B. Adamiak, Komentarz do art. 61a k.p.a. (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2022, s. 317). Podkreśla się również, że odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. "z innych uzasadnionych przyczyn" może mieć miejsce w sytuacjach oczywistych, niewymagających analizy sprawy, wtedy gdy "na pierwszy rzut oka" można stwierdzić, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania (vide: wyrok NSA z 22 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 2671/13, LEX nr 1982821).
Zaskarżonym postanowieniem organ odmówił skarżącemu wszczęcia postepowania administracyjnego w sprawie ustalenia stawki uposażenia zasadniczego. Rozstrzygnięcie takie organ wydał w związku z wnioskiem skarżącego o podwyższenie stawki uposażenia zasadniczego.
Skarżący upatruje źródła przysługującego mu uprawnienia do podwyższenia uposażenia m.in. w treści art. 9 ust. 1 pkt 3 lit a ustawy budżetowej na 2024 r. Przepis ten stanowi, że zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 23 grudnia 1999 r. o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 2692) ustala się średnioroczny wskaźnik wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej, z wyłączeniem osób zajmujących kierownicze stanowiska państwowe - w wysokości 120,0%. Ponadto skarżący składając wniosek w niniejszej sprawie powołał się również na § 1 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 maja 2024 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie stawek uposażenia zasadniczego na poszczególnych stanowiskach służbowych funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego oraz wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat (Dz. U. z 2024 r. poz. 745), dalej "rozporządzenie z dnia 16 maja 2024 r." Na mocy tego przepisu w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 października 2010 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego na poszczególnych stanowiskach służbowych funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego oraz wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat (Dz. U. z 2022 r. poz. 2396, z późn. zm.), dalej "rozporządzenie z dnia 6 października 2010 r.", zmieniony został załącznik do tego rozporządzenia "Tabela stawek uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy centralnego biura antykorupcyjnego".
Zauważyć przy tym należy, że w załączniku do rozporządzenia z dnia 6 października 2010 r. stawki uposażenia funkcjonariuszy CBA na poszczególnych stanowiskach służbowych określone są "widełkowo", tj. wskazany jest przedział kwot wynagrodzenia przysługującego na danym stanowisku służbowym. Zmiana załącznika do rozporządzenia z dnia 6 października 2010 r., dokonana w oparciu o rozporządzenie z dnia 16 maja 2024 r., polegała na podwyższeniu górnej granicy przysługującego wynagrodzenia na danym stanowisku służbowym o 20%. W § 2 rozporządzenia z dnia 16 maja 2024 r. wskazano ponadto, że stawki uposażenia zasadniczego określone
w załączniku do rozporządzenia zmienianego w § 1, w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem, stosuje się przy ustalaniu wysokości uposażeń należnych funkcjonariuszom Centralnego Biura Antykorupcyjnego od dnia 1 stycznia 2024 r.
Podnieść należy, że znowelizowane przepisy rozporządzenia nie obligują wprost organu do podwyższenia uposażenia funkcjonariuszom CBA (w tym byłym funkcjonariuszom) o 20%, a jedynie stwarzają taką możliwość. Nowelizacja rozporządzenia z dnia 6 października 2010 r. objęła, jak już wskazano wyżej, wyłącznie podwyższenie o 20% górnej granicy stawek uposażenia należnego na poszczególnych stanowiskach służbowych. Ustalenie przez organ stawki uposażenia konkretnemu funkcjonariuszowi w dalszym ciągu pozostawione zostało uznaniu organu. Funkcjonariuszowi CBA nie przysługuje zaś roszczenie o podwyższenie uposażenia. Wynika to bowiem ze specyfiki stosunku służbowego funkcjonariuszy CBA.
W orzecznictwie wskazuje, się że podjęcie służby w formacjach mundurowych jest dobrowolne. Każdy, kto dobrowolnie przystępuje do takiej służby, rezygnuje z pewnej części swobód obywatelskich, w tym decyduje się automatycznie na ograniczenie prawa do sądu. Niewątpliwie przejawem podległości służbowej funkcjonariusza jest pozostawienie jego przełożonym prawa decydowania o powołaniu na określone stanowisko służbowe, czy też awansie na wyższy stopień służbowy. Takie sprawy należą do spraw z zakresu wewnętrznej sfery działania tego rodzaju jednostek i służb (zob. postanowienie NSA z 7 września 2011 r., sygn. akt I OSK 1382/11, orzeczenia.nsa.gov.pl). Również w postanowieniu z 5 października 2022 r., sygn. akt III OSK 1672/21, NSA zaznaczył, że stosunek służbowy funkcjonariuszy jest takim stosunkiem administracyjnoprawnym, którego szczególną cechą jest podległość służbowa, a także nadrzędność i podrzędność w stosunkach służbowych. Zakres takiej podległości sprawia, iż w tych stosunkach zatrudnienia nie ma równorzędności podmiotów, inaczej niż jest przy stosunku pracy. Tym samym, przełożony zyskuje znaczną władzę kształtowania sytuacji prawnej podwładnego.
Sąd w pełni podziela pogląd wyrażony w postanowieniu tutejszego Sądu z dnia 31 lipca 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 689/23 (orzeczenia.nsa.gov.pl), wskazujący, że przejawem podległości służbowej funkcjonariusza jest pozostawienie jego przełożonym prawa do decydowania w przedmiocie awansu na wyższy stopień służbowy czy ustalenie wysokości stawki uposażenia zasadniczego w ramach przedziału kwotowego określonego w tabeli stanowiącej załącznik do ww. rozporządzenia z dnia 6 października 2010 r. Takie sprawy należą do spraw z zakresu wewnętrznej sfery działania tego rodzaju jednostek i służb.
Warto w tym miejscu przywołać fragment stanowiska Rzecznika Praw Obywatelskich na temat uposażenia funkcjonariuszy CBA, zawartego w dołączonym do skargi wystąpieniu z dnia [...] sierpnia 2024 r. (nr [...]), które trafnie oddaje istotę problemu w sprawie. Pogląd, ten został oparty na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2012 r., sygn. akt K 1/12. W wystąpieniu tym Rzecznik Praw Obywatelskich wskazał, że "(...) w przypadku funkcjonariuszy CBA nie istnieje abstrakcyjnie pojmowane prawo podmiotowe do wynagrodzenia w określonej wysokości ani prawo do podwyżki wynagrodzenia. Określenie sposobu obliczania uposażenia jest konstytutywnym elementem stosunku służby funkcjonariusza, nie tworzy jednak prawa majątkowego do uposażenia w określonej wysokości, lecz tylko jego ekspektatywę. Jej wyrazem jest np. roszczenie o uposażenie w wysokości mieszczącej się w ramach dolnej i górnej granicy ustalonej dla zajmowanego stanowiska, podobnie rzecz się ma z dodatkiem za wysługę, a także dodatkiem stołecznym/terenowym, których wysokość powiązana została z kwotą bazową, o której mowa w art. 89 ust. 5 ustawy o CBA. Z tego przepisu nie można z całą pewnością wywieść roszczenia poszczególnej osoby o ukształtowanie uposażenia w określonej wysokości, ponieważ mowa jest w nim o wynagrodzeniu "przeciętnym"."
Sąd nie podziela jednak poglądu Rzecznika Praw Obywatelskich odnośnie konieczności podwyższenia uposażenia wszystkim funkcjonariuszom CBA pozostającym w służbie na dzień 1 stycznia 2024 r. w związku z treścią § 2 rozporządzenia z dnia 16 maja 2024 r. oraz art. 40 ustawy budżetowej na 2024 r. i art. 8 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 2 ustawy o kształtowaniu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej oraz o zmianie niektórych ustaw. Jak już podniesiono wyżej, rozporządzenie to zmieniło wyłącznie górną stawkę uposażenia przysługującego na danym stanowisku służbowym, a podwyższenie uposażenia pozostawione w dalszym ciągu jest uznaniu organu.
Dodatkowo należy zwrócić uwagę na pogląd wyrażony w wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2019 r. sygn. akt XXI P 113/18 (LEX nr 2732483) wskazujący, że "wprawdzie ustawa budżetowa na rok 2010 przewidywała średnioroczny wskaźnik wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej w wysokości 101%, to jednak nie można mówić o pracowniczym prawie podmiotowym do automatycznej waloryzacji wynagrodzenia i nabyciu takiego prawa przez pracowników państwowej sfery budżetowej. Nie istnieje tu nawet prawna ekspektatywa, a tym bardziej - ekspektatywa maksymalnie ukształtowana. Przepisy przewidujące waloryzację wynagrodzeń, aczkolwiek nieobojętne dla sytuacji majątkowej pracowników, nie tworzą bezpośrednio indywidualnych praw podmiotowych i są - przede wszystkim - dyrektywami dla organów państwa, dotyczącymi gospodarowania funduszem płac sfery budżetowej" (wyroki TK: z 17 listopada 2003 R., K 32/02, Legalis oraz 12 grudnia 2012 r., K 1/12, Leagalis). Wobec powyższego sam fakt, iż ustawa budżetowa na rok 2010 przewidywała średnioroczny wskaźnik wzrostu wynagrodzeń w państwowej sferze budżetowej w wysokości 101%, nie prowadzi do wniosku, iż pozwany był zobligowany do podwyższenia uposażenia funkcjonariuszom Straży Granicznej. Jak słusznie podniósł Trybunał Konstytucyjny przepisy przewidujące waloryzację wynagrodzeń nie "tworzą bezpośrednich praw podmiotowych", a jedynie stanowią wytyczne do dalszego działania."
Biorąc zatem pod uwagę, że przełożonym funkcjonariuszy CBA pozostawione jest prawo do decydowania w przedmiocie ustalenia wysokości stawki uposażenia zasadniczego w ramach przedziału kwotowego określonego w tabeli stanowiącej załącznik do rozporządzenia z dnia 6 października 2010 r., należy stwierdzić, iż Szef CBA nie był zobowiązany do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 10 lipca 2024 r. w drodze decyzji. Funkcjonariuszom CBA (także byłym funkcjonariuszom) nie przysługuje roszczenie o podwyższenie wysokości uposażenia zasadniczego. Jak słusznie zatem zauważa organ, skarżący nie mógł się domagać wszczęcia postępowania w tej sprawie, która jest sprawą wynikającą z relacji między przełożonym i podwładnym. Tego rodzaju sprawa należy do spraw z zakresu wewnętrznej sfery działania tego rodzaju jednostek i służb. Wystąpiły zatem "inne uzasadnione przyczyny, z powodu których postępowanie nie mogło być wszczęte w tej sprawie. W sytuacji zaś, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji ustalił wystąpienie przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym, powinien wydać postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (art. 61a k.p.a.), co zasadnie nastąpiło w tej sprawie.
Końcowo wyjaśnić należy, że pismo procesowe skarżącego z dnia 10 marca
2025 r. zostało sporządzone i złożone do akt niniejszej sprawy już po wydaniu wyroku.
W związku z tym stanowisko skarżącego zawarte w tym piśmie nie mogło być uwzględnione.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI