II SA/Wa 1893/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-04-13
NSAAdministracyjneŚredniawsa
policjafunkcjonariuszuposażenierozkaz personalnynieważność decyzjiprawo administracyjnesąd administracyjnyinterpretacja przepisówstanowisko służbowe

Podsumowanie

WSA uchylił decyzję o stwierdzeniu nieważności rozkazu personalnego dotyczącego uposażenia policjanta, uznając brak rażącego naruszenia prawa.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Komendanta Głównego Policji, która utrzymała w mocy decyzję o stwierdzeniu nieważności rozkazu personalnego z 2009 r. dotyczącego uposażenia policjanta. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że rozkaz personalny nie został wydany z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ przepisy nie definiują jednoznacznie stanowiska dyżurnego jako kierowniczego lub samodzielnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę M. L. na decyzję Komendanta Głównego Policji, która utrzymała w mocy decyzję o stwierdzeniu nieważności rozkazu personalnego Komendanta Miejskiego Policji z 2009 r. Rozkaz ten dotyczył przyznania policjantowi wyższego uposażenia zasadniczego. Organy administracji uznały, że rozkaz został wydany z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ stanowisko dyżurnego nie jest stanowiskiem kierowniczym ani samodzielnym w rozumieniu przepisów, co skutkowało zawyżeniem uposażenia. Sąd administracyjny uchylił jednak zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że brak jest podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. Sąd wskazał, że przepisy ustawy o Policji oraz rozporządzeń wykonawczych nie zawierają legalnych definicji pojęć "stanowisko kierownicze" czy "stanowisko samodzielne", a kwalifikacja takiego stanowiska wymaga wykładni. Ponieważ nie istniał konkretny przepis prawa, który jednoznacznie kwalifikowałby lub wykluczał stanowisko dyżurnego z tych grup, nie można było mówić o rażącym naruszeniu prawa. Sąd uznał, że sama okoliczność niepobierania dodatku funkcyjnego nie przesądza o wadliwości rozkazu personalnego. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, umarzając postępowanie administracyjne.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, rozkaz personalny nie został wydany z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ przepisy nie definiują jednoznacznie stanowiska dyżurnego jako kierowniczego lub samodzielnego, a brak jest konkretnego przepisu, który byłby w sposób oczywisty naruszony.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, gdyż przepisy ustawy o Policji i rozporządzeń wykonawczych nie zawierają legalnych definicji pojęć "stanowisko kierownicze" czy "stanowisko samodzielne", a kwalifikacja takiego stanowiska wymaga wykładni. Nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa, gdy nie ma jasnego przepisu, który zostałby w sposób oczywisty naruszony.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

u.o.Policji art. 104 § ust. 2

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

Przepis ten stanowi, że policjantowi pełniącemu służbę lub obowiązki na stanowisku kierowniczym lub samodzielnym przysługuje dodatek funkcyjny. Brak jest jednak legalnej definicji tych stanowisk.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Sąd uznał, że przepis ten został niezasadnie zastosowany.

Pomocnicze

u.o.Policji art. 104 § ust. 3

Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § par. 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej.

p.p.s.a. art. 145 § § 3

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do umorzenia postępowania administracyjnego.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania o kosztach.

rozp. MSWiA z 6.12.2001 § Załącznik nr 4

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego

Wymienia enumeratywnie stanowiska służbowe policjantów uprawniające do dodatku funkcyjnego. Stanowisko dyżurnego nie zostało tam wymienione.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak jest konkretnego przepisu prawa, który jednoznacznie kwalifikowałby lub wykluczał stanowisko dyżurnego do grupy stanowisk kierowniczych lub samodzielnych. Nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa, gdy nie istnieje jasny przepis, który zostałby w sposób oczywisty naruszony. Kwestia pobierania dodatku funkcyjnego jest okolicznością faktyczną, a nie prawną, i nie przesądza o wadliwości rozkazu personalnego.

Odrzucone argumenty

Rozkaz personalny został wydany z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ stanowisko dyżurnego nie jest stanowiskiem kierowniczym ani samodzielnym, co skutkowało zawyżeniem uposażenia. Naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez niezasadne zastosowanie. Naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. w zw. z § 19 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 roku polegające na zaniechaniu zawiadomienia skarżącego o prawie do zapoznania się z aktami.

Godne uwagi sformułowania

Rażące naruszenie prawa będzie wyrażało się w oczywistej sprzeczności pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy, a treścią konkretnego przepisu prawa, czy też w jawnej sprzeczności wynikającej z zestawienia przepisu prawa z treścią decyzji. Nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa, gdy nie istnieje jasny przepis, który zostałby w sposób oczywisty naruszony. Sama okoliczność nie pobierania przez skarżącego dodatku funkcyjnego nie przesądza per se o tym, że stanowisko dyżurnego nie jest stanowiskiem kierowniczym czy samodzielnym.

Skład orzekający

Andrzej Góraj

sprawozdawca

Łukasz Krzycki

przewodniczący

Piotr Borowiecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"rażącego naruszenia prawa\" w kontekście kwalifikacji stanowisk służbowych w Policji oraz znaczenia jednoznaczności przepisów prawa dla stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki przepisów dotyczących Policji i kwalifikacji stanowisk służbowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy interpretacji przepisów dotyczących uposażenia policjantów i pojęcia "rażącego naruszenia prawa", co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i pracy funkcjonariuszy służb mundurowych.

Czy policjant może dostać wyższe uposażenie, jeśli jego stanowisko nie jest jasno zdefiniowane w przepisach?

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Wa 1893/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-04-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-09-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj /sprawozdawca/
Łukasz Krzycki /przewodniczący/
Piotr Borowiecki
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 5742/21 - Wyrok NSA z 2022-11-15
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję i umorzono postępowanie - art. 145 §3 ustawy PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
art. 6 f
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Piotr Borowiecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w L. z dnia [...] maja 2020 r.; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego M. L. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Komendant Miejski Policji w [...] rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r. zwolnił M. L. (dalej jako "skarżący") z dniem [...] lutego 2008 r. z zajmowanego stanowiska służbowego asystenta Referatu [...] Komisariatu Policji [...] w [...] i z dniem [...] lutego 2008 r. mianował wymienionego na stanowisko dyżurnego Zespołu [...] Komisariatu Policji [...] w [...] w 8 grupie uposażenia zasadniczego w kwocie 1930 (jeden tysiąc dziewięćset trzydzieści) złotych wynikającej z mnożnika 1,32 (jeden, trzydzieści dwie setne) kwoty bazowej ustalonej na rok 2007 dla funkcjonariuszy Policji oraz przyznał dodatek służbowy w kwocie 430 (czterysta trzydzieści) złotych miesięcznie.
Następnie rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. Komendant Miejski Policji w [...], powołując się na art. 6f ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277, z późn. zm.) w związku z § 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 lutego 2009 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2009 r. Nr 30, poz. 201) oraz art. 15 ust. 1 pkt 2 lit.d ustawy budżetowej na rok 2009 (Dz. U. z 2009 r. Nr 10, poz. 58) z dniem 1 stycznia 2009 r. przyznał M. L. 8 grupę uposażenia zasadniczego w kwocie 2970 (dwa tysiące dziewięćset siedemdziesiąt) złotych wynikającej z mnożnika 1,95 (jeden, dziewięćdziesiąt pięć setnych) kwoty bazowej, określonej w ustawie budżetowej na rok 2009 dla funkcjonariuszy Policji.
Wnioskiem z dnia 30 marca 2020 r. Komendant Miejski Policji w [...] zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2009 r., jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu wnioskujący stwierdził, iż wydając rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. Komendant Miejski Policji w [...] przyjął przy ustalaniu stawki uposażenia, że stanowiska dyżurnych Zespołu [...] Komisariatu Policji [...] w [...], tak jak w komisariatach i komisariatach specjalistycznych Policji, w których liczba etatów wynosi od 61 do 120 należy zakwalifikować jako stanowiska kierownicze oraz samodzielne i uznał, iż policjantom pełniącym służbę na takich stanowiskach przysługuje stawka mnożnika kwoty bazowej ujęta w kolumnie "B" tj. 1,95, co nie znajduje umocowania w przepisach prawa.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego nr [....] Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2009 r.
Następnie w dniu [...] maja 2020 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] wydał decyzję nr [...], na mocy której stwierdził nieważność rozkazu personalnego nr [....] Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2009 r. uznając, iż powyższa decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Decyzji tej, zgodnie z treścią art. 108 § 1 Kpa, organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
W dniu [...] maja 2020 r. (data stempla pocztowego), pełnomocnik skarżącego złożyła od powyższej decyzji odwołanie, wnosząc o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji oraz jej uchylenie i umorzenie postępowania. W załączeniu natomiast przesłała stosowne pełnomocnictwo, na podstawie którego jest umocowana do działania w imieniu strony w niniejszym postępowaniu.
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania
administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] maja 2020 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia[...] marca 2009 r.
Organ przypomniał, że ostateczne decyzje administracyjne i postanowienia, od których przysługuje zażalenie, nie mogą być zmieniane lub uchylane dowolnie, lecz tylko i wyłącznie w trybach nadzwyczajnych oraz w przypadkach określonych wprost w Kodeksie postępowania administracyjnego lub przepisach szczególnych, do których on odsyła (art. 16 § 1 K.p.a.).
Wskazał, że jednym z trybów wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej jest stwierdzenie jej nieważności. Następuje ono w przypadku, gdy decyzja została dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 K.p.a. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nowym i samodzielnym postępowaniem administracyjnym, a jego celem nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji w zakresie stwierdzenia istnienia lub nie przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 Kpa.
Komendant Główny Policji wskazał, że ustawa o Policji w rozdziale 9 "Uposażenie i inne świadczenia pieniężne policjantów" wyróżnia trzy rodzaje stanowisk policyjnych, tj. stanowiska kierownicze, stanowiska samodzielne (art. 104 ust. 2) oraz inne stanowiska (art. 104 ust. 3), nie zaliczone do dwóch poprzednich grup. Jako kryterium decydujące o tym, czy dane stanowisko jest kierowniczym lub samodzielnym albo nim nie jest ustawodawca przyjął przysługujące na danym stanowisku prawo do dodatku: funkcyjnego albo służbowego.
Zgodnie bowiem z art. 104 ust. 2 ustawy o Policji policjantowi pełniącemu służbę lub obowiązki na stanowisku kierowniczym lub samodzielnym przysługuje dodatek funkcyjny, natomiast na stanowiskach innych niż wymienione w powołanym przepisie, policjantowi może być przyznany dodatek służbowy (art. 104 ust. 3 ). W świetle powyższych regulacji, nie może istnieć stanowisko kierownicze lub samodzielne, z którym nie jest związane prawo do otrzymywania dodatku funkcyjnego. Jednocześnie, zgodnie z delegacją ustawową zawartą w art. 104 ust. 6 ustawy o Policji, minister właściwy do spraw wewnętrznych zobowiązany został do określenia w drodze rozporządzenia, szczegółowych zasad otrzymywania oraz wysokości dodatków do uposażenia, o których mowa w art. 104 ust. 1-4, uwzględniając ich rodzaj i charakter, przesłanki przyznawania lub podwyższania na stałe lub na czas określony, warunki obniżania lub cofania oraz stanowiska uprawniające do dodatku funkcyjnego. Powyższa dyspozycja zrealizowana została w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi łat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego. W załączniku nr 4 do powołanego rozporządzenia prawodawca wprowadził enumeratywne wyliczenie stanowisk służbowych policjantów uprawniających do dodatku funkcyjnego, co jest równoznaczne z zaliczeniem wyłącznie tychże stanowisk do katalogu stanowisk kierowniczych bądź samodzielnych. Kryterium podziału na stanowiska kierownicze i samodzielne stanowi kategoria należnego dodatku funkcyjnego - I i II dla stanowisk kierowniczych oraz III dla stanowisk samodzielnych (§ 8 ust. 2 pkt 3 cytowanego rozporządzenia). Podkreślono, że we wskazanym załączniku nr 4 do rozporządzenia nie wymieniono stanowiska dyżurnego. Jako stanowiska samodzielne, uprawniające do dodatku funkcyjnego III kategorii, wymienione zostały jedynie stanowiska: profesora zwyczajnego, profesora nadzwyczajnego, rzecznika prasowego, radcy oraz radcy prawnego (według stanu prawnego na dzień wydania przez Komendanta Miejskiego Policji w [...] rozkazu personalnego nr [...], tj. na dzień [...] marca 2009 r.). Z powyższej regulacji według organu jednoznacznie wynika, że stanowisko dyżurnego, niezależnie od wielkości jednostki organizacyjnej Policji, w strukturze której jest umiejscowione, nie może zostać uznane za stanowisko samodzielne.
Gdyby bowiem przyjąć, że organ ma dokonywać w każdym indywidualnym przypadku, bez względu na treść art. 104 ust. 2 ustawy o Policji, oceny czy dane stanowisko jest stanowiskiem samodzielnym, należałoby uznać, że mamy tu do czynienia z bardzo szerokim zakresem uznania administracyjnego przy braku jakichkolwiek kryteriów stanowiących granice tego uznania. Różnorodna zatem byłaby sytuacja funkcjonariuszy Policji w zależności od interpretacji pojęcia "stanowisko samodzielne" przez organy Policji. Powyższe oznacza, iż mogłaby istnieć kategoria stanowisk służbowych samodzielnych, na których nie przysługuje dodatek funkcyjny co byłoby sprzeczne z art. 104 ust. 2 ustawy o Policji.
Wobec powyższego organ stwierdził, iż rozkaz personalny nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2009 r. został wydany z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Na skutek powyższego rozstrzygnięcia w sposób oczywisty naruszony został przepis art. 101 ust. 1 ustawy o Policji w związku z § 1 ust. la rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego.
Podstawą stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej w trybie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. jest uznanie, że decyzja zawiera wady o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Rażące naruszenie prawa ma bowiem miejsce, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz wyrażona w niej treść załatwienia sprawy stanowią zaprzeczenie obowiązującego stanu prawnego w całości lub w części. W rozpatrywanym przypadku, w ocenie organu z całą pewnością sytuacja taka ma miejsce, bowiem skarżący nie spełniał zawartej w rozporządzeniu przesłanki uprawniającej go do pobierania uposażenia wynikającego z mnożnika kwoty bazowej przewidzianego dla stanowisk kierowniczych i samodzielnych, gdyż nie pełnił służby na takim stanowisku. Niewątpliwym jest, że w wyniku mającego miejsce w tej sprawie naruszenia prawa powstały skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności wydany z rażącym naruszeniem prawa rozkaz personalny nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2009 r. wywołał niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności skutki społeczno-gospodarcze, polegające na zawyżeniu wysokości uposażenia zasadniczego policjanta i w konsekwencji generowaniu nienależnych wydatków z budżetu państwa w postaci comiesięcznej wypłaty zawyżonego uposażenia, a także nagród rocznych i innych świadczeń pieniężnych, których wysokość ustalana jest w relacji do otrzymywanego przez policjanta uposażenia.
Decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] stała się przedmiotem skargi M. L., reprezentowanego przez pełnomocnika, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść decyzji, tj. art. 104 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji polegające na błędnej jego wykładni, a w konsekwencji także niezasadnym powiązaniu stanowiska kierowniczego lub samodzielnego wyłącznie z kwestią otrzymywanego dodatku służbowego, w sytuacji gdy przyjęta przez organ wykładnia pomija zarówno specyfikę samej formacji, w której służbę pełni skarżący, jak też charakter wykonywanej przez niego pracy na stanowisku dyżurnego;
2. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miały istotny wpływ na treść decyzji, tj.:
a) naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez niezasadne jego zastosowanie i uznanie, iż w realiach przedmiotowej sprawy zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego wydanego przez Komendanta Miejskiego Policji w [...] dnia [...] marca 2009 r. o nr [...], pomimo iż brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, iż przy wydawaniu rzeczonej decyzji doszło do rażącego naruszenia prawa, mogącego uzasadniać stwierdzenie nieważności tegoż aktu;
b) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 10 k.p.a. w zw. z § 19 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 roku w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów polegającą na niezasadnym uznaniu, iż w trakcie przeprowadzonego postępowania administracyjnego nie została naruszona zasada czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez zaniechanie zawiadomienia skarżącego o przysługującym mu prawie do zapoznania się z aktami postępowania i wypowiedzenia się co do zgłoszonych żądań, co w konsekwencji doprowadziło do wadliwego utrzymania w mocy decyzji organu I, pomimo iż wydana została ona z naruszeniem przepisów postępowania;
c) obrazę § 19 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów poprzez jego niezastosowanie, a w rezultacie niezasadne odstąpienie od poinformowania skarżącego o jakichkolwiek okolicznościach mających wpływ na jego prawa i obowiązki jako strony postępowania administracyjnego;
d) naruszenie art. 135 k.p.a. polegającą na błędnym stwierdzeniu, iż brak jest okoliczności wskazujących na potrzebę uchylenia rygoru natychmiastowej wykonalności nadanego decyzji organu I instancji, podczas gdy w niniejszej sprawie nie zaistniała przesłanka "niezbędności", która to wskazywałaby na ważny interes społeczny przemawiający za niezwłocznym wykonaniem rzeczonej decyzji.
Mając na względzie powyższe skarżący wniósł o uwzględnienie skargi oraz uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...], a także poprzedzającej ją decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] maja 2020 r. nr [...], a następnie na zasadzie art. 145 § 3 p.p.s.a. umorzenie postępowania administracyjnego. Ponadto wniósł o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji, a na wypadek, gdyby organ nie uwzględnił przedmiotowego wniosku, a na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. wniósł o uwzględnienie niniejszego wniosku przez Sąd oraz o zasądzenie od organu na rzecz M. L. kosztów postępowania, w tym też kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią przepisu art.1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. , poz.137 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należało, iż narusza ona prawo.
Na wstępie wyjaśnienia wymagała okoliczność wyjątkowości instytucji stwierdzenia nieważności, którego to nadzwyczajnego trybu dotyczyło niniejsze postępowanie. Możliwość stwierdzenia nieważności decyzji jest bowiem szczególnym wyjątkiem od reguły poszanowania trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej, która rozstrzyga o prawach strony. Zgodnie z art. 16 § 1 zdanie pierwsze K.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Decyzja administracyjna, jako akt organu administracji publicznej sporządzony w przepisanej prawem formie, korzysta z domniemania prawidłowości. Staje się ona jednym z elementów kreujących porządek prawny. Reguła trwałości decyzji służy realizacji istotnych wartości, jakimi są ochrona porządku prawnego, stabilności obrotu prawnego, zaufania do organów państwa i samego prawa, a przede wszystkim − ochrona praw nabytych (zob. M. Zdyb, J. Stelmasiak, Zasady ogólne kodeksu postępowania administracyjnego, Lublin 1999, s. 116.). Ma ona duże znaczenie dla stabilizacji skutków prawnych wynikających z decyzji i realizuje potrzebę zagwarantowania bezpieczeństwa sytuacji prawnej obywateli. W doktrynie podkreśla się, że ustawodawca wychodzi z uzasadnionego praktycznie założenia, że pomijanie w sferze normatywnej wszelkich skutków prawnych wadliwej decyzji może prowadzić do niekorzystnych następstw społeczno-ekonomicznych, i dlatego przewidział możliwość następczej akceptacji niektórych skutków wadliwej decyzji (zob. M. Kamiński, Nieważność decyzji administracyjnej. Studium teoretyczne, Warszawa-Kraków 2006, s. 243.). Reguła trwałości decyzji nie ma jednak charakteru bezwzględnego. Uchylenie lub zmiana decyzji, stwierdzenie jej nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w wypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego może nastąpić w szczególności w sytuacjach określonych nie tylko w art. 156 k.p.a., ale też w art. 145 § 1 w związku z art. 151 § 1 pkt 2, art. 154, art. 155, art. 161 i art. 162 § 1 i 2 k.p.a. Uzasadnieniem konstrukcji prawnych, których celem jest wyeliminowanie z obrotu wadliwej decyzji, jest konstytucyjna zasada praworządności (legalizmu), która odnosi się też do działalności orzeczniczej organów administracji publicznej. Rezultatem zastosowania takich konstrukcji jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a co najmniej eliminacja stanu niezgodnego z prawem. Bezpośrednim rezultatem stwierdzenia nieważności decyzji jest zniesienie wynikającego z niej stanu niezgodności z prawem, który ma charakter kwalifikowany, tj. opisany w art. 156 § 1 k.p.a.
W obecnym stanie prawnym nie występuje konstrukcja nieważności decyzji z mocy prawa, nawet jeżeli dotknięta jest ona kwalifikowaną wadą prawną. Nawet wadliwy akt administracyjny obowiązuje, dopóki w odpowiednim trybie nie zostanie usunięty z porządku prawnego, np. przez stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 156 k.p.a. (zob. wyrok NSA z 18 listopada 1998 r., sygn. akt III SA 1103/97, Lex nr 35126 i M. Kamiński, Nieważność decyzji..., s. 242.). Stwierdzenie nieważności decyzji skutkuje wyeliminowaniem ostatecznej decyzji administracyjnej z obrotu. Następuje to w wyniku przeprowadzenia postępowania przewidzianego w art. 156 k.p.a., którego przedmiotem jest sprawa procesowa. Organ nie rozpoznaje w nim merytorycznie sprawy, a działa de facto kasatoryjnie (zob. B. Adamiak, Przedmiot postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, "Państwo i Prawo" nr 8/2001, s. 31 oraz wyrok NSA z 14 sierpnia 1987 r., sygn. akt IV SA 393/87, ONSA nr 1/1990, poz. 1 i wyrok SN z 7 marca 1996 r., sygn. akt III ARN 70/95, OSNP nr 18/1996, poz. 258).
Stwierdzenie nieważności skutkuje z mocą wsteczną (ex tunc). W doktrynie podkreśla się przy tym, że "Decyzja stwierdzająca nieważność ciężko wadliwej wcześniejszej decyzji nie jest wyłącznie deklaracją stanu istniejącego wcześniej skuteczną ex tunc, lecz tworzy z dniem jej doręczenia doniosłe elementy nowego stanu prawnego. Otwiera drogę do dochodzenia na drodze sądowej roszczeń odszkodowawczych i wywiera jeszcze inne skutki w obrocie prawnym (np. co do bytu prawnego innych decyzji lub stosunków cywilnoprawnych)" (zob. J. Borkowski, komentarz do art. 158 k.p.a. [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 13, Warszawa 2014, s. 681.).
Przechodząc zaś już do meritum niniejszej sprawy, to jej istota sprowadzała się do oceny tego, czy istniały podstawy do stwierdzenia nieważności kwestionowanego rozkazu personalnego z uwagi na rażące naruszenie prawa.
Udzielając odpowiedzi na tak postawione pytanie należy mieć na względzie to, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądów administracyjnych jak również z ugruntowanymi poglądami doktryny, rażące naruszenie prawa będzie wyrażało się w oczywistej sprzeczności pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy, a treścią konkretnego przepisu prawa, czy też w jawnej sprzeczności wynikającej z zestawienia przepisu prawa z treścią decyzji. Aby więc można było mówić o rażącym naruszeniu prawa, muszą zostać spełnione trzy przesłanki:
- musi istnieć konkretny przepis prawa regulujący materię objętą kwestionowanym w trybie nieważnościowym rozstrzygnięciem,
- ów przepis prawa, mający być przedmiotem naruszenia, winien być sformułowany w sposób jasny, klarowny, nie wymagający dokonywania jego wykładni ani nie powodujący wątpliwości co do jego sensu,
- proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z owym przepisem prawa, musi prowadzić do konkluzji, że rozstrzygnięcie zostało dokonane wbrew jasnym i jednolicie interpretowanym regulacjom danej normy prawnej.
Stąd, jeśli nie istnieje konkretny przepis prawa regulujący materię objętą kwestionowanym w trybie nieważnościowym rozstrzygnięciem, lub też mamy do czynienia z wielością wykładni danego przepisu (co jest to najlepszym dowodem tego, iż można go rozumieć w różny sposób), to brak jest podstaw dla przyjęcia, że opierając rozstrzygnięcie o taki przepis, możliwe jest osiągnięcie skutku w postaci oczywistej sprzeczności pomiędzy decyzją a treścią spornej normy prawnej.
Stanowisko zbieżne z powyższym, iż niemożliwym jest stwierdzenie nieważności przepisu niejasnego, zaprezentował m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 grudnia 2009r. wydanym w sprawie o sygn. akt I OSK 862/09 stwierdzając, ze : "skoro treść art.92 ust.1 ustawy o policji nasuwa wątpliwości interpretacyjne, to wykluczony jest zarzut skarżącego, rażącego naruszenia tego przepisu w rozumieniu art.156 par.1 pkt.2 K.p.a.".
Przenosząc powyższe uwagi na realia faktyczne niniejszej sprawy wskazać należało, iż z tego rodzaju sytuacją - w postaci oczywistej sprzeczności pomiędzy kwestionowanym rozstrzygnięciem a treścią konkretnej normy prawnej, nie mieliśmy do czynienia w przedmiotowej sprawie.
Rozpatrując kwestię tego, czy piastowane przez skarżącego stanowisko dyżurnego, winno być kwalifikowane jako należące do grupy stanowisk kierowniczych lub samodzielnych, nie sposób abstrahować od tego, że przepisy ustawy o Policji (jak i wydanych do ustawy rozporządzeń wykonawczych), nie zawierają legalne definicji pojęcia "stanowisko kierownicze" czy pojęcia "stanowisko samodzielne".
Kwalifikacji danego stanowiska służbowego do jednej z w/w grup stanowisk, trzeba więc dokonywać w oparciu o wykładnię celowościową lub funkcjonalną przepisów pragmatycznych.
Powyższe spostrzeżenie prowadzi więc wprost do konkluzji, że w wyniku wydania przez Komendanta Miejskiego Policji w [...] rozkazu personalnego w dniu [...] marca 2009r. nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Brak jest bowiem konkretnego przepisu prawa, który kwalifikowałby (lub też wykluczał) stanowisko dyżurnego do grupy stanowisk kierowniczych lub samodzielnych. Stąd, skoro nie sposób wskazać konkretnego przepisu prawa, który miałby zostać naruszony w/powołanym rozkazem personalnym z [...] marca 2009r. to tym bardziej nie sposób skutecznie wywodzić faktu, by doszło do rażącego naruszenia prawa.
Powyższe konkluzje znajdują także potwierdzenie w skarżonej decyzji. Okoliczność braku przynależności przez stanowisko dyżurnego, do grupy stanowisk kierowniczych czy samodzielnych organ wywodzi przecież nie z konkretnego przepisu prawa, a z faktu nie pobierania przez stronę dodatku funkcyjnego. W ten sposób sam organ przyznaje więc, że kwalifikacja stanowiska dyżurnego, jest co najwyżej dorozumiana a nie oczywista. Wymaga bowiem dokonania wykładni przepisów prawa.
W świetle powyższego jako uprawniona jawiła się konkluzja, że organ wydając skarżone rozstrzygnięcie, naruszył normę art.156 par.1 pkt.2 K.p.a. poprzez jej nieuprawnione zastosowanie. Kwestionowany przez organ rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2009r. nie naruszył bowiem (zwłaszcza w sposób rażący) żadnego przepisu prawa. Wbrew organowi sama okoliczność nie pobierania przez skarżącego dodatku funkcyjnego nie przesądza per se o tym, że stanowisko dyżurnego nie jest stanowiskiem kierowniczym czy samodzielnym. Powyżej podnoszona przez organ kwestia stanowi materię okoliczności faktycznej a nie prawnej, i jako taka nie może skutecznie przesądzać faktu rażącego naruszenia prawa.
W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c umarzając jednocześnie postępowanie administracyjne w trybie art.145 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę