II SA/Wa 188/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę funkcjonariusza Policji na decyzję Ministra SWiA odmawiającą wyłączenia przepisów obniżających emeryturę za służbę w PRL, uznając okres tej służby za zbyt długi.
Skarżący, funkcjonariusz Policji, domagał się wyłączenia stosowania przepisów obniżających jego emeryturę z powodu służby na rzecz PRL. Argumentował, że jego służba w tym okresie była krótkotrwała i wykonywał ją rzetelnie, a nawet działał przeciwko systemowi. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił, uznając okres służby za zbyt długi. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu, że okres służby na rzecz PRL (ponad 3 lata) nie może być uznany za "krótkotrwały", co było kluczową przesłanką do wyłączenia stosowania przepisów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrzył skargę R. P., funkcjonariusza Policji, na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji odmawiającą wyłączenia stosowania przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, które obniżają świadczenia za służbę na rzecz tzw. państwa totalitarnego. Skarżący argumentował, że jego służba w okresie PRL (od 16 lipca 1977 r. do 16 marca 1981 r., tj. 3 lata, 8 miesięcy i 1 dzień) była "krótkotrwała" i wykonywał ją rzetelnie, a nawet podejmował działania przeciwko systemowi. Minister odmówił wyłączenia, uznając, że okres ten nie jest "krótkotrwały" ani w ujęciu bezwzględnym, ani proporcjonalnym (stanowił ok. 14% całego okresu służby). Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Podkreślono, że przesłanki do wyłączenia stosowania przepisów (krótkotrwałość służby w PRL oraz rzetelność służby po 1989 r.) muszą być spełnione łącznie. Sąd uznał, że okres ponad 3 lat służby na rzecz PRL nie może być uznany za "krótkotrwały", co uniemożliwiło pozytywne rozpatrzenie wniosku, mimo że rzetelność służby po 1989 r. nie była kwestionowana. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń proceduralnych i nie znalazł podstaw do zawieszenia postępowania mimo toczącego się przed TK postępowania dotyczącego zgodności przepisów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, okres ten nie może być uznany za "krótkotrwały", zarówno w ujęciu bezwzględnym, jak i proporcjonalnym do całego okresu służby.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do definicji słownikowej "krótkotrwały" (chwilowy, przemijający, tymczasowy) i uznał, że okres ponad 3 lat służby na rzecz PRL, stanowiący ok. 14% całego okresu służby, nie spełnia tej cechy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
ustawa zaopatrzeniowa art. 8a § 1
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: pkt 1 krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz pkt 2 rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Przesłanki muszą być spełnione łącznie.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeżeli nie stwierdzi naruszenia prawa lub naruszenia zasad postępowania.
Pomocnicze
ustawa zaopatrzeniowa art. 15c § 1
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
W przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, emerytura wynosi 0% podstawy wymiaru za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa i 2,6% podstawy wymiaru za każdy rok służby lub okresów równorzędnych. Emerytury nie podwyższa się, jeżeli okoliczności uzasadniające podwyższenie wystąpiły w związku z pełnieniem służby na rzecz totalitarnego państwa.
ustawa zaopatrzeniowa art. 22a § 1
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
W przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, rentę inwalidzką zmniejsza się o 10% podstawy wymiaru za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa.
ustawa zaopatrzeniowa art. 13b
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Określa instytucje i formacje, których służba jest traktowana jako służba na rzecz państwa totalitarnego.
p.p.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przedmiot kontroli sądów administracyjnych, w tym decyzje administracyjne.
p.p.s.a. art. 125 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania.
Ustawa z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...)
Nowelizacja wprowadzająca przepisy dotyczące obniżenia emerytur i rent funkcjonariuszom za służbę na rzecz państwa totalitarnego.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej art. § 5 pkt 2
Podstawa do podwyższenia emerytury za okres służby w strefie działań wojennych lub w składzie polskich kontyngentów do misji specjalnych organizacji międzynarodowych.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Służba na rzecz państwa totalitarnego trwająca ponad 3 lata i 8 miesięcy jest "krótkotrwała" w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej. Spełnienie przesłanki rzetelności służby po 1989 r. jest wystarczające do wyłączenia stosowania przepisów obniżających emeryturę, nawet jeśli służba w PRL nie była "krótkotrwała". Należy zawiesić postępowanie z uwagi na toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym postępowanie dotyczące zgodności przepisów obniżających emerytury.
Godne uwagi sformułowania
okres ten zarówno w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym – stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być uznany, jako krótkotrwały. przesłanki powinny być spełnione łącznie i jednocześnie uprawdopodobnione. Decyzje wydawane przez organ [...] mają charakter decyzji uznaniowych, gdyż określone w nim przesłanki nie są jednoznaczne i pozostawiają organowi swobodę dokonania ich oceny.
Skład orzekający
Joanna Kube
przewodniczący-sprawozdawca
Ewa Kwiecińska
członek
Konrad Łukaszewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"krótkotrwała służba\" na rzecz państwa totalitarnego w kontekście ustawy zaopatrzeniowej oraz wymóg łącznego spełnienia przesłanek do wyłączenia stosowania przepisów obniżających świadczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej grupy funkcjonariuszy, którzy pełnili służbę w PRL i ubiegają się o wyłączenie stosowania przepisów obniżających świadczenia. Interpretacja pojęcia "krótkotrwały" może być przedmiotem dalszych sporów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy trudnego historycznie okresu PRL i jego wpływu na obecne świadczenia emerytalne funkcjonariuszy. Pokazuje, jak sądy interpretują pojęcia związane z przeszłością i jakie są kryteria oceny służby.
“Czy ponad 3 lata służby w PRL to "krótkotrwały" okres? Sąd rozstrzyga o emeryturze byłego funkcjonariusza.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 188/19 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2019-05-14 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2019-01-31 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Ewa Kwiecińska Joanna Kube /przewodniczący sprawozdawca/ Konrad Łukaszewicz Symbol z opisem 6192 Funkcjonariusze Policji Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane III OSK 1708/21 - Wyrok NSA z 2022-11-24 Skarżony organ Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 1302 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz.U. 2015 poz 900 art. 8a Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska, Konrad Łukaszewicz, Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2019 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów oddala skargę. Uzasadnienie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] listopada 2018 r. nr [...], na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2018 r. poz. 132, z późn. zm.); zwanej dalej ustawą zaopatrzeniową, odmówił wyłączenia stosowania wobec R. P. art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy. R. P. [...] czerwca 2017 r. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z wnioskiem o zastosowanie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Z informacji Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (IPN) z [...] kwietnia 2017 r. nr [...] o pełnieniu służby na rzecz totalitarnego państwa w cywilnych i wojskowych instytucjach i formacjach wymienionych w art. 13b wskazanej ustawy od 16 lipca 1977 r. do 16 marca 1981 r., tj. przez okres 3 lat, 8 miesięcy i 1 dnia. Organ ustalił, że wnioskodawca został zwolniony ze służby w Policji [...] stycznia 2003 r. i ma ustalone prawo do emerytury, której wysokość ustalono z uwzględnieniem art. 15c ustawy zaopatrzeniowej. Całkowity okres służby R. P. wynosi 26 lat, 4 miesiące i 16 dni. Przy czym, okres służby na rzecz totalitarnego państwa stanowi około 14% całego okresu służby. Organ, uzasadniając odmowę wyłączenia zastosowania wobec skarżącego art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, stwierdził, że uprawnienie przewidziane w tym przepisie ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami, bowiem tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek". Zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka dopuszczalności wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a wskazana w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej, ponieważ okres służby na rzecz totalitarnego państwa zarówno w ujęciu bezwzględnym – długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym – stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być oceniany jako krótkotrwały. Kilkuletnia (3 lata, 8 miesięcy i 1 dzień) bowiem realizacja obowiązków służbowych nie ma charakteru tymczasowego, doraźnego, czy epizodycznego i z całą pewnością przez ten okres strona dokładnie zaznajomiła się ze specyfiką realizowanych zadań oraz ich charakterem. Odnośnie spełnienia przesłanki rzetelności pełnionej służby organ zaznaczył, że nie kwestionuje rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez R. P. w trakcie służby po 12 września 1989 r. w szczególności z narażeniem życia. Ustalono, że w toku pełnionej służby po 12 września 1989 r. rzetelnie wykonywał on zadania i obowiązki. Wielokrotnie przyznawano mu zwiększony dodatek służbowy do uposażenia. Realizował działania, w których istniało zagrożenie życia lub zdrowia. Był wyróżniony brązowym medalem "Za Zasługi dla Obronności Kraju" oraz srebrną odznaką "Zasłużony Policjant". Posiada uprawnienia do podwyższenia emerytury w trybie § 5 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej (Dz. U. Nr 86, poz. 734, z poźn. zm.) za okres od dnia 4 czerwca 1993 r. do dnia 2 czerwca 1994 r. W skardze, uzupełnionej pismami procesowymi z dnia [...] i [...] lutego 2019 r., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. P. zakwestionował decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] listopada 2018 r. nr [...], wnosząc o jej uchylenie. Zdaniem wnoszącego skargę, spełnia oba warunki określone w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, ponieważ jego służba przed dniem 31 lipca 1990 r. na rzecz "totalitarnego państwa" była "krótkotrwała", a po dniu 12 września 1989 r. powierzone zadania i obowiązki wykonywał rzetelnie, w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Wyraził przekonanie, że pełniona przez niego służba dla "totalitarnego państwa", tj. 3 lata, 8 miesięcy i 1 dzień nie była nawet służbą w pełnym znaczeniu tego słowa na rzecz "totalitarnego państwa", gdyż pomimo, że faktem niezaprzeczalnym jest jego pozostawanie przez ten trzyletni okres w niej na etacie, to de facto samodzielnie rozpoczął on w ramach swojej własnej i jawnie niewypowiedzianej tej służbie i spisywaniu relacji świadków, które świadczyły o rożnych nieprawidłowościach, nadużyciach lub wręcz przestępstwach, których dopuszczali się poszczególni funkcjonariusze, a w tym zwłaszcza takich, które były związane z działaniami wymierzonymi przeciwko działaczom niepodległościowym. Celem tej działalności było późniejsze ujawnienie tych dowodów wobec nowych demokratycznych władz i pociągnięcia osób winnych do stosownej odpowiedzialności służbowej bądź karnej. Była więc to de facto służba przeciwko totalitarnemu państwu, zmierzająca do operacyjnego ustalenia faktów ją kompromitujących oraz procesowego zabezpieczenia dowodów. I nie ma dla powyższego stwierdzenia decydującego znaczenia fakt, że dowody te później uległy zniszczeniu z uwagi na zaistnienie szczególnych okoliczności związanych z ogłoszeniem stanu wojennego w kraju i potencjalną możliwością dekonspiracji. Po kilku miesiącach gromadzone nielegalnie materiały miały już objętość dość sporego pakietu dokumentów, tak że skarżący dla ich tajnego przechowywania musiał w swojej piwnicy wykonać specjalną dla nich skrytkę. O jej istnieniu i umiejscowieniu oprócz niego z powodów bezpieczeństwa nie wiedział nikt. Skarżący wyjaśnił, że kierował się motywami patriotycznymi, decydując się na taką "podziemną" i bardzo ryzykowną działalność wymierzoną przeciwko służbie i jej funkcjonariuszom, podmiotowi określanemu dzisiaj jako państwo totalitarne, którego elementem formalnie sam przecież był i komunistycznym władzom wojny, tajne działania na rzecz opozycji. Polegały one na nielegalnym i skrytym przed jego otoczeniem w resorcie kopiowaniu różnego rodzaju dokumentów. Skarżący podkreślił, że będąc w służbie zajmował się wyłącznie wykrywaniem i zwalczaniem nieprawidłowości natury gospodarczej jakie miały miejsce głownie w zakładach pracy przez niego nadzorowanych operacyjnie. Wskazał, że po dniu 12 września 1989 r. powierzone zadania i obowiązki wykonywał rzetelnie, w szczególności z narażeniem zdrowia i życia, co znajduje potwierdzenie w dokumentach z przebiegu służby, w tym nagrody w postaci wielokrotnego przyznawania zwiększonego dodatku służbowego, brązowy medal "Za zasługi dla Obronności Kraju" oraz srebrna odznaka "Zasłużony Policjant", a także za okres pełnionej służby poza granicami kraju na misjach "[...] Organizacji Narodów Zjednoczonych, gdzie był czterokrotnie wyróżniany medalem Narodów Zjednoczonych [...]. Podkreślił, że jego służba pełniona po 12 września 1989 r. była związana z realnym narażeniem życia i zdrowia, ponieważ od 04 czerwca 1993 r. do dnia 02 czerwca 1994 r. pełnił służbę w strefie działań wojennych w składzie polskich kontyngentów do misji specjalnych organizacji międzynarodowych, co było podstawą podwyższenia emerytury skarżącego w trybie § 5 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków podwyższania emerytur funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej. Taki sam charakter o realnym narażeniu zdrowia i życia miała 12-miesięczna służba w Polskiej Jednostce Specjalnej Policji – [...] w [...]. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej przepisu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej "p.p.s.a."). Oceniając zaskarżone rozstrzygnięcie w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził w pierwszej kolejności, że skarga na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) (Dz.U. z 2016 r. poz. 2270), jest dopuszczalna na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Sąd w składzie orzekającym z urzędu posiada wiedzę o tym, że postanowieniem z 24 stycznia 2018 r. (sygn. akt XIII 1 U 326/18) Sąd Okręgowy w Warszawie Sekcja XIII Wydziału Ubezpieczeń Społecznych zwrócił się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art. 15c, art. 22a, art. 13 ust. 1 lit. 1c, w związku z art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w brzmieniu nadanym jej przez art. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej (sprawa zarejestrowana pod sygn. akt P 4/18). Sąd nie stwierdził jednak podstaw do zawieszenia z urzędu przedmiotowego postępowania w świetle powyższych okoliczności. Przepis art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Należy podkreślić, że związek tych postępowań musi być bezpośredni, a rozstrzygnięcie spraw w innych postępowaniach mieć charakter zagadnienia wstępnego. Takiego charakteru nie można przypisać rozstrzygnięciu zagadnienia prawnego przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. akt P 4/18. Zaznaczyć jednocześnie trzeba, że zawieszenie postępowania sądowego powinno być uzasadnione względami celowościowymi, sprawiedliwości, jak również ekonomiki procesowej. Sensem fakultatywnego zawieszenia procesu sądowoadministracyjnego jest wskazanie racjonalnej podstawy dla przerwania jego biegu, gdyż tylko w takich okolicznościach może być zrealizowana jedna z podstawowych wartości, jaką jest rzetelne rozpoznanie sprawy. Zdaniem Sądu, dla realizacji tej wartości w przedmiotowej sprawie nie jest celowe ani usprawiedliwione wprowadzenie elementu zwłoki w jej rozpatrzeniu poprzez zawieszenie postępowania. Przechodząc do merytorycznej oceny sprawy stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Ustawa z 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy zaopatrzeniowej przewiduje obniżenie emerytur i rent inwalidzkich wszystkim funkcjonariuszom, którzy pozostawali w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., i którzy w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r. pełnili służbę w wymienionych w ustawie instytucjach i formacjach (tzw. służba na rzecz państwa totalitarnego). Obniżeniu podlegają także renty rodzinne, pobierane po funkcjonariuszach, którzy taką służbę pełnili. Zgodnie z art. 15c ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i która pozostawała w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., emerytura wynosi: (1) 0% podstawy wymiaru - za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b; (2) 2,6% podstawy wymiaru - za każdy rok służby lub okresów równorzędnych ze służbą, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, 1a oraz 2-4. Przepisy art. 14 i art. 15 ust. 1-3a, 5 i 6 stosuje się odpowiednio. Emerytury nie podwyższa się zgodnie z art. 15 ust. 2 i 3, jeżeli okoliczności uzasadniające podwyższenie wystąpiły w związku z pełnieniem służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b (ust. 2). Wysokość emerytury ustalonej zgodnie z ust. 1 i 2 nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej emerytury wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 3). W celu ustalenia wysokości emerytury, zgodnie z ust. 1-3, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji, o której mowa w art. 13a ust. 1 (ust. 4). Przepisów ust. 1-3 nie stosuje się, jeżeli osoba, o której mowa w tych przepisach, udowodni, że przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego (ust. 5). Zgodnie natomiast z art. 22a ust. 1 omawianej ustawy, w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, rentę inwalidzką, ustaloną zgodnie z art. 22, zmniejsza się o 10% podstawy wymiaru za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b. Przy zmniejszaniu renty inwalidzkiej okresy służby, o której mowa w art. 13b, ustala się z uwzględnieniem pełnych miesięcy. W przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i została zwolniona ze służby przed dniem 1 sierpnia 1990 r., rentę inwalidzką wypłaca się w kwocie minimalnej według orzeczonej grupy inwalidzkiej (ust. 2). Wysokość renty inwalidzkiej, ustalonej zgodnie z ust. 1, nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej renty z tytułu niezdolności do pracy wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 3). W celu ustalenia wysokości renty inwalidzkiej, zgodnie z ust. 1 i 3, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji, o której mowa w art. 13a ust. 1. Przepisy art. 13a stosuje się odpowiednio (ust. 4). Przepisów ust. 1 i 3 nie stosuje się, jeżeli osoba, o której mowa w tych przepisach, udowodni, że przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego (ust. 5). Stosownie zaś do treści art. 8a ust. 1 powołanej ustawy, minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: pkt 1 krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz pkt 2 rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2). Wskazane przesłanki powinny być spełnione łącznie i jednocześnie uprawdopodobnione. Decyzje wydawane przez organ, na podstawie ww. przepisu, mają charakter decyzji uznaniowych, gdyż określone w nim przesłanki nie są jednoznaczne i pozostawiają organowi swobodę dokonania ich oceny, oczywiście na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy, znajdującego potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Jedną z przesłanek umożliwiających organowi zastosowanie wobec skarżącego art. 8a ustawy zaopatrzeniowej jest "krótkotrwałość" służby na rzecz totalitarnego państwa. Ustawa ta nie zawiera definicji pojęcia "krótkotrwała służba". Zdaniem Sądu, odkodowanie powyższej klauzuli dokonane przez organ w zaskarżonej decyzji jest prawidłowe. Organ należycie dokonał wykładni językowej sformułowania "krótkotrwała służba", wspierając swoje wywody zapisami ze słownika wyrazów bliskoznacznych. W ocenie Sądu, wyraz "krótkotrwały" wskazuje na czas pełnienia służby. Według Słownika wyrazów bliskoznacznych (Wydawnictwo Wiedza Powszechna, Warszawa 1988 r.), "krótkotrwały" to chwilowy, przemijający, efemeryczny, przelotny, niestały, nietrwały, tymczasowy, przejściowy, dorywczy, doraźny, prowizoryczny. Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, w tym z przekazanej przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Informacji o przebiegu służby z dnia [...] kwietnia 2017 r. wynika, że wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w okresie od 16 lipca 1977 r. do 16 marca 1981 r., tj. przez okres 3 lat, 8 miesięcy i 1 dnia (całkowity okres służby ww. wynosi 26 lat, 4 miesiące i 16 dni). Tak więc skarżący pełnił przez 14% całego okresu służby służbę na rzecz totalitarnego państwa. W ocenie Sądu, w tym zakresie zbieżnej z oceną Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, okres ten zarówno w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym – stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być uznany, jako krótkotrwały. Dlatego w niniejszej sprawie nie zaistniała przesłanka z art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej, co prawidłowo zostało dowiedzione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W konsekwencji, skoro w stosunku do skarżącego nie można było uznać ziszczenia się pierwszej z przesłanek wprowadzonych w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, to wobec obligatoryjności łącznego spełnienia obu wskazanych na wstępie warunków, stwierdzić należało, iż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i mieści się w granicach uznania administracyjnego, bowiem nie została podjęta w sposób dowolny. Okoliczność spełnienia przez skarżącego przesłanki wprowadzonej w art. 8a pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej – rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. – niekwestionowanej przez organ, nie mogła ostatecznie doprowadzić do wydania decyzji pozytywnej. Sąd nie stwierdził również, by w sprawie naruszono przepisy postępowania administracyjnego. Organ zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy w sposób kompletny, zaś wydane w sprawie decyzje nie naruszają przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Podkreślić również trzeba, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest wyłącznie ww. decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] listopada 2018 r. nie zaś decyzja Dyrektora ZER MSWiA z [...] maja 2017 r. o ponownym ustaleniu wysokości emerytury i renty, wydana na podstawie informacji IPN z [...] kwietnia 2017 r. nr [...]. Zatem wszelka argumentacja skargi, podważająca ustalenia, które były podstawą ich wydania, czyli przyjęcia, że skarżący pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, jako wykraczająca poza zakres rozpoznawanej sprawy, nie podlega ocenie Sądu. W szczególności, powoływanie się na to, że przed 1990 r. bez wiedzy przełożonych skarżący podejmował współpracę i czynnie wspierał osoby lub organizacje, działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego, mogło być przedmiotem odwołania od tej decyzji, skierowanego do Sądu Okręgowego w Warszawie. Reasumując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...], odmawiająca wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej, nie narusza prawa, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI