II SA/WA 1873/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę osoby bezrobotnej na decyzję o utracie statusu, uznając, że podjęcie pracy na umowę cywilnoprawną, nawet o niskim wynagrodzeniu i krótkotrwałą, skutkuje utratą tego statusu.
Skarżąca A. M. straciła status osoby bezrobotnej z dniem 1 kwietnia 2023 r. z powodu podjęcia pracy na umowę zlecenia, mimo że wynagrodzenie było niskie, a praca miała charakter incydentalny. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta o utracie statusu, argumentując, że każda praca zarobkowa na podstawie umowy cywilnoprawnej, zgodnie z ustawą o promocji zatrudnienia, wyklucza posiadanie statusu bezrobotnego. Sąd administracyjny zgodził się z tą interpretacją, oddalając skargę.
Sprawa dotyczyła skargi A. M. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej od dnia 1 kwietnia 2023 r. Powodem utraty statusu było podjęcie przez skarżącą pracy na podstawie umowy zlecenia, co zostało potwierdzone raportem ZUS-U2. Skarżąca argumentowała, że praca była incydentalna, niskopłatna i nie powinna skutkować utratą statusu. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznały jednak, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia, wykonywanie jakiejkolwiek pracy zarobkowej na podstawie umowy cywilnoprawnej (w tym umowy zlecenia) wyklucza posiadanie statusu osoby bezrobotnej, niezależnie od czasu trwania czy wysokości wynagrodzenia. Sąd podkreślił, że definicja osoby bezrobotnej jest kategoryczna i nie dopuszcza odstępstw. Decyzja o utracie statusu ma charakter deklaratoryjny, stwierdzając stan prawny od momentu zaistnienia przesłanki negatywnej. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, podjęcie jakiejkolwiek pracy zarobkowej na podstawie umowy cywilnoprawnej, w tym umowy zlecenia, skutkuje utratą statusu osoby bezrobotnej zgodnie z ustawą o promocji zatrudnienia, niezależnie od czasu trwania czy wysokości wynagrodzenia.
Uzasadnienie
Ustawa o promocji zatrudnienia w art. 2 ust. 1 pkt 2 i 11 definiuje osobę bezrobotną jako osobę niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, rozumianej m.in. jako wykonywanie usług na podstawie umów cywilnoprawnych. Definicja ta jest kategoryczna i nie dopuszcza odstępstw ani interpretacji uwzględniającej 'incydentalny' charakter pracy czy niskie wynagrodzenie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.z. art. 2 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Definicja osoby bezrobotnej, która nie może wykonywać innej pracy zarobkowej.
u.p.z. art. 2 § ust. 1 pkt 11
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Definicja 'innej pracy zarobkowej' obejmującej umowy cywilnoprawne.
u.p.z. art. 33 § ust. 4 pkt 1
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Podstawa do pozbawienia statusu bezrobotnego w przypadku niespełnienia warunków.
Pomocnicze
u.p.z. art. 74
Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Obowiązek zawiadomienia o podjęciu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Podjęcie pracy na umowę cywilnoprawną, nawet o niskim wynagrodzeniu i krótkotrwałą, skutkuje utratą statusu osoby bezrobotnej zgodnie z ustawą o promocji zatrudnienia. Definicja osoby bezrobotnej jest kategoryczna i nie dopuszcza odstępstw ani interpretacji uwzględniającej 'incydentalny' charakter pracy. Decyzja o utracie statusu jest deklaratoryjna i stwierdza stan prawny od momentu zaistnienia przesłanki negatywnej.
Odrzucone argumenty
Praca miała charakter incydentalny i niskopłatny, co powinno być uwzględnione. Decyzja została wydana z opóźnieniem. Istnieje pojęcie 'zatrudnienia incydentalnego', które nie powinno skutkować utratą statusu.
Godne uwagi sformułowania
Status bezrobotnego, nie zależy od uznania organów orzekających, bowiem brzmienie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy jest kategoryczne. Nie jest możliwe odstąpienie od tych wymogów nawet ze względu na szczególne uwarunkowania konkretnej sprawy. Nie jest dopuszczalne prawnie równoległe posiadanie statusu osoby bezrobotnej i wykonywanie pracy zarobkowej. Decyzja o utracie statusu osoby bezrobotnej ma charakter deklaratoryjny.
Skład orzekający
Arkadiusz Koziarski
sprawozdawca
Łukasz Krzycki
przewodniczący
Piotr Borowiecki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ścisłej interpretacji przepisów ustawy o promocji zatrudnienia dotyczących utraty statusu bezrobotnego w przypadku podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej na umowę cywilnoprawną."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o promocji zatrudnienia i nie może być bezpośrednio stosowane do innych sytuacji prawnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa jest interesująca dla osób poszukujących pracy i prawników zajmujących się prawem pracy i ubezpieczeń społecznych, ponieważ wyjaśnia ścisłe kryteria utraty statusu bezrobotnego.
“Czy praca na umowę zlecenie na kilka godzin odbiera status bezrobotnego? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 1873/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2024-04-18 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-09-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Arkadiusz Koziarski /sprawozdawca/ Łukasz Krzycki /przewodniczący/ Piotr Borowiecki Symbol z opisem 6330 Status bezrobotnego Hasła tematyczne Bezrobocie Sygn. powiązane I OSK 2149/24 - Wyrok NSA z 2025-01-14 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski (spr.), Protokolant starszy specjalista Aleksandra Weiher po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oddala skargę Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] orzekającą o utracie przez A. M. statusu osoby bezrobotnej. Decyzja ta została wydana w następującym stanie faktycznym: A. M. (dalej "skarżąca") w dniu 1 marca 2023 r. zarejestrowała się w Urzędzie Pracy [...] jako osoba bezrobotna. Prezydent [...] decyzją nr [...] z [....] marca 2023 r. orzekł o uznaniu skarżącej z dniem [...] marca 2023 r. za osobę bezrobotną oraz odmowie przyznania prawa do zasiłku. W dniu [...] maja 2023 r. Urząd Pracy [...] wygenerował RaportZUS-U2, z którego wynikało, że skarżąca od [...] kwietnia 2023 r. podlegała ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu wykonywania umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług. Prezydent [...] decyzją z [...] maja 2023 r. nr [...] orzekł o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] kwietnia 2023 r. Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art.2 ust.1 pkt 2, art. 33 ust.4 pkt 1 i ust 4ca w związku z art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U z 2023 r. poz. 735), dalej "ustawa o promocji zatrudnienia" oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023r. poz. 775 z późn. zm.), dalej "k.p.a." Decyzji tej organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Od powyższej decyzji skarżącą złożyła odwołanie do Wojewody [...]. Skarżąca podniosła, że jej zdaniem zaskarżona decyzja została podjęta z rażącym naruszeniem prawa i nie wywołuje żadnych skutków prawnych, ponieważ została wydana z 30 - dniowym opóźnieniem. Ponadto skarżąca wskazała, że podjęta przez nią praca zarobkowa od [...] kwietnia 2023 r. nie przesądza o utracie statusu osoby bezrobotnej, gdyż wypłacona należność jest niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę i zasiłku dla bezrobotnych oraz nie jest wystarczająca do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych osoby bezrobotnej. Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia osoba bezrobotna oznacza osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g, lit. i, j oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (...). Art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy o promocji zatrudnienia stanowi natomiast, że pod pojęciem innej pracy zarobkowej należy rozumieć wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych. Organ też przywołał treść z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia, który stanowi, że starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3 ustawy, pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2. Wojewoda zaznaczył, że powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Następnie organ wyjaśnił, że definicja osoby bezrobotnej zawarta w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudniania skonstruowana jest w istocie z dwóch części. W pierwszej z nich wskazuje się na przesłanki pozytywne, a więc na warunki które musza być spełnione, by można było uzyskać lub też zachować status bezrobotnego. Druga część zawiera zespół przesłanek negatywnych, a więc okoliczności, które uniemożliwiają nabycie lub zachowanie tego statusu. Powyższy zapis ustawowy oznacza, że status osoby bezrobotnej jest w pełni zdefiniowaną instytucją prawną, a nie stanem faktycznym wynikającym z braku wykonywania pracy zarobkowej. Podjęcie zaś zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w czasie zarejestrowania w urzędzie pracy, bez względu na czas jej trwania, czy wysokość wynagrodzenia, skutkuje utratą statusu osoby bezrobotnej. Nie jest bowiem dopuszczalne prawnie równoległe posiadanie statusu osoby bezrobotnej i wykonywanie pracy zarobkowej. Zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Organ wskazał także, że decyzja o utracie statusu osoby bezrobotnej ma charakter deklaratoryjny. Termin utraty statusu osoby bezrobotnej w ww. przypadkach został określony poprzez odesłanie do momentu niespełniania warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji i konieczne jest ustalenie go przez starostę lub prezydenta miasta w zależności od okoliczności danej sprawy. Zdaniem Wojewody argumentem, który przemawia za powyższym stwierdzeniem, jest treść art. 74 ustawy o promocji, zgodnie z którym bezrobotny jest zobowiązany zawiadomić w ciągu 7 dni powiatowy urząd pracy o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub o złożeniu wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz o zaistnieniu innych okoliczności powodujących utratę statusu bezrobotnego. Wojewoda stwierdził, że ustawodawca założył, iż decyzja pozbawiająca statusu osoby bezrobotnej będzie określała termin utraty statusu bezrobotnego z mocą wsteczną, skoro dał termin 7-dniowy na poinformowanie o zaistniałym stanie. Z powyższego przepisu wynika zatem, że ustawodawca założył późniejsze potwierdzenie utraty statusu osoby bezrobotnej przez wydanie decyzji. Dalej Wojewoda podniósł, że ze znajdującego się w aktach sprawy RaportuZUS-U2 wygenerowanego [...] maja 2023 r. przez Urząd Pracy [...] wynika, że skarżąca od dnia [...] kwietnia 2023 r. była zgłoszona do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego przez płatnika składek NIP [...] jako osoba wykonująca umowę agencyjną, umowę zlecenia lub umowę o świadczenie usług (kodem tytułu ubezpieczenia [...]). Zatem zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy o promocji zatrudnienia wykonywała inną pracę zarobkową. Organ zauważył, że także w odwołaniu skarżąca nie zakwestionowała podjęcie pracy. Oznacza to, że od dnia [...] kwietnia 2023 r. skarżąca przestała spełniać przesłanki do posiadania statusu osoby bezrobotnej i bez znaczenia jest tutaj czas trwania innej pracy zarobkowej czy wysokość osiągniętego wynagrodzenia. Zgodnie z prawem nie jest dopuszczalne równoległe posiadanie statusu osoby bezrobotnej i wykonywanie pracy zarobkowej. Organ zaznaczył również, że w ustawie o promocji nie zostało zawarte pojęcie "zatrudnienia incydentalnego". Każde bowiem zatrudnienie lub podjęcie innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy o promocji zatrudnienia, przerywa w sposób nieodwracalny stan bezrobocia, a ponowne pozostawanie bez pracy i rejestracja w urzędzie pracy, powodują powstanie nowego stanu bezrobocia. Wykładnia systemowa art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia prowadzi do jednoznacznego wniosku, że osoba bezrobotna jest pozbawiana statusu bezrobotnego na czas nieokreślony z dniem, z którym przestała spełniać warunki, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2, bez możliwości pozbawienia statusu bezrobotnego tylko za okres zatrudnienia lub wykonywania innej pracy zawodowej. Zatem wykonywanie przez skarżącą w czasie posiadania statusu bezrobotnego innej pracy zarobkowej, poskutkowało prawidłowo wydaniem przez organ zatrudnienia decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej. Odnosząc się do pozostałych argumentów zaprezentowanych w odwołaniu Wojewoda zauważył, że Prezydent [...] decyzję orzekającą o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] kwietnia 2023 r. wydał [...] maja 2023 r., a więc następnego dnia po pobraniu wskazanego RaportuZUS-U2, potwierdzającego podjęcie przez skarżącą zatrudnienia (innej pracy zarobkowej). Zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Z powyższego wynika, że przepisy k.p.a. nie wymagają załatwienia sprawy w formie decyzji administracyjnej w terminie 30 dni. Poza tym Wojewoda wskazał, że decyzja o utracie statusu osoby bezrobotnej ma charakter deklaratoryjny, tzn. stwierdza określony stan rzeczy i jak wyjaśniono powyżej określa termin utraty statusu bezrobotnego z mocą wsteczną. Ponadto Wojewoda podniósł, że skarżąca podczas rejestracji w Urzędzie Pracy [...] została pouczona o przysługujących jej prawach i nałożonych na nią obowiązkach, czyli m.in. o konieczności powiadomienia urzędu pracy w ciągu 7 dni o podjęciu innej pracy zarobkowej oraz o definicji osoby bezrobotnej, czego dowodem jest jej własnoręczny podpis na dokumencie "Informacja dla osób zgłaszających się w celu rejestracji jako osoba bezrobotna". Wobec powyższego skarżąca zobowiązana była poinformować organ zatrudnienia o podjęciu innej pracy zarobkowej. Niemniej jednak tego obowiązku nie dopełniła. Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 7, art. 8, art. 138 § 1 pkt 1, § 2, § 2a k.p.a. oraz art. 33 ust. 4 pkt 1 i art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz stwierdzenie jej wydania z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że nie jest jasne, czy organ traktuje wygenerowany raport ZUS-U2 jako nowy dowód w sprawie, czy też nową okoliczność. Skarżąca zarzuciła, że organ kwestionuje istnienie "zatrudnienia incydentalnego", choć pojęcie to wspomniane jest w wyroku WSA w Gliwicach sygn. akt IV SA/Gl 547/12. Dodatkowo skarżąca zarzuciła, że organ nie odniósł się do tego, iż wypełniała obowiązki osoby bezrobotnej, tj. stawiał się w wyznaczonych terminach w Urzędzie Pracy. Do skargi skarżąca dołączyła kopię umowy zlecenia nr [...] z dnia [...] kwietnia 2023 r. zawartej przez skarżącą z C.. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2024 r. skarżąca podniosła, że decyzja dotycząca utraty statusu bezrobotnego mogła być wydana przez organ wyłącznie w okresie gdy skarżąca była zatrudniona. Zdaniem skarżącej umowy na wykonywanie prac na rzecz organizacji pożytku publicznego mają szczególny charakter, a więc nie mogą skutkować utratą statusu osoby bezrobotnej. Wyjaśniła również, że usługi świadczone przez nią nie miały charakteru stałego, długotrwałego, były incydentalne, dotyczyły wyłącznie tłumaczenia. Wykonywanie pracy przez ok. 20 godzin nie mogło mieć wpływu na pozostawanie w gotowości do podjęcia zatrudnienia gdyby stosowne propozycje przedstawił urząd pracy. Skarżąca powołała się również na wyrok WSA w Krakowie o sygn. akt III SA/Kr 517/16. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] [...] maja 2023 r. orzekającą o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] kwietnia 2023 r. Powodem takiego rozstrzygnięcia było, to że organ uznał, iż skarżąca podjęła z dniem [...] kwietnia 2023 r. inną pracą zarobkową w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy o promocji zatrudnienia. Podkreślenia wymaga, że niekwestionowaną okolicznością jest to, iż z wygenerowanego w dniu [...] maja 2023 r. przez organ I instancji RaportuZUS-U2 wynika, że skarżąca od 1 kwietnia 2023 r. podlegała ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu wykonywania umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług. Do skargi skarżąca dołączyła kopię umowy zlecenia nr [...] z dnia [...] kwietnia 2023 r. zawartej przez skarżącą z C.. Na podstawie tej umowy (§ 1) skarżąca jako zleceniobiorca zobowiązała się do wykonanie na rzecz zleceniodawcy pracy polegającej na "Rówieśnik wspierający w Ośrodku C. "Tylko" godz./tyg." Zlecenie miało być wykonywane w okresie od 1 do 30 kwietnia 2023 r. (§ 2) i skarżąca miała za nie otrzymać wynagrodzenie w wysokości 465 zł brutto (§ 3). Fakt zawarcia powyżej umowy i związanego z tym zgłoszenia skarżącej do ubezpieczenia społecznego i ubezpieczenia zdrowotnego z tego tytułu jest bezsporny między stronami. Sporne jest jednak to, jakie skutki prawne fakt ten wywołuje na gruncie przepisów ustawy o promocji zatrudnienia, tj. czy skarżąca winna z tej przyczyny utracić status osoby bezrobotnej. Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia, ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym - oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g, i, j, l oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły oraz uczącej się w branżowej szkole II stopnia i szkole policealnej, prowadzącej kształcenie w formie stacjonarnej lub zaocznej, lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, która nadto, spełnia pozostałe warunki przewidziane w tym przepisie. Zgodnie natomiast z art. 2 ust. 1 pkt 11 ww. ustawy przez inną pracę zarobkową należy rozumieć wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło lub umowy o pomocy przy zbiorach w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników albo wykonywanie pracy w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych. Jak słusznie zauważył Wojewoda [...], sformułowana w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy definicja osoby bezrobotnej jest skonstruowana z dwóch części. W pierwszej z nich, wskazuje się na swego rodzaju przesłanki pozytywne, a więc na warunki, które muszą być spełnione, by można było uzyskać (zachować) status bezrobotnego. Druga część, zawiera zespół przesłanek negatywnych, w więc okoliczności, które uniemożliwiają nabycie (zachowanie) tego statusu. Z ich zestawienia jednoznacznie wynika, że nie każda osoba rejestrująca się w urzędzie pracy może być uznana za osobę bezrobotną. Wszystkie niezbędne wymogi muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak któregokolwiek z nich wyklucza nabycie czy zachowanie omawianego statusu osoby bezrobotnej. Nie jest możliwe odstąpienie od tych wymogów nawet ze względu na szczególne uwarunkowania konkretnej sprawy. Status bezrobotnego, nie zależy bowiem od uznania organów orzekających, gdyż brzmienie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy jest kategoryczne. Bezrobotnym może być więc jedynie osoba niepozostającą w stosunku pracy, czy stosunku służbowym oraz niewykonująca innej pracy zarobkowej w rozumieniu przywołanego wyżej art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy i to niezależnie od wysokości uzyskiwanego z tego tytułu przychodu. Inna praca zawodowa to natomiast m. in. wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy agencyjnej, umowy zlecenia, czy umowy o dzieło. Przy czym wyliczenie rodzajów umów cywilnoprawnych ma charakter jedynie przykładowy. Pod pojęciem innej pracy zarobkowej mieszczą również inne umowy cywilnoprawne nie wymienione w tym przepisie, w tym np. umowa o świadczenie usług. Z powyższego wynika, że osoba, która wykonuje pracę lub świadczy usługi na podstawie umowy cywilnoprawnej nie może zostać zarejestrowana jako osoba bezrobotna. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika natomiast, że skarżąca od [...] kwietnia 2023 r. wykonywała inną pracę zarobkową w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy o promocji zatrudnienia – na podstawie umowy cywilnoprawnej zatytułowanej "Umowa zlecenia" zawartej z C.. Na podstawie tej umowy skarżąca wykonywała pracę "Rówieśnik wspierający w Ośrodku C."Tylko" godz./tyg." Na rozprawie skarżąca wyjaśniła, że na podstawie tej umowy wykonywała tłumaczenia. Zlecenie miało być wykonywane w okresie od [...] do [...] kwietnia 2023 r. za wynagrodzeniem w wysokości 465 zł brutto. Decyzja o pozbawieniu statusu osoby bezrobotnej wydawana na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia wiąże skutek prawny utraty statusu osoby bezrobotnej z niespełnianiem warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, który to przepis zawiera definicję ustawową "bezrobotnego". Brak spełnienia któregoś z warunków określonych w tej definicji oznacza, że dana osoba przestaje być osobą bezrobotną i to z chwilą zaistnienia tego stanu prawnego. Decyzja potwierdza ten stan prawny, a organ zmierzając do jej wydania ustala moment niespełnienia warunku. Termin utraty statusu osoby bezrobotnej w razie wydania decyzji na podstawie art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy określony został zatem poprzez odesłanie do momentu niespełniania warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, a pozbawianie statusu bezrobotnego następuje na czas nieokreślony z dniem zaprzestania spełniania tych warunków, bez możliwości pozbawienia statusu bezrobotnego tylko za dni pozostawania w zatrudnieniu lub wykonywania innej pracy zawodowej. Argumentem przemawiającym za powyższą koncepcją jest treść art. 74 ustawy o promocji zatrudnienia, zgodnie z którym bezrobotny jest obowiązany zawiadomić w ciągu 7 dni powiatowy urząd pracy o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub o złożeniu wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz o zaistnieniu innych okoliczności powodujących utratę statusu bezrobotnego. Należy przyjąć, że ustawodawca założył, że decyzja pozbawiająca statusu osoby bezrobotnej będzie określała termin utraty statusu bezrobotnego z mocą wsteczną, skoro dał termin 7-dniowy na poinformowanie o zaistniałym stanie prawnym. Inaczej rzecz ujmując, z przepisu tego wynika, że ustawodawca założył późniejsze potwierdzenie utraty statusu osoby bezrobotnej przez wydanie decyzji, a jak wskazano wcześniej utrata statusu bezrobotnego wiąże się z zaistnieniem określonych okoliczności, tj. niespełnianiem warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. W stanie faktycznym niniejszej sprawy skarżąca od [...] kwietnia 2023 r. nie spełniała warunków określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia, z uwagi na zawartą w dniu w tym dniu opisaną wyżej umowę cywilnoprawną, w ramach której świadczyć miała pracę zarobkową. Stąd też prawidłowo organ orzekł o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] kwietnia 2023 r. Wyjaśnić przy tym należy, że powołany przez skarżącą w skardze wyrok WSA w Gliwicach z dnia 21 czerwca 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 547/12, został uchylony wyrokiem NSA z dnia 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 2652/13 (orzeczniea.nsa.gov.pl). NSA dodatkowo wyrokiem tym oddalił skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. w przedmiocie statusu bezrobotnego. W wyroku tym NSA wskazał, że "Bezrobotnym może być jedynie osoba niepozostającą w stosunku pracy czy stosunku służbowym oraz niewykonująca innej pracy zarobkowej w rozumieniu przywołanego art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy i to niezależnie od wysokości uzyskiwanego z tego tytułu przychodu. Status bezrobotnego, nie zależy od uznania organów orzekających, bowiem brzmienie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy jest kategoryczne. Żadne inne okoliczności, poza wymienionymi w ustawie, nie mogą mieć zatem znaczenia przy rozstrzyganiu sprawy tego statusu. Status osoby bezrobotnej jest w pełni zdefiniowaną instytucją prawną, a nie stanem faktycznym wynikającym z braku wykonywania pracy zarobkowej. Dla uzyskania statusu osoby bezrobotnej konieczne jest nie tylko niezatrudnienie, ale także niewykonywanie innej pracy zarobkowej, czy też nieuzyskiwanie miesięcznie przychodu z innych źródeł niż praca zarobkowa. Jeżeli ktokolwiek aktywizuje swoją sytuację zawodową, to nie może zarazem pozostawać osobą o statusie bezrobotnego i korzystać z zasiłku dla bezrobotnych wypłacanych ze środków przeznaczonych na łagodzenie skutków bezrobocia (...)". Ponadto wyjaśnić należy, że powołany przez skarżąca na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2024 r. wyrok WSA w Krakowie z dnia 25 października 2016 r. sygn. akt III SA/Kr 517/16 zapadł w odmiennym stanie faktycznym. W wyroku tym Sąd uznał, że "Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy można mieć wątpliwości, czy rzeczywiście pouczenia zawarte w aktach sprawy, dotyczące poinformowania skarżącej jako bezrobotnej o przyczynach powodujących pozbawienie jej statutu bezrobotnej były na tyle precyzyjne, że obejmowały również taką sytuację, z jaką organy wiążą utratę w tej sprawie przez skarżącą tego statusu. Zgodnie z oświadczeniem z dnia [...] września 2012 r. skarżąca została poinformowana o konieczności powiadomienia w terminie 7 dni Urzędu Pracy o okolicznościach mających wpływ na wypłatę zasiłku oraz posiadanie statusu osoby bezrobotnej i wśród takich okoliczności wskazano, między innymi, podjęcie pracy zarobkowej na podstawie umowy zlecenia, umowy o dzieło oraz podleganie ubezpieczeniu społecznemu z innego tytułu. Takie pouczenie skarżącej mogło budzić wątpliwości po stronie skarżącej co do tego, czy także wykonywanie czynności zarobkowych przez okres jednego dnia będzie skutkowało pozbawieniem statusu bezrobotnej." W niniejszej sprawie skarżąca była prawidłowo pouczona o obowiązku powiadomienia urzędu pracy w ciągu 7 dni grodzki (powiatowy) urząd pracy o podjęciu zatrudnienia, innej pracy zarobkowej lub o złożeniu wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej oraz o zaistnieniu innych okoliczności powodujących utratę statusu bezrobotnego albo utratę prawa do zasiłku (k. 3 akt administracyjnych). W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja Prezydenta [...] odpowiadają prawu. Organy obu instancji dokonały prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w niniejszej sprawie. Za niezasadne, w ocenie Sądu, należy uznać także zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego. Zarzuty te nie znajdują oparcia w aktach sprawy bowiem w przeprowadzonym postępowaniu ustalono okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, przeprowadzono dowody dotyczące tych okoliczności, a w uzasadnieniu decyzji wskazano, na jakich dowodach się oparto wydając rozstrzygnięcie. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI