II SA/Wa 1868/07

II SA/Wa 1868/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2008-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-11-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Eugeniusz Wasilewski /przewodniczący/
Ewa Grochowska-Jung /sprawozdawca/
Przemysław Szustakiewicz
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 127 par. 3, art. 134, art. 156 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Eugeniusz Wasilewski, Sędziowie WSA Ewa Grochowska - Jung (spr.), WSA Przemysław Szustakiewicz, Protokolant Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie sfinansowania przekwalifikowania zawodowego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Uzasadnienie
Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r., działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy własną decyzję nr [...] z dnia [...] maja 2007 r., mocą której stwierdził nieważność decyzji Pełnomocnika Ministra Obrony Narodowej ds. Rekonwersji Kadr - Dyrektora Departamentu Spraw Socjalnych i Rekonwersji nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. w sprawie sfinansowania przekwalifikowania zawodowego J. N. na kursie z zakresu obsługi klienta, w wysokości 1750 zł.
W uzasadnieniu organ wskazał, że J. N. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem 30 listopada 2004 r. na mocy rozkazu personalnego nr [...] Dowódcy [...] z dnia [...] czerwca 2004 r., wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez żołnierza zawodowego. W dniu 13 października 2004 r. zainteresowany wystąpił do pełnomocnika Ministra Obrony Narodowej ds. Rekonwersji Kadr - Dyrektora Departamentu Spraw Socjalnych i Rekonwersji MON z wnioskiem o wyrażenie zgody na sfinansowanie kursu z zakresu obsługi klienta w wysokości 1750 zł.
Decyzją Pełnomocnika Ministra Obrony Narodowej ds. Rekonwersji Kadr - Dyrektora Departamentu Spraw Socjalnych i Rekonwersji nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. wnioskodawcy została przyznana pomoc finansowa na przekwalifikowanie zawodowe w wysokości 1750 zł.
Minister Obrony Narodowej postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2007 r. umorzył postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r., a następnie decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2007 r. stwierdził nieważność decyzji Pełnomocnika Ministra Obrony Narodowej ds. Rekonwersji Kadr - Dyrektora Departamentu Spraw Socjalnych i Rekonwersji nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. w sprawie sfinansowania J. N. przekwalifikowania zawodowego na kursie z zakresu obsługi klienta, w wysokości 1750 zł.
Od powyższej decyzji zainteresowany złożył w dniu 25 lipca 2007 r. wniosek do Ministra Obrony Narodowej o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Wnioskodawca wnosił o uchylenie w całości decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2007 r. i umorzenie postępowania.
Minister Obrony Narodowej podniósł, iż uprawnienia żołnierzy zwolnionych po dniu 1 lipca 2004 r. określa ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.), w tym przepis art. 120, regulujący możliwość korzystania przez żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej z pomocy w zakresie przekwalifikowania, doradztwa zawodowego lub pośrednictwa pracy, udzielanej przez właściwe organy.
Zgodnie z art. 120 ww. ustawy były żołnierz zawodowy, o którym mowa w art. 119 ust. 1, w okresie dwóch lat od dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej może korzystać z pomocy w zakresie przekwalifikowania, doradztwa zawodowego lub pośrednictwa pracy, udzielanej przez właściwe organy.
Art. 119 cytowanej ustawy wylicza powody (sposoby rozwiązania stosunku służbowego) stanowiące przesłankę uprawniającą do otrzymania pomocy rekonwersyjnej.
Zgodnie z ww. artykułem z pomocy rekonwersyjnej mogą korzystać tylko żołnierze zwolnieni z zawodowej służby wojskowej z powodów, o których mowa w art. 111 pkt 3, 8, 9 lit. b i pkt 10 oraz art. 112 pkt 3-5.
J. N. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem 30 listopada 2004 r., w dniu 13 października 2004 r. wystąpił z wnioskiem o udzielenie pomocy rekonwersyjnej. Zauważyć należy, że w dacie zwolnienia wymienionego ze służby wojskowej oraz w dacie wydania decyzji przyznającej pomoc rekonwersyjną, obowiązywały przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 z późn. zm.).
Zatem organ, orzekając o uprawnieniach do pomocy rekonwersyjnej, był obowiązany stosować przepisy art. 119 i 120 cyt. ustawy. Z przepisów tych wynika jednoznacznie, że wymieniony nie był uprawniony do pomocy rekonwersyjnej.
W omawianej decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. organ jako podstawę prawną rozstrzygnięcia błędnie przywołał art. 183 cyt. ustawy z dnia 11 września 2003 r., twierdząc, iż ma on zastosowanie do sprawy J. N. W toku przeprowadzonych czynności ujawniono, iż zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że przedmiotowa decyzja może zawierać wady prawne skutkujące jej nieważnością.
Z treści art. 183 jednoznacznie wynika, że przepis ten ma zastosowanie jedynie do żołnierzy zawodowych zwolnionych z zawodowej służby wojskowej przed dniem 1 lipca 2004 r.
Z przywołanych przyczyn decyzja nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. dotknięta jest wadą z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. skutkującą koniecznością wycofania jej z obrotu prawnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. N. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, zarzucając naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. W uzasadnieniu podniósł, że nie miał wpływu na wydanie decyzji przyznającej mu pomoc na przekwalifikowanie zawodowe. Z przyznanej pomocy skorzystał i kurs obsługi klienta ukończył, nie przypuszczając, że będzie zmuszony do zwrotu kosztów pomocy rekonwersyjnej.
Nie widzi podstaw do ponoszenia konsekwencji za błędne działania organu.
W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, jednakże z powodów całkowicie odmiennych, aniżeli podnosi skarżący. Zezwala na to treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), a mianowicie sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany granicami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Obowiązkiem organu w toczącym się postępowaniu odwoławczym było wstępne zbadanie, czy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesiony został w przewidzianym prawem terminie. Uszedł uwadze organu fakt, że strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z przekroczeniem ustawowego terminu 14 dni, pomimo prawidłowego pouczenia o terminie skorzystania z tego środka. Odpis decyzji z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] stwierdzającej nieważność decyzji Pełnomocnika Ministra Obrony Narodowej ds. Rekonwersji Kadr - Dyrektora Departamentu Spraw Socjalnych i Rekonwersji nr [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. w sprawie sfinansowania przekwalifikowania zawodowego skarżącego został J. N. doręczony 9 lipca 2007 r., co wynika ze zwrotnego poświadczenia odbioru. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został nadany przez skarżącego w dniu 26 lipca 2007 r. Wniosek ten został przez organ załatwiony w trybie art. 127 § 3 k.p.a., poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy jego poprzednią decyzję. Minister Obrony Narodowej nie dostrzegł ewidentnego przekroczenia terminu złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co powinno spowodować wydanie postanowienia w trybie art. 134 k.p.a. stwierdzającego uchybienie terminu.
Jak głosi przepis art. 127 § 3 k.p.a. in fine, do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie ugruntowany jest pogląd, że wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy przez naczelny organ administracji państwowej, o którym mowa w art. 127 § 3 k.p.a., jest szczególnym środkiem odwoławczym, mającym w istocie cechy odwołania (B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1996, str. 562; uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 9 grudnia 1996 r. OPS 4/96, ONSA 1997, z. 2 poz. 44; uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 1996 r. III AZP 23/95, OSNAPU 1996 nr 15 poz. 205; wyrok NSA z dnia 27 lutego 1996 r. I SA 1296/95 - Glosa 1996 nr 7, str. 12).
Wobec treści art. 127 § 3, art. 129 § 2 oraz art. 134 k.p.a. Minister Obrony Narodowej nie był upoważniony do załatwienia spóźnionego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy w trybie odwoławczym, w drodze decyzji administracyjnej rozstrzygającej sprawę merytorycznie.
Należy przychylić się do poglądu wyrażanego zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie, że rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.. Oznacza bowiem niedopuszczalną weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, korzystającej z cech trwałości, o jakiej mowa w art. 16 § 1 k.p.a. (cyt. B. Adamiak. J. Borkowski, str. 576; wyrok NSA z dnia 4 czerwca 1982 r. I SA 235/82 - ONSA 1982 nr 1, poz. 52; wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1996 r. I SA 1843/94 - ONSA 1996 nr 4, poz. 191; wyrok NSA z dnia 2 grudnia 1986 r. IV SA 620/86 - Gazeta Prawna 1987 nr 21, str. 8).
Odnosi się to w równym stopniu do rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 k.p.a.). Załatwienie w postępowaniu administracyjnym wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy merytoryczną decyzją, w sytuacji, gdy upłynął termin wniesienia tego środka zaskarżenia, stanowi rażące naruszenie art. 127 § 3 in fine w związku z art. 129 § 2 k.p.a. oraz art. 16 § 1 k.p.a.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Na podstawie art. 152 powołanej ustawy stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.