II SA/Wa 1860/20

II SA/Wa 1860/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-06-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-09-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Janusz Walawski
Karolina Kisielewicz
Sławomir Fularski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 7235/21 - Wyrok NSA z 2023-03-29
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
art. 132 ust. 1 i 3 art. 135j ust. 1 pkt 3 art. 132 pkt 1
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (spr.), Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, Sędzia WSA Janusz Walawski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi R. T. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej nagany oddala skargę
Uzasadnienie
Komendant Główny Policji (dalej jako "KGP" lub "organ odwoławczy") orzeczeniem nr [...] z [...] czerwca 2020 r. działając na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r. poz. 360, dalej jako "ustawa
o Policji"), po rozpatrzeniu odwołania [...] R. T. – [...] Wydziału do Zwalczania Zorganizowanej Przestępczości [...] Zarządu w [...] Centralnego Biura Śledczego Policji (dalej: "obwiniony", "funkcjonariusz", "policjant") od orzeczenia nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] (dalej jako "KWP" lub "organ I instancji") z [...] marca 2020 r., którym to orzeczeniem, uznano obwinionego winnym tego, że w dniach [...] do [...] lipca 2019 r. będąc zobowiązany do zachowania drogi służbowej, obowiązku tego nie dopełnił w ten sposób, że pismem z [...] lipca 2019 r. wystąpił do Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji (dalej jako "Komendant CBŚP) z pominięciem drogi służbowej, tj. o czyn z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 4 ust. 1 zarządzenia nr 30 KGP z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji i wymierzono funkcjonariuszowi karę dyscyplinarną nagany, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że postanowieniem z [...] września 2019 r. Komendant CBŚP wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko obwinionemu. Postanowieniem z [...] listopada 2019 r. KGP wyłączył od udziału
w postępowaniu dyscyplinarnym Komendanta CBŚP i wyznaczył do jego dalszego prowadzenia KWP. Po przeprowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym, KWP orzeczeniem nr [...] z [...] marca 2020 r., uznał funkcjonariusza winnym popełnienia zarzuconego czynu i wymierzył mu karę dyscyplinarną nagany. Organ I instancji wskazał, że zebrany w postępowaniu materiał dowodowy potwierdza, iż wymieniony policjant dopuścił się zarzuconego mu przewinienia dyscyplinarnego.
Obwiniony wniósł odwołanie od ww. orzeczenia KWP. W obszernym uzasadnieniu odwołania funkcjonariusz zarzucił uchybienia proceduralne w toku postępowania dyscyplinarnego, uchybienia merytoryczne odnoszące się do błędnej interpretacji przepisów, jak również pominięcie istotnych faktów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy oraz wniósł o powołanie komisji do zbadania zaskarżonego orzeczenia. Wskazał na naruszenie art. 135g ust. 1 i ust. 2 ustawy o Policji podnosząc, że w niniejszym postępowaniu nie wykonano żadnej czynności, ani nie uwzględniono żadnych okoliczności, które mogłyby przemawiać na jego korzyść. O powyższym miała świadczyć odmowa uwzględnienia składanych przez policjanta wniosków dowodowych, a nawet nierozpatrzenie w ogóle wniosku o uzupełnienie akt postępowania dyscyplinarnego. Obwiniony podniósł, że doszło do zaniechania wydania postanowienia o odmowie uwzględnienia wniosków o uzupełnienie materiałów postępowania. Brak zapoznania obwinionego z uzupełnionymi materiałami określił jako poważne uchybienie proceduralne ograniczające jego prawo do obrony. Funkcjonariusz stwierdził, że otrzymał postanowienie rzecznika dyscyplinarnego z [...] lutego 2020 r. o odmowie uwzględnienia wniosku dowodowego, które odnosiło się tylko do jednego wniosku
o uzupełnienie akt, zamiast postanowienia o odmowie uzupełnienia akt postępowania dyscyplinarnego. Wobec powyższego nie zostały rozpatrzone złożone przez obwinionego wnioski o:
- przesłuchanie osób, które uczestniczyły w przekazywaniu kwestionowanego pisma, aż do dostarczenia go Komendantowi CBŚP, [...] P. P.,
- ustalenie "innych przyczyn" uzasadniających wyłączenie przełożonego dyscyplinarnego, [...] P. P.,
- zrealizowanie zaleceń KGP, [...] J. S., który w postanowieniu o wyłączeniu przełożonego dyscyplinarnego nakazał rozstrzygnięcie okoliczności podnoszonej przez obwinionego, że jego wystąpienie z [...] lipca 2019 r. jest skutkiem realizacji zalecenia Komendanta zawartego w piśmie z [...] czerwca 2019 r.,
- zbadanie, rozpatrzenie i ustalenie okoliczności mających związek z przestępstwami
z art. 271 § 1 kk i 231 § 1 kk zgodnie z art. 132 ust. 4 ustawy o Policji,
- zweryfikowanie jakie okoliczności i jakie ustalenia przeprowadził [...] P. P. po oświadczeniu, że "Tym samym, nie dopatrzono się w ocenie [...] Zarządu w [...] CBŚP kwestii, które mogłyby być rozpatrywane pod kątem dyscyplinarnym",
- badanie całości akt osobowych, gdyż "Stanowisko" obejmuje okres całej służby obwinionego w Centralnym Biurze Śledczym Policji, tj. od 2008 r.
Zdaniem obwinionego przysługujące mu prawo do obrony zostało także ograniczone poprzez uniemożliwienie wykonania fotokopii akt postępowania dyscyplinarnego. Powołując się na rozszerzającą wykładnię w zakresie formy udostępnienia akt, mającą zastosowanie m.in. w postępowaniu karnym, administracyjnym, czy też cywilnym, obwiniony podważył literalne realizowanie
w niniejszym postępowaniu dyscyplinarnym przez rzecznika dyscyplinarnego art. 135f ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji.
W dalszej kolejności obwiniony podniósł, że organ I instancji zaprzeczał jakoby wspomniane "Stanowisko" [...] Zarządu w [...] Centralnego Biura Śledczego Policji było dokumentem. Z kolei sam Komendant CBŚP uznał wymienione wystąpienie za dokument i umieścił je w aktach osobowych. Na poparcie swojej tezy obwiniony przytoczył treść § 3 ust. 2 zarządzenia nr 678 KGP z 17 czerwca 2005 r.
w sprawie zasad prowadzenia przez przełożonych dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem służbowym policjantów oraz sposobu prowadzenia akt osobowych, gdzie widnieje stwierdzenie, że w aktach osobowych gromadzi się dokumenty. Funkcjonariusz uznał więc, że to właśnie czynności dowodowe winny doprecyzować dlaczego ówczesny Komendant CBŚP (obecnie [...] Komendanta Głównego Policji) uznał stanowisko za dokument, czemu przeczy w uzasadnieniu obecny przełożony dyscyplinarny. Co więcej, zdaniem obwinionego z uwagi na zawarte w "Stanowisku" z [...] sierpnia 2018 r. stwierdzenia umożliwiające sformułowanie oceny jego służby przez adresata, czy odbiorcę tego dokumentu (w tym wypadku negatywnej), obwiniony zastosował analogię stanowiska do opinii służbowej, którą przechowuje się
w aktach osobowych. Obwiniony stwierdził, że nie można zgodzić się z uzasadnieniem, że to "Stanowisko" nie stanowi dokumentu w rozumieniu art. 115 § 14 kk, gdyż
w odniesieniu do opinii służbowej przesądził o tym wyrok Sądu Najwyższego z 2 lutego 2007 r., sygn. akt WA 1/07, gdzie taki dokument może być oczywiście przedmiotem przestępstw z art. 270 § 1 kk czy 271 § 1 kk.
W dalszej części uzasadnienia obwiniony wskazał, że w toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego nie zweryfikowano i nie sprawdzono, czy wydane "Stanowisko" z [...] sierpnia 2018 r. jest zgodne ze stanem faktycznym. Jak stwierdził funkcjonariusz, organ oparł się jedynie na oświadczeniu autora wskazanego wystąpienia przyjmując, że skoro jest on funkcjonariuszem publicznym, to z założenia jego działania i twierdzenia są oparte na prawdzie. Natomiast obwiniony uważa, że zostały wyczerpane znamiona czynu z art. 271 § 1 kk, gdyż funkcjonariusz publiczny, uprawniony do wystawienia dokumentu poświadczył w nim nieprawdę, co do okoliczności mających znaczenie prawne. Z kolei organ I instancji nie kwestionował
w uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdzenia nieprawdy, tylko odniósł się do dokumentu i jego użycia. Co więcej, nie zweryfikował tego, więc przyjął, że faktycznie jest stwierdzona nieprawda, a więc oczywistym według obwinionego jest, że doszło co najmniej do naruszenia zasad etyki zawodowej przez [...] Zarządu w [...] CBŚP i prawdopodobnie innych naczelników i funkcjonariuszy, którzy przez nieprawdę wprowadzili w błąd przełożonych. W ocenie obwinionego już samo branie pod uwagę możliwości popełnienia przestępstwa z art. 271 § 1 kk uprawniało go do pominięcia drogi służbowej. To właśnie Komendant CBŚP powinien wykonać stosowne czynności w celu zweryfikowania zaistniałych okoliczności, a poprzestał jedynie na odebraniu kolejnego oświadczenia [...] Zarządu w [...] CBŚP. Obwiniony wskazał, że jego zdaniem został także naruszony art. 231 § 1 kk, który mówi o niedopełnieniu przez funkcjonariusza publicznego obowiązków i działaniu na szkodę interesu prywatnego. Jak wskazał funkcjonariusz, zaniechanie wykonania w tym postępowaniu dyscyplinarnym szeregu czynności, jest działaniem na szkodę obwinionego, którego status winien ulec zmianie na pokrzywdzonego.
Obwiniony zarzucił również brak analizy instrukcji kancelaryjnej, która stanowi jego zdaniem podstawowy aspekt pominięcia drogi służbowej. Organ I instancji ograniczając się do przesłuchania pracownika sekretariatu (bez powoływania się na konkretne przepisy) nie wyjaśnił jaki jest obieg dokumentów w Centralnym Biurze Śledczym Policji oraz jakie obwiązują w tym zakresie procedury.
Na koniec obwiniony zaznaczył, że pominięcie drogi służbowej było podyktowane dążeniem do wyeliminowania dokumentów przedstawiających go w złym świetle, umniejszających wykonywane przez niego czynności, osiągane wyniki oraz poniżających go w oczach przełożonych i współpracowników. W konkluzji odwołania obwiniony stwierdził, że nie ustosunkował się do wymiaru orzeczonej kary dyscyplinarnej, gdyż winien zostać uniewinniony od zarzucanego mu czynu.
Organ odwoławczy utrzymując w mocy wskazanym na wstępie niniejszego uzasadnienia orzeczeniem rozstrzygnięcie organu I instancji, wskazał, że stan faktyczny ustalony w postępowaniu dyscyplinarnym można odtworzyć na podstawie znajdującego się w aktach postępowania materiału dowodowego, pisemnych wyjaśnień funkcjonariusza, zeznań przesłuchanych w charakterze świadka [...] T. K., A. A., [...] G. C., [...] M. W., a także zebranej dokumentacji w postaci m.in. raportów obwinionego. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że funkcjonariusz
w raporcie z [...] czerwca 2018 r. zwrócił się do Komendanta CBŚP z prośbą
o podwyższenie dodatku służbowego i specjalnego. Raport ten zawierał adnotację z [...] czerwca 2018 r. [...] Zarządu w [...] Centralnego Biura Śledczego Policji, [...] T. K. o tym, że go nie popiera. Powyższy raport, pismem z [...] lipca 2018 r. został zwrócony [...] Zarządu w [...] Centralnego Biura Śledczego Policji z poleceniem ustosunkowania się do podniesionych w nim kwestii. [...] T. K. w dniu [...] sierpnia 2018 r. sporządził stanowisko, które zostało przesłane do Wydziału Kadr i Szkolenia Centralnego Biura Śledczego Policji. Uwzględniając przedmiotowe "Stanowisko" w dniu [...] września 2018 r. Komendant CBŚP udzielił pisemnej odpowiedzi obwinionemu, w której wskazał, że w chwili obecnej nie zachodzą przesłanki uzasadniające podwyższenie funkcjonariuszowi dodatku służbowego oraz specjalnego.
W dniu [...] maja 2019 r. obwiniony zwrócił się raportem do Komendanta CBŚP (zachowując drogę służbową), w którym nawiązał do treści "Stanowiska" [...] T. K., [...] Zarządu w [...] Centralnego Biura Śledczego Policji z [...] sierpnia 2018 r. oraz wniósł o jego weryfikację poprzez uwzględnienie materiałów potwierdzających jego osiągnięcia w służbie, w tym o włączenie wypowiedzi współpracowników i prokuratorów nadzorujących prowadzone przez niego postępowania. W dniu [...] maja 2019 r., [...] T. K. sporządził kolejne "Stanowisko", w którego treści podtrzymał swoją poprzednią opinię. W dniu [...] czerwca 2019 r. [...] Komendanta CBŚP w odpowiedzi udzielonej obwinionemu wskazał, że po analizie materiałów Komendant CBŚP nie podjął decyzji o podwyższeniu funkcjonariuszowi dodatku służbowego i specjalnego.
W dniu [...] lipca 2019 r. do kancelarii jawnej Centralnego Biura Śledczego Policji wpłynęło pismo obwinionego datowane na dzień [...] lipca 2019 r., które funkcjonariusz nadał z pominięciem drogi służbowej wręczając je bezpośrednio A. A., sekretarce Zarządu w [...] Centralnego Biura Śledczego Policji z prośbą o wysłanie go pocztą resortową do Komendanta CBŚP. W wymienionym wystąpieniu policjant wskazał, że oczekuje przeprowadzenia co najmniej postępowania wyjaśniającego w celu stwierdzenia nieprawdy w opinii dotyczącej jego służby zawartej w "Stanowisku" z [...] sierpnia 2018 r. [...] Zarządu w [...] Centralnego Biura Śledczego Policji, [...] T. K., a w przypadku potwierdzenia jego oceny usunięcia powyższego dokumentu z jego akt osobowych.
Przesłuchany w dniu [...] października 2019 r. w charakterze obwinionego funkcjonariusz nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu i złożył obszerne wyjaśnienia. Zeznał, że w dniu [...] czerwca 2018 r. zwrócił się z zachowaniem drogi służbowej raportem do ówczesnego Komendanta CBŚP, [...] K. B. w sprawie ewentualnego podniesienia dodatku służbowego i specjalnego. W piśmie Komendanta CBŚP z [...] września 2018 r. obwiniony spotkał się z odmową podwyższenia mu dodatku służbowego oraz specjalnego, a także uzyskał informację, że decyzja ww. Komendanta została podjęta m.in. w oparciu o "Stanowisko" [...] Zarządu w [...] CBŚP, [...] T. K. z [...] sierpnia 2018 r. Następnie obwiniony uzyskał dostęp do swoich akt osobowych, gdzie znajdował się wymieniony dokument i zapoznał się z jego treścią. Jak podkreślił obwiniony, zgodnie z § 3 ust. 2 zarządzenia nr 678 KGP z 17 czerwca 2005 r. w sprawie zasad prowadzenia przez przełożonych dokumentacji
w sprawach związanych ze stosunkiem służbowym policjantów oraz sposobu prowadzenia akt osobowych w aktach osobowych gromadzi się dokumenty, a ich rodzaj jest określony poprzez szczegółowy, zamknięty katalog. Tym samym, zdaniem obwinionego nie ma w nich miejsca na raporty z prośbą o podwyżkę oraz na tego rodzaju stanowiska chyba, że są opiniami służbowymi lub ocenami okresowymi, na co wskazuje § 3 ust. 2 pkt 3 lit. k cytowanego zarządzenia. W dalszej kolejności funkcjonariusz odniósł się do samego wystąpienia [...] Zarządu w [...] CBŚP stwierdzając, że opisywane w nim czynności które wykonywał w poszczególnych postępowaniach przedstawione zostały w sposób lakoniczny, tendencyjny i zdawkowy. Jak wyjaśnił obwiniony, umniejszony został nakład jego pracy, zaangażowanie oraz wyniki pracy, a przedmiotowe "Stanowisko" zaprzeczyło argumentom, które obwiniony podniósł w raporcie z [...] czerwca 2018 r. "co odebrał jako stwierdzenie, że napisał
w nim nieprawdę. Funkcjonariusz stwierdził, że zapoznając się z treścią "Stanowiska" powziął realne przypuszczenie, iż mogło dojść do przestępstwa poświadczenia nieprawdy, co do okoliczności mających znaczenie prawne, tj. art. 271 § 1 kk, jak również art. 273 kk (używanie dokumentów poświadczających nieprawdę). Zdaniem policjanta okoliczności wskazywały również na naruszenia dyscypliny służbowej oraz zasad etyki zawodowej przez innych funkcjonariuszy i naczelników. Mając powyższe na uwadze skierował do Komendanta CBŚP, [...] P. P. kolejny raport z [...] maja 2019 r. zachowując drogę służbową, w którym odniósł się do treści poprzedniego wystąpienia oraz "Stanowiska" [...] Zarządu w [...] CBŚP i wniósł o powtórną analizę materiałów. W odpowiedzi z [...] czerwca 2019 r. [...] Komendanta CBŚP, [...] A.C. zawarto informację, że raport obwinionego z [...] maja 2019 r. został zaopiniowany przez [...] Zarządu w [...] CBŚP, który podtrzymał swoje stanowisko zawarte w sprawozdaniu z [...] sierpnia 2018 r. Obwiniony oświadczył, że w ten sposób ujawniła się celowość
i umyślność działania funkcjonariuszy na różnych szczeblach CBŚP, którzy dopuścili się "czynów niedozwolonych". Z kolei wykonanie czynności wskazanych w jego drugim raporcie pozwoliłoby na ustalenie konkretnych osób odpowiedzialnych za powstałe nieprawidłowości, czego celowo zaniechano. Obwiniony stwierdził, że nie zgadzając się z wyżej opisanym stanem rzeczy skorzystał z przywilejów, jakie dały mu obowiązujące przepisy, tj. § 4 ust. 2 i 6 zarządzenia nr 30 KGP z 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji oraz § 24 zasad etyki zawodowej policjanta stanowiących załącznik do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" i skierował pismo z [...] lipca 2019 r. bezpośrednio do [...] P. P., Komendanta CBŚP mając na celu bardziej dobitne zasygnalizowanie możliwości popełnienia przestępstwa, jak też pośrednio ponownie sugerując o nieprawidłowym przechowywaniu tego stanowiska - oceny w aktach osobowych. Obwiniony oświadczył, że w opisanych wyżej okolicznościach nie mógł zachować drogi służbowej, gdyż wówczas mógłby narazić się na odpowiedzialność dyscyplinarną za brak reakcji na zaistniałe czyny przestępcze i dyscyplinarne. W dalszej kolejności funkcjonariusz odniósł się do otrzymanej odpowiedzi z [...] lipca 2019 r., w której został poinformowany, że stanowisko Komendanta CBŚP w tej sprawie zostało kolejny raz podtrzymane.
Obwiniony podniósł także szereg nieprawidłowości związanych z przytoczonym wyżej wystąpieniem, jak pominięcie kwestii naruszenia przepisów Kodeksu karnego; brak ponownej weryfikacji zajętego stanowiska w zakresie kwestionowanych okoliczności; przyzwolenie na funkcjonowanie w obiegu potwierdzającego nieprawdę "Stanowiska"; założenie z góry, że nie doszło do popełnienia jakichkolwiek przestępstw. Powyższe, zdaniem obwinionego przełożyło się na odniesione przez niego straty moralne związane z emocjami towarzyszącymi udziałowi w czynnościach wyjaśniających oraz postępowaniu dyscyplinarnym i izolowaniem go "ze środowiska".
W dalszej kolejności obwiniony wskazał na rozbieżności w użytych w odpowiedziach na jego raporty sformułowaniach w zakresie potraktowania "Stanowiska" [...] Zarządu w [...] CBŚP jako oceny, czy też nie. Zdaniem obwinionego skoro treść wymienionego dokumentu umieszczonego dodatkowo w jego aktach osobowych miała wpływ na działania skierowane wobec ocenianego, to winien on mieć prawo do zapoznania się ze "Stanowiskiem" w celu wyeliminowania nieprawdziwych i krzywdzących okoliczności. W sytuacji, gdy przedmiotowe wystąpienie nie stanowi oceny funkcjonariusza, winno być z akt osobowych usunięte. W dalszej części wyjaśnień, policjant powołując się na art. 304 § 2 Kodeksu postępowania karnego oraz art. 14 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji wskazał na zaniechania, do których doszło na poszczególnych etapach rozpatrywania sprawy poprzez uznanie, że nie doszło do popełnienia żadnego przestępstwa w związku z treścią "Stanowiska", a w konsekwencji nie podjęcie żadnych czynności weryfikujących oraz niezawiadomienie właściwych organów. Funkcjonariusz wyjaśnił również, że składając objęte zarzutem pismo z pominięciem drogi służbowej kierował się § 7, § 14 i § 21 zasad etyki zawodowej policjanta, bowiem wypowiadanie krytyki dotyczącej przełożonego w obecności innych funkcjonariuszy, w tym przypadku w postaci otwartego pisma, podlega jego zdaniem surowszej ocenie, jest sprzeczne z normami moralnymi i może również prowadzić do nadszarpnięcia zaufania innych podwładnych do przełożonego.
Podsumowując obwiniony stwierdził, że niniejsze postępowanie dyscyplinarne,
a wcześniej czynności wyjaśniające potwierdzają, iż z góry zostały przyjęte założenia prowadzące do jego bezwzględnego ukarania, bez respektowania przysługujących mu praw. Jak wyjaśnił policjant, w niniejszej sprawie mamy do czynienia z sytuacją odmiennej interpretacji przepisów i piętnowania innego zdania. Ponownie podkreślił, że przytoczone uprzednio przepisy zezwalają obwinionemu na dokonanie własnej oceny czy istnieją podstawy do pominięcia drogi służbowej, a także wybrania przełożonego, któremu bezpośrednio przekazał swoje wątpliwości. Kolejno, powołując się na treść § 3 pkt 3 zarządzenia nr 30 KGP z 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji, w celu zapewnienia ustalenia odpowiedzialności indywidualnej w przypadku naruszenia prawa, bezczynności pomimo obowiązku działania, albo wykonania zadań służbowych w sposób wadliwy obwiniony złożył "wnioski dowodowe - czynności do wykonania" w postaci wyłączenia przełożonego dyscyplinarnego, ustalenia wszystkich naczelników, funkcjonariuszy i pracowników cywilnych, którzy przyczynili się do sporządzenia "Stanowiska" i ich przesłuchanie, ustalenia w jakiej kolejności, hierarchii następowało przekazywanie informacji, będących podstawą do sporządzenia "Stanowiska", dokładne ustalenie z jakich akt bieżących i archiwalnych korzystano oraz skąd i kiedy je uzyskano, a które były podstawą do sporządzenia "Stanowiska", uzyskanie kopii wystąpienia Prokuratora [...] w [...], R. B. do Komendanta CBŚP z [...] grudnia 2017 r. Na koniec obwiniony wyjaśnił, że ma świadomość, iż przedmiotem postępowania dyscyplinarnego jest pismo jego autorstwa z [...] lipca 2019 r. W jego ocenie stanowi ono konsekwencję wcześniejszych raportów, stąd obszerne odwołanie się do treści poprzednich wystąpień. Z kolei mówiąc o przestępstwach, obwiniony odniósł się w głównej mierze do "Stanowiska" [...] Zarządu w [...] CBŚP sporządzonego na podstawie informacji uzyskanych od innych funkcjonariuszy. Dlatego będąc w przeświadczeniu, że do popełnienia przestępstwa doszło na poziomie Zarządu w [...] CBŚP pominął wskazaną komórkę i zwrócił się bezpośrednio do Komendanta CBŚP.
W ocenie organu odwoławczego zebrany w toku postępowania dyscyplinarnego materiał dowodowy potwierdza popełnienie przez funkcjonariusza zarzucanego mu czynu, a opisane okoliczności zostały udokumentowane zebranymi dowodami w sposób prawidłowy i wystarczający do oceny stopnia zawinienia obwinionego. Nie ulega bowiem wątpliwości, że funkcjonariusz skierował korespondencję służbową bezpośrednio do Komendanta CBŚP bez wiedzy bezpośredniego przełożonego. Powyższe potwierdzają zeznania m.in. sekretarki Zarządu w [...] CBŚP, A. A., która oświadczyła, że przedmiotową przesyłkę do wysłania otrzymała bezpośrednio od obwinionego. Funkcjonariusz prosił ją o wysłanie tej przesyłki do adresata, w tym przypadku do Komendanta CBŚP. A. A. zeznała, że przyjęła przesyłkę, sporządziła wykaz, następnie zaniosła go wraz z załączoną do niego korespondencją do poczty specjalnej Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] i wysłała. Z kolei [...] Zarządu w [...] Centralnego Biura Śledczego Policji, [...] T. K. zeznał, że do momentu otrzymania informacji z [...] o wpłynięciu pisma do Komendanta, o istnieniu takiego pisma nie miał wiedzy i z tym pismem się nie zapoznawał. Obwiniony na temat napisania przedmiotowego pisma ani jemu, ani też swoim bezpośrednim przełożonym, nic nie powiedział. Powyższe potwierdził również bezpośredni przełożony obwinionego, [...] Wydziału do Zwalczania Zorganizowanej Przestępczości [...] Zarządu w [...] Centralnego Biura Śledczego Policji, [...] G. C. zeznając, że o takiej korespondencji nic nie wiedział, nie widział jej i nie wie czego ona dotyczyła. Obwiniony nie mówił mu o chęci sporządzenia takiego pisma do Komendanta CBŚP ani nie przyszedł do niego z żadnym pismem już napisanym do Komendanta CBŚP. Również [...] M. W., Zastępca [...] Wydziału do Zwalczania Zorganizowanej Przestępczości [...] Zarządu w [...] Centralnego Biura Śledczego Policji zeznał, że nie miał żadnej wiedzy na temat napisanego przez obwinionego pisma czy też raportu skierowanego w lipcu 2019 r. do Komendanta CBŚP.
Zdaniem KGP, nie ma wątpliwości, że w omawianym przypadku funkcjonariusz celowo pominął drogę służbową i skierował pismo z [...] lipca 2019 r. bezpośrednio do Komendanta CBŚP. W ocenie obwinionego pismo to było zaś kontynuacją poprzedniej korespondencji kierowanej z zachowaniem drogi służbowej i chciał on jedynie wyeliminowania dokumentów przedstawiających go w złym świetle, umniejszających wykonywane przez niego czynności, osiągane wyniki oraz poniżające w oczach przełożonych i współpracowników. Opisane zachowanie policjanta było zawinione, bowiem dla bytu zarzuconego mu przewinienia dyscyplinarnego nie ma znaczenia, czy pismo z [...] lipca 2019 r. było kontynuacją wcześniejszej korespondencji czy też nie.
Z treści § 4 ust. 1 zarządzenia nr 30 KGP z 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji wynika wprost, że policjant jest obowiązany do zachowania drogi służbowej, a przesyłając korespondencję
z pominięciem swoich bezpośrednich przełożonych bez uzasadnionego powodu wyszczególnionego w cytowanym powyżej zarządzeniu obwiniony nie dopełnił tego obowiązku.
Odnosząc się do treści odwołania obwinionego, KGP wskazał, że wbrew twierdzeniom funkcjonariusza oceny jego zachowania dokonano w oparciu o całość zgromadzonego materiału dowodowego. Nie ma żadnych przesłanek, aby stwierdzić, że organ I instancji dążył jedynie do ukarania obwinionego, a postępowanie było prowadzone nierzetelnie i stronniczo bez uwzględnienia dyspozycji art. 135g ust. 1 i 2 ustawy o Policji. Każdy złożony przez obwinionego wniosek dowodowy został stosownie rozpatrzony i w tym aspekcie nie stwierdzono żadnych uchybień. Co prawda rzecznik dyscyplinarny wydał postanowienie o odmowie uwzględnienia wniosku dowodowego zamiast postanowienia o odmowie uwzględnienia wniosku o uzupełnienie materiałów postępowania, jednak nie ograniczyło to w żaden sposób prawa do obrony obwinionego. Treść uzasadnienia wspomnianego postanowienia jednoznacznie odnosiła się do złożonego przez obwinionego wniosku o uzupełnienie akt postępowania dyscyplinarnego, oba wymienione postanowienia zawierają tożsame pouczenia
o możliwości wniesienia zażalenia do tego samego przełożonego dyscyplinarnego
i w tym samym terminie. Ponadto obwiniony skorzystał z przysługującego mu prawa
i złożył zażalenie, a zatem nie doszło do ograniczenia jego prawa do obrony.
Odnośnie odniesienia się przez obwinionego do treści postanowienia nr [...] KGP z [...] listopada 2019 r. o wyłączeniu przełożonego dyscyplinarnego, organ odwoławczy stwierdził, że nie dopatrzono się w tym wypadku podniesionych przez obwinionego wątpliwości dotyczących zaniechania przez organ I instancji ustaleń
w zakresie wskazanym przez KGP. Wszelkie bowiem okoliczności zostały rozważone.
Z kolei przyczyny wyłączenia [...] P. P. zostały ujęte w uzasadnieniu wymienionego postanowienia.
W odniesieniu do wniosku obwinionego o zweryfikowanie jakie okoliczności
i jakie ustalenia przeprowadził [...] P. P. w zakresie ewentualnej odpowiedzialności dyscyplinarnej [...] Zarządu w [...] Centralnego Biura Śledczego Policji, organ odwoławczy wskazał, że badanie kwestii ewentualnej odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariuszy Centralnego Biura Śledczego Policji nie jest przedmiotem niniejszego postępowania dyscyplinarnego i leży w wyłącznej kompetencji właściwego przełożonego dyscyplinarnego, czyli Komendanta CBŚP.
Podniesiony przez obwinionego zarzut uniemożliwienia mu wykonania fotokopii
i kopii dokumentów z akt sprawy, zdaniem organu odwoławczego również nie zasługuje na uwzględnienie. Rzecznik dyscyplinarny umożliwił bowiem obwinionemu przeglądanie akt sprawy, co potwierdzają zawarte w nich protokoły dokumentujące przedmiotową czynność. Natomiast przywołane przez obwinionego uregulowania Kodeksu postępowania administracyjnego czy też Kodeksu cywilnego nie mają zastosowania
w postępowaniu dyscyplinarnym, które jest postępowaniem szczególnym, a przepisy je regulujące nie podlegają wykładni rozszerzającej. Art. 135p ust. 1 ustawy o Policji wskazuje, że w zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kpk, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych.
W kontekście niniejszej sprawy należy zauważyć, że cytowany przepis nie zawiera
w swojej treści żadnego odniesienia do przytoczonych przez obwinionego ustaw.
Z treści art. 135f ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji wynika, że w toku postępowania dyscyplinarnego obwiniony ma prawo do przeglądania akt postępowania dyscyplinarnego oraz sporządzania z nich notatek i funkcjonariusz miał możliwość skorzystania z tych uprawnień. Pozostałe rozważania obwinionego dotyczące decyzji podjętej przez obu rzeczników dyscyplinarnych w powyższym zakresie stanowią jedynie nieuprawnioną na gruncie obowiązujących przepisów ich interpretację.
Rozpatrując pozostałe kwestie opisane w odwołaniu obwinionego dotyczące rzekomych przestępstw oraz przewinień dyscyplinarnych popełnionych przez funkcjonariuszy i pracowników Zarządu w [...] Centralnego Biura Śledczego Policji w związku z treścią "Stanowiska" [...] Zarządu w [...] Centralnego Biura Śledczego Policji organ odwoławczy wskazał, że stanowią one subiektywną ocenę wyrażoną przez wymienionego i kontynuację przyjętej przez niego linii obrony. Większość z przedstawionych w odwołaniu twierdzeń ma na celu polemikę z podjętą przez organ I instancji decyzją, nie popartą nowymi faktami, które zasługiwałyby na uwzględnienie. Obwiniony chcąc usprawiedliwić się z czynu objętego zarzutem dyscyplinarnym usilnie starał się wykazać nieprawidłowości związane z autentycznością przekazywanych autorowi "Stanowiska" informacji. [...] Zarządu w [...] Centralnego Biura Śledczego Policji sporządził bowiem "Stanowisko" w oparciu o przekazane mu przez innych funkcjonariuszy i pracowników współpracujących z obwinionym informacje. Tym samym, brak jest podstaw, aby podważać dane zawarte w kwestionowanym wystąpieniu. KGP podkreślił, że Policja jest organizacją hierarchiczną, a przełożony obwinionego wykonywał polecenie Komendanta CBŚP w zakresie ustosunkowania się do podniesionych uprzednio przez obwinionego kwestii i nie ma dowodów na to, że zrobił to nierzetelnie lub tendencyjnie. Przy czym dwa raporty obwinionego, których kontynuacją (jak stwierdził sam obwiniony) jest pismo z [...] lipca 2019 r. zostały złożone przez niego z zachowaniem drogi służbowej. W objętym zarzutem wystąpieniu funkcjonariusz wniósł jedynie o "przeprowadzenie co najmniej postępowania wyjaśniającego w zakresie stwierdzenia nieprawdy w dokumencie, tj. Stanowisku [...] Zarządu w [...] Centralnego Biura Śledczego Policji z dnia [...] sierpnia 2018 r." bez wskazania konkretnych czynów karnych i dyscyplinarnych do jakich miało rzekomo dojść. Kierowane zarzuty muszą mieć uzasadnione podstawy
i być poparte faktami, nie zaś pozostawać w sferze domysłów bądź przypuszczeń. Funkcjonariusz został obwiniony o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na niezachowaniu drogi służbowej i ten czyn był badany w toku postępowania dyscyplinarnego. Przy czym treść jego wystąpienia nie uzasadniała w tej sytuacji pominięcia drogi służbowej. Obwiniony, w piśmie z [...] lipca 2019 r. nie wskazał żadnej okoliczności wyszczególnionej w zarządzeniu nr 30 KGP z 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji, która uzasadniłaby jego postępowanie, a w konsekwencji wpłynęła na ocenę zachowania policjanta. Obwiniony w odwołaniu od zaskarżonego orzeczenia podjął próbę usprawiedliwienia popełnionego czynu wskazując na rzekomo zaistniałe przestępstwa oraz naruszenia dyscypliny służbowej i zasad etyki zawodowej policjanta związane ze sporządzonym w dniu [...] sierpnia 2018 r. "Stanowiskiem" [...] Zarządu w [...] Centralnego Biura Śledczego Policji. Zastanawiającym jest fakt zwlekania obwinionego z zawiadomieniem organów ścigania o swoich podejrzeniach. Z akt osobowych obwinionego wynika bowiem, że z treścią kwestionowanego "Stanowiska" zapoznał się [...] października 2018 r., a [...] marca 2020 r. do Biura Spraw Wewnętrznych Policji wpłynęło datowane na dzień [...] marca 2020 r. zawiadomienie obwinionego m.in. o podejrzeniu popełnienia przestępstw wskazanych w rozpatrywanym odwołaniu. Zawiadomienie obwinionego zainicjowało postępowanie sprawdzające prowadzone obecnie w Prokuraturze Rejonowej [...], sygn. akt [...].
Organ odwoławczy wskazał, że zakładając, iż obwiniony posiada znajomość elementarnych przepisów dotyczących postępowania dyscyplinarnego, w tym
w szczególności treści art. 135 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji (postępowania dyscyplinarnego nie wszczyna się po upływie terminu do wymierzenia kary dyscyplinarnej, a więc po upływie roku od dnia popełnienia przewinienia dyscyplinarnego), kierując wnioski w sprawie pociągnięcia do odpowiedzialności przełożonych, innych funkcjonariuszy oraz pracowników Policji o czyny, które miały być popełnione w 2018 r., winien mieć świadomość przedawnienia ich karalności. Warto również wskazać, że od [...] z ponad 23-letnim stażem służby wymaga się nie tylko znajomości obowiązujących przepisów i procedur, ale również nienagannej postawy dającej przykład innym, mniej doświadczonym funkcjonariuszom.
Organ odwoławczy wskazał, że z akt osobowych zostały również usunięte wszelkie materiały dotyczące powyższych kwestii. Podkreślił, że do dysponenta akt osobowych należy decyzja, jakie dokumenty dotyczące danego funkcjonariusza będą tam umieszczane. Katalog wskazany w § 3 ust. 2 zarządzenia nr 678 KGP z dnia 17 czerwca 2005 r. w sprawie zasad prowadzenia przez przełożonych dokumentacji związanych ze stosunkiem służbowym policjantów oraz sposobu prowadzenia akt osobowych nie jest wbrew twierdzeniom obwinionego katalogiem zamkniętym. Przeczy powyższemu sformułowanie ujęte we wskazanym przepisie tj. " (...) w których gromadzi się w szczególności", a nie np. wyłącznie. Natomiast dodatkowe rozważania obwinionego dotyczące znaczenia słowa "dokument" w odniesieniu do kwestionowanego "Stanowiska" z dnia [...] sierpnia 2018 r. nie mają nic wspólnego
z niniejszym postępowaniem.
Rozpatrując wniosek obwinionego o powołanie komisji do zbadania zaskarżonego orzeczenia organ odwoławczy zauważył, że przepisy ustawy o Policji określają zasady powołania komisji. Zgodnie z art. 135m cytowanej ustawy wyższy przełożony może powołać komisję do zbadania zaskarżonego orzeczenia, zwaną dalej "komisją". W przypadku odwołania od orzeczenia o ukaraniu karą, o której mowa w art. 134 pkt 4-6 (wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe, obniżenie stopnia oraz wydalenia ze służby), wyższy przełożony dyscyplinarny jest obowiązany powołać komisję. Komisja jest powoływana także do zbadania skomplikowanych
i wielowątkowych zagadnień. Natomiast w odniesieniu do czynu będącego przedmiotem postępowania dyscyplinarnego przeciwko obwinionemu wskazać trzeba, że w toku postępowania dyscyplinarnego został zgromadzony pełny i wystarczający materiał dowodowy, który pozwolił na dokonanie obiektywnej oceny zachowania policjanta
i dlatego nie było podstaw faktycznych do powoływania komisji do zbadania zaskarżonego orzeczenia.
W ocenie KGP przełożony dyscyplinarny w zaskarżonym orzeczeniu uwzględnił wszystkie dyrektywy wymiaru kary wskazane w art. 134h ust. 1 ustawy o Policji,
a zatem rodzaj popełnionego przewinienia dyscyplinarnego (naruszenie dyscypliny służbowej w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych), okoliczności jego popełnienia (w trakcie pełnienia służby), skutki, w tym następstwa dla służby (nadanie korespondencji z pominięciem drogi służbowej i bez wiedzy bezpośredniego przełożonego), rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków (obowiązek zachowania drogi służbowej), pobudki działania (odmowa podwyższenia obwinionemu dodatku służbowego i specjalnego), zachowanie policjanta po zaistniałym zdarzeniu (brak krytycznej oceny swojego postępowania) oraz dotychczasowy przebieg jego służby, w tym pozytywną opinię przełożonego z [...] lipca 2017 r.
W związku z powyższym, KGP uwzględniając charakter popełnionego przez obwinionego przewinienia dyscyplinarnego, a także postawę obwinionego uznał, że nie ma podstaw do odstąpienia od ukarania wymienionego funkcjonariusza wskazanych
w art. 135j ust. 5 ustawy o Policji. Zdaniem organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie zostało wykazane, że obwiniony naruszył obowiązujące go normy prawne,
a wymierzona mu kara dyscyplinarna jest współmierna do stopnia zawinienia popełnionego przez niego czynu. Pismem z [...] sierpnia 2020 r. obwiniony (dalej jako "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe rozstrzygnięcie KGP utrzymujące w mocy orzeczenie KWP o uznaniu skarżącego winnym popełnienia zarzucanego mu czynu niedozwolonego z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 4 ust. 1 zarządzenia nr 30 KGP z dnia 16 grudnia 2013 r.
w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji i wymierzeniu kary dyscyplinarnej nagany.
Skarżący wniósł o uchylenie ww. orzeczeń, przeprowadzenie dowodów z akt postępowania dyscyplinarnego [...], dowodów z innych dokumentów wymienionych w uzasadnieniu skargi, które winien przedłożyć organ odwoławczy oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi mającej charakter opisowy, skarżący w obszerny sposób, co do zasady powtórzył swoją dotychczasową argumentację podnoszoną uprzednio
w odwołaniu oraz w toku postępowania dyscyplinarnego. Skarżący wyjaśnił przyczyny, z powodu których jego zdaniem wniosek z [...] lipca 2019 r. nie stanowił raportu a zatem nie mógł zostać nadany przy zachowaniu drogi służbowej. Zarzucił organom obu instancji braki w wyjaśnieniu okoliczności faktycznych, bezzasadne pozbawienie go możliwości uczestnictwa w przesłuchaniu świadków, nieuzasadnioną odmowę uwzględnienia jego wniosków dowodowych, uzupełnienia akt postępowania, jak również brak możliwości pozyskania kopii akt sprawy.
Skarżący zarzucił naruszenie art. 135g ust. 1 ustawy o Policji, wskazując, że nie wzięto pod uwagę okoliczności przemawiających na jego korzyść. W szczególności wskazał na treść § 4 ust 6 zarządzenia KGP nr 30 z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji. Wskazał, że nie dostrzeżono, iż jego przełożony popełnił czyn, o którym mowa w art. 271 kk, wysuwając przy tym wniosek, że lepiej było ukarać jednego funkcjonariusza (czyli skarżącego) niż kilku (czyli jego przełożonych). Wywodząc o zasadności swoich twierdzeń i przypuszczeń powołał się na zaistnienie konieczności wyłączenia przełożonego dyscyplinarnego, co miało miejsce postanowieniem Komendanta Głównego Policji nr [...] z [...] listopada 2019 r.
Skarżący zakwestionował też i dokonał kontestacji oceny jakiej uprzednio dokonał jego przełożony w odniesieniu do wniosku funkcjonariusza o podwyższenie dodatków.
W odpowiedzi na skargę, KGO wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie.
W piśmie procesowym z [...] października 2020 r., skarżący podtrzymując
w całości swoją skargę nie zgodził się ze stanowiskiem organu zawartym w odpowiedzi na skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) w związku z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U.
z 2019 r., poz. 2325, zwanej dalej "p.p.s.a.") kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest
w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W tej sytuacji, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji konieczne jest stwierdzenie, że wydano go wskutek naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Skarga analizowana stosownie do wymienionych założeń kontroli sądowej decyzji administracyjnych podlega oddaleniu, gdyż Sąd w składzie orzekającym
w niniejszej sprawie stwierdził, że zaskarżone orzeczenie, jak i poprzedzające je rozstrzygnięcie organu I instancji nie naruszają przepisów prawa materialnego
w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy. Organy obu instancji nie dopuściły się również takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu jest orzeczenie KGP utrzymujące w mocy orzeczenie KWP wymierzające skarżącemu karę dyscyplinarną nagany w związku z uznaniem go winnym popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 4 ust. 1 zarządzenia nr 30 KGP z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji, polegającego na tym, że w dniach [...] do [...] lipca 2019 r., będąc zobowiązany do zachowania drogi służbowej, obowiązku tego nie dopełnił w ten sposób, że pismem z [...] lipca 2019 r. wystąpił do Komendanta CBŚP
z pominięciem drogi służbowej.
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy skarżący dopuścił się zarzucanego mu wyżej naruszenia dyscypliny służbowej.
Na wstępie należy wyjaśnić, że orzeczenie dyscyplinarne ani nie stanowi decyzji administracyjnej ani nie jest wydawane w toku postępowania, które zostało poddane przepisom k.p.a. Przepisy k.p.a. nie mają w tym postępowaniu żadnego zastosowania. Postępowanie dyscyplinarne prowadzone wobec funkcjonariuszy Policji prawie
w całości uregulowane jest przepisami ustawy o Policji. Tylko zaś w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy K.p.k., dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy powołanej już wyżej ustawy o Policji, która w rozdziale 10 "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów", zawiera regulacje dotyczące odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariuszy.
Zgodnie z art. 132 ust. 1 tej ustawy policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta, polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów (art. 132 ust. 2 ww. ustawy). W ust. 3 art. 132 ustawy o Policji wskazano ogólny katalog przypadków będących przykładami naruszenia dyscypliny służbowej przez policjanta. Stosownie do art. 132 ust. 3 pkt 3 ww. ustawy, naruszeniem dyscypliny służbowej jest niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa.
Konkretyzacja obowiązków policjantów następuje w szeregu aktach
o charakterze wewnętrznym, co wynika z hierarchicznej struktury Policji. Istotą zależności służbowej jest bowiem możliwość jej regulowania przepisami administracyjnymi, wydawanymi przez sam organ administracji publicznej. Wynikające
z art. 81 ust. 2 ww. ustawy o Policji upoważnienie dla Komendanta Głównego Policji do określania sposobu pełnienia służby w formie zarządzeń, regulaminów i rozkazów wyraźnie wskazuje, że treść czynności służbowych może być regulowana w pełni
w aktach wewnętrznych. Stosownie do art. 135j ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, na podstawie oceny zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego przełożony dyscyplinarny wydaje orzeczenie o ukaraniu.
W ocenie Sądu zgodzić się należy z organem odwoławczym, że zebrany w toku postępowania dyscyplinarnego materiał dowodowy potwierdza popełnienie przez skarżącego zarzucanego mu czynu, a opisane okoliczności zostały udokumentowane zebranymi dowodami w sposób prawidłowy i wystarczający do oceny stopnia jego zawinienia. Poza sporem pozostaje bowiem przede wszystkim, że skarżący skierował korespondencję służbową bezpośrednio do Komendanta CBŚP bez wiedzy bezpośredniego przełożonego. Powyższy fakt potwierdzają szeroko zacytowane przez organ odwoławczy w zaskarżonym orzeczeniu zeznania świadków. Wprawdzie skarżący nie przyznał się do popełnienia zarzuconego mu czynu, to jednakże wyjaśnił, że faktycznie takie pismo wysłał do Komendanta CBŚP.
W świetle art. 132a pkt 1 ustawy o Policji przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia na to godzi się, bądź nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej
w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć.
Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza, iż skarżący celowo pominął drogę służbową i skierował pismo
z [...] lipca 2019 r. bezpośrednio do Komendanta CBŚP. Zachowanie policjanta było zawinione, bowiem dla bytu zarzuconego mu przewinienia dyscyplinarnego nie ma znaczenia, czy pismo z [...] lipca 2019 r. było kontynuacją wcześniejszej korespondencji czy też nie. Z treści § 4 ust. 1 zarządzenia nr 30 KGP z 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji wynika wprost, że policjant jest obowiązany do zachowania drogi służbowej, a przesyłając korespondencję
z pominięciem swoich bezpośrednich przełożonych bez uzasadnionego powodu wyszczególnionego w cytowanym powyżej zarządzeniu obwiniony nie dopełnił tego obowiązku. Pomimo, że skarżący powołał się na § 4 ust. 6 zarządzenia nr 30, to jednakże analiza jego raportu z [...] lipca 2019 r. nie dawała podstaw do uznania, że raport ten dotyczy naruszenia przez bezpośredniego przełożonego dyscypliny służbowej, dyscypliny finansów publicznych albo nieprzestrzegania przez niego zasad etyki zawodowej. Za takowe nie można bowiem uznać supozycji jakoby "stanowiska" bezpośredniego przełożonego nie polegały na prawdzie. Skarżący zaś, będący doświadczonym policjantem - w stopniu [...] - nie dokonał także we wskazanym piśmie sygnalizacji, że składa je właśnie w trybie uprawniającym do niezachowania drogi służbowej. Powyższe dawałoby asumpt do uznania, że jakkolwiek może on pozostawać w błędzie co do rzeczywistej oceny sytuacji, to jednakże działa
w oparciu o przepis prawa. Niestety treść wskazanego pisma, nawiązującego do pisma wcześniejszego z [...] maja 2019 r. które było wnioskiem o zbadanie zgodności z prawdą twierdzeń zawartych w stanowisku – [...] Zarządu w [...] CBŚP z [...] sierpnia 2018 r., sama w sobie nie stanowi wniosku wypełniającego normę § 4 ust. 6 zarządzenia nr 30.
Kary dyscyplinarne są wymienione w art. 134 ustawy o Policji, tj.: 1) nagana, 2) zakaz opuszczania wyznaczonego miejsca przebywania, 3) ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku, 4) wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe, 5) obniżenie stopnia, 6) wydalenie ze służby.
Pociągnięcie policjanta do odpowiedzialności dyscyplinarnej oraz rodzaj zastosowanej kary należy rozważyć z uwzględnieniem nałożonych na niego zadań. Naruszenie dyscypliny służbowej musi mieć swoje odniesienie do konkretnych przepisów prawa, których przestrzeganie jest obowiązkiem policjanta, przy czym przepisy te powinny być jasne i przejrzyste.
W tym miejscu wskazać należy, że wymierzenie kary nagany jest najłagodniejszą formą kary dyscyplinarnej i nie może być uznane za rażąco niewspółmierne do popełnionego czynu, albo niesprawiedliwe, czy sprzeczne z prawem, gdy zważy się, iż kara nagany oznacza wytknięcie ukaranemu przez przełożonego dyscyplinarnego niewłaściwego postępowania (art. 134a ustawy o Policji). Ponadto kara ta podlega zatarciu już po upływie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o ukaraniu (art. 135q ust. 1 pkt 1 ww. ustawy) - por. wyrok w WSA w Warszawie z dnia 21 września 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 144/17, LEX nr 2380980. Kara nagany ma zatem głównie charakter moralnego potępienia przewinienia policjanta, ponieważ nie obejmuje sfery wolnościowej i majątkowej, stanowi sformalizowaną dezaprobatę wobec jego przewinienia.
W ocenie Sądu, w kontekście stwierdzonego zawinienia skarżącego w zakresie popełnienia przez niego zarzuconego mu czynu wymierzenie mu kary dyscyplinarnej nagany należy uznać za zasadne. Przełożony dyscyplinarny w zaskarżonym orzeczeniu uwzględnił wszystkie dyrektywy wymiaru kary wskazane w art. 134h ust. 1 ustawy
o Policji, a zatem rodzaj popełnionego przewinienia dyscyplinarnego (naruszenie dyscypliny służbowej w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych), okoliczności jego popełnienia (w trakcie pełnienia służby), skutki, w tym następstwa dla służby (nadanie korespondencji z pominięciem drogi służbowej i bez wiedzy bezpośredniego przełożonego), rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków (obowiązek zachowania drogi służbowej), pobudki działania (odmowa podwyższenia obwinionemu dodatku służbowego i specjalnego), zachowanie policjanta po zaistniałym zdarzeniu (brak krytycznej oceny swojego postępowania) oraz dotychczasowy przebieg jego służby, w tym pozytywną opinię przełożonego z [...] lipca 2017 r.
Organy obu instancji uwzględniając charakter popełnionego przez skarżącego przewinienia dyscyplinarnego, a także jego postawę prawidłowo uznały, że nie ma podstaw do odstąpienia od ukarania skarżącego. W przedmiotowej sprawie zostało
w wystarczający sposób wykazane, że skarżący naruszył obowiązujące go normy prawne, a wymierzona mu kara dyscyplinarna jest współmierna do stopnia zawinienia popełnionego przez niego czynu.
Odnosząc się do podnoszonej przez skarżącego kwestii możliwości wykonania kopii lub jej otrzymania wskazać wypada, że zgodnie z art. 135f ust. 1 pkt 3 ustawy
o Policji, obwiniony ma prawo do przeglądania akt postępowania dyscyplinarnego oraz sporządzania z nich notatek, z zastrzeżeniem ust. 2. Rzecznik dyscyplinarny może,
w drodze postanowienia, odmówić udostępnienia akt, jeżeli sprzeciwia się temu dobro postępowania dyscyplinarnego, zaś na postanowienie takie przysługuje zażalenie.
Z przepisu tego nie wynika, aby ustawodawca gwarantował prawo do wykonywania odpisów czy kopii akt sprawy. Obwiniony może sporządzać notatki, ale nie wchodzić
w posiadanie całości lub fragmentów akt postępowania.
Podobnie należy ocenić brak możliwości udziału skarżącego jako obwinionego
w czynnościach dowodowych. Przepisy ustawy o Policji nie gwarantują takiego udziału. Zaś przepisy Kodeksu postępowania karnego, które są możliwe do odpowiedniego stosowania w toku postępowania dyscyplinarnego nie odnoszą się do praw obwinionego.
Sąd w niniejszej sprawie nie dopatrzył się błędów w ustaleniach faktycznych dokonanych przez organ. W niniejszej sprawie nie doszło również do naruszenia art. 135g ust. 1 ustawy o Policji, gdyż wyjaśnienia skarżącego nie zostały pominięte
a jedynie ocenione przez organy nie po myśli skarżącego.
Uznając zatem skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.