II SA/Wa 1858/20

II SA/Wa 1858/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-02-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-09-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Janusz Walawski
Joanna Kruszewska-Grońska /sprawozdawca/
Sławomir Antoniuk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 6286/21 - Wyrok NSA z 2022-12-14
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 1782
art. 132 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 pkt 3 oraz art. 134 pkt 4
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Janusz Walawski, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 lutego 2021 r. sprawy ze skargi P. R. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie uznania za winnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego i wymierzenia kary wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe oddala skargę
Uzasadnienie
Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawiał się następująco:
Postanowieniem z [...] października 2019 nr [...] r. Komendant Stołeczny Policji (dalej: "KSP", "organ pierwszej instancji") wszczął przeciwko [...] P. R. - kierownikowi Sekcji Biologii i Osmologii Laboratorium Kryminalistycznego Komendy Stołecznej Policji (dalej: "skarżący") postępowanie dyscyplinarne, zarzucając mu popełnienie przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r., poz. 360 ze zm.; dalej: "u.P") w związku z § 15 pkt 1 zarządzenia Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji (dalej: "zarządzenie KGP z 2013 r.") w związku z pkt 5 zakresu zadań/obowiązków "Karty opisu stanowiska pracy" z 13 marca 2019 r. Zarzucane skarżącemu przewinienie dyscyplinarne polegało na tym, że okresie od [...] do [...] września 2019 r. w W. przy ul. [...], będąc zobowiązanym do dokładnej i starannej realizacji zadań stałych, określonych w karcie opisu stanowiska pracy, od obowiązku tego odstąpił, w ten sposób, że nie zapewnił właściwej ochrony materiału badawczego przesłanego przez Prokuraturę Rejonową [...] w W., zabezpieczonego do sprawy o sygn. akt [...], zarejestrowanego za nr [...], przed przydzieleniem jej biegłemu, co doprowadziło do utraty ww. materiału.
W toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego KSP poczynił następujące ustalenia faktyczne.
W dniu [...] września 2019 r. do Laboratorium Kryminalistycznego Komendy Stołecznej Policji (dalej: "Labolatorium") wpłynęło zlecenie na badania z Prokuratury Rejonowej [...] w W. wraz z materiałem badawczym, dotyczące sprawy B. S. podejrzanej o czyn z art. 148 § 1 Kodeksu karnego (tj. zabójstwo), sygn. akt [...] Korespondencja zawierająca ww. zlecenie i materiał badawczy została zarejestrowana pod nr [...]. Przedmiotowe zlecenie nie miało charakteru priorytetowego; sposób jego realizacji przebiegał w sposób standardowy. Zastępca Naczelnika Laboratorium – [...] A. P. zadekretowała ww. zlecenie na skarżącego.
[...] września 2019 r. skarżący pobrał z Kancelarii Laboratorium 37 zleceń na badania wraz z materiałem dowodowym, w tym zlecenie i materiał badawczy dotyczące podejrzanej B. S., zarejestrowane pod nr [...]. Po sprawdzeniu zgodności śladów zawartych w wykazach ze stanem faktycznym (bez uwag), pobrane dokumenty oraz materiał dowodowy, skarżący - w obecności M. C. (zajmującego się m.in. prowadzeniem elektronicznej ewidencji spraw wpływających do pracowni badań DNA) – zdeponował w pomieszczeniu nr [...], w celu zaewidencjonowania w książce wpływu spraw oraz w rejestrze spraw. Przedmiotowy materiał dowodowy został umieszczony na podłodze w ww. pomieszczeniu nr [...] w okolicach szafy i lodówki, do czasu przekazania go do magazynu.
W dniach [...]-[...] września 2019 r. nowoprzyjęta funkcjonariuszka - [...] M. W. pod nadzorem M. C. dokonała wpisów do książki ewidencji wpływu postanowień o powołaniu biegłego. Podczas tej czynności po raz ostatni odnotowano obecność przedmiotowego materiału badawczego w pomieszczeniu nr [...]. Natomiast [...] września 2019 r. M. C., umieszczając materiał badawczy w magazynie dowodów rzeczowych Laboratorium, zauważył brak materiału dowodowego zarejestrowanego pod nr [...]. W związku z powyższym dokonał sprawdzenia pomieszczenia nr [...] oraz magazynu, z wynikiem negatywnym. O powyższym poinformował skarżącego, który zarządził poszukiwania zaginionego materiału dowodowego. Poszukiwania nie przyniosły skutku. Wówczas skarżący o zaistniałej sytuacji poinformował [...] września 2019 r. Zastępcę Naczelnika Laboratorium – [...] A. M. sprawującą nad nim bezpośredni nadzór, która poleciła ponowne przeszukanie magazynu dowodów rzeczowych oraz pomieszczeń Sekcji Biologii i Osmologii Laboratorium. Ponowne przeszukanie również przyniosło wynik negatywny. W tym samym dniu, tj. [...] września 2019 r. informację o braku materiału badawczego nr [...] [...] A. M. przekazała Naczelnikowi Laboratorium – [...] K. G., który także zarządził poszukiwanie materiału – bez rezultatu.
Skarżący wraz z sierż. szt. D. L. - kandydatem na biegłego urzędował w pomieszczeniu nr [...], które sąsiadowało z pomieszczeniem nr [...]. W tym ostatnim pomieszczeniu, zajmowanym przez pracownika Sekcji Biologii i Osmologii M. C., st. [...] M. W. i [...] P. R. – biegłego, skarżący pozostawił materiał badawczy. Oba ww. pomieszczenia były ze sobą połączone drzwiami wewnętrznymi; prowadziły do nich drzwi wejściowe z korytarza, zabezpieczone kodem dostępowym.
W okresie od [...] do [...] września 2019 r. do pomieszczenia nr [...] (nieobjętego monitoringiem wizyjnym) dostęp miały następujące osoby: [...] K. G., [...] A. M., skarżący, [...] P. K., kom. P. R., [...] M. D., [...] M. W., M. C. i A. S..
Podczas przesłuchania skarżący nie przyznał się do zarzucanego mu czynu. Opisał funkcjonujące w Laboratorium procedury związane z przyjmowaniem materiału dowodowego do badań, które uznał za efektywne w kontekście gospodarowania czasem osób wykonujących badania, gdyż do pracowni badań DNA wpływa bardzo duża liczba spraw. Tytułem przykładu wskazał, iż na dzień [...] sierpnia 2019 r. w pracowni na realizację oczekiwało 1130 spraw. W okresie lipiec-wrzesień 2019 r. wpływało miesięcznie średnio 157 postanowień dotyczących przeprowadzenia badań. W ww. okresie wykonano badania genetyczne do 29 spraw w trybie "cito". Według skarżącego, procedura postępowania z dowodami rzeczowymi i postanowieniem wydanym do materiału nr [...] przebiegała w sposób standardowy, tj. zgodny z Procedurą ogólną [...] Obsługa Zlecenia z dnia [...] lutego 2018 r., a także z zarządzeniem Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. w sprawie sposobu postępowania z materiałem badawczym oraz trybu tworzenia i sposobu prowadzenia zbiorów kryminalistycznych w laboratoriach kryminalistycznych Policji (dalej: "zarządzenie KGP z 2015 r."). Skarżący potwierdził, że [...] września 2019 r. w obecności M. Cz. odebrał z Kancelarii Labolatorium 37 zleceń na badania wraz z materiałem dowodowym i porównawczym; sprawdził zgodność śladów zawartych w postanowieniu ze stanem taktycznym, tj. zapisem sporządzonym w postanowieniu przez Kancelarię - koperta/ paczka/ worek (wszystko się zgadzało), a następnie przeniósł postanowienia wraz z materiałem dowodowym i porównawczym (wraz z M. C.) do pomieszczenia nr [...], które jest objęte systemem kontroli dostępu, a wejścia podlegają rejestracji elektronicznej. Skarżący wskazał, że duża liczba spraw wpływająca do pracowni DNA była też związana ze wstrzymaniem realizacji badań przez Sekcję Biologii Labolatorium Kryminalistycznego Komendy Wojewódzkiej Policji w O.. Ewidencjonowanie materiału badawczego jest pracochłonne i wymaga skupienia. Obejmuje bowiem nie tylko wpis do rejestru książkowego, ale także rejestrację w ewidencji elektronicznej. Po zakończeniu ewidencjonowania postanowień (przez nowo przyjętego pracownika – [...] M. W. w książce ewidencji w dniach [...]-[...] września 2019 r., a następnie przez M. C. w ewidencji elektronicznej w dniach [...]-[...] września 2019 r.), [...] września 2019 r. M. C., który tego dnia miał zdeponować materiał dowodowy w magazynie dowodów rzeczowych Labolatorium poinformował skarżącego o braku materiału dowodowego i porównawczego do jednego ze zleceń, tj. do sprawy o sygn. [...] Niezwłocznie przystąpiono do przeszukania magazynu dowodów rzeczowych i podręcznych szafek z materiałem dowodowym znajdującym się w pomieszczeniu oględzinowym, a także samego pomieszczenia nr [...]. W związku z tym, że zagubiony materiał dowodowy umieszczony był w czarnym foliowym worku, przeszukano również kosze na śmieci oraz kontenery zbiorcze na parkingu Komendy Stołecznej Policji. Poszukiwania nie przyniosły rezultatu.
Skarżący opisał też czynności służbowe jakie wykonywał we wrześniu 2019 r., w szczególności [...] i [...] września 2019 r.
Skarżący nadmienił, że Laboratorium zostało poddane ocenie audytorów Polskiego Centrum Akredytacji w ramach procedury przedłużenia akredytacji. W ramach tej oceny stwierdzono, iż Laboratorium spełnia wymagania akredytacyjne określone w normie [...] oraz wymagania akredytacyjne specyficzne określone w DAB-10. Ponadto w 2018 r. Labolatorium było kontrolowane przez Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Policji, które również nie stwierdziło nieprawidłowości w zakresie przechowywania materiału dowodowego. Zdaniem skarżącego materiał badawczy podlegał nadzorowi w sposób wymagany przepisami. Każde jego przekazanie było dokumentowane. Zatem nie uchybił on przepisom regulującym sposób postępowania z materiałem dowodowym, a jego zaginięcie nie jest efektem naruszenia przez niego jakichkolwiek przepisów.
Zeznania złożone przez pracowników oraz kierownictwo Labolatorium (tj. zeznania M. C., [...] P. K., [...] A. P., [...] M. D., A. S., [...] M. W., A. K., A. T., [...] A. M.), a także wyjaśnienia [...] K. G. (wobec którego również wszczęto postępowanie dyscyplinarne) były zbieżne z wyjaśnieniami skarżącego oraz znajdowały potwierdzenie w zgromadzonej dokumentacji.
Orzeczeniem z [...] lutego 2020 r. nr [...] organ pierwszej instancji, na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 3 u.P., po dokonaniu oceny materiału dowodowego zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko skarżącemu, stwierdził winę i wymierzył mu karę wyznaczenia na niższe stanowiskom służbowe.
W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia KSP uznał, że zaginięcie materiału badawczego wynikało z faktu długotrwałego jego deponowania (od [...] do [...] września 2019 r.) w pokoju nr [...], a nie w przeznaczonym do tego celu pomieszczeniu magazynowym. Taki stan w sposób ewidentny narażał przedmiotowy materiał badawczy na ryzyko utraty z powodu błędu ludzkiego lub niedającego się wykluczyć celowego działania osób trzecich. Odpowiedzialność za ten stan rzeczy ponosił skarżący, który pozostawił materiał badawczy pomieszczeniu nr [...] i nie zapewnił jego właściwego zabezpieczenia w tym czasie. Jednocześnie organ pierwszej instancji wskazał, iż na fakt długotrwałego deponowania materiału badawczego w pokoju [...] miały wpływ następujące okoliczności: odejście z pracy pracownika zajmującego się do tej chwili ewidencjonowaniem i magazynowaniem materiału badawczego, wdrażanie do tych czynności nowej osoby, duży napływ w tych dniach nowych materiałów do badań oraz konieczność wykonywania również innych pilnych obowiązków służbowych przez skarżącego. Powołując się na treść § 7 ust. 2 zarządzenia KGP z 2015 r., KSP zaznaczył, że materiał badawczy może być przechowywany w innych miejscach (niż specjalnie do tego celu przeznaczonych), lecz pod warunkiem zagwarantowania jego ochrony przed dostępem osób nieuprawnionych oraz zniszczeniem. Tymczasem pomieszczenie nr [...], w którym znajdował się pozostawiony przez skarżącego materiał badawczy, takiej ochrony nie gwarantowało. Organ pierwszej instancji podkreślił, iż skarżący jest oficerem z ponad szesnastoletnim stażem służby i niemal od początku pełni służbę w Laboratorium. Jako doświadczony biegły, a także kierownik sekcji wykonującej badania, miał świadomość, że swoim zachowaniem może dopuścić się niedopełnienia obowiązków służbowych, a tym samym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Posiadał wiedzę, iż przedmiotowy materiał badawczy był materiałem dowodowym zabezpieczonym do śledztwa prowadzonego przeciwko podejrzanej o dokonanie zabójstwa, a więc był świadomy znaczenia tego materiału dla śledztwa, a tym samym konieczności jego ochrony przed utratą. Pozostawienie materiału badawczego w miejscu, które nie zapewniało takiej ochrony, świadczy o rutynowym podejściu skarżącego do realizowanych obowiązków służbowych.
Wymierzając skarżącemu karę wyznaczenia na niższe stanowiskom służbowe, KSP uwzględnił z jednej strony poważne skutki popełnionego przewinienia dyscyplinarnego oraz brak możliwości wykonania badań zleconych przez prokuraturę (co z kolei ma istotne znaczenie dla śledztwa prowadzonego przeciwko podejrzanej o dokonanie zabójstwa, a co za tym idzie istotnych dla ukarania sprawcy), a z drugiej strony - dotychczasową nienaganną służbę i niekaralność dyscyplinarną skarżącego. Jednocześnie organ pierwszej instancji podniósł, iż skarżący swoim zachowaniem dopuścił do zdarzenia, które może mieć istotny wpływ na naruszenie bądź utratę zaufania. Dlatego dalsze jego pozostawanie na stanowisku kierowniczym obecnie nie daje rękojmi należytego wykonywania zadań służbowych przypisanych do tego stanowiska. Według KSP, wymierzona kara odniesie pożądany skutek w zakresie prewencji ogólnej i indywidualnej.
W odwołaniu od powyższego orzeczenia skarżący zarzucił:
- obrazę art. 135g ust. 1 u.P. poprzez nieuwzględnienie okoliczności przemawiających na jego korzyść (w postaci braku zastrzeżeń do obiegu materiału dowodowego w trakcie wielokrotnych kontroli, akceptacji przez przełożonych odnośnie sposobu przechowywania materiału dowodowego w pomieszczeniu nr [...], realizacji przez skarżącego szeregu obowiązków służbowych);
- obrazę art. 135j ust. 1 u.P. poprzez przeprowadzenie częściowej i niepełnej oceny materiału dowodowego zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym z pominięciem informacji o potrzebach remontowych zgłaszanych przez kierowników sekcji w związku z pismem okólnym Naczelnika Wydziału Inwestycyjno-Remontowego Komendy Stołecznej Policji z [...] grudnia 2018 r. nr [...] oraz niewielkiego doświadczenia skarżącego związanego z pełnieniem funkcji kierownika sekcji;
- błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść orzeczenia poprzez mylne przyjęcie, że zaginięcie materiału badawczego wynikało z faktu długotrwałego jego deponowania od [...] do [...] września 2019 r. w pokoju nr [...], podczas gdy [...] września 2019 r. materiał znajdował się w ww. pomieszczeniu, a brak ustalenia daty jego zaginięcia nie potwierdza ustaleń organu w tym zakresie;
- błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść orzeczenia poprzez mylne przyjęcie, że skarżący nie zapewnił właściwego zabezpieczenia materiału badawczego przed dostępem osób nieuprawnionych oraz zniszczeniem, podczas gdy dostęp do pomieszczenia nr [...] miały tylko osoby upoważnione, a przechowywanie materiału badawczego odbywało się zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Po rozpatrzeniu odwołania, Komendant Główny Policji (dalej: "KGP", "organ drugiej instancji", "organ odwoławczy") orzeczeniem z [...] lipca 2020 r. nr [...], wydanym w oparciu o art. 135n ust. 4 u.P., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu orzeczenia drugoinstancyjnego KGP podał, że na podstawie art. 135m ust. 1 u.P. powołał komisję celem zbadania zaskarżonego orzeczenia KSP. Po zapoznaniu się z materiałami postępowania, członkowie komisji zgodnie zawnioskowali o uchylenie orzeczenia organu pierwszej instancji w części dotyczącej orzeczonej kary dyscyplinarnej i wymierzenie w tym zakresie kary nagany.
Organ odwoławczy stwierdził, iż zebrany w toku postępowania dyscyplinarnego materiał dowodowy potwierdza popełnienie przez skarżącego zarzucanego mu czynu, a opisane okoliczności zostały udokumentowane zebranymi w sposób prawidłowy dowodami wystarczającymi do oceny stopnia jego zawinienia. W ocenie KGP, nie ma wątpliwości, że skarżący swoim postępowaniem przyczynił się bezpośrednio do sytuacji, w której doszło utraty materiału badawczego przesłanego przez Prokuraturę Rejonową [...] w W., zabezpieczonego do sprawy o sygn. akt [...] Skarżący odebrał materiał dowodowy [...] września 2019 r. i był zobowiązany do zdeponowania go w magazynie dowodów rzeczowych Laboratorium, ponieważ tylko taki sposób zabezpieczenia materiału dowodowego zapewniał jego właściwe przechowywanie. Natomiast przedmiotowy materiał został umieszczony w czarnym worku foliowym, położono go w okolicach szafy i lodówki znajdujących się w pomieszczeniu nr [...], co spowodowało jego utratę w niewyjaśnionych okolicznościach. W odwołaniu skarżący nie podniósł argumentów, które mogłyby wpłynąć na zmianę zaskarżonego orzeczenia. Jako kierownik Sekcji Biologii i Osmologii Laboratorium skarżący ma zwiększony zakres obowiązków w stosunku do zakresu obowiązków innych pracowników Laboratorium. Ponadto z karty opisu jego stanowiska pracy wynika, iż organizuje i koordynuje pracę w Sekcji Biologii i Osmologii Laboratorium, a zatem po mianowaniu go na ww. stanowisko powinien zdawać sobie sprawę jakim zadaniom będzie musiał sprostać.
Na skarżącym jako na dysponencie materiału dowodowego (od momentu jego pobrania w dniu [...] września 2019 r.) spoczywał obowiązek takiego jego oznaczenia i zabezpieczenia, aby nie doszło do jego utraty w niewyjaśnionych okolicznościach. Przechowywanie przedmiotowego materiału w ciemnym worku foliowym, który został położony w pomieszczeniu nr [...] na podłodze w pobliżu lodówki, przez co mógł przez pomyłkę zostać uznany za worek ze śmieciami z pewnością nie można uznać za prawidłowe. Do ww. pomieszczenia miały dostęp osoby uprawnione, w tym osoby sprzątające, lecz nie uchroniło to materiału dowodowego. W tej sytuacji jedynie umieszczenie go w magazynie dowodów rzeczowych Laboratorium (przed przydzieleniem go biegłemu) zapewniało jego właściwą ochronę przed zaginięciem.
Według organu drugiej instancji, przełożony dyscyplinarny w zaskarżonym orzeczeniu uwzględnił wszystkie dyrektywy wymiaru kary wskazane w art. 134h ust. 1 u.P., tj. rodzaj popełnionego przewinienia dyscyplinarnego (naruszenie dyscypliny służbowej w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych), okoliczności jego popełnienia (w trakcie pełnienia służby), skutki, w tym następstwa dla służby (utrata istotnego materiału dowodowego do sprawy zabójstwa), rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków (obowiązek sprawowania właściwej pieczy nad pobranym materiałem dowodowym), pobudki działania (brak ostrożności wymaganej w danych okolicznościach), zachowanie policjanta po zaistniałym zdarzeniu (brak krytycznej oceny swojego postępowania) oraz dotychczasowy przebieg jego służby, w tym pozytywną opinię przełożonego z [...] września 2018 r.
Skarżący, popełniając przewinienie dyscyplinarne polegające na niedopełnieniu obowiązków służbowych, powinien liczyć się z surową odpowiedzialnością dyscyplinarną w zakresie orzeczonej kary. Od funkcjonariusza Policji posiadającego tak bogate doświadczenie i obycie zawodowe zdobyte w ciągu 15 lat służby w Laboratorium należy wymagać, aby poddał się on dyscyplinie służbowej i świadczył służbę na zajmowanym stanowisku zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Orzeczenie KGP stało się przedmiotem (zawartej w piśmie z [...] września 2020 r.) skargi skarżącego, reprezentowanego przez adwokata M. M., do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz poprzedzającego go orzeczenia KSP z [...] lutego 2020 r., a także zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Ponadto zażądał przeprowadzenia dowodu z kserokopii notatki służbowej z analizy sytuacji lokalowej w Laboratorium z [...] listopada 2019 r. na okoliczność przechowywania w pomieszczeniach badawczych pracowni biologii znacznej ilości depozytów oraz zbyt małej powierzchni magazynowej.
Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący zarzucił:
1. obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 132a u.P. poprzez błędną wykładnię tego przepisu skutkującą uznaniem, że skarżący swoim działaniem w sposób umyślny dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego polegającego na utracie materiału badawczego, przesłanego przez Prokuraturę Rejonową [...] w W., zabezpieczonego do sprawy o sygn. akt [...], podczas gdy materiał dowodowy zgromadzony w niniejszym postępowaniu i jego prawidłowa ocena prowadzi do wniosków przeciwnych, iż skarżący swoim zachowaniem nie wyczerpał znamiona deliktu dyscyplinarnego;
2. obrazę przepisów postępowania, tj. art. 135 g ust. 1 u.P. mającą wpływ na treść orzeczenia poprzez nieuwzględnienie okoliczności przemawiających na korzyść obwinionego w postaci:
- braku zastrzeżeń do obiegu materiału dowodowego w trakcie wielokrotnych kontroli
przeprowadzonych w Labolatorium,
- akceptacji przez przełożonych skarżącego przechowywania materiału dowodowego w pomieszczeniu o ograniczonym dostępie nr [...],
- realizacji przez skarżącego szeregu obowiązków służbowych, w tym: wydawaniu opinii, sprawowaniu nadzoru nad pracownią, sprawowania nadzoru i szkoleniem kandydata na biegłego, prowadzeniem szkoleń stanowiskowych;
3. obrazę przepisów postępowania, tj. art. 135j ust. u.P., mającą wpływ na treść orzeczenia, poprzez przeprowadzenie częściowej i niepełnej oceny zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego z pominięciem informacji o potrzebach remontowych zgłaszanych przez kierowników sekcji w związku z pismem okólnym Naczelnika Wydziału Inwestycyjno-Remontowego Komendy Stołecznej Policji z [...] grudnia 2018 r. nr [...], a także niewielkiego doświadczenia skarżącego związanego z pełnieniem funkcji kierownika sekcji;
4. błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść orzeczenia poprzez mylne przyjęcie, że skarżący nie zapewnił właściwego zabezpieczenia materiału badawczego przed dostępem osób nieuprawnionych oraz zniszczeniem, podczas gdy dostęp do pomieszczenia nr [...] miały tylko osoby upoważnione, natomiast przechowywanie materiału badawczego odbywało się zgodnie z obowiązującymi przepisami;
5. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: "k.p.a.") w związku z art. 134h u.P. mające wpływ na treść wydanego orzeczenia poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji, na podstawie której wymierzono skarżącemu karę dyscyplinarną wyznaczenia na niższe stanowisko pomimo, że kara ta jest niewspółmierna do zarzucanych przewinień dyscyplinarnych, bowiem nie uwzględnia w dostateczny sposób okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, a także dotychczasowego przebiegu służby skarżącego.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że zapakowanie dowodów w czarny
foliowy worek wynika z przepisów wewnętrznych. Pracownia biologii dysponowała małą liczbą pomieszczeń. Ponadto brak było szaf przeznaczonych do przechowywania dowodów rzeczowych, dlatego przedmiotowy materiał badawczy - jak i inne materiały dowodowe – umieszczono w pracowni biologii do czasu ich przetransportowania do magazynu dowodów. Dostęp do pomieszczenia nr [...] był ograniczony, co miało zapewnić jego bezpieczeństwo przed dostępem osób nieuprawnionych, a także przed zniszczeniem. Naczelnik Laboratorium wielokrotnie zgłaszał potrzeby remontowe. W aktach sprawy znajduje się pismo nr [...], w którym ze strony pracowni badań DNA zgłoszono konieczność podziału pomieszczenia nr [...] poprzez wstawienie ścianki działowej z osobnymi drzwiami oraz montaż na wymiar szafek laboratoryjnych w utworzonych pomieszczeniach i wymianę zlewu oraz baterii; połączenie pomieszczeń nr [...] i nr [...] poprzez wyburzenie ścianek działowych; wydzielenie osobnego wentylowanego i zamykanego osobnymi drzwiami magazynka na materiał dowodowy w pomieszczeniu nr [...] z wykorzystaniem istniejącej wentylacji mechanicznej; montaż szafy wnękowej na materiał dowodowy w pomieszczeniu nr [...]. Potrzeby te nie zostały zrealizowane, co miało wpływ na utratę materiału badawczego, jednak nie z winy skarżącego.
W odpowiedzi na skargę KGP wniósł o jej oddalenie, uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione. Zażądał również rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym oraz oddalenia wniosku dowodowego zgłoszonego przez skarżącego.
Jak wynika z akt sądowych sprawy, wcześniej, bo pismem z [...] września 2020 r. skarżący, reprezentowany przez adwokata J. G., również zaskarżył orzeczenie KGP z [...] lipca 2020 r. (przy czym błędne podano nr zaskarżonego aktu: [...] zamiast: [...]), zarzucając ww. rozstrzygnięciu:
1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a mianowicie:
- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. (omyłkowo w skardze podano "k.p.c.") poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz niedokonanie wnikliwej i obiektywnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego,
- art. 135j ust. 2 pkt 4 i 6 u.P. poprzez niewskazanie w opisie przewinienia dyscyplinarnego charakteru zawinienia, a mianowicie na czym dokładnie miało polegać zachowanie skarżącego sprowadzające się do niewłaściwej ochrony materiału badawczego; zaś w uzasadnieniu orzeczenia odniesienie się jedynie do faktów, które organy uznały za udowodnione,
- art. 135g u.P. poprzez niezbadanie i nieuwzględnienie okoliczności przemawiających na korzyść skarżącego, zaś niedające się usunąć wątpliwości rozstrzygnięcie na niekorzyść skarżącego,
- art. 135n ust. 4 u.P. poprzez jego błędne zastosowanie i niezasadne utrzymanie w
mocy orzeczenia organu pierwszej instancji;
2. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:
- art. 132 ust. 3 pkt 3 u.P. w związku z § 15 pkt 1 zarządzenia KGP z 2013 r. w związku z pkt 5 zakresu zadań/obowiązków "Karty opisu stanowiska pracy" z [...] marca 2019 r. poprzez niewłaściwe przyjęcie, że skarżący dopuścił się zarzucanego mu czynu,
- art. 134h ust. 1 i 3 pkt 1, 2, 3 i 4 u.P. poprzez wymierzenie skarżącemu kary niewspółmiernej do stopnia zawinienia, nieuwzględniającej okoliczności w jakich utracono materiał badawczy, w szczególności, że materiał był przechowywany w pomieszczeniu o ograniczonym dostępie, a nadto pominięcie nieumyślności skarżącego, podjęcie przez niego starań o zmniejszenie skutków utracenia materiału oraz faktu, że miał niewielkie doświadczenie zawodowe związane z pełnieniem funkcji Kierownika Sekcji Biologu i Osmologii Laboratorium, a także, że sam poinformował o zaistniałym zdarzeniu zastępcę Naczelnika Laboratorium,
- art. 135j ust. 5 u.P. poprzez niewzięcie pod uwagę nieznacznego stopnia winy skarżącego i w konsekwencji nieodstąpienie od jego ukarania, w sytuacji gdy właściwości i warunki osobiste skarżącego oraz dotychczasowy przebieg jego służby uzasadniały przypuszczenie, że pomimo odstąpienia od ukarania przestrzegałby dyscypliny służbowej oraz zasad etyki zawodowej.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł w tej skardze o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz poprzedzającego go orzeczenia organu pierwszej instancji, jak również zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na ww. skargę KGP wniósł o jej odrzucenie, akcentując, iż wobec skarżącego nigdy nie wydano orzeczenia nr [...] w dacie [...] lipca 2020 r.; orzeczenie nr [...] zostało wydane w dniu [...] września 2020 r. i nie dotyczy skarżącego. Organ drugiej instancji nadmienił także, że pismem z [...] września 2020 r. udzielił odpowiedzi na skargę na swoje orzeczenie z [...] lipca 2020 r. nr [...] utrzymujące w mocy orzeczenie KSP z [...] lutego 2020 r. nr [...] i wraz ze skargą (złożoną w imieniu skarżącego przez adwokata M. M.) oraz aktami sprawy dyscyplinarnej i aktami osobowymi przekazał ją do Sądu.
Sąd uznał późniejszą skargę, tj. skargę wniesioną w imieniu skarżącego przez adwokata M. M. jako uzupełnienie skargi wcześniejszej, tj. złożonej w imieniu skarżącego przez adwokata J. G..
W piśmie z [...] października 2020 r. pełnomocnik skarżącego, mając na uwadze pandemię, nie sprzeciwił się rozpoznaniu niniejszej sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W rozdziale 10 u.P. zatytułowanym "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów" zawarto pełną regulację zarówno materialnoprawną dotyczącą odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów, jak i procesową regulującą przebieg i zasady postępowania dyscyplinarnego. Jedynie przepis art. 135p ust. 1 u.P. zawiera odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania karnego. Zgodnie z ww. przepisem, w zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego dotyczące porządku czynności procesowych, z wyjątkiem art. 117 i art. 117a, wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych oraz konfrontacji, okazania, oględzin i eksperymentu procesowego. W postępowaniu dyscyplinarnym do świadków nie stosuje się przepisu art. 184 Kodeksu postępowania karnego.
Podstawy do stosowania k.p.a. do postępowania dyscyplinarnego policjantów nie stanowi art. 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a., ponieważ sprawa odpowiedzialności dyscyplinarnej policjanta nie jest sprawą administracyjną załatwianą w formie decyzji administracyjnej. Stanowisko powyższe znajduje potwierdzenie w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: "NSA"), który m.in. w wyrokach z 1 sierpnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1518/06 oraz z 9 lipca 2009 r., sygn. akt I OSK 1227/08, jednoznacznie przesądził, że przedmiot postępowania oraz szczególna regulacja zawarta w u.P. wskazują, iż do postępowania dyscyplinarnego policjantów nie stosuje się przepisów k.p.a. (orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl)
W myśl art. 132 ust. 1 u.P. policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Wedle art. 132 ust. 2 u.P. naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. Z kolei, jak stanowi art. 132 ust. 3 pkt 3 u.P., naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa.
Sposób postępowania z materiałem badawczym, tryb tworzenia i sposób prowadzenia zbiorów kryminalistycznych w laboratoriach kryminalistycznych Policji normuje zarządzenie KGP z 2015 r. Dodatkowo w Laboratorium zasady i tryb postępowania przy przyjmowaniu zleceń na realizację badań określa Procedura ogólna [...] Obsługa Zlecenia wydanie 7. z [...] lutego 2018 r., zatwierdzona przez Naczelnika Labolatorium.
Natomiast stosownie do treści § 15 pkt 1 zarządzenia KGP z 2013 r., wykonywanie czynności podwładnego polega na terminowej, dokładnej i starannej realizacji zadań stałych, określonych w kartach opisów i opisach stanowisk pracy, oraz poleceń przełożonego. Pkt 5 zakresu zadań/obowiązków "Karty opisu stanowiska pracy" skarżącego z [...] marca 2019 r. przewiduje, że policjant ma obowiązek zapewnienia właściwej ochrony dowodów rzeczowych należących do postanowień realizowanych w Pracowni Badań DNA przed przydzieleniem poszczególnym biegłym.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wydając sporne orzeczenia dyscyplinarne, organy Policji obu instancji, zasadnie przyjęły, iż w toku postępowania dyscyplinarnego w sposób niebudzący wątpliwości dowiedziono, że skarżący popełnił zarzucane mu przewinienie dyscyplinarne. Sam skarżący nie kwestionuje faktu, iż [...] września 2019 r. odebrał z Kancelarii Laboratorium zlecenie oraz materiał badawczy i porównawczy do sprawy o zabójstwo (wraz z 36 innymi zleceniami na badania), a następnie – po sprawdzeniu zgodności śladów zawartych w postanowieniu ze stanem faktycznym - umieścił je w pomieszczeniu nr [...]. Przydział wpływających zleceń na badania do poszczególnych biegłych następował po dwuetapowym procesie ewidencji. Pierwszym etapem były wpisy do rejestru książkowego, których w dniach [...]-[...] września 2019 r. dokonała [...] M. W. (nowo przyjęty pracownik), a następnie odbywała się rejestracja w ewidencji elektronicznej, co w dniach [...]-[...] września 2019 r. wykonywał M. C.. To on w dniu [...] września 2019 r., chcąc zdeponować przedmiotowy materiał dowodowy w magazynie dowodów rzeczowych Laboratorium, dostrzegł jego brak, a wszczęte niezwłocznie poszukiwania nie przyniosły rezultatu.
Skarżący miał świadomość, że utracony materiał dowodowy został zadekretowany na niego, co oznacza, iż skarżący był jego dysponentem i odpowiadał za niego. Skarżący wiedział też, że dotyczy on sprawy o sygn. [...] prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową [...] w W. przeciwko B. S. podejrzanej o popełnienie przestępstwa z art. 148 § 1 Kodeksu karnego. Przedmiotowy materiał – znajdujący się w czarnym foliowy worku – skarżący umieścił w pomieszczeniu nr [...] na podłodze koło szafy i lodówki. Zaginięcie materiału w niewyjaśnionych okolicznościach obciąża skarżącego. Wprawdzie należy zgodzić się z argumentami skarżącego w postaci:
- dużej liczby zleceń na badania jaka wpłynęła do Labolatorium we wrześniu 2019 r.,
- szeregu innych obowiązków służbowych skarżącego,
- zgłaszania potrzeby remontu pomieszczeń Labolatorium,
- uzyskania przez Laboratorium akredytacji,
- niestwierdzenia nieprawidłowości w funkcjonowaniu Labolatorium podczas kontroli przeprowadzonej przez Centralne Laboratorium Kryminalistyczne,
- krótkiego stażu skarżącego jako kierownika Sekcji Biologii i Osmologii Laboratorium (od czerwca 2019 r.),
których to argumentów organy Policji nie podważały, jednak nie mają one wpływu na kwestię odpowiedzialności dyscyplinarnej skarżącego. W tej sytuacji zgłoszony w skardze wniosek dowodowy obejmujący kserokopię notatki służbowej z analizy sytuacji lokalowej w Laboratorium z [...] listopada 2019 r. nie można uznać w świetle art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi za niezbędny do wyjaśnienia istotnych wątpliwości.
Twierdzenia skarżącego zdają się zmierzać do konkluzji, iż nikt nie powinien ponosić odpowiedzialności za zaginiony materiał badawczy i porównawczy do sprawy o zabójstwo, skoro nie można dokładnie ustalić kiedy i w jakich okolicznościach został on utracony. Tymczasem konstrukcja obowiązków skarżącego związanych z jego stanowiskiem kierownika Sekcji Biologii i Osmologii Laboratorium (organizacja i koordynacja pracy w ww. Sekcji, obowiązek zapewnienia właściwej ochrony dowodów rzeczowych należących do postanowień realizowanych w Pracowni Badań DNA przed przydzieleniem poszczególnym biegłym) pozwala na przepisanie mu winy nieumyślnej. Zgodnie z art. 132a pkt 2 u.P. przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant, nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć.
Skarżący z jednej strony powołuje się na uzyskaną przez Labolatorium akredytację oraz pozytywne wyniki jego kontroli, zaś z drugiej strony akcentuje złą sytuację lokalową w Labolatorium i konieczność przeprowadzenia remontów. Pracując w Labolatorium niemal od początku służby w Policji – ponad 15 lat, skarżący niewątpliwie znał dobrze panujące tam warunki, zaś obejmując od czerwca 2019 r. stanowisko kierownika Sekcji Biologii i Osmologii Laboratorium musiał liczyć się ze zwiększonym zakresem obowiązków i z większą odpowiedzialnością niż w przypadku innych (niefunkcyjnych) pracowników Labolatorium. Umieszczenie przez skarżącego ważnego materiału dowodowego (znajdującego się w czarnym foliowym worku) na podłodze w pomieszczeniu nr [...] koło szafy i lodówki stanowi jego ewidentne zaniedbanie, gdyż powinien przewidzieć, że tak pozostawiony materiał może zostać uznany przez osobę sprzątającą za worek ze śmieciami, zwłaszcza jeśli zważy się fakt, iż ewidencja materiałów dowodowych nie była czynnością wykonywaną w Labolatorium ad hoc, lecz trwała około tygodnia.
Wbrew zarzutom skargi, skarżącemu nie został przypisana wina umyślna. Stopień ostrożności wymagany od policjanta w ramach wykonywanych przez niego czynności należy oceniać przez pryzmat zwykłej wiedzy, jaką powinien posiąść on w ramach pełnionej służby, stosownego przygotowania i przebytych szkoleń. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z doświadczonym funkcjonariuszem Policji (z ponad 16-letnim stażem) na kierowniczym stanowisku.
Zdaniem tut. Sądu, organy Policji obu instancji sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie dyscyplinarne, dokonując wszechstronnej analizy zarówno zgromadzonego materiału dowodowego, jak i argumentacji skarżącego przedstawionej w toku całego postępowania, a w konsekwencji - zasadnie przyjęły w uzasadnieniu obu tych orzeczeń, iż w sprawie zachodzą przesłanki do nałożenia kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe, o której mowa w przepisie art. 134 pkt 4 u.P. Jednocześnie Sąd stwierdza, że uzasadnienia zaskarżonego i poprzedzającego je orzeczenia odpowiadają wymogom określonym w przepisie art. 135j ust. 2 pkt 6 u.P. Prawidłowo wskazano w nich również, dlaczego - w świetle art. 134h ust. 1 u.P. - wymierzenie skarżącemu ww. kary dyscyplinarnej jest właściwe w niniejszej sprawie.
Odnosząc się do zarzutu niewspółmierności wymierzonej kary dyscyplinarnej do przypisanego skarżącemu przewinienia, należy podkreślić, iż kontrola sądu administracyjnego sprowadza się do weryfikacji, czy wymierzając karę dyscyplinarną, która musi mieścić się w katalogu ustawowym, organ uwzględnił wszystkie okoliczności danej sprawy i przedstawił je w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Sąd administracyjny nie może ingerować w uprawnienia zastrzeżone wyłącznie dla organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne i oceniać celowości czy słuszności zastosowanych sankcji. Formułując katalog kar dyscyplinarnych, ustawodawca nie określił, jakiemu przewinieniu odpowiada każda z nich. Kwestie te pozostawił bowiem uznaniu organów rozstrzygających. Ocena naruszenia obowiązku służbowego, waga tego naruszenia, ustalenie jego zakresu, a także wymiar odpowiedniej kary stanowi kompetencję organów orzekających w sprawach dyscyplinarnych (vide wyroki NSA z 18 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OSK 994/06 oraz z 3 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 891/10).
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), oddalił skargę.