II SA/Wa 1856/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-04-10
NSAAdministracyjneWysokawsa
Policjazwolnienie lekarskieuposażeniekontrolarehabilitacjaobowiązki funkcjonariuszaprawo administracyjnepostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę funkcjonariusza Policji na rozkaz personalny o utratę uposażenia za okres zwolnienia lekarskiego, uznając, że policjant nieprawidłowo wykorzystał zwolnienie, udając się na rehabilitację do odległej miejscowości.

Skarżący, funkcjonariusz Policji, został pozbawiony prawa do uposażenia za okres zwolnienia lekarskiego z powodu nieprawidłowego wykorzystania tego zwolnienia. Kontrola wykazała, że policjant przebywał poza miejscem zamieszkania i nie odbierał korespondencji. Skarżący twierdził, że był na rehabilitacji, jednak organy uznały, że wyjazd do odległej miejscowości (ponad 450 km) na rehabilitację, zamiast skorzystania z dostępnych bliżej placówek, nie był uzasadniony i mógł przedłużać okres rekonwalescencji. Sąd administracyjny zgodził się z organami, oddalając skargę.

Sprawa dotyczyła skargi funkcjonariusza Policji, D. W., na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji o utratę uposażenia za okres zwolnienia lekarskiego. Policjant został pozbawiony prawa do uposażenia za okres od października do listopada 2022 r. z powodu nieprawidłowego wykorzystania zwolnienia lekarskiego. Kontrola wykazała, że policjant nie przebywał pod adresem wskazanym w zwolnieniu lekarskim ani pod swoim adresem zamieszkania, a także nie odbierał prób kontaktu telefonicznego i korespondencji. Skarżący twierdził, że przebywał w innej miejscowości w celu rehabilitacji, jednak organy uznały, że wyjazd do placówki oddalonej o ponad 450 km od miejsca zamieszkania, zamiast skorzystania z bliżej dostępnych ośrodków, nie był uzasadniony i mógł negatywnie wpływać na proces leczenia. Sąd administracyjny uznał, że cel zwolnienia lekarskiego, jakim jest jak najszybszy powrót do służby, musi mieć prymat nad innymi działaniami, a podróżowanie na tak znaczną odległość nie było niezbędne ani proporcjonalne do celu rehabilitacji. Sąd podkreślił, że zwolnienie lekarskie nie jest równoznaczne z urlopem i wymaga podejmowania działań zmierzających do odzyskania zdolności do służby, a nie realizacji osobistych preferencji czy innych aktywności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wyjazd na rehabilitację do miejscowości oddalonej o ponad 450 km od miejsca zamieszkania, bez wykazania, że było to jedyne dostępne lub najbardziej efektywne rozwiązanie, może być uznany za nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego.

Uzasadnienie

Celem zwolnienia lekarskiego jest powrót do służby. Podróżowanie na znaczną odległość, nawet w celu rehabilitacji, może przedłużać rekonwalescencję i nie jest traktowane jako niezbędna czynność życia codziennego ani optymalne działanie dla szybkiego powrotu do zdrowia, zwłaszcza gdy dostępne są bliższe placówki. Brak kontaktu z organem i nieprzekazanie informacji o faktycznym miejscu pobytu dodatkowo obciąża funkcjonariusza.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

u.P. art. 121e § ust. 2 pkt 2

Ustawa o Policji

u.P. art. 121e § ust. 3

Ustawa o Policji

u.P. art. 121e § ust. 7

Ustawa o Policji

Pomocnicze

u.P. art. 121e § ust. 1

Ustawa o Policji

u.P. art. 121e § ust. 10

Ustawa o Policji

u.P. art. 121e § ust. 12

Ustawa o Policji

u.P. art. 121e § ust. 13

Ustawa o Policji

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

u.ś.p.u.s. art. 59 § ust. 5d

Ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyjazd na rehabilitację do odległej miejscowości (ponad 450 km) stanowi nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego, gdyż nie jest niezbędną czynnością życia codziennego ani optymalnym działaniem dla szybkiego powrotu do służby. Policjant ma obowiązek poinformowania o zmianie miejsca pobytu podczas zwolnienia lekarskiego i zapewnienia kontaktu z organem. Niewłaściwe podanie adresu przez policjanta lub brak kontaktu z nim uzasadnia zastosowanie sankcji w postaci utraty uposażenia.

Odrzucone argumenty

Skarżący twierdził, że był na rehabilitacji, co miało służyć szybkiemu powrotowi do zdrowia. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania, w tym błędną ocenę materiału dowodowego i nieustalenie istotnych okoliczności. Skarżący wskazywał na awarię telefonu i brak obowiązku odbierania nieznanych numerów.

Godne uwagi sformułowania

Podstawowym celem zwolnienia lekarskiego jest dążenie osoby przebywającej na nim do uzyskania pełnej sprawności i zdolności do pracy czy służby. Czas zwolnienia lekarskiego nie może być traktowany jako równoważny okresowi urlopu wypoczynkowego, urlopu bezpłatnego, czy innych dni wolnych od służby. Wybór placówki rehabilitacyjnej oddalonej od miejsca zamieszkania o ponad 450 km nie był adekwatny i proporcjonalny w okolicznościach sprawy. To na policjancie spoczywa obowiązek poinformowania o zmianie miejsca zamieszkania, czy pobytu podczas zwolnienia lekarskiego, w celu umożliwienia nawiązania kontaktu w razie potrzeby.

Skład orzekający

Iwona Maciejuk

przewodniczący

Joanna Kube

członek

Ewa Radziszewska-Krupa

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego przez funkcjonariuszy Policji, zwłaszcza w kontekście aktywności podejmowanych podczas zwolnienia (np. rehabilitacja, podróże) i obowiązków informacyjnych policjanta."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza Policji i przepisów ustawy o Policji, ale może być pomocne w interpretacji ogólnych zasad dotyczących wykorzystania zwolnień lekarskich.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu praw funkcjonariuszy służb mundurowych – utraty uposażenia z powodu niewłaściwego wykorzystania zwolnienia lekarskiego. Pokazuje, jak szczegółowo sądy analizują zachowania policjantów podczas choroby i jakie mogą być tego konsekwencje.

Policjant stracił pensję za rehabilitację w innym województwie – sąd wyjaśnia, kiedy zwolnienie lekarskie jest nadużywane.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1856/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-04-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Radziszewska-Krupa /sprawozdawca/
Iwona Maciejuk /przewodniczący/
Joanna Kube
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 171
art. 121e ust. 1, 3, 7, 10, 12, 13; art. 121e ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Protokolant starszy specjalista Ewa Kielak-Niedźwiedzka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi D. W. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie utraty uposażenia za okres zwolnienia lekarskiego oddala skargę
Uzasadnienie
I. Stan sprawy przedstawia się następująco.
1. Komendant-Rektor Wyższej Szkoły Policji w [...] (zwany dalej "KRWSzP") rozkazem personalnym z [...] kwietnia 2023r. nr [...], na podstawie art. 121e ust. 2 pkt 2, ust. 13 i 14 ustawy z 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. z 2023r., poz. 171, ze zm., zwana dalej "u.P.") pozbawił D. W. (zwany dalej "Skarżącym") prawa do uposażenia za okres od [...] października do [...] listopada 2022r., w związku z ustaleniem nieprawidłowego wykorzystania zwolnienia lekarskiego.
Z uzasadnienia ww. rozkazu personalnego wynika, że Skarżący zgłosił [...] kwietnia 2022r. wypadek w służbie i od [...] kwietnia 2022r. do [...] lutego 2023r. przebywał na zwolnieniu lekarskim w związku ze skręceniem stawu skokowego lewego. Funkcjonariusze Wyższej Szkoły Policji w [...] (zwana dalej "WSP"), działając z upoważnienia KRWSzP, przeprowadzili [...] i [...] listopada 2022r. kontrolę prawidłowości wykorzystania przez Skarżącego zwolnienia lekarskiego, obejmującego okres od [...] października do [...] listopada 2022r. Kontroli dokonano [...] listopada 2022r. pod adresem wskazanym w zaświadczeniu lekarskim, jako miejsce pobytu. Nikogo nie zastano. Wielokrotnie próbowano nawiązać kontakt telefoniczny ze Skarżącym, również SMS. Kontrolujący [...] listopada 2022r. udali się powtórnie pod adres wskazany w zaświadczeniu lekarskim jako miejsce pobytu. Zastano tam byłego teścia Skarżącego i dzieci w wieku 14 i 18 lat. Z ich relacji wynika, że Skarżący, po rozwodzie z żoną, nie mieszka pod tym adresem. Kontrolujący próbowali skontaktować się ze Skarżącym telefonicznie. Bezskutecznie.
Skarżącemu na trzy inne adresy wysłano [...] listopada 2022r. korespondencję, w celu wyjaśnienia nieobecności pod adresem wskazanym w zwolnieniu lekarskim. (podany do akt osobowych, jako adres zamieszkania i dwa, które podał, jako miejsce pobytu, nieetatowemu [...] zespołu [...] Zakładu Wychowania Fizycznego Instytutu [...] WSP - zwany dalej "[...]"). Skarżący nie odebrał żadnego z pism. W związku z tym funkcjonariusze kontrolujący sporządzili [...] stycznia 2023r. protokół prawidłowość wykorzystania zwolnienia lekarskiego, z którego wynika, że Skarżący wykorzystał zwolnienie lekarskie w sposób nieprawidłowy. Skarżący [...] lutego 2023r. zapoznał się z protokołem, uprzedzając, że będzie wnosił wyjaśnienia.
Skarżący [...] lutego 2023 r. złożył do Działu Kadr notatkę służbową, w której nie zgodził się z wnioskami pokontrolnymi, załączając zaświadczenie fizjoterapeuty z Gabinetu [...] w [...]. Wyjaśnił, że leczy się w [...], dlatego nie był w czasie kontroli w [...], a kontakt mógł być utrudniony, bo ma uszkodzony wyświetlacz telefonu i nie wyświetlają się SMS, a nie odbiera numerów zastrzeżonych i nieznanych. Nie korzysta też z poczty głosowej.
KRWSzP na podstawie materiału dowodowego uznał, że Skarżący wykorzystywał zwolnienie lekarskie niezgodnie z celem i w momencie wystawiania zwolnienia lekarskiego nie powiadomił lekarza o faktycznym miejscu pobytu w trakcie leczenia. W związku ze stwierdzonym w wyniku kontroli nieprawidłowym wykorzystaniem zwolnienia lekarskiego [...] lutego 2023r. wszczęto wobec Skarżącego postępowanie w przedmiocie utraty prawa do uposażenia za okres zwolnienia lekarskiego od [...] października do [...] listopada 2022r. Skarżącego zawiadomiono o tym [...] lutego 2023r., informując, że zgodnie z w art. 10 k.p.a. przysługuje Mu prawo do czynnego udziału w każdym stadium postępowania administracyjnego, w szczególności przez możliwość zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
KRWSzP [...] lutego 2023r. zwrócił się do ww. fizjoterapeuty, w jakich dniach i godzinach Skarżący korzystał z zabiegów i uzyskał informację z [...] marca 2023r., że miało to miejsce: [...], [...], [...], [...] listopada i [...], [...], [...] grudnia 2022r.w godz. 19.30, 20.00.
Skarżący w notatce z [...] lutego 2023r. podtrzymał stanowisko zawarte w notatce z [...] lutego 2023r. i załączył historię wizyt lekarskich w Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej "[...]" w [...], informując, że wiedzę o miejscu jego pobytu posiadał ww. [...] oraz podał adres do doręczeń.
Skarżący w związku z wezwaniem z [...] marca 2023r,., złożył [...] marca 2023r. pismo radcy prawnego R. S. (zwany dalej "Radcą"), w którym wskazał, że będzie występował jako pełnomocnik Skarżącego i wniósł o umorzenie postępowania, z uwagi na jego bezpodstawność. Wniosek ten ponowił w piśmie z [...] kwietnia 2023r., stanowiącym wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego, wnosząc przy tym o przeprowadzenie dowodu z oświadczenia lekarza M. S. z [...] kwietnia 2023r., dotyczącego omyłkowego wstawienia na druku zwolnienia lekarskiego niewłaściwego adresu zamieszkania Skarżącego.
KRWSzP nie uwzględnił wniosku o umorzenie postępowania, z uwagi na brak podstaw. Wskazał ponadto, że zgodnie z art. 121e ust. 2 pkt 2 u.P. przełożony właściwy w sprawach osobowych przeprowadza kontrolę w zakresie prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego i spełnienia wymogów formalnych zaświadczeń lekarskich. W myśl art. 121e ust. 3 u.P., jeżeli w wyniku kontroli zostanie ustalone nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego, policjant traci prawo do uposażenia za cały okres zwolnienia. Wykorzystywanie zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego celem może uniemożliwić, jak najszybszy powrót do zdrowia i jednocześnie nasuwać wątpliwości co do rzeczywistego stanu zdrowia osoby chorej. Podstawowym celem zwolnienia lekarskiego jest dążenie osoby przebywającej na nim do uzyskania pełnej sprawności i zdolności do pracy czy służby. Wykonywanie zatem jakichkolwiek czynności mogących przedłużyć okres niezdolności do pracy lub służby zawsze stanowi wykorzystywanie zwolnienia niezgodnie z jego celem, przy czym w jego osiągnięciu przeszkodą może być zarówno wykonywanie pracy zarobkowej, jak i inne zachowania chorego utrudniające proces leczenia i rekonwalescencję (wyrok Sądu Najwyższego z 14 grudnia 2005 r. sygn. akt III UK 120/05). Podstawowym obowiązkiem funkcjonariusza Policji jest pełnienie służby, do której wstąpił dobrowolnie, godząc się na pewne ograniczenia, ale również wynikające z tego przywileje. Policjant, przebywając na zwolnieniu lekarskim, powinien dołożyć wszelkich starań, aby jak najszybciej podjąć służbę, bo podczas jego nieobecności przypisane mu obowiązki służbowe realizują inni funkcjonariusze. Czas zwolnienia lekarskiego nie może być zatem traktowany jako równoważny okresowi urlopu wypoczynkowego, urlopu bezpłatnego, czy innych dni wolnych od służby, w których to okresach policjant decyduje o sposobie spędzania wolnego czasu (wyrok WSA w Warszawie z 6 kwietnia 2017r. sygn. akt II SA/Wa 1687/16).
KRWSzP, mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy, stwierdził, że Skarżący wykorzystywał zwolnienie lekarskie w sposób niezgodny z jego celem. Wprawdzie Skarżący po powrocie z długotrwałego zwolnienia lekarskiego i urlopu wypoczynkowego, odniósł się do zapytań i wątpliwości kontrolujących, ale Jego wyjaśnienia w kwestii miejsca pobytu były lakoniczne i niepełne. Nie wyjaśnił w sposób szczegółowy i niebudzący wątpliwości, co robił konkretnie na zwolnieniu lekarskim. Udzielił ogólnych wypowiedzi, że nie pamięta dokładnie gdzie przebywał i co robił podczas kontroli zwolnienia lekarskiego, a najwięcej czasu spędzał w województwie [...], ponieważ tam się leczył i korzystał z zabiegów leczniczych, aby poprawić stan zdrowia. W toku postępowania organ uzyskał informację, że Skarżący korzystał z zabiegów w dniu kontroli - [...] listopada 2022r. o godz. 20.00, ale jak policjant spędził czas w ciągu całego dnia przed wizytą nie pamiętał. Fizjoterapeuta w piśmie z [...] marca 2023r. podał adres zamieszkania Skarżącego w [...], ale pod tym adresem policjant nie odbierał korespondencji. Skarżący w notatce służbowej z [...] marca 2023r. wskazał, że w czasie zwolnienia lekarskiego przebywał pod dwoma adresami, pod którymi też nie odbierał korespondencji. Organ w czasie postępowania administracyjnego próbował dostarczyć korespondencję pod cztery adresy, pod którymi policjant mógł przebywać w trakcie leczenia:
- [...], ul. [...], który podał w raporcie z [...] marca 2021r. jako adres zamieszkania, ale w wyniku kontroli okazało się, że nie mieszka tam przynajmniej od około półtora roku;
- [...], ul. [...] - wynikający ze zwolnienia lekarskiego, ale w wyniku kontroli okazało się, że od kilku lat tam nie mieszka;
- [...], ul. [...] - podany w SMS do ww. [...] i w notatce z [...] marca 2023r., ale policjant nie odbierał tam korespondencji;
- [...] - podany w SMS do ww. [...] i w notatce z [...] marca 2023r., ale policjant nie odbierał korespondencji pod tym adresem.
Ponadto podczas kontroli zwolnienia lekarskiego osoba kontrolująca wielokrotnie telefonowała do Skarżącego, wysyłała wiadomości tekstowe i głosowe, ale nie odebrał telefonu, nie oddzwonił, nie napisał.
Skarżący zarzucił, że organ nie sprawdził Go w miejscu, w którym faktycznie wykorzystywał zwolnienie lekarskie, ale osoby kontrolujące prawidłowość wykorzystania zwolnienia lekarskie wykorzystały wszystkie możliwe formy kontaktu, gdyż były w miejscu wskazanym w zaświadczeniu, jako miejsce pobytu w czasie leczenia, próbowały nawiązać kontakt i to wielokrotnie. Następnie podjęto próby dostarczenia korespondencji pod wszystkie adresy znane organowi, jak i te, które wskazywał Skarżący, ale bezskutecznie.
KRWSzP zaznaczył, że to na policjancie spoczywa obowiązek poinformowania o zmianie miejsca zamieszkania, czy pobytu podczas zwolnienia lekarskiego, w celu umożliwienia nawiązania kontaktu w razie potrzeby. Policjant zobowiązany jest do znajomości przepisów dotyczących praw i obowiązków funkcjonariusza Policji. Skarżący w notatce służbowej z [...] marca 2023r. informuje, że nie wiedział, dlaczego lekarz wpisał taki adres w zaświadczeniu lekarskim i wskazał, że nie był pytał o adres zamieszkania. W kolejnym zwolnieniu lekarskim od tego samego lekarza ortopedy, jako miejsce pobytu wskazano inny adres zamieszkania, więc policjant miał świadomość konieczności podania adresu, pod którym będzie przebywał w czasie choroby. Poza tym to ubezpieczony jest zobowiązany podać wystawiającemu zaświadczenie lekarskie adres pobytu w okresie czasowej niezdolności do pracy, jeżeli adres udostępniony na profilu informacyjnym wystawiającego zaświadczenie lekarskie lub znajdujący się w dokumentacji medycznej ubezpieczonego różni się od adresu pobytu w okresie czasowej niezdolności do pracy, zgodnie z art. 59 ust. 5d ustawy z 25 czerwca 1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2022r., poz. 1732 ze zm., zwana dalej "u.ś.p.u.s.").
2. Skarżący reprezentowany przez ww. Radcę w odwołaniu wniósł o uchylenie ww. rozkazu personalnego KRWSzP i orzeczenie co do istoty sprawy albo o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi. W uzasadnieniu wskazał, że kontrolerzy, którzy weryfikowali prawidłowość wykorzystania Jego zwolnienia lekarskiego, udali się pod nieprawidłowy adres w [...], ul. [...], pod którym nie mieszkał od kilku lat, co ma potwierdzenie m.in. w protokole z [...] stycznia 2023r. Skarżący nie wiedział też dlaczego lekarz wpisał w zwolnieniu lekarskim ww. adres, a ponadto sporządził oświadczenie, wskazując, że błąd wynikał z nieaktualnych danych w systemie - za co Skarżący nie może ponosić odpowiedzialności. Organ wysłał ponadto korespondencję z [...] listopada 2022r. do Skarżącego pod adres, pod którym przebywał ([...]), ale po okresie którego dotyczyła kontrola - po [...] października 2022r. do [...] listopada 2023r. Skoro z ustaleń organu wynika, że w dniu przeprowadzania kontroli zwolnienia lekarskiego pod błędnym adresem ([...] listopada 2022r.), Skarżący uczestniczył w rehabilitacji, to niezrozumiałe jest dlaczego zarzucano nieprawidłowości w wykorzystaniu zwolnienia lekarskiego. Nikt nie musi pamiętać, jak dokładnie spędził [...] listopada 2022r. przed rehabilitacją. Organ nie udowodnił, że Skarżący podczas zwolnienia lekarskiego dopuścił się zachowań, które wskazywałyby na to, ze wykorzystuje je nieprawidłowo. Nie wykazano, że Skarżący wykonywał jakiekolwiek czynności, które mogłyby wydłużyć okres niezdolności do pracy lub służby. Wręcz przeciwnie - dokumentacja zebrana w toku postępowania potwierdza, ze Skarżący uczęszczał na rehabilitację, więc podejmował kroki mające na celu, jak najszybszy powrót do zdrowia oraz służby, zatem prawidłowo wykorzystywał zwolnienie lekarskie. Organ mimo braku dowodu na nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego przez Skarżącego, arbitralnie uznał – wbrew zebranemu materiałowi dowodowemu - że do rzekomych nieprawidłowości doszło, ale nie wskazał, na czym te nieprawidłowości polegały. Podstawą takich wniosków jest jedynie to, że Skarżący nie odebrał telefonu i listów, które były wysyłane przez organ pod nieprawidłowe adresy - pod którymi Skarżący nie mieszkał on od dłuższego czasu. Organ, opierając się na własnym przeświadczeniu, błędnie i dowolnie oceniając zebrany materiał dowodowy, naruszył art 77 § 1 k.p.a. Skarżący miał natomiast awarię telefonu, a podczas przebywania na zwolnieniu lekarskim nie miał prawnego obowiązku odbierania telefonu od kogokolwiek, nawet od pracodawcy. Numery telefonów, z których podczas kontroli wykonywano połączenia nie należały do pracodawcy, a ponadto przekazywane sprawy służbowe docierały do Kierownika ZWF lub w jego stronę za pośrednictwem ww. [...], z zachowaniem drogi służbowej. Gdyby komisja chciała faktycznie skontrolować Skarżącego podczas korzystania ze zwolnienia lekarskiego, w miejscu przebywania, zapytała by [...], z którym Skarżący miał kontakt podczas trwania zwolnienia. Co ważne kierownik ZWF wybrał [...], a Skarżącemu polecił, aby wszystkie sprawy służbowe załatwiać bezpośrednio z nim (planowanie urlopów, układanie grafików, podpisywanie się na kartach urlopowych itd.).
3. Komendant Główny Policji (zwany dalej "KGP") decyzją z [...] lipca 2023 r. nr [...] – po rozpatrzeniu odwołania, złożonego w ustawowym terminie – utrzymał w mocy ww. rozkaz personalny KRWSzP, podtrzymując jego podstawę faktyczną i prawną.
KGP, po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy oraz treści art. 121e ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 3, 7, 10, 12, 13 u.P., wskazał, że Skarżący podczas przebywania na zwolnieniu lekarskim, w szczególności w [...] i [...] listopada 2022r. nie przebywał w miejscu zamieszkania w [...] (k. 69 cz. I akt osobowych, a adres ten nadal widnieje jako adres Jego miejsca zamieszkania), ani w miejscu zameldowania w [...] ul. [...] (notatka służbowa z [...] marca 2023r. - k. 49 akt administracyjnych), ale poza miejscem zamieszkania w [...] miejscowości [...], gdzie udał się, by w [...] poddać się zabiegom rehabilitacyjnym. Okoliczności te nie budzą wątpliwości i nie przeczy im Skarżący.
Kwestią sporną pozostaje natomiast, czy aktywność podejmowaną przez Skarżącego w trakcie przebywania na zwolnieniu lekarskim należy uznać za wykorzystywanie tego zwolnienia w sposób niezgodny z jego celem (art. 121e ust. 7 u.P.), a tym samym czy policjanta należało pozbawić prawa do uposażenia za okres zwolnienia lekarskiego od [...] października do [...] listopada 2022r.
KGP, mając na uwadze całokształt dokumentacji zebranej w sprawie zgodził się z KRWSzP, że Skarżący wykorzystywał ww. zwolnienie lekarskie niezgodnie z jego celem, co skutkowało koniecznością wydania ww. decyzji. Zwolnienie lekarskie obejmuje m.in. okres, w którym policjant jest zwolniony od zajęć służbowych z powodu choroby, w tym niemożności wykonywania zajęć służbowych z przyczyn określonych w art. 6 ust. 2 u.ś.p.u.s. (art. 121b ust. 2 pkt 1 u.P.). Ustalenie w wyniku kontroli, że policjant wykorzystywał zwolnienie lekarskie w sposób niezgodny z jego celem, a w szczególności wykonywał pracę zarobkową, powoduje, że policjant traci prawo do uposażenia za cały okres zwolnienia (art. 121e ust. 3 w związku z art. 121e ust. 7 u.P.). Podobną regulację stanowi w art. 17 ust. 1 u.ś.p.u.s. i w związku z tym przepisem Sąd Najwyższy w wyroku z 26 lipca 2011r. sygn. akt I PK 22/11 stwierdził, że jeśli pracownik mógł wykonywać czynności niezbędne życiowo, takie jak wyjście do apteki, na zakupy czy krótki spacer, to w sytuacji poszerzenia tych czynności o inne zbędne zajęcia, ma miejsce niezgodne z celem wykorzystanie zwolnienia lekarskiego. Wykorzystanie zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego celem, np. podjęcie w trakcie zwolnienia innej pracy, wyjazd na wakacje czy zrobienie remontu w domu może zostać uznane za naruszenie obowiązków pracowniczych i w konsekwencji skutkować zastosowaniem w stosunku do pracownika kar porządkowych, a nawet rozwiązaniem umowy o pracę (wyrok Sądu Najwyższego z 21 października 1999r. sygn. akt I PKN 308/99). Ponadto wykorzystywanie zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego celem określić można jako takiego typu postępowanie, które w powszechnym odczuciu jest nieodpowiednie dla osoby chorej i może nasuwać wątpliwości co do rzeczywistego stanu jej zdrowia. Podstawowym bowiem celem zwolnienia lekarskiego jest dążenie osoby przebywającej na nim do uzyskania pełnej sprawności i zdolności do pracy czy służby. Wykonywanie zatem jakichkolwiek czynności mogących przedłużyć okres niezdolności do pracy lub służby zawsze stanowi wykorzystywanie zwolnienia niezgodnie z jego celem, przy czym w jego osiągnięciu przeszkodą może być zarówno wykonywanie pracy zarobkowej, jak i inne zachowania chorego utrudniające proces leczenia i rekonwalescencję (por. wyrok Sądu Najwyższego z 14 grudnia 2005r. sygn. akt 111 UK120/05).
KGP wskazał też, że koniecznym jest również wskazanie, że cyfra "2" umieszczona na druku zaświadczenia lekarskiego (poz. 17 - wskazania lekarskie), która oznacza, że "chory może chodzić", upoważnia do wykonywania zwykłych czynności życia codziennego, takich jak wstawanie z łóżka, poruszanie się po mieszkaniu, udanie się do sklepu po niezbędne artykuły żywnościowe, na ewentualne zabiegi czy kontrolę lekarską lub spacer w celach rekonwalescencyjnych (wyrok WSA w Warszawie z 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1687/16, a także wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 12 listopada 2002 r. sygn. akt III AUa 3189/01). Fakt, że pracownik może chodzić, nie jest tożsamy z możliwością gospodarowania czasem zwolnienia lekarskiego w sposób dowolny.
Zdaniem KGP nie sposób uznać, aby wyjazd Skarżącego do miejscowości oddalonej od miejsca zamieszkania o ponad 450 km, był zasadny i celowy z punktu widzenia konieczności realizacji celu zwolnienia lekarskiego, jakim było uzyskanie pełnej sprawności fizycznej, z uwagi na konieczność jak najszybszego powrotu do służby. Nie zmienia tego, że w okresie nieobecności wymienionego w jego miejscu zamieszkania podjął on rehabilitację. KGP nie zakwestionował, że czynności takie są niezbędne do uzyskania pełnej sprawności fizycznej policjanta, ale uznał, że cel ten musi mieć prymat przed wszystkimi innymi działaniami podejmowanymi przez osobę przebywającą na zwolnieniu lekarskim. Skarżący był w pierwszej kolejności zobowiązana do wybrania takiego rozwiązania, które w sposób najbardziej efektywny zmierzałoby do osiągnięcia tego celu. Skoro przyczyną absencji Skarżącego w służbie, która uzasadniała pobyt na zwolnieniach lekarskich, w tym na ww. zwolnieniu było zdarzenie z [...] kwietnia 2022r., polegające na tym, że Skarżący będąc w służbie, podczas przejścia miedzy budynkami na wysokości hali sportowej, niefortunnie stanął na lewą stopę, na skutek czego doznał skręcenia stawu skokowego lewego (notatka służbowa z [...] kwietnia 2023r. - k. 64 akt administracyjnych), to podjęta przez policjanta aktywność na zwolnieniu lekarskim winna skutkować wdrożeniem takiego działania, które nie będzie powodowało utrwalenia albo pogłębienia dysfunkcji stawu skokowego. Rehabilitacja nie może być również realizowana niejako przy okazji innej aktywności funkcjonariusza, tylko po to, by tę inną aktywność legalizować. Innymi słowy osoba przebywająca na zwolnieniu lekarskim winna podjąć środki, które w danych okolicznościach są adekwatne i najbardziej efektywne do osiągnięcia założonego celu. KGP uznał, że poszukiwanie ośrodka rehabilitacyjnego oddalonego od miejsca zamieszkania (a także zameldowania) o co najmniej 450 km nie było adekwatne i proporcjonalne w okolicznościach sprawy, a tym samym by służyło efektywnej rehabilitacji, która pozwoliłaby, w jak najszybszym możliwie czasie powrót do pełnej sprawności fizycznej policjanta. Nie można przyjąć a limine i byłoby to sprzeczne z regułami logicznego rozumowania, że placówka usytuowana w tak znacznej odległości od miejsca zamieszkania i zameldowania Skarżącego była jedyną placówką, w której świadczone są specjalistyczne usługi rehabilitacyjne, które mogły być w danym czasie zrealizowane na rzecz strony, a także, że w miejscowości usytuowanej bliżej miejsca zamieszkania (zameldowania) strony nie są oferowane tego samego rodzaju usługi rehabilitacyjne, z których mógłby on skorzystać na takich samych (lub porównywalnych) warunkach, jak w placówce, która zrealizowała rehabilitację. Brak takiej placówki w miejscu zamieszkania strony nie uzasadnia jeszcze wyboru innej placówki usytuowanej niemalże na przeciwległym biegunie obszaru kraju, oddalonej od miejsca zamieszkania (zameldowania) o ponad 450 km. Nie można zatem uznać, by świadomy wybór przez Skarżącego placówki wykonującej tę usługę poza miejscem zamieszkania (zameldowania), w tak znacznej, bo ponad 450 km odległości, był w okolicznościach sprawy, skutecznym i najbardziej efektywnym instrumentem, który w najlepszy sposób zagwarantuje, jak najszybszy powrót do zdrowia strony, zwłaszcza, że wybór ten nie wynikał, z konieczności osiągnięcia w sposób efektywny i skuteczny celu zwolnienia lekarskiego, jak najszybszego powrotu do zdrowia. KGP na podstawie relacji osób najbliższych (byłego teścia i byłej żony) ustalił, że Skarżący wyłącznie z przyczyn osobistych wybrał pobyt poza miejscem zamieszkania i zameldowania - z chęci przebywania u obecnej partnerki w miejscowości pod [...]. Wybór zatem placówki rehabilitacyjnej nie był determinowany w pierwszym rzędzie koniecznością uzyskania w sposób najbardziej efektywny pełnej sprawności fizycznej, ale względami natury emocjonalnej policjanta.
Zdaniem KGP nie bez znaczenia w sprawie są także niedogodności, jakim Skarżący poddał swoją kończynę w związku z przemieszczeniem się z miejsca zamieszkania do miejscowości położonej w [...]. Podjęta przez Skarżącego aktywność, z uwagi na znaczną odległość pomiędzy miejscem zamieszkania a miejscem czasowego pobytu, trwająca co najmniej kilka godzin, musiała obciążać jego kończynę, a to właśnie jej dysfunkcja była przyczyną niezdolności do służby w okresie zwolnienia lekarskiego. Wybór placówki rehabilitacyjnej i konsultacyjnej, oddalonej od miejsca zamieszkania (zameldowania) o ponad 450 km i związana z tym konieczność przemieszczenia się na tak znaczną odległość nie stanowiła niezbędnej czynności życia codziennego lub działania zmierzającego do uzyskania, w sposób jak najbardziej efektywny, pełnej sprawności fizycznej i zdolności do służby, zwłaszcza, że nie była wyłącznie jednokrotną czynnością. Skarżący przyznał, że przebywał jedynie większość czasu (a nie cały okres - czas zwolnienia lekarskiego) w [...], ale mógł też przebywać w tym okresie w miejscu zameldowania. Tym samym musiał czynność przemieszczania się pomiędzy tymi miejscami realizować wielokrotnie. Nie trzeba posiadać wykształcenia medycznego, aby stwierdzić, że (wielokrotne) przemieszczanie się do miejscowości oddalonej o ponad 450 km, nawet w celu uzyskania tam określonego rodzaju świadczenia leczniczego (konsultacji oraz rehabilitacji), nie jest aktywnością niezbędną do uzyskania pełnej sprawności i nie przyczynia się do poprawy stanu zdrowia policjanta. Skarżący nie wskazał natomiast, że jego wyjazd był poprzedzony stosownymi ustaleniami w placówkach świadczących usługi konsultacyjne oraz rehabilitacyjne usytuowanymi w pobliżu jego miejsca zamieszkania (zameldowania), w kontekście aktualnej w danym czasie dostępności usług określonego rodzaju. Tylko tego rodzaju ustalenia, jeśli zakończyłyby się w sposób negatywny, uzasadniałyby rozszerzenie poszukiwań odpowiednich placówek usytuowanych w szerszym promieniu od miejsca zamieszkania.
W ocenie KGP niezasadny byłby argument, że skoro w miejscu zamieszkania brak jest dostępności usług określonego rodzaju, to automatycznie upoważnia to osobę do poszukiwań danej placówki gdziekolwiek, w dowolnym, nawet usytuowanym w znacznej odległości miejscu. Stanowisko takie uzasadniałoby bowiem wyjazd zagraniczny (na wczasy), jeśli pobyt połączony byłby z uzyskaniem określonego rodzaju świadczeń konsultacyjnych, czy rehabilitacyjnych, nawet jeśli tego rodzaju usługi (bądź o podobnym charakterze) mogłyby być świadczone w niedalekiej odległości od miejsca zamieszkania (zameldowania) strony, bez konieczności podejmowania aktywności związanej z przemieszczaniem się na znaczne odległości. Podróż na znaczne odległości, niezależnie od wybranego środka transportu, powoduje konieczność przyjęcia, przez osobę, przez dłuższy czas, wymuszonej postawy, a to już stanowi o niewłaściwym wykorzystaniu zwolnienia lekarskiego, niezgodnym z jego celem, jeśli przemieszczanie się na znaczne odległości nie było w danych okolicznościach niezbędne. Nie może być zatem mowy o dowolnym traktowaniu okresu zwolnienia lekarskiego przez policjanta i wykorzystywaniu go na zajęcia, które nie są niezbędne. Głównym bowiem obowiązkiem funkcjonariusza Policji jest świadczenie służby i w sytuacji czasowej niemożności jej pełnienia z powodu choroby, w okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim, powinien podejmować takie działania, które pozwolą, w sposób najbardziej efektywny, powrócić do pełnej sprawności fizycznej. Na tej podstawie KGP stwierdził, że działanie podjęte przez Skarżącego było nieprzemyślane i nieodpowiednie, gdy w zwolnieniu lekarskim brak było zastrzeżenia co do możliwości poruszania się (w druku zaświadczenia lekarskiego ZUS ZLA w rubryce wskazania lekarskie zamieszczono cyfrę 2 - k. 3 akt administracyjnych). Organ nie dokonywał oceny prawidłowości przyjętej oceny stanu zdrowia fizycznego funkcjonariusza. Nie kwestionował także dopuszczalnych form aktywności w okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim. Badał wyłącznie prawidłowość wykorzystania zwolnienia lekarskiego, a zatem, czy podjął on takie działania, które mogą w okolicznościach tej sprawy, świadczyć o tym, że jego aktywność w sposób efektywny i skuteczny zmierzała do uzyskania pełnej sprawności fizycznej, a także, że był to wyłączny cel tej aktywności, a nie tylko towarzyszący innej głównej aktywności strony. Skoro Skarżący korzystał ze zwolnień lekarskich, w tym za okres od [...] października do [...] listopada 2022r., winien podejmować wyłącznie takie działania, które będą skutkować, jak najszybszym powrotem do pełnienia tej służby. Adnotacja na zwolnieniu lekarskim upoważniała zatem wyłącznie do wykonywania zwykłych czynności życia codziennego, ewentualnie aktywności fizycznej stricte o charakterze rehabilitacyjnym, a zatem ukierunkowanej wyłącznie na osiągniecie określonego celu. Nie oznacza to, że podjęte działania mogą mieć charakter dowolny, a zatem, że mogą być realizowane w dowolny i arbitralny sposób, jeśli tylko zostaną uzasadnione określonym celem, dla którego zostały podjęte. Działanie podjęte przez osobę przebywającą na zwolnieniu lekarskim (jej aktywność) musi być przede wszystkim adekwatne i proporcjonalne do zakładanego celu. Nadużywaniu zwolnień lekarskich traktowanych jako substytut swoistego rodzaju urlopu wypoczynkowego, bądź zwolnienia od zajęć służbowych sprzyjałyby działania, takie jak wyjazd na wakacje lub rekreacyjny w odwiedziny do rodziny, znajomych, bądź partnerki, jeśli byłoby połączone z uzyskaniem określonego świadczenia konsultacyjnego lub rehabilitacyjnego, nie mogłyby być uznane jako nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego. Takiego celu nie można przypisać ustawodawcy, Uznanie zatem ww. aktywności fizycznej Skarżącego jako formy rekonwalescencji, umożliwiającej mu najbardziej efektywny powrót do zdrowia, gdy przebywając na zwolnieniu lekarskim otrzymuje uposażenie, choć nie świadczy służby, prowadziłoby do skutków sprzecznych z celem ww. przepisów. Policjant, będąc na zwolnieniu lekarskim, mógłby bowiem uczestniczyć w różnego rodzaju zdarzeniach, realizując swoje osobiste potrzeby lub zainteresowania pozasłużbowe, bez konieczności dążenia do podejmowania działań kierunkowanych, a więc zmierzających wyłącznie do osiągnięcia celu, dla którego zaświadczenie lekarskie zostało wystawione, tj. do uzyskania pełnej zdolności fizycznej do dalszego świadczenia służby. Każdą bowiem aktywność policjanta uzasadniałby dążeniem do osiągnięcia zakładanego celu zwolnienia lekarskiego, tj. uzyskania pełnej sprawności fizycznej, mimo iż w rzeczywistości podjęta przez niego aktywność miałaby inny priorytet.
KGP uznał ponadto, że niezasadne są zarzuty odwołania o niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego i o nieustaleniu okoliczności istotnych do rozstrzygnięcia sprawy. Organ zebrał bowiem cały materiał niezbędny do podjęcia decyzji merytorycznej i w granicach swobodnej oceny dowodów dokonał jego kompleksowej oceny. Zbieranie materiału musi być determinowane celem postępowania, jakim jest wydanie decyzji merytorycznej, zgodnej z zasadą prawdy materialnej. Działania organu nie mogą jednak stanowić naruszenia innych zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady szybkości i prostoty postępowania. Organy administracji powinny działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Zgromadzona w sprawie dokumentacja jest wystarczającym materiałem do ustalenia okoliczności istotnych i pozwalających na jej merytoryczne zakończenie. Wszelkie inne ustalenia nie zmieniłyby przyjętej oceny o nieprawidłowym wykorzystaniu przez policjanta zwolnienia lekarskiego, a tym samym dalsze gromadzenie innej dokumentacji lub wykonanie innych czynności (w tym na wniosek strony lub jej pełnomocnika), w sposób oczywisty, powodowałoby przedłużenie tego postępowania. Zbieranie przez organ materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym nie może mieć charakteru dowolnego. Organ musi dokonać selekcji informacji i wybrać wyłącznie te, które są niezbędne do konkretnego postępowania. Brak koncentracji materiału dowodowego skutkowałby tym, że kolejny materiał albo nie byłby przydatny dla przedmiotu tego postępowania, albo potwierdzałby okoliczności już znane organowi. To z kolei stałoby w opozycji do zasady szybkości i prostoty wyrażonej w art. 12 § 1 Kpa. Nie można także w tym kontekście uznać zasadnego argumentu pełnomocnika strony, który wskazuje na bezprzedmiotowość tego postępowania. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał i nadal pozwala na wydanie rozstrzygnięcia o charakterze merytorycznym. Tym samym niezasadne byłoby zakończenie go w sposób formalny.
4. Pełnomocnik Skarżącego w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 sierpnia 2023r. wniósł o uchylenie ww. decyzji KGP i zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, z powodu mających wpływ na wynik sprawy naruszeń:
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 107 k.p.a. - przez dokonanie błędnej oceny materiału dowodowego, a w konsekwencji błędne uznanie, że Skarżący nieprawidłowo korzystał ze zwolnienia lekarskiego;
- art. 121e ust. 3 u.P. - przez błędną wykładnię i uznanie, że aktywności Skarżącego należy nadać przymiot nieprawidłowego wykorzystania zwolnienia lekarskiego, gdy zebrany materiał dowodowy potwierdza, że działania Skarżącego w trakcie zwolnienia miały na celu, jak najszybszą rekonwalescencję i powrót do pełni sprawności.
W uzasadnieniu skargi rozszerzono argumentację uzasadniającą ww. zarzuty.
5. KGP w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
2. Sąd na wstępie zauważa, że Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2023r., poz. 1634 ze zm. zwana dalej "P.p.s.a."), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W związku z tym Sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję (rozkaz personalny) wyłącznie w aspekcie jej (jego) zgodności z prawem i może ją (go) wzruszyć jedynie wówczas, gdy narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania odpowiednio w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (materialnoprawne naruszenia) lub w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (procesowe naruszenia). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów. Sąd administracyjny na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a. przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie zaś z art. 151 P.p.s.a. Sąd w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
3. Sąd, oceniając według powyższych kryteriów zaskarżoną decyzję, uznał, że odpowiadała ona prawu.
Zdaniem Sądu prawidłowe było przede wszystkim stanowisko organów administracyjnych co do możliwości zastosowania w sprawie art. 121e ust. 2 pkt 2, ust. 13 i 14 u.P.
Z przepisu art. 121e ust. 1 u.P. wynika, że prawidłowość orzekania o czasowej niezdolności z powodu choroby, prawidłowość wykorzystania zwolnienia lekarskiego, spełnienie wymogów formalnych zaświadczeń lekarskich oraz oświadczenie policjanta, o którym mowa w art. 121e ust. 1 pkt 3 u.P., może podlegać kontroli.
W art. 121e ust. 7 u.P. wskazano, że kontrola prawidłowości wykorzystania zwolnień lekarskich polega na ustaleniu, czy policjant w okresie orzeczonej niezdolności do służby, w tym sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem lub innym członkiem rodziny, nie wykorzystuje zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego celem, a w szczególności czy nie wykonuje pracy zarobkowej.
Natomiast w myśl art. 121e ust. 3 u.P., jeżeli w wyniku kontroli zostanie ustalone nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego, policjant traci prawo do uposażenia za cały okres zwolnienia.
Ponadto, w razie stwierdzenia w trakcie kontroli, że policjant wykonuje pracę zarobkową albo wykorzystuje zwolnienie lekarskie w inny sposób niezgodny z jego celem, osoba kontrolująca sporządza protokół, w którym podaje, na czym polegało nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego (art. 121e ust. 10 u.P.).
Protokół przedstawia się policjantowi w celu wniesienia do niego ewentualnych uwag. Wniesienie uwag policjant potwierdza własnoręcznym podpisem (art. 121e ust. 12 u.P.). Przełożony, na podstawie ustaleń zawartych w protokole, stwierdza utratę prawa do uposażenia za okres, o którym mowa w ust. 3 lub 4. (art. 121e ust. 13 zdanie pierwsze u.P.).
Sąd stwierdza, że w świetle akt sprawy bezsporne było, że Skarżący w okresie od [...] października do [...] listopada 2022r. przebywał na zwolnieniu lekarskim i w związku z tym, stosownie do art. 121e ust. 2 pkt 2 u.P., przeprowadzono kontrolę w zakresie prawidłowości wykorzystana przez Skarżącego zwolnienia lekarskiego i spełnienia wymogów formalnych zaświadczeń lekarskich. Z kontroli tej, zdaniem organów administracyjnych obu instancji, wynikało, że Skarżący podczas przebywania na zwolnieniu lekarskim, w szczególności [...] i [...] listopada 2022r. nie przebywał ani w miejscu wskazanym w zaświadczeniu lekarskim, ani nie odpowiadał na kontakt telefoniczny, ani na wiadomość tekstową SMS ani na wiadomość głosową. Nie przebywał też w miejscu wskazanym jako miejsce zamieszkania - w [...] na ul. [...] (k. 69 części I akt osobowych), ani w miejscu zamieszkania w [...] (woj. [...]), gdzie sam Wskazywał, że przebywał większość czasu podczas zwolnienia, a dokąd udał się po to, by korzystać z zabiegów rehabilitacyjnych. Powyższe ustalono, stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach osobowych policjanta oraz dowodów znajdujących się w aktach postępowania, w tym: notatki Skarżącego z [...] marca 2023r. (k 49 akt administracyjnych), pisma z [...] marca 2023 r. (k. 40 akt administracyjnych), notatki służbowej z [...] listopada 2022r. (k. 4 akt administracyjnych), notatki służbowej z [...] listopada 2022r. (k. 11 akt administracyjnych).
Okoliczności te nie były kwestionowane przez Skarżącego.
Zagadnieniem spornym w sprawie było to, czy aktywność podejmowana przez Skarżącego w trakcie przebywania na zwolnieniu lekarskim mogła być uznana za wykorzystywanie tego zwolnienia w sposób niezgodny z jego celem, a tym samym czy policjanta zasadnie pozbawiono prawa do uposażenia za okres zwolnienia lekarskiego od [...] października do [...] listopada 2022r.
Sąd w sporze przyznał rację organom administracyjnym, a nie Skarżącemu. Zdaniem Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym oświadczenia samego Skarżącego, pozwalały KGP na stwierdzenie, że Skarżący w trakcie przebywania na zwolnieniu lekarskim od [...] października do [...] listopada 2022r. wykorzystywał je niezgodnie z celem. Podstawowym bowiem celem zwolnienia lekarskiego jest uzyskanie przez chorego policjanta pełnej zdolności do służby. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 czerwca 2021r. sygn. akt III OSK 3406/21 wskazuje, że w przypadku policjanta, kontrola prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego polega na ustaleniu, czy w okresie orzeczonej niezdolności do służby nie wykorzystuje on zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego celem, a w szczególności, czy nie wykonuje pracy zarobkowej. Posłużenie się przez ustawodawcę pojęciem "w szczególności", wskazuje, że katalog przesłanek nie jest katalogiem zamkniętym. Organ administracyjny, który zdecydował się na kontrolę zwolnienia lekarskiego funkcjonariusza ma obowiązek ustalić, w jaki sposób jest realizowane zwolnienie lekarskie i czy rzeczywiście funkcjonariusz wykorzystuje je w celu odzyskania pełnej zdolności do służby. W tym postępowaniu organ, jak prawidłowo zauważył KGP w zaskarżonej decyzji, nie dokonuje jednak analizy jednostki chorobowej i nie ustala stanu zdrowia kontrolowanego policjanta, ma jednak możliwość wzięcia pod rozwagę, jakie adnotacje znajdują na druku zwolnienia lekarskiego.
Prawidłowo też wskazał KGP w zaskarżonej decyzji, że przeszkodę w osiągnięciu celu zwolnienia lekarskiego policjanta może być zarówno wykonywanie przez niego pracy zarobkowej (co przesądził ustawodawca), jak i jego inne zachowania. Obowiązek wykorzystania przez policjanta zwolnienia lekarskiego zgodnie z celem - w sensie poddania się wskazaniom lekarskim - stawia wymóg eliminowania sytuacji takiemu celowi przeciwnych. Chodzi zatem o zaniechanie zachowań, które są wykorzystywaniem zwolnienia lekarskiego w innym celu niż odzyskanie zdolności do służby. Zamieszczenie na druku zaświadczenia lekarskiego wystawionego policjantowi cyfry "2" stanowi wskazanie lekarza, że "chory może chodzić". Rację ma zatem KGP, że nie oznacza to, że przebywający na zwolnieniu lekarskim policjant może traktować okres zwolnienia lekarskiego jako czas wolny od służby, którym może swobodnie dysponować. Zapis ten uprawnia bowiem policjanta jedynie do załatwiania podstawowych potrzeb życiowych, a więc do wykonywania zwykłych czynności życia codziennego, na przykład poruszania się po mieszkaniu, dokonania zakupów żywnościowych, leków, udania się na wizytę do lekarza, na zabiegi medyczne czy rehabilitacyjne. Zakres dopuszczalnego poruszania się policjanta z powyższym wskazaniem lekarskim, co do zasady, powinien ograniczać się do najbliższych okolic. Czas zwolnienia lekarskiego nie może być bowiem traktowany jako równoważny okresowi urlopu wypoczynkowego, urlopu bezpłatnego, czy innych dni wolnych od służby, w których to okresach policjant decyduje o sposobie spędzania wolnego czasu (por. m.in. wyrok WSA w Warszawie z 6 kwietnia 2017r. sygn. akt II SA/ Wa 1687/16, wyrok WSA w Gdańsku z 18 października 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 511/2018).
W sprawie organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że Skarżący nieprawidłowo wykorzystywał zwolnienie lekarskie wystawione za okres od [...] października do [...] listopada 2022r., które było konsekwencją zdarzenia mającego miejsce [...] kwietnia 2022r. Aktywność podjęta bowiem przez Skarżącego w okresie korzystania ze zwolnienia lekarskiego nie stanowiła zwykłych czynności dnia codziennego i mogła być uznana za niezgodną z celem tego zwolnienia lekarskiego. Nie sprowadzała się ona bowiem do wdrożenia takiego działania, które nie będzie powodowało utrwalenia albo pogłębienia dysfunkcji stawu skokowego. Zdaniem Sądu KGP w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wykazał, na podstawie zgromadzonych w aktach postępowania dowodów, że wybór placówki rehabilitacyjnej oraz konsultacyjnej oddalonej od miejsca zamieszkania (zameldowania) o ponad 450 km i związaną z tym konieczność przemieszczania się na tak znaczną odległość (Skarżący wskazał, że przebywał jedynie większość czasu - a nie cały okres zwolnienia lekarskiego w [...]), trudno uznać za niezbędną czynność życia codziennego, czy też za działania zmierzające do uzyskania, w sposób, jak najbardziej efektywny, pełnej sprawności fizycznej i zdolności do służby. Sąd zgadza się ponadto z KGP, że działanie podjęte przez osobę przebywającą na zwolnieniu lekarskim (jej aktywność) musi być przede wszystkim adekwatne i proporcjonalne do zakładanego celu. Pobyt na zwolnieniu lekarskim nie może być traktowany jako substytut urlopu wypoczynkowego, a zmiana miejsca stałego przebywania osoby na zwolnieniu lekarskim tj. czasowe opuszczenie miejsca zamieszkania w tym okresie - wbrew twierdzeniom zawartym w skardze - nie może być uznane za uzasadniony koniecznością realizacji innych celów, które w ocenie Skarżącego, miały sprzyjać, jak najszybszej rekonwalescencji i powrotowi do pełnej sprawności, w szczególności w sytuacji gdy rekonwalescencja ta dotyczyła urazu (kontuzji) stawu skokowego, któremu Skarżący uległ ponad pół roku wcześniej. Sąd podziela też stanowisko KGP, że nie każda aktywność podjęta przez osobę przebywającą na zwolnieniu lekarskim jest zgodna z celem tego zwolnienia. Z pewnością policjant, przebywający na zwolnieniu lekarskim, nie powinien podejmować się czynności, które nie sprzyjają leczeniu, utrudniają powrót do zdrowia i przedłużają czas rekonwalescencji.
W okolicznościach sprawy KGP szczegółowo wyjaśnił, z jakich przyczyn uznał, że podejmowana przez Skarżącego aktywność negatywnie wpływała na proces rekonwalescencji. Racjonalne było przede wszystkim wskazaniwe, że pokonywanie odległości ok. 450 km, nie sprzyjało leczeniu, utrudniało powrót do zdrowia oraz przedłużało czas rekonwalescencji (zwolnienie lekarskie związane było z kontuzją, której Skarżący uległ [...] kwietnia 2022r.). Warto też wskazać, że wprawdzie Skarżący po powrocie z długotrwałego zwolnienia lekarskiego i urlopu wypoczynkowego, odniósł się do zapytań i wątpliwości kontrolujących, ale trafnie uznano, że Jego wyjaśnienia w kwestii miejsca pobytu były lakoniczne i niepełne. Skarżący nie wyjaśnił w sposób szczegółowy i niebudzący wątpliwości, co robił konkretnie na zwolnieniu lekarskim. Udzielił ogólnych wypowiedzi, że nie pamięta dokładnie, gdzie przebywał i co robił podczas kontroli zwolnienia lekarskiego, a najwięcej czasu spędzał w województwie [...], ponieważ tam się leczył i korzystał z zabiegów leczniczych, aby poprawić stan zdrowia. Tym samym organy administracyjne miały podstawy, wbrew zarzutom skargi, do stwierdzenia, że zebrane w sprawie dowody nie przemawiały za zasadnością argumentacji Skarżącego, która zmierzała do wykazania, że Skarżący podejmował de facto kroki mające na celu, jak najszybszy powrót do zdrowia oraz służby. Chybiony był więc zarzut naruszenia art. 121e ust. 3 u.P. Sąd podziela bowiem stanowisko wyrażane w judykaturze, na które w sposób prawidłowy powoła się organ pierwszej instancji w uzasadnieniu ww. rozkazu personalnego, że czas zwolnienia lekarskiego nie może być traktowany jako równoważny okresowi urlopu wypoczynkowego, urlopu bezpłatnego, czy innych dni wolnych od służby, w których to okresach policjant decyduje o sposobie spędzania wolnego czasu (por. wyrok WSA w Warszawie z 6 kwietnia 2017r. sygn. akt II SA/Wa 1687/16).
Sąd podkreśla ponadto, że wbrew stanowisku Skarżącego, że [...] miał stały kontakt ze Skarżącym w sprawach służbowych, to w sprawie wykazano, że kontrolerzy nie mieli możliwości zweryfikowania twierdzeń Skarżącego co do prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego, z tego względu, że ze Skarżącym nie mogli nawiązać kontaktu. Skarżącemu próbowano w czasie postępowania dostarczyć korespondencję pod cztery adresy, pod którymi mógł przebywać w trakcie leczenia: - [...], ul. [...], który podał w raporcie z [...] marca 2021r. jako adres zamieszkania, ale w wyniku kontroli okazało się, że nie mieszka tam przynajmniej od około półtora roku; - [...], ul. [...] - wynikający ze zwolnienia lekarskiego, ale w wyniku kontroli okazało się, że od kilku lat tam nie mieszka; - [...], ul. [...] - podany w SMS do ww. [...] i w notatce z [...] marca 2023r., ale policjant nie odbierał tam korespondencji; - [...] - podany w SMS do ww. [...] i w notatce z [...] marca 2023r., ale policjant nie odbierał korespondencji pod tym adresem. Ponadto podczas kontroli zwolnienia lekarskiego osoba kontrolująca wielokrotnie telefonowała do Skarżącego, wysyłała wiadomości tekstowe i głosowe, ale Skarżący nie nawiązał kontaktu. To na policjancie spoczywa obowiązek poinformowania o zmianie miejsca zamieszkania, czy pobytu podczas zwolnienia lekarskiego, w celu umożliwienia nawiązania kontaktu w razie potrzeby. Policjant zobowiązany jest do znajomości przepisów dotyczących praw i obowiązków funkcjonariusza Policji. Z art. 59 ust. 5d u.ś.p.u.s. wynika natomiast, że to ubezpieczony jest zobowiązany podać wystawiającemu zaświadczenie lekarskie adres pobytu w okresie czasowej niezdolności do pracy, jeżeli adres udostępniony na profilu informacyjnym wystawiającego zaświadczenie lekarskie lub znajdujący się w dokumentacji medycznej ubezpieczonego różni się od adresu pobytu w okresie czasowej niezdolności do pracy. Brak dopełnienia przez Skarżącego tego obowiązku spowodował negatywne konsekwencje, za które odpowiedzialności nie ponoszą organy, wbrew stanowisku wyrażanemu w skardze. Skoro organy administracyjne w wyniku zaniechań Skarżącego nie mogły nawiązać ze Skarżącym kontaktu, a tym samym nie mogły skontrolować prawidłowości wykorzystania przez Skarżącego zwolnienia lekarskiego, ani tym bardziej zweryfikować prawdziwości twierdzeń Skarżącego, które były lakoniczne i niespójne, możliwe było zastosowanie art. 121e ust. 3 u.P. Sąd podziela bowiem stanowisko prezentowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego, na które powołał się trafnie KGP w zaskarżonej decyzji, że jeśli pracownik mógł wykonywać czynności niezbędne życiowo, takie jak wyjście do apteki, na zakupy, czy krótki spacer, to w sytuacji poszerzenia tych czynności o inne zbędne zajęcia, ma miejsce niezgodne z celem wykorzystanie zwolnienia lekarskiego (wyrok Sądu Najwyższego z 26 lipca 2011r. sygn. akt I PK 22/11). Sąd Najwyższy w wyroku z 21 października 1999r. sygn. akt I PKN 308/99 stwierdził ponadto, że wykorzystanie zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego celem, np. podjęcie w trakcie zwolnienia innej pracy, wyjazd na wakacje czy zrobienie remontu w domu może zostać uznane za naruszenie obowiązków pracowniczych i w konsekwencji skutkować zastosowaniem w stosunku do pracownika kar porządkowych, a nawet rozwiązaniem umowy o pracę. Ponadto wykorzystywanie zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego celem określić można jako takiego typu postępowanie, które w powszechnym odczuciu jest nieodpowiednie dla osoby chorej i może nasuwać wątpliwości co do rzeczywistego stanu jej zdrowia.
Zdaniem Sądu niezasadne były też podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania przez KGP w zaskarżonej decyzji. Z akt sprawy wynikało, że w sprawie doszło - z uwzględnieniem zasady prawdy materialnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) - do wyczerpującego zebrania materiału niezbędnego do wydania aktów administracyjnych, który oceniono w sposób kompleksowy w granicach swobodnej oceny dowodów. Znajdująca się w aktach administracyjnych sprawy dokumentacja była niezbędna i wystarczająca do ustalenia okoliczności istotnych w sprawie i pozwalających na merytoryczne zakończenie postępowania. Wszelkie inne ustalenia nie zmieniłyby przyjętej oceny, co do nieprawidłowego wykorzystania przez Skarżącego zwolnienia lekarskiego. Dalsze zatem gromadzenie innej dokumentacji lub wykonywanie innych czynności w sposób oczywisty zmierzałoby do przedłużenia postępowania. Ponadto z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji KGP wynika, że organ odniósł się do argumentów przedstawionych w odwołaniu i dokonał pełnej i trafnej oceny całego materiału dowodowego, z uwzględnieniem prawidłowej wykładni przepisu art. 121 e u.P. oraz przy zastosowaniu zasady swobodnej, a nie dowolnej oceny dowodów, o której mowa w art. 80 k.p.a. KGP ponadto w obszernym uzasadnieniu szczegółowo wyjaśnił Skarżącemu zasadność przesłanek, którymi kierował się przy wydaniu decyzji. Tym samym niezasadne były zarzuty naruszenia art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 107 k.p.a. Rzetelne i nie budzące wątpliwości ustalenia faktyczne organów Policji doprowadziły do prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Za pozbawione podstaw należy zatem uznać zarzuty podniesione w skardze z tego zakresu.
4. Sąd, mając powyższe na względzie, na mocy art. 151 P.p.s.a., uznał, że zasadne jest oddalenie skargi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI