II SA/Wa 1855/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej na decyzję o zwolnieniu ze służby, uznając cofnięcie poświadczenia bezpieczeństwa za ważną przyczynę uzasadniającą utratę zaufania i zwolnienie.
Skarżący, funkcjonariusz Służby Celno-Skarbowej, został zwolniony ze służby na podstawie art. 180 ust. 1 pkt 8 ustawy o KAS z powodu cofnięcia mu poświadczenia bezpieczeństwa. Powodem cofnięcia były wątpliwości dotyczące jego relacji z osobami trzecimi, które mogły zagrażać bezpieczeństwu państwa. Skarżący kwestionował zasadność zwolnienia, argumentując, że posiadanie poświadczenia bezpieczeństwa nie jest obligatoryjne dla wszystkich stanowisk. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że cofnięcie poświadczenia bezpieczeństwa, w połączeniu z ujawnionymi okolicznościami, stanowiło ważną przyczynę uzasadniającą zwolnienie ze służby z powodu utraty zaufania i braku gwarancji należytego wykonywania obowiązków.
Przedmiotem sprawy była skarga D. S. na decyzję Szefa Krajowej Administracji Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję o zwolnieniu go ze służby w Służbie Celno-Skarbowej. Podstawą zwolnienia było cofnięcie skarżącemu poświadczenia bezpieczeństwa dostępu do informacji niejawnych, co organ uznał za ważną przyczynę uzasadniającą zwolnienie na podstawie art. 180 ust. 1 pkt 8 ustawy o KAS, wskazując na utratę zaufania i brak gwarancji należytego wykonywania obowiązków służbowych. Skarżący argumentował, że posiadanie poświadczenia bezpieczeństwa nie jest obligatoryjne dla wszystkich stanowisk w służbie celno-skarbowej i że jego dotychczasowa służba była wzorowa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że cofnięcie poświadczenia bezpieczeństwa, w kontekście specyfiki służby celno-skarbowej na granicy UE oraz ujawnionych wątpliwości co do relacji skarżącego z osobami trzecimi, stanowiło ważną przyczynę uzasadniającą zwolnienie. Sąd podkreślił, że choć decyzja o zwolnieniu ma charakter uznaniowy, to kontrola sądowa obejmuje badanie zgodności z prawem i braku dowolności. W ocenie Sądu, organy prawidłowo zastosowały przepis art. 180 ust. 1 pkt 8 ustawy o KAS, a zebrany materiał dowodowy uzasadniał zwolnienie funkcjonariusza ze służby.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, cofnięcie poświadczenia bezpieczeństwa i ujawnione okoliczności stanowią ważną przyczynę uzasadniającą zwolnienie, gdyż dalsze pozostawanie w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków, wymaga tego dobro KAS i nastąpiła utrata zaufania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że specyfika służby celno-skarbowej, zwłaszcza na granicy UE, oraz ujawnione wątpliwości co do relacji funkcjonariusza z osobami trzecimi, uzasadniają zwolnienie ze służby w przypadku cofnięcia poświadczenia bezpieczeństwa. Brak poświadczenia bezpieczeństwa, w kontekście tych okoliczności, skutkuje utratą zaufania i brakiem gwarancji należytego wykonywania obowiązków, co jest sprzeczne z dobrem służby.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
ustawa o KAS art. 180 § 1 pkt 8
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Przepis ten pozwala na zwolnienie funkcjonariusza ze służby w przypadku zaistnienia "innej ważnej przyczyny", jeżeli dalsze pozostawanie w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków, w szczególności gdy wymaga tego dobro KAS lub nastąpiła utrata zaufania.
Pomocnicze
ustawa o KAS art. 1 § ust. 2
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Określa zadania KAS, w tym ochronę interesów Skarbu Państwa oraz ochronę obszaru celnego Unii Europejskiej.
ustawa o KAS art. 159 § ust. 1
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Funkcjonariusz ślubuje rzetelne wykonywanie obowiązków i dbanie o dobre imię służby.
ustawa o KAS art. 150 § ust. 1
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Określa ogólne wymogi stawiane kandydatom na funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej.
ustawa o KAS art. 150 § ust. 2
Ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej
Określa dodatkowe wymogi dla funkcjonariuszy wykonujących określone czynności, w tym wymóg dawania rękojmi zachowania tajemnicy.
Ustawa o ochronie informacji niejawnych art. 24 § ust. 2
Dotyczy sytuacji, w której informacje wywołują niedające się usunąć uzasadnione wątpliwości.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu strony.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość przeprowadzenia dowodu uzupełniającego przez sąd.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie przez sąd administracyjny w przypadku nieuwzględnienia skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Cofnięcie poświadczenia bezpieczeństwa dostępu do informacji niejawnych stanowi ważną przyczynę uzasadniającą zwolnienie ze służby na podstawie art. 180 ust. 1 pkt 8 ustawy o KAS. Utrata zaufania do funkcjonariusza oraz brak gwarancji należytego wykonywania obowiązków służbowych, wynikające z cofnięcia poświadczenia bezpieczeństwa i ujawnionych okoliczności, uzasadniają zwolnienie. Dobro Krajowej Administracji Skarbowej wymaga zwolnienia funkcjonariusza, którego dalsze pozostawanie w służbie mogłoby narazić bezpieczeństwo państwa lub interes służby.
Odrzucone argumenty
Posiadanie poświadczenia bezpieczeństwa nie jest obligatoryjne dla wszystkich stanowisk w Służbie Celno-Skarbowej, co oznacza, że jego brak nie musi prowadzić do zwolnienia. Organ nie zbadał w pełni stanu faktycznego i dowolnie zinterpretował materiał dowodowy, naruszając zasady postępowania administracyjnego. Dotychczasowy przebieg służby skarżącego, jego sumienność i dobra opinia, powinny przemawiać za pozostawieniem go w służbie.
Godne uwagi sformułowania
"inna ważna przyczyna", jeżeli dalsze pozostawanie w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków służbowych, w szczególności gdy wymaga tego dobro KAS lub gdy nastąpiła utrata zaufania niezbędnego do wykonywania obowiązków służbowych" "dobro KAS" "utrata zaufania" "brak gwarancji należytego wykonywania obowiązków służbowych" "nie daje rękojmi zachowania tajemnicy" "wszystkie stanowiska związane ze Służbą Celno-Skarbową w IAS w L. wymagają posiadania uprawnień do dostępu do informacji niejawnych o klauzuli "poufne" lub wyższej"
Skład orzekający
Danuta Kania
sprawozdawca
Dorota Kozub-Marciniak
asesor
Karolina Kisielewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek zwolnienia funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej na podstawie art. 180 ust. 1 pkt 8 ustawy o KAS, zwłaszcza w kontekście cofnięcia poświadczenia bezpieczeństwa i utraty zaufania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej i jego relacji z informacjami niejawnymi. Ocena "ważnej przyczyny" i "utraty zaufania" jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z bezpieczeństwem informacji, zaufaniem do funkcjonariuszy służb mundurowych oraz granicami uznania administracyjnego w procesie zwalniania ze służby. Pokazuje, jak cofnięcie poświadczenia bezpieczeństwa może mieć poważne konsekwencje zawodowe.
“Cofnięcie poświadczenia bezpieczeństwa to wyrok? Sąd rozstrzyga o losie funkcjonariusza Służby Celnej.”
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 1855/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-09-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Kania /sprawozdawca/
Dorota Kozub-Marciniak
Karolina Kisielewicz /przewodniczący/
Symbol z opisem
6197 Służba Celna
Hasła tematyczne
Służba celna
Sygn. powiązane
III OSK 212/24 - Wyrok NSA z 2024-06-27
Skarżony organ
Szef Krajowej Administracji Skarbowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 1947
art.180 ust. 1 pkt 8 art.159 ust. 1 art.1 ust.2
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, , Protokolant referent Edyta Brzezicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2023 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Szefa Krajowej Administracji Skarbowej (dalej: "Szef KAS", "organ II instancji") z dnia [...] sierpnia 2022 r. nr [...] utrzymująca w mocy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.), dalej: "k.p.a.", decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. (dalej: "Dyrektor IAS", "organ I instancji") z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia D. S. (dalej: "Skarżący") ze służby.
Z akt sprawy wynika, że zawiadomieniem z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] Dyrektor IAS w L. poinformował D. S. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zwolnienia ze służby w Służbie Celno-Skarbowej na podstawie art. 180 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2022 r., poz. 813 ze zm.), dalej: "ustawa o KAS". Organ I instancji wskazał, że zaistniała ważna przyczyna, która uniemożliwia należyte wykonywanie obowiązków służbowych oraz powoduje utratę zaufania, co wynika z faktu, że Zastępca Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w dniu [...] marca 2022 r. wydał decyzję nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Pełnomocnika ds. Ochrony Informacji Niejawnych Izby Administracji Skarbowej w L. z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] o cofnięciu poświadczenia bezpieczeństwa z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...], w następstwie czego D. S. nie daje rękojmi zachowania tajemnicy, co stanowi przeszkodę dla dopuszczenia do informacji niejawnych występujących na stanowisku służbowym funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej.
Pismami z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] Dyrektor IAS w L. zawiadomił działające w Izbie organizacje związkowe o zamiarze zwolnienia D. S. ze służby w Służbie Celno-Skarbowej i zwrócił się o przedstawienie ewentualnej opinii w sprawie, w terminie 7 dni. W wyznaczonym terminie żadna z organizacji związkowych nie przedstawiła stanowiska w sprawie. Organizacje te poinformowały jedynie, że D.S. nie jest członkiem związków zawodowych i nie wystąpił z prośbą o obronę jego praw pracowniczych.
Decyzją z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] Dyrektor IAS w L., na podstawie art. 180 ust. 1 pkt 8 ustawy o KAS, zwolnił D. S. ze służby w Służbie Celno-Skarbowej w Izbie Administracji Skarbowej w L. (L. Urzędzie Celno-Skarbowym w B.), z upływem 2 tygodni od dnia doręczenia decyzji.
Motywując rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, że pełniąc służbę w Służbie Celno-Skarbowej Skarżący ma dostęp do danych, którymi potencjalnie byłyby zainteresowane osoby trudniące się nielegalną działalnością. Wykazane w decyzji Pełnomocnika ds. Ochrony Informacji Niejawnych IAS w L. oraz w decyzji Zastępcy Szefa ABW wątpliwości co do rękojmi zachowania tajemnicy, stały się podstawą do cofnięcia Skarżącemu poświadczenia bezpieczeństwa.
Organ I instancji zaznaczył, że zawód funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej łączy się ze szczególnym obowiązkiem zachowania tajemnicy służbowej, a także tajemnicy państwowej, dlatego też posiadanie przez funkcjonariusza poświadczenia bezpieczeństwa jest niezbędne do wykonywania przez niego zadań i czynności służbowych na każdym stanowisku zwłaszcza, że zakres działania IAS w L. obejmuje granicę wschodnią Unii Europejskiej. W takiej sytuacji trudno ustalić funkcjonariuszowi, nieposiadającemu poświadczenia bezpieczeństwa, zakres obowiązków służbowych z wyłączeniem dostępu do informacji niejawnych. W związku z powyższym wszystkie stanowiska związane ze Służbą Celno-Skarbową w IAS w L. wymagają posiadania dostępu do informacji niejawnych o klauzuli "poufne" lub wyższej.
Organ I instancji podkreślił, że wątpliwości co do dawania rękojmi zachowania tajemnicy przez Skarżącego powodują, że jego dalsze pozostawanie w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków służbowych i może narazić bezpieczeństwo państwa zwłaszcza, że Skarżący pełni służbę w oddziale celnym granicznym z [...], a nadto powoduje utratę zaufania niezbędnego do dalszego pełnienia służby.
Pismem z dnia [...] czerwca 2022 r. D. S. wniósł odwołanie od powyższej decyzji zarzucając:
- rażące naruszenie art. 180 ust 1 pkt 8 ustawy o KAS poprzez uznanie, że w jego przypadku zaistniała ważna przyczyna, z powodu której nie daje on gwarancji należytego wykonywania obowiązków w przypadku dalszego pozostawania w służbie w sytuacji, gdy nie zaistniały ważne przyczyny uzasadniające zwolnienie ze służby, a w konsekwencji brak było (i brak jest) podstaw do wydania decyzji o zwolnieniu ze służby,
- naruszenie art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niezbadanie w pełni stanu faktycznego sprawy, nierozpatrzenie całości materiału dowodowego oraz dowolną jego interpretację, polegającą na nieuwzględnieniu okoliczności korzystnych dla Skarżącego, przemawiających za pozostawieniem w służbie, a w szczególności brak wskazania konkretnych okoliczności przemawiających za uznaniem, iż w przypadku Skarżącego zaistniały ważne przyczyny uzasadniające zwolnienie ze służby z uwagi na to, że nie gwarantuje on należytego wykonywania obowiązków służbowych,
- błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść rozstrzygnięcia, polegający na uznaniu, że Skarżący nie może pełnić służby w Służbie Celno-Skarbowej, gdyż przeciwstawia się temu ważny interes służby (dobro KAS), w sytuacji, gdy brak jest podstaw do poczynienia takich ustaleń względem jego osoby, gdyż od dnia przyjęcia do służby i uzyskania poświadczenia bezpieczeństwa, sumiennie wykonywał obowiązki służbowe, ciesząc się uznaniem przełożonych i zachowując w tajemnicy wszelkie informacje, w których posiadanie wszedł w ramach wykonywanych obowiązków służbowych,
- dokonanie dowolnej, a nie swobodnej, sprzecznej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego pod kątem rękojmi zachowania przez Skarżącego tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych.
W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o:
- uchylenie zaskarżonej decyzji w całości,
- dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci stanowiska w sprawie dopuszczenia do wykonywania obowiązków służbowych funkcjonariuszy nieposiadających poświadczenia bezpieczeństwa dostępu do informacji niejawnych z dnia [...] czerwca 2022 r., wydanego przez radcę prawnego M. P. - koordynatora Referatu Obsługi Prawnej [...] Urzędu Celno-Skarbowego, na okoliczność możliwości dopuszczenia do pełnienia służby osoby, która nie otrzymała poświadczenia bezpieczeństwa.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2022 r. nr [...] Szef KAS utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora IAS w L. z dnia [...] maja 2022 r.
W uzasadnieniu powołał art. 180 ust. 1 pkt 8 ustawy o KAS, zgodnie z którym funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku zaistnienia innej, niż określone w pkt 1 - 7, ważnej przyczyny, jeżeli dalsze pozostawanie w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków, w szczególności gdy wymaga tego dobro KAS lub nastąpiła utrata zaufania niezbędnego do wykonywania obowiązków służbowych. Zwolnienie w omawianym przypadku następuje, zgodnie z art. 180 ust. 3 ustawy o KAS, po zasięgnięciu opinii związku zawodowego funkcjonariuszy.
Zdaniem organu II instancji pojęcie "dobro KAS" należy łączyć z koniecznością realizacji zadań KAS przez Służbę Celno-Skarbową, jako wyodrębnioną w ramach KAS, jednolitą i umundurowaną formacją. Krajowa Administracja Skarbowa, zgodnie z art. 1 ustawy o KAS, wykonuje zadania z zakresu realizacji dochodów z tytułu podatków, należności celnych, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych, ochrony interesów Skarbu Państwa oraz ochrony obszaru celnego Unii Europejskiej, a także zapewnia obsługę i wsparcie podatnika i płatnika w prawidłowym wykonywaniu obowiązków podatkowych oraz obsługę i wsparcie przedsiębiorcy w prawidłowym wykonywaniu obowiązków celnych. Zgodnie natomiast z art. 159 ust. 1 ww. ustawy, podejmując służbę funkcjonariusz w składanym ślubowaniu zobowiązuje się do rzetelnego wykonywania powierzonych zadań oraz dbania o dobre imię służby. Z kolei pojęcie "utrata zaufania" oznacza brak możliwości powierzenia obowiązków i zadań osobie, co do której nie można mieć pewności, że osoba ta z dobrą wiarą zadania te i obowiązki wykona.
Uwzględniając powyższe organ II instancji stwierdził, że w sprawie zaistniały uzasadnione przesłanki do zwolnienia D. S. ze służby w oparciu o powołaną wyżej podstawę prawną.
Powołał się przy tym na uzasadnienie decyzji Zastępcy Szefa ABW z dnia [...] marca 2022 r. nr [...], w którym podano, że analiza materiału dowodowego zebranego w kontrolnym postępowaniu sprawdzającym wykazała, iż zawarte w nim informacje dotyczące osób trzecich wywołują niedające się usunąć uzasadnione wątpliwości, o których mowa w art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie informacji niejawnych. Wątpliwości te wynikają z relacji osoby sprawdzanej z osobami, których dotyczyły ww. informacje, oraz zależności pomiędzy ich charakterem a miejscem pełnienia służby przez D. S.
Odnosząc się przy tym do argumentacji Skarżącego, iż aktualnie obowiązujące przepisy nie nakładają na funkcjonariusza obowiązku posiadania dokumentu umożliwiającego dostęp do informacji niejawnych, Szef KAS wskazał, że wprawdzie przepisy ustawy o KAS obligatoryjny wymóg dawania rękojmi zachowania tajemnicy, stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych, ograniczają do funkcjonariuszy wykonujących czynności, o których mowa w art. 113-117, art. 118 ust. 1-17, art. 119 ust. 1-10, art. 120 ust. 1-6, art. 122-126, art. 127 ust. 1-5, art. 127a ust. 1, 2 i 6-12, art. 128 ust. 1, art. 131 ust. 1, 2 i 5 i art. 133, to jednak nie oznacza to, że w przypadku cofnięcia poświadczenia bezpieczeństwa dostępu do informacji niejawnych funkcjonariuszowi wykonującemu zadania inne, niż wyżej wymienione, brak jest możliwości zwolnienia ze służby w oparciu o przepis art. 180 ust. 1 pkt 8 ustawy o KAS.
D. S. pełnił służbę w oddziale celnym granicznym z państwem spoza Unii Europejskiej – [...]. Pełniąc służbę miał zaś dostęp do danych, którymi potencjalnie mogłyby być zainteresowane osoby trudniące się nielegalną działalnością. Zważywszy, że status funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej łączy się ze szczególnym obowiązkiem zachowania tajemnicy służbowej, a nierzadko również państwowej, posiadanie przez funkcjonariusza poświadczenia bezpieczeństwa dostępu do informacji niejawnych jest niezbędne do wykonywania przez niego zadań służbowych - wziąwszy dodatkowo pod uwagę fakt, że Izba Administracji Skarbowej w L. swym zakresem działania obejmuje wschodnią granicę Unii Europejskiej. Stąd też, jak wskazał organ I instancji w zaskarżonej decyzji, trudno jest ustalić funkcjonariuszowi, nieposiadającemu poświadczenia bezpieczeństwa, zakres obowiązków służbowych z wyłączeniem dostępu do informacji niejawnych. Z tego względu, wszystkie stanowiska związane ze Służbą Celno-Skarbową w IAS w L. wymagają posiadania uprawnień do dostępu do informacji niejawnych o klauzuli "poufne" lub wyższej. Również w kartach zakresu uprawnień i obowiązków Skarżącego zawarto zapisy dotyczące obowiązku przestrzegania przepisów o ochronie informacji niejawnych (karty: z dnia [...] marca 2022 r. - pkt 3 ppkt 3, z dnia [...] kwietnia 2021 r. - pkt 3 ppkt 8, z dnia [...] kwietnia 2021 r. - pkt 3 ppkt 6, z dnia [...] grudnia 2020 r. - pkt 3 ppkt 3).
Cofnięcie poświadczenia bezpieczeństwa dostępu do informacji niejawnych nie mogło w tej sytuacji pozostać obojętne dla stosunku służbowego funkcjonariusza i mogło uzasadniać utratę zaufania, niezbędną do dalszego pełnienia przez niego służby, w szczególności, jeśli weźmie się pod uwagę to, że na funkcjonariuszu państwowym ciąży szczególny obowiązek przestrzegania przepisów prawa.
Organ II instancji podkreślił, że służba w Służbie Celno-Skarbowej nacechowana jest istnieniem specjalnych uprawnień, ale też wymaga posiadania szczególnych cech personalnych, kwalifikacyjnych czy charakterologicznych oraz pełnej dyspozycyjności i zależności od władzy służbowej. Podlega też bardziej rygorystycznym, niż w przypadku stosunków pracy, zasadom utraty posiadanego statusu związanego z realizacją funkcji publicznych. Stąd też w rozpoznawanej sprawie przesłanką zwolnienia ze służby mogło być cofnięcie poświadczenia bezpieczeństwa oraz ujawnione w toku postępowania sprawdzającego relacje łączące Skarżącego z osobami trzecimi, a także zależności jakie istnieją pomiędzy charakterem informacji dotyczących osób trzecich a miejscem pełnienia służby Skarżącego. Powyższe okoliczności spowodowały utratę zaufania do funkcjonariusza i zagrożenie dla dobra KAS.
W świetle powyższego, zdaniem Szefa KAS, zwolnienie Skarżącego ze służby na podstawie art. 180 ust. 1 pkt 8 ustawy o KAS było zasadne i celowe.
Bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje podnoszona przez Skarżącego okoliczność dobrze pełnionej przez niego służby, bowiem o zastosowaniu ww. przepisu zadecydowało cofnięcie poświadczenia bezpieczeństwa dostępu do informacji niejawnych, skutkujące utratą zaufania do funkcjonariusza oraz brakiem gwarancji należytego wykonywania przez niego obowiązków służbowych.
Wbrew twierdzeniom Skarżącego w sprawie nie doszło do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., bowiem organ I instancji zgromadził materiał dowodowy wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia, w tym wystąpił do Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. o zajęcie stanowiska w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby, zasięgnął również opinii związków zawodowych funkcjonariuszy informując o zamiarze zwolnienia ww. ze służby. Organ I instancji podjął decyzję o zasadności rozwiązania stosunku służbowego z funkcjonariuszem po rozważeniu konsekwencji ewentualnego pozostawienia go w służbie. Przekonująca w tym względzie argumentacja znalazła odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Pismem z dnia [...] września 2022 r. D. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Szefa KAS z dnia [...] sierpnia 2022 r. zarzucając naruszenie:
- art. 180 ust. 1 pkt 8 ustawy o KAS poprzez zastosowanie tego przepisu w sytuacji, gdy nie zachodzi żadna z przesłanek w nim wskazanych, tj. nie zachodzi w sprawie inna ważna przyczyna przemawiająca za zwolnieniem Skarżącego ze służby, a zatem wadliwe jest uznanie organu, że dalsze pozostawanie Skarżącego w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków służbowych, jak również, że zwolnienia Skarżącego ze służby wymaga dobro KAS i przemawia za tym ważny interes służby, a po stronie organów zaistniały okoliczności zasadnie i realnie powodujące utratę zaufania niezbędnego do wykonywania obowiązków służbowych przez Skarżącego, a w konsekwencji brak było i jest podstaw do wydania decyzji o zwolnieniu ze służby,
- art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę dowodów i uznanie, że cofnięcie poświadczenia bezpieczeństwa, w następstwie czego Skarżący nie daje rękojmi zachowania tajemnicy, stanowi przeszkodę dla dopuszczenia do informacji niejawnych występujących na stanowisku służbowym funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej, a co w konsekwencji przemawia za zasadnością zwolnienia Skarżącego ze służby, podczas gdy z załączonej do akt sprawy opinii radcy prawnego M. P. z dnia [...] czerwca 2022 r. płyną odmienne wnioski, a nadto podjęta decyzja w sprawie zwolnienia ze służby wykracza poza określone prawem granice uznania administracyjnego i nosi znamiona dowolności,
- dokonanie dowolnej, a nie swobodnej, sprzecznej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego pod kątem rękojmi zachowania przez Skarżącego tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych.
W związku z powyższymi zarzutami Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów I i II instancji, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, załączenie do skargi dokumentów dotyczących Skarżącego, zgromadzonych w toku prowadzonego postępowania, w tym odwołania z dnia [...] czerwca 2022 r. wraz załącznikiem w postaci stanowiska w sprawie dopuszczenia do wykonywania obowiązków służbowych funkcjonariuszy nieposiadających poświadczenia bezpieczeństwa dostępu do informacji niejawnych z dnia [...] czerwca 2022 r., wydanego przez radcę prawnego M. P. koordynatora Referatu Obsługi Prawnej [...] Urzędu Celno-Skarbowego - na okoliczność możliwości dopuszczenia do pełnienia służby osoby, która nie otrzymała poświadczenia bezpieczeństwa.
W motywach skargi skarżący podniósł, iż organ bezpodstawnie przyjął, że posiadanie poświadczenia bezpieczeństwa przez funkcjonariusza jest niezbędne do pełnienia przez niego służby, co w konsekwencji spowodowało, iż organ uznał, że zachodzi ważna przyczyna przemawiająca za rozwiązaniem stosunku służbowego. Możliwe jest bowiem dopuszczenie do pełnienia służby osoby, która nie otrzymała poświadczenia bezpieczeństwa, przy założeniu, że nie będzie ona realizowała zadań, o których mowa w art. 151 ust. 2 ustawy o KAS. Przepisy prawa celnego nie nakładają na funkcjonariusza obowiązku posiadania dokumentu (a przede wszystkim poświadczenia bezpieczeństwa) umożliwiającego dostęp do informacji celnej. Jedynym formalnym dokumentem jest złożenie przez funkcjonariusza pisemnego przyrzeczenia o przestrzeganiu tej tajemnicy, wobec czego nie ma tu mowy o konieczności posiadania poświadczenia bezpieczeństwa.
Skarżący wskazał, że art. 151 ust. 1 ustawy o KAS, który określa wymogi jakie należy spełniać by być funkcjonariuszem Służby Celno-Skarbowej, nie przewiduje przesłanki dawania rękojmi zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych. Taki dodatkowy wymóg pojawia się dopiero w art. 151 ust. 2 ustawy o KAS, który odnosi się wyłącznie do funkcjonariuszy wykonujących określone czynności. Nadto w obecnym stanie prawnym postępowanie kwalifikacyjne do Służby Celno-Skarbowej nie obejmuje postępowania sprawdzającego, na podstawie którego stwierdza się rękojmię zachowania tajemnicy. Dopuszczenie do pracy związanej z dostępem do informacji niejawnych o klauzuli "poufne" lub wyższej może nastąpić po uzyskaniu m.in. poświadczenia bezpieczeństwa, zaś dopuszczenie do prac związanych z dostępem do informacji niejawnych o klauzuli "zastrzeżone" może nastąpić na podstawie m.in. upoważnienia kierownika jednostki organizacyjnej, jeżeli dana osoba nie posiada poświadczenia bezpieczeństwa. Natomiast wykonywanie obowiązków służbowych z dostępem do informacji objętych tajemnicą celną lub skarbową nie wiąże się z żadnymi wymogami oprócz tego, że funkcjonariusz składa przyrzeczenie. Z kolei wykonywanie obowiązków służbowych przez funkcjonariusza z informacjami stanowiącymi tajemnicę skarbową lub celną nie jest uzależnione od spełnienia żadnych wymogów, czy weryfikacji osoby, związane jest jedynie z uzyskaniem statusu funkcjonariusza i przystąpieniem do wykonywania obowiązków służbowych. W świetle powyższego odmowa wydania poświadczenia bezpieczeństwa pozostaje bez wpływu na możliwość dopuszczenia do wykonywania obowiązków służbowych z dostępem do tajemnicy celnej czy skarbowej.
Uwzględniając powyższe Skarżący stwierdził, że posiadanie poświadczenia bezpieczeństwa nie jest niezbędne do pełnienia obowiązków służbowych, oprócz tych wskazanych w art. 151 ust. 2 ustawy o KAS, wobec tego okoliczność cofnięcia poświadczenia bezpieczeństwa nie przemawia za koniecznością zwolnienia Skarżącego ze służby. Nie zachodzi w tym przypadku żadna ważna przyczyna w rozumieniu art. 180 ust 1 pkt 8 ustawy o KAS, której wystąpienie przemawiałoby za koniecznością zwolnienia Skarżącego ze służby. Nie zaistniały żadne powody do ustalenia, że Skarżący nie daje gwarancji należytego wykonywania obowiązków służbowych, jak również nie doszło do utraty zaufania. Nie wystąpiła również sytuacja, w której rozwiązania ze Skarżącym stosunku służbowego wymaga dobro służby.
Zdaniem Skarżącego, organ nie rozważył jego słusznego interesu, nie wziął pod uwagę przebiegu jego służby, a wydając decyzję o zwolnieniu ze służby wykroczył poza granice uznania administracyjnego.
W piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2023 r. zatytułowanym "wniosek dowodowy" skarżący wniósł o:
- zwrócenie się do Szefa KAS oraz Dyrektora IAS w L. o udzielenie informacji o liczbie funkcjonariuszy zatrudnionych i pracujących bez poświadczenia bezpieczeństwa lub z cofniętym poświadczeniem bezpieczeństwa na okoliczność zatrudniania funkcjonariuszy w Służbie Celno-Skarbowej bez poświadczenia bezpieczeństwa dostępu do informacji niejawnych lub z cofniętym poświadczeniem dostępu do informacji niejawnych,
- zawrócenie się do Dyrektora [...] Urzędu Celno-Skarbowego w L. o przesłanie pisemnego zakresu obowiązków i uprawnień funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej D. S. na okoliczność wymagań stawianych Skarżącemu w ramach obowiązków w Służbie Celno-Skarbowej bez poświadczenia bezpieczeństwa dostępu do informacji niejawnych.
Nadto skarżący wniósł o dopuszczenie dowodów z dokumentów w postaci:
- rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Bezpieczeństwa z dnia 28 września 2021 r. w sprawie postępowania kwalifikacyjnego do służby w Służbie Celno-Skarbowej na okoliczność wymagań stawianych osobom przyjmowanym do służby celno-skarbowej, w tym braku obowiązku posiadania poświadczenia bezpieczeństwa jako jednego z wymogów zatrudnienia w Służbie Celno-Skarbowej,
- Informacji z Krajowej Administracji Skarbowej Izby Administracji Skarbowej w L. "Jak rekrutujemy" na okoliczność zasad rekrutacji i zatrudniania w Służbie Celno-Skarbowej, wymagań stawianych osobom przyjmowanym do służby celno-skarbowej, w tym braku obowiązku posiadania poświadczenia bezpieczeństwa jako jednego z wymogów zatrudnienia,
- informacji o postępowaniu kwalifikacyjnym do służby w Służbie Celno-Skarbowej z ostatnich naborów w 14 województwach na okoliczność zasad rekrutacji i zatrudniania, wymagań stawianych osobom przyjmowanym do służby, w tym braku obowiązku posiadania poświadczenia bezpieczeństwa jako jednego z wymogów zatrudnienia w Służbie Celno-Skarbowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1615), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota niniejszej sprawy sprowadzała się do ustalenia, czy w zaistniałych realiach faktycznych istniała "inna", niż określona w pkt 1 - 7 art. 180 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, "ważna przyczyna", uzasadniająca zwolnienie funkcjonariusza D. S. ze służby. Na tę przesłankę powołał się organ przywołując art. 180 ust. 1 pkt 8 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, będący materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji.
Stosownie do ww. przepisu, funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej można zwolnić ze służby, w przypadku zaistnienia innej, niż określona w pkt 1 - 7 art. 180 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, ważnej przyczyny, jeżeli dalsze pozostawanie w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków służbowych, w szczególności gdy wymaga tego dobro KAS lub gdy nastąpiła utrata zaufania niezbędnego do wykonywania obowiązków służbowych.
Rozkaz personalny wydany na podstawie powyższego przepisu ma charakter fakultatywny i podejmowany jest w ramach uznania administracyjnego. Wprawdzie akt o charakterze uznaniowym pozostaje pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem Sąd bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając natomiast w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji spełniona została, zawarta w art. 7 k.p.a., powinność uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu strony. Ponadto, zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie (art. 77 § 1 k.p.a.). Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza granicami kontroli sądowej. Sądy administracyjne nie są bowiem uprawnione do dokonywania oceny tego, w jaki sposób organy administracji wypełniają treści pozasystemowych kryteriów słusznościowych, czy celowościowych - realizacji określonej polityki stosowania prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 301/11, publ. CBOSA).
Przepis art. 180 ust. 1 pkt 8 ustawy o KAS zawiera zwroty o dużym stopniu niedookreśloności ("inna ważna przyczyna", "dobro służby"), które nadają się do elastycznego stosowania w praktyce i stwarzają właściwym przełożonym szeroki zakres władzy dyskrecjonalnej. Jakkolwiek ustawa o Krajowej Administracji Skarbowej nie definiuje tych pojęć, to nie może ulegać wątpliwości, że przy odczytywaniu ich treści należy sięgnąć przede wszystkim do przepisów, które regulują zadania i cele omawianej formacji oraz szczególny status funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej. Pojęcia "ważna przyczyna" i "dobro służby" należy zatem utożsamiać z koniecznością zapewnienia prawidłowej realizacji przez Służbę Celno-Skarbową obowiązków wynikających przede wszystkim z art. 1 ust. 2 i art. 2 ust. 1 ustawy o KAS.
Jak wynika z art. 1 ust. 2 ustawy KAS, Krajowa Administracja Skarbowa stanowi wyspecjalizowaną administrację rządową wykonującą zadania z zakresu realizacji dochodów z tytułu podatków, należności celnych, opłat oraz niepodatkowanych należności budżetowych, ochrony interesów Skarbu Państwa oraz ochrony obszaru celnego Unii Europejskiej, a także zapewniającą obsługę i wsparcie podatnika i płatnika w prawidłowym wykonywaniu obowiązków podatkowych oraz obsługę i wsparcie przedsiębiorcy w prawidłowym wykonywaniu obowiązków celnych. W ramach KAS wyodrębnia się Służbę Celno-Skarbową, będącą jednolitą i umundurowaną formacją, którą tworzą funkcjonariusze (ust. 3). W myśl zaś art. 2 ust. 1 ustawy o KAS do zadań KAS należy m.in. 1) realizacja dochodów z podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych, jak również innych należności, na podstawie odrębnych przepisów, z wyjątkiem podatków i należności budżetowych, w zakresie których właściwe są inne organy; 2) realizacja dochodów z należności celnych oraz innych opłat związanych z przywozem i wywozem towarów; 3) realizacja polityki celnej wynikającej z członkostwa w unii celnej Unii Europejskiej; 4) obejmowanie towarów procedurami celnymi i regulowanie sytuacji towarów związanych z przywozem i wywozem towarów; 5) zapewnienie obsługi i wsparcia podatnika i płatnika w prawidłowym wykonywaniu obowiązków podatkowych oraz obsługi i wsparcia przedsiębiorcy w prawidłowym wykonywaniu obowiązków celnych; 6) wykonywanie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych oraz wykonywanie zabezpieczenia należności pieniężnych.
Zgodnie z art. 159 ust. 1 ustawy o KAS podejmując służbę funkcjonariusz w składanym ślubowaniu zobowiązuje się do rzetelnego wykonywania powierzonych obowiązków oraz dbania o dobre imię służby. W myśl art. 150 ust. 1 ww. ustawy funkcjonariuszem może być osoba będąca obywatelem polskim; korzystająca z pełni praw publicznych; która nie była skazana prawomocnym wyrokiem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe; posiadająca co najmniej wykształcenie średnie lub średnie branżowe; ciesząca się nieposzlakowaną opinią; której stan zdrowia pozwala na pełnienie służby na określonym stanowisku. Stosownie natomiast do art. 150 ust. 2 ww. ustawy, funkcjonariuszem wykonującym czynności, o których mowa w art. 113-117, art. 118 ust. 1-17, art. 119 ust. 1-10, art. 120 ust. 1-6, art. 122-126, art. 127 ust. 1-5, art. 127a ust. 1, 2 i 6-12, art. 128 ust. 1, art. 131 ust. 1, 2 i 5 i art. 133, może być osoba, która dodatkowo: posiada wyłącznie obywatelstwo polskie; nie była skazana prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe; posiada zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotowa jest się podporządkować; daje rękojmię zachowania tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych.
W sprawie niniejszej bezsporne jest, że Pełnomocnik ds. Ochrony Informacji Niejawnych Izby Administracji Skarbowej w L. decyzją z dnia [...] stycznia 2022r. nr [...], utrzymaną następnie w mocy decyzją Zastępcy Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] marca 2022 r. nr [...], cofnął D. S. poświadczenie bezpieczeństwa nr [...] z dnia [...] lutego 2021 r. wydane przez Zastępcę Pełnomocnika ds. Ochrony Informacji Niejawnych Izby Administracji Skarbowej w L., upoważniające do dostępu do informacji niejawnych oznaczonych klauzulą "poufne". W uzasadnieniu ww. decyzji powołano się na analizę przeprowadzoną w kontrolnym postępowaniu sprawdzającym, która wykazała, że informacje zawarte w materiale dowodowym zebranym w tymże postępowaniu, dotyczące osób trzecich, wywołują niedające się usunąć wątpliwości, o których mowa w art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie informacji niejawnych. Wątpliwości, te, jak wskazano, wynikają z relacji osoby sprawdzanej z osobami, których dotyczyły informacje, jak również zależności pomiędzy charakterem tych relacji a miejscem pełnienia służby przez Skarżącego.
Uwzględniając powyższe organ I instancji argumentował, a stanowisko to podzielił organ II instancji, że posiadanie przez funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej poświadczenia bezpieczeństwa jest niezbędne do wykonywania przez niego zadań i czynności na każdym stanowisku służby w Izbie Administracji Skarbowej w L., zwłaszcza, że zakres działania IAS w L. obejmuje granicę wschodnią Unii Europejskiej. Wszystkie stanowiska związane ze Służbą Celno-Skarbową w IAS w L. wymagają bowiem posiadania uprawnień do dostępu do informacji niejawnych o klauzuli "poufne" lub wyższej. Wskazywał również, że Skarżący ma dostęp do informacji, którymi potencjalnie mogłyby być zainteresowane osoby trudniące się nielegalną działalnością. Skonstatował, że przesłankami do zwolnienia ze służby jest nie tylko cofnięcie poświadczenia bezpieczeństwa, ale również ujawnione w toku postępowania sprawdzającego relacje łączące Skarżącego z osobami trzecimi oraz zależności jakie istnieją pomiędzy charakterem informacji dotyczących osób trzecich a miejscem pełnienia służby przez Skarżącego. Wskazał jednoznacznie, że okoliczności te powodują utratę zaufania do Skarżącego.
Uwzględniając powyższą argumentację Sąd, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., przeprowadził z urzędu dowód uzupełniający z akt kontrolnego postępowania sprawdzającego złożonych do akt sprawy o sygn. II SA/Wa 839/22 (sprawa ze skargi D. S. na decyzję Zastępcy Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] marca 2022 r. nr [...], w której to sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nieprawomocnym wyrokiem z dnia 12 października 2022 r. oddalił skargę). Sąd nie stwierdził natomiast przesłanek do przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z dokumentów wymienionych w piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2023 r. Sąd, w świetle art. 106 § 3 p.p.s.a., nie przeprowadza bowiem dowodu z aktów prawnych, natomiast przeprowadzenie dowodu z informacji KAS IAS w L. "Jak rekrutujemy" oraz informacji o postępowaniu kwalifikacyjnym do służby w Służbie Celno-Skarbowej, nie znajduje uzasadnienia wobec faktycznych i prawnych okoliczności niniejszej sprawy.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdza, że przepis art. 180 ust. 1 pkt 8 ustawy o KAS został przez organ zastosowany prawidłowo.
Sąd podziela stanowisko organu I instancji, że w realiach niniejszej sprawy "inne ważne przyczyny", o których mowa w art. 180 ust. 1 pkt 8 ustawy o KAS, to cofnięcie poświadczenia bezpieczeństwa oraz ujawnione w toku postępowania sprawdzającego relacje łączące Skarżącego z osobami trzecimi, a także zależności jakie istnieją między charakterem informacji dotyczących osób trzecich a miejscem pełnienia przez Skarżącego służby. Uprawnione jest również stanowisko organów, iż powyższe okoliczności są tego rodzaju, że dalsze pozostawanie Skarżącego w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania przez niego obowiązków służbowych, bowiem godziłoby w dobro służby. Uprawniony jest również pogląd, że okoliczności te skutkują utratą zaufania do Skarżącego, jako waloru niezbędnego do wykonywania obowiązków służbowych.
W świetle powyższego nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 180 ust. 1 pkt 8 ustawy o KAS. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, które legły u podstaw zwolnienia Skarżącego ze służby, orzekającym w sprawie organom nie można skutecznie zarzucić arbitralnej i dowolnej oceny co do zaistnienia przesłanek do rozwiązania z funkcjonariuszem stosunku służbowego w trybie przewidzianym w ww. przepisie. Jak już wyżej wskazano, Służba Celno-Skarbowa realizuje zadania z zakresu ochrony i bezpieczeństwa obszaru celnego Wspólnoty Europejskiej. Do zadań tych należy rozpoznawanie, wykrywanie, zapobieganie i zwalczanie przestępstw oraz wykroczeń w zakresie określonym w art. 2 pkt 13 - 16 ustawy o KAS. Funkcjonariusze, realizując ww. zadania, pełnią społecznie doniosłą rolę - służą dobru wspólnemu wszystkich obywateli. Z tego względu służba w Służbie Celno-Skarbowej wymaga legitymowania się przez funkcjonariuszy najwyższymi standardami etycznymi i normami postępowania zgodnymi z obowiązującym prawem. Cofnięcie Skarżącemu poświadczenia bezpieczeństwa, równoznaczne z brakiem rękojmi właściwego postępowania z informacjami niejawnymi - zważywszy na miejsce pełnienia służby przez Skarżącego oraz zakres jego obowiązków - może być postrzegane jako zagrożenie dla ważnego interesu służby, który przeważa nad słusznym interesem skarżącego. Jak już wyżej wskazano, wszystkie stanowiska związane ze Służbą Celno-Skarbową w IAS w L. wymagają posiadania uprawnień do dostępu do informacji niejawnych o klauzuli "poufne" lub wyższej. Jednocześnie, w kartach zakresu uprawnień i obowiązków Skarżącego zawarte zostały zapisy dotyczące obowiązku przestrzegania przepisów o ochronie informacji niejawnych (Karty zakresu obowiązków i uprawnień funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej z dnia [...] marca 2022 r. - pkt 3 ppkt 3 - k. 49 akt osobowych; z dnia [...] kwietnia 2021 r. - pkt 3 ppkt 8 - k. 32 akt osobowych; z dnia [...] kwietnia 2021 r. - pkt 3 ppkt 6 - k. 29 akt osobowych; z dnia [...] grudnia 2020 r. - pkt 3 ppkt 3 - k 20 akt osobowych). Zatem okoliczność cofnięcia poświadczenia bezpieczeństwa Skarżącemu, upoważniającego do dostępu do informacji oznaczonych klauzulą "poufne", a przede wszystkim okoliczności, które legły u podstaw podjęcia decyzji o cofnięciu poświadczenia bezpieczeństwa, uprawniały organy do rozwiązania ze Skarżącym stosunku służbowego w oparciu o omawianą podstawę prawną.
W ocenie Sądu nie jest również trafny zarzut naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaznaczyć należy, że wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej odnosi się w równym stopniu do zakresu i wnikliwości postępowania wyjaśniającego i dowodowego, jak i do stosowania norm prawa materialnego, to jest do całokształtu przepisów prawnych, służących załatwieniu sprawy. Organ administracji publicznej ma obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, a także podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia. Zgodnie natomiast z art. 77 § 1 k.p.a. organ ma obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
W niniejszej sprawie organ zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy istotny dla podjęcia rozstrzygnięcia, prawidłowo rozważył interes społeczny (interes służby) względem słusznego interesu Skarżącego oraz w sposób przekonujący wyjaśnił przesłanki podjętej decyzji. Nie można zatem uznać, że decyzja w sprawie zwolnienia Skarżącego ze służby nosi cechy dowolności.
W szczególności nie można zgodzić się ze Skarżącym, że organ z naruszeniem art. 7 k.p.a. nie wziął pod uwagę dotychczasowego przebiegu jego służby, a mianowicie pominął fakt, że Skarżący sumiennie wykonywał obowiązki służbowe ciesząc się zaufaniem przełożonych i zachowując w tajemnicy wszystkie informacje, w których posiadanie wszedł w ramach wykonywanych obowiązków służbowych. Organ I instancji wyraźnie bowiem zaznaczył, że w okolicznościach niniejszej sprawy interes społeczny (interes służby) przeważa nad słusznym interesem Skarżącego, natomiast organ II instancji wskazał w sposób jednoznaczny, że akcentowana przez Skarżącego okoliczność dobrze pełnionej służby nie ma istotnego znaczenia w sprawie, bowiem wypełnienie przesłanki z art. 180 ust. 1 pkt 8 ustawy o KAS zdeterminowały inne okoliczności, które spowodowały cofnięcie poświadczenia bezpieczeństwa, utratę zaufania do funkcjonariusza oraz brak gwarancji należytego wykonywania przez niego obowiązków służbowych.
Nie ma racji Skarżący, że orzekające w sprawie organy dokonały dowolnej, sprzecznej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, oceny zgromadzonego materiału dowodowego pod kątem rękojmi zachowania przez Skarżącego tajemnicy stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych. Podkreślić należy, że kwestia tego, czy Skarżący daje rękojmię zachowania tajemnicy, była przedmiotem oceny właściwych organów w postępowaniu zakończonym powołaną już wyżej decyzją Zastępcy Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] marca 2022 r. nr [...]. Natomiast w niniejszym postępowaniu, którego przedmiotem było zwolnienie Skarżącego ze służby, organy dokonywały oceny materiału dowodowego pod kątem spełnienia przesłanek z art. 180 ust. 1 pkt 8 ustawy o KAS. Ocena ta nie ma charakteru dowolnego, a podjęte rozstrzygnięcie nie wykracza poza granice uznania administracyjnego.
Zdaniem Skarżącego organ bezpodstawnie przyjął, że posiadanie poświadczenia bezpieczeństwa przez funkcjonariusza jest niezbędne do pełnienia przez niego służby w Służbie Celno-Skarbowej. W tym zakresie Skarżący powołał się na załączone do odwołania "Stanowisko w sprawie dopuszczenia do wykonywania obowiązków służbowych przez funkcjonariuszy nieposiadających poświadczenia bezpieczeństwa dostępu do informacji niejawnych" wyrażone przez koordynatora Referatu obsługi Prawnej [...] Urzędu Celno-Skarbowego w B. W związku z tym wywodził, że możliwe jest dopuszczenie do pełnienia służby osoby, która nie otrzymała poświadczenia bezpieczeństwa, przy założeniu, że nie będzie ona realizowała zadań, o których mowa w art. 151 ust. 2 ustawy o KAS. Wskazywał również na zasady dopuszczenia do pracy związanej z dostępem do informacji niejawnych o klauzuli zastrzeżone. Akcentował, że odmowa wydania poświadczenia bezpieczeństwa pozostaje bez wpływu na możliwość dopuszczenia do wykonywania obowiązków służbowych z dostępem do informacji objętych tajemnicą celną lub skarbową.
Odnosząc się do powyższego stwierdzić należy, że argumentacja zawarta w ww. "Stanowisku..." nie ma istotnego znaczenia do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Wydając zaskarżoną decyzję organ nie wypowiadał się bowiem w kwestii możliwości dopuszczenia do służby (pracy) osoby nieposiadającej poświadczenia bezpieczeństwa, lecz oceniał zasadność dalszego pełnienia służby przez funkcjonariusza, któremu cofnięto poświadczenie bezpieczeństwa wobec okoliczności ujawnionych w toku kontrolnego postępowania sprawdzającego. Rozważając te właśnie okoliczności organ doszedł do przekonania, a stanowisko to jest w ocenie Sądu prawidłowe, że dalsze pozostawanie Skarżącego w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków służbowych. Skarżący utracił bowiem zaufanie przełożonych, a dobro służby wymaga rozwiązania z nim stosunku służbowego.
Końcowo wskazać należy, że organ I instancji - czyniąc zadość wymogom z art. 180 ust. 3 ustawy o KAS - pismami z dnia [...] kwietnia 2022 r. zawiadomił działające w IAS w L. organizacje związkowe o zamiarze zwolnienia Skarżącego ze służby wnioskując o przedstawienie ewentualnej opinii w tej sprawie. W zakreślonym przez organ terminie żadna z organizacji związkowych nie przedstawiła stanowiska w przedmiotowej sprawie.
Uwzględniając wszystko powyższe Sąd stwierdza, iż Szef KAS zasadnie utrzymał w mocy decyzję Dyrektora IAS w L. [...] maja 2022 r. uznając, że organ I instancji miał podstawy do zastosowania art. 180 ust. 1 pkt 8 ustawy o KAS, a stosując ten przepis nie przekroczył granic uznania administracyjnego. W ocenie Sądu, zarzuty skargi oceny tej nie podważają.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI