II SA/Wa 1854/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-01-24
NSAAdministracyjneWysokawsa
straż granicznafunkcjonariuszzwolnienie lekarskieuposażeniechorobazwiązek ze służbąkodeks postępowania administracyjnegoart. 154 KPAkomisja lekarska

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę funkcjonariusza Straży Granicznej na decyzję odmawiającą wypłaty 100% uposażenia za okres zwolnienia lekarskiego, uznając, że choroba nie pozostawała w związku ze szczególnymi warunkami służby.

Funkcjonariusz Straży Granicznej K.M. domagał się zmiany decyzji odmawiającej mu 100% uposażenia za okres zwolnienia lekarskiego, twierdząc, że jego choroba (zaburzenia lękowe) była związana ze szczególnymi warunkami służby. Organy administracji, opierając się na orzeczeniu komisji lekarskiej, odmówiły zmiany decyzji, wskazując, że choroba nie pozostawała w związku ze służbą i że postępowanie w trybie art. 154 KPA nie może prowadzić do zmiany decyzji sprzecznej z prawem. Sąd administracyjny podzielił stanowisko organów, oddalając skargę.

Przedmiotem sprawy była skarga chorążego rezerwy K.M. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Oddziału Straży Granicznej, która odmówiła zmiany wcześniejszej decyzji odmawiającej wypłaty 100% uposażenia za okresy zwolnienia lekarskiego. Skarżący argumentował, że jego choroba (zaburzenia lękowe uogólnione) była związana ze szczególnymi warunkami służby, co powinno uprawniać go do 100% uposażenia zgodnie z art. 125b ust. 5 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej. Organy administracji obu instancji, opierając się na orzeczeniu Centralnej Komisji Lekarskiej, stwierdziły, że choroba Skarżącego nie pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Podkreślono, że postępowanie w trybie art. 154 KPA jest postępowaniem nadzwyczajnym, które nie może prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem, a organy administracji są związane prawomocnym orzeczeniem komisji lekarskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały prawo, a decyzje nie naruszają przepisów materialnego ani procesowego. Sąd podkreślił, że orzeczenie komisji lekarskiej jest wiążące i nie podlega ponownej ocenie przez organ administracji ani sąd administracyjny w kontekście medycznym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie może być uwzględniony, ponieważ postępowanie w trybie art. 154 KPA nie może prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem, a organ jest związany prawomocnym orzeczeniem komisji lekarskiej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że postępowanie w trybie art. 154 KPA jest trybem nadzwyczajnym, który nie może naruszać zasady trwałości decyzji administracyjnych ani prowadzić do wydania orzeczenia sprzecznego z prawem. Organ administracji jest związany prawomocnym orzeczeniem komisji lekarskiej ustalającym brak związku choroby ze służbą, a sąd administracyjny nie jest władny do ponownej oceny kwestii medycznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

k.p.a. art. 154 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Tryb ten nie może prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem i jest stosowany do decyzji uznaniowych lub gdy organ ma wybór rozstrzygnięć.

u.s.g. art. 125b § ust. 1

Ustawa o Straży Granicznej

Funkcjonariusz w okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim otrzymuje 80% uposażenia.

u.s.g. art. 125b § ust. 5 pkt 2

Ustawa o Straży Granicznej

Funkcjonariusz zachowuje prawo do 100% uposażenia, jeżeli zwolnienie lekarskie obejmuje okres choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby.

Pomocnicze

k.p.a. art. 16 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada trwałości decyzji administracyjnych.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada działania organów na podstawie przepisów prawa i podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do oceny na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy zostały udowodnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.

k.p.a. art. 8 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania uczestników postępowania do organów państwa.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ich prawa i obowiązki.

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymóg zawarcia w uzasadnieniu decyzji wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

u.ś.o. art. 30 § ust. 1

Ustawa o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą

Kierowanie funkcjonariusza do komisji lekarskiej w celu ustalenia związku choroby ze służbą.

u.s.g. art. 44

Ustawa o Straży Granicznej

Możliwość skierowania funkcjonariusza do komisji lekarskiej w celu określenia stanu zdrowia i związku chorób ze służbą.

u.k.l. art. 47 § ust. 1 pkt 2

Ustawa o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych

Utrzymanie w mocy orzeczenia komisji lekarskiej niższej instancji.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych - kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, jak też powołaną podstawą prawną, jest natomiast związany granicami sprawy.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy do uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie sądu administracyjnego o oddaleniu skargi.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji są związane prawomocnym orzeczeniem komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby ze służbą. Postępowanie w trybie art. 154 KPA nie może prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem. Sąd administracyjny nie jest władny do ponownej oceny medycznych aspektów sprawy. Słuszny interes strony musi mieć oparcie w przepisach prawa i nie może być sprzeczny z prawem.

Odrzucone argumenty

Choroba funkcjonariusza pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami służby. Organ powinien ponownie skierować funkcjonariusza na komisję lekarską. Decyzja organu I instancji była arbitralna i nie budziła zaufania. Uzasadnienie decyzji organu II instancji było lakoniczne i nie odnosiło się do wszystkich zarzutów. Zmiana decyzji w trybie art. 154 KPA byłaby zgodna ze słusznym interesem strony i nie stałaby w kolizji z porządkiem prawnym.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, jak też powołaną podstawą prawną, jest natomiast związany granicami sprawy. Tryb z art. 154 k.p.a. nie stanowi dodatkowego środka odwoławczego, tj. ,,kolejnej administracyjnej instancji’’. Orzeczenie właściwej komisji lekarskiej determinuje w całości rozstrzygnięcie organu Straży Granicznej w przedmiocie uposażenia za okres niezdolności do służby, a zatem jest ono związane i deklaratoryjne. Samo subiektywne poczucie krzywdy żywione przez stronę oraz rozczarowanie i żal wobec stanowiska organu administracji nie może być traktowane jako słuszny interes strony w rozumieniu przepisu art. 154 § 1 k.p.a.

Skład orzekający

Andrzej Góraj

przewodniczący

Iwona Maciejuk

członek

Lucyna Staniszewska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja stosowania art. 154 KPA w sprawach, gdzie organ jest związany orzeczeniem komisji lekarskiej, a także zasady dotyczące ustalania prawa do 100% uposażenia funkcjonariuszy w razie choroby."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza Straży Granicznej i jego prawa do uposażenia, ale zasady dotyczące art. 154 KPA i związania orzeczeniami komisji lekarskich mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy prawa funkcjonariuszy do pełnego uposażenia w chorobie, co jest kwestią budzącą zainteresowanie. Pokazuje też, jak ważne jest przestrzeganie procedur administracyjnych i wiążących orzeczeń komisji lekarskich.

Czy choroba związana ze stresem w pracy gwarantuje pełne uposażenie? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 1854/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-01-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj /przewodniczący/
Iwona Maciejuk
Lucyna Staniszewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6193 Funkcjonariusze Straży Granicznej
Skarżony organ
Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Asesor WSA Lucyna Staniszewska (spr.), , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi K M na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji oddala skargę
Uzasadnienie
I. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Komendanta Głównego Straży Granicznej (dalej: ,,Komendant GSG’’, ,,Organ II instancji’’) z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej (dalej: Komendant [...] OSG’’, ,,Organ I instancji’’) z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej nr [...] z dnia [...] czerwca 2022 r. dotyczącej odmowy wypłaty 100% uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim od 01 kwietnia 20219 r. do 11 października 2019 r., od 12 grudnia 2019 r. do 05 marca 2020 r. oraz od 09 marca 2020 r. do 12 października 2020 r. chor. rez. SG K.M. (dalej: ,,Skarżący’’).
II. Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
1. Pismem z dnia 30 marca 2023 r. Pan K.M. zwrócił się do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z wnioskiem o zmianę decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2022 r. dotyczącej odmowy wypłaty 100% uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim we wskazanych datach. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że zdiagnozowana u niego choroba, tj. zaburzenia lękowe uogólnione jest związana z warunkami służby, które wywołują wskazaną chorobę, a tym samym rozpatrywana choroba pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami i właściwościami służby. Skarżący wskazał, że zdiagnozowana u niego choroba została wymieniona w załączniku do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2019 r. w sprawie ustalania uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Ochrony Państwa. Chorobę tą wywołuje m.in. długotrwała służba związana z długotrwałym nadmiernym napięciem nerwowym lub emocjonalnym, mikrourazy i zatrucia podprogowe (spalinami) wywołujące ujawnienie wad psychicznych, usposabiające do nawarstwienia reakcji nerwicowych. Służba w warunkach napięcia nerwowego, zwiększonej od odpowiedzialności w ponadnornormatywnym czasie służby. Spełniona przesłanka, wprost wykazuje związek choroby ze szczególnymi warunkami służby, tj. długotrwałe i nadmierne napięcie nerwowe lub emocjonalne. Obowiązki Skarżącego i zadania realizowane w związku ze służbą oraz przebieg służby w jego ocenie doprowadziły do ww. choroby. Skarżący wskazał na rodzaj wykonywanej pracy, wywołujący stres. W ocenie Skarżącego nie ma wątpliwości, że to służba wywołała u niego chorobę.
Pismem nr [...] z dnia 18 kwietnia 2023 r. zawiadomiono Pana K.M. o wszczęciu postępowania administracyjnego dotyczącego zmiany wyżej wymienionej decyzji oraz zgodnie z art. 10 § 1 kpa, pouczono Pan K.M. o przysługującym prawie wypowiedzenia się, co do zebranych materiałów i dowodów w sprawie oraz możliwości złożenia wniosków dowodowych w celu stwierdzenia zasadności zgłaszanych roszczeń.
Pismem nr [...] z dnia 27 kwietnia 2023 r. zawiadomiono Skarżącego o przedłużeniu postępowania administracyjnego do 04 czerwca 2023 r. w związku z umożliwieniem realizacji przysługującego prawa wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów w sprawie, zgłoszenia żądań oraz wniosków dowodowych wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. Skarżący nie zgłosił dowodów w sprawie.
2. Decyzją z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej odmówił zmiany decyzji Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej nr [...] z dnia [...] czerwca 2022 r. dotyczącej odmowy wypłaty 100% uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim od 01 kwietnia 20219 r. do 11 października 2019 r., od 12 grudnia 2019 r. do 05 marca 2020 r. oraz od 09 marca 2020 r. do 12 października 2020 r. chor. rez. SG K.M..
W uzasadnieniu decyzji Organ I instancji wskazał, że w trakcie przeprowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, że Pan K.M. zwrócił się do Komendanta [...] OSG o zmianę decyzji na podstawie art. 154 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, który stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Zostały spełnione przesłanki formalne złożenia wniosku, tj. na podstawie decyzji Komendanta [...] OSG żadna ze stron nie nabyła prawa, a decyzja stała się ostateczna w dniu 23 lipca 2022 r. Organ I instancji zwrócił uwagę, że jedną z ogólnych zasad kodeksu postępowania administracyjnego jest zasada trwałości decyzji (art. 16 § 1 k.p.a). Postępowanie administracyjne prowadzone na podstawie art. 154 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy lecz weryfikacja wydanej decyzji w jednym tylko aspekcie, a mianowicie, czy za jej zmianą przemawia słuszny interes strony. Badanie słusznego interesu strony nie może polegać na badaniu prawidłowości decyzji ostatecznej, gdyż byłoby to w istocie niedopuszczalnym rozpoznaniem sprawy w trzeciej instancji i naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania. Na poparcie stanowiska Organ przywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. sygn. II SA/G0 978/13. Organ I instancji wskazał, że w trybie art. 154 kpa nie mogą być uchylane lub zmieniane decyzje związane, przy wydaniu których przepisy prawa nie pozwalają organom na swobodne uznanie i ta okoliczność powinna być brana pod uwagę w pierwszej kolejności. Interes społeczny lub słuszny interes strony, o których mowa w art. 154 § 1 k.p.a może przemawiać za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, tylko w przypadku decyzji uznaniowych, kiedy przy ich wydaniu organ nie jest ściśle związany przepisami prawa. Zmiana decyzji w tym trybie może dotyczyć wyłącznie decyzji opartych na uznaniu administracyjnym, natomiast zmiana decyzji w przypadku tzw. decyzji związanych, tj. jest niedopuszczalne.
Organ I instancji podkreślił, że decyzja nr [...] z dnia [...] czerwca 2022 r. nie miała charakteru uznaniowego. Podstawą do jej wydania było rozstrzygnięcie "zagadnienia wstępnego" przez Centralną Komisję Lekarską podległą ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Organ zwrócił uwagę, że przytoczone przez Pana K.M. w piśmie nr [...] argumenty są jedynie polemiką ze stanem faktycznym decyzji ostatecznej organu uprawnionego na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 poz. 398 z późn. zn.) do ustalenia związku schorzeń ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby dla celów ustalenia wysokości wynagrodzenia przysługującego funkcjonariuszowi Straży Granicznej za okres zwolnienia od zajęć służbowych z powodu choroby, tj. Centralnej Komisji Lekarskiej. Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej wydając decyzję [...] z dnia [...] czerwca 2022 r. związany był rozstrzygnięciem wspomnianej komisji lekarskiej oraz przepisami prawa.
Tymczasem, Organ I instancji zwrócił uwagę, że w orzecznictwie sądowo-administracyjnym wyrażane jest stanowisko, że uwzględnienie słusznego interesu strony w rozumieniu art. 154 kpa należy rozumieć w ten sposób, że mając do wyboru możliwość korzystniejszego dla strony rozstrzygnięcia, nie pozostającego w kolizji z obowiązującym porządkiem prawnym, organ przyjmuje sposób korzystniejszy. W przypadku rozpatrywanej decyzji przyznanie 100 % uposażenia byłoby korzystne dla Pana K.M., jednak sprzeczne z obowiązującym porządkiem prawnym. Natomiast, dążenia Pana K.M. do innej oceny przez organ tego samego stanu faktycznego spawy nie można uznać za ,,słuszny interes strony’’. Należy zauważyć, że "słuszny interes społeczny" jak i "słuszny interes strony", musi być "słuszny" w rozumieniu obiektywnym, nie może być natomiast wyprowadzony z własnego przekonania (strony) opartego na subiektywnym poczuciu krzywdy i nierówności.
3. Od ww. decyzji Organu I instancji odwołanie złożył Skarżący dnia [...] czerwca 2023 r. do Komendanta Głównego Straży Granicznej w [...]. Zaskarżonej decyzji K.M. zarzucił naruszenia przepisów procedury administracyjnej, tj. art. 7, 77 § 1 i 80 KPA poprzez brak uwzględnienia przez organ wszelkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. brak ustalenia słusznego interesu strony, a także brak wyjaśnienia wszelkich przesłanek potwierdzających, że czasowa niezdolność do służby z powodu choroby pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, co mogło mieć istotny wpływ na wynik, jak również brak ponownej oceny stanu zdrowia i niezdolności do służby we wskazanym okresie, podczas gdy organ powinien ocenić dokumentację medyczną, bądź skierować K.M. wraz z dokumentacją medyczną na ponowną Komisję Lekarską celem ponownej, merytorycznej oceny. Ponadto, Skarżący zarzucił naruszenie art. 8 § 1 i 9 KPA, tj. zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania prowadzonego przez organ, które to naruszenie polegało na arbitralnym prowadzeniu postępowania, które nie budzi zaufania jego uczestników czego skutkiem było niewyjaśnienie stronie zasadności przesłanek, którymi się przy załatwieniu sprawy a w dalszej konsekwencji nieujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia, a także naruszenie art. 107 § 1 pkt 6 KPA poprzez brak wnikliwego uzasadnienia decyzji, które to zostało sformułowane w sposób lakoniczny i ograniczony do opisu chronologii pism Skarżącego z pominięciem stanowiska przedstawionego przez K.M. w toku postępowania w konsekwencji czego strona postępowania została pozbawiona możliwości analizy toku rozumowania organu oraz zrozumienia zasadniczych powodów wydania przedmiotowej decyzji, a także w jaki sposób organ oceniał "słuszny interes strony’’. Ponadto, Skarżący zarzucił naruszenie art. 154 § 1 KPA poprzez bezpodstawną odmowę wydania decyzji zmieniającej decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej nr [...] z dnia [...] czerwca 2022 r., w sytuacji gdy zarówno interes społeczny oraz słuszny interes strony przemawiały za tym, aby zmienić wskazaną decyzję oraz zarzucił naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 125b ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1080), poprzez niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie przez Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej, że przebywanie na zwolnieniu lekarskim Skarżącego we wskazanych w decyzji okresach, nie było powodowane chorobą powstałą w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby i tym samym nie uprawnia do zachowania 100% uposażenia, podczas gdy przebywanie na zwolnieniu lekarskim we wskazanych w decyzji okresach było z powodu choroby powstałej w zw. ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, w konsekwencji czego uprawnia stronę do zachowania 100% uposażenia i przemawia za tym słuszny interes strony w rozumieniu art. 154 § 1 KPA.
Skarżący zarzucił także naruszenie art. 125b ust. 5 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 KPA, poprzez brak ponownego skierowania K.M. na badanie przez Rejonową Komisję Lekarską lub Centralną Komisję Lekarską podległą ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych i zobowiązanie RKL lub CKL do wydania aktualnej opinii w celu merytorycznej oceny, czy przebywanie we wskazanych w zaskarżonej decyzji okresach było z powodu choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W ocenie skarżącego Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej powinien skierować K.M. wraz z dotychczasową dokumentacją ponownie do właściwej Komisji Lekarskiej, aby ta merytorycznie rozpoznała sytuację i wydała nowa opinię. W nowej opinii powinna dokonać ustaleń i oceny, czy przebywanie przez K.M. na zwolnieniu lekarskim było z powodu choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami łub warunkami służby i tym samym ustalić, że jest on uprawniony do zachowania 100% uposażenia.
4. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2023 r. Komendant Główny Straży Granicznej na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez chor. rez. SG K.M. od decyzji nr [...] Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] maja 2023 r. w sprawie odmowy zmiany Decyzji nr [...] Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] czerwca 2022 r. dotyczącej odmowy wypłaty 100% uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ II instancji uzasadniając decyzję przytoczył brzmienie art. 154 § 1 Kpa i wskazał, że przepis daje podstawę do wzruszenia decyzji, którą cechuje to, że jest ostateczna, a żadna ze stron nie nabyła z niej prawa. Natomiast ustalenie, że decyzja nie tworzy praw nabytych dla żadnej ze stron postępowania wymaga zbadania treści rozstrzygnięcia i stwierdzenia, że z jego treści strony nie mogą wyciągnąć dla siebie żadnych korzyści prawnych, zarówno uprawnień, jak i obowiązków. Organ II instancji zwrócił uwagę, że przedmiotem postępowania wszczętego na podstawie art. 154 K.p.a. jest ustalenie przesłanek do zmiany lub uchylenia (wzruszenia) decyzji ostatecznej. W sytuacji braku przesłanek wzruszenia decyzji na podstawie powołanego przepisu organ administracyjny wydaje decyzję odmowną, a kwestionowana decyzja pozostaje nadal w mocy. Komendant GSG w powołaniu na orzecznictwo wskazał, że uchyleniu lub zmianie mogą ulec jedynie takie decyzje niewadliwe, które mają charakter uznaniowy lub przy wydaniu. których organ administracji ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć, z których każde jest zgodne z prawem. Organ II instancji podkreślił, że co prawda w orzecznictwie i literaturze jest wypowiadany pogląd, że jest dopuszczalne uchylenie lub zmiana w trybie art. 154 i art. 155 Kpa również decyzji związanych to w przypadku decyzji związanej możliwość jej uchylenia w trybie art. 154 lub art. 155 Kpa miałaby otwierać się wtedy, jeśli ustawa w dacie wydania tej decyzji dawałaby organowi możliwość innego załatwienia sprawy, gdyby organ znał przesłanki podnoszone przez stronę we wniosku o uchylenie bądź zmianę tej decyzji na podstawie art. 154 lub art. 155 Kpa. Organ pogląd ten przytoczył za wyrokiem WSA w Poznaniu z 29 października 2014 r., SA/Po 961/14, LEX nr 1571933, a także wypowiedziami doktryny: A. Wróbel, Artykuł 154, teza 6 M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2022. Tymczasem, Komendant GSG wskazał, że decyzja nr [...] Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] czerwca 2022 r., której zmiany domaga się strona, była ostateczna. Dodatkowo z treści decyzji wynika, że organ odmówił chor. rez. SG K.M. wypłaty 100% uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim w okresach od dnia 1 kwietnia 2019 r. do dnia 11 października 2019 r., od dnia 12 grudnia 2019 r. do dnia 5 marca 2020 r. oraz od dnia 9 marca 2020 r. do dnia 12 października 2020 r. Mając na uwadze treść niniejszego rozstrzygnięcia należy jednoznacznie uznać, że strona nie nabyła prawa na jego podstawie. Natomiast ocena, czy za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony należy do właściwego organu administracji publicznej. Mając to wszystko na uwadze, Organ II instancji wskazał, że w rozpoznawanej sprawie nie zaistniały podstawy do zmiany uprzednio wydanej decyzji. Stosownie do art. 125b ust. 1 ustawy o Straży Granicznej funkcjonariusz w okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim otrzymuje 80% uposażenia. Natomiast ust. 2 pkt 1 cyt. przepisu przewiduje, że zwolnienie lekarskie obejmuje okres, w którym funkcjonariusz jest zwolniony od zajęć służbowych z powodu jego choroby w tym niemożności wykonywania zajęć służbowych z przyczyn określonych w art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2022 r. poz. 1732, 2140 i 2476 oraz z 2023 r. poz. 641). Wyjątki od powyższej zasady przewiduje art. 125b ust. 5 ustawy o Straży Granicznej. Wskazuje on, że jeżeli zwolnienie lekarskie obejmuje okres, w którym funkcjonariusz jest zwolniony od zajęć służbowych z powodu: wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby (pkt 1), choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby (pkt 2), wypadku w drodze do miejsca pełnienia służby lub w drodze powrotnej ze służby (pkt 3), choroby przypadającej w czasie ciąży (pkt 4), poddania się niezbędnym badaniom lekarskim przewidzianym dla na dawców komórek, tkanek i narządów oraz poddania się zabiegowi pobrania komórek, tkanek i narządów (pkt 5), oddania krwi lub jej składników w jednostkach organizacyjnych publicznej służby krwi lub z powodu badania lekarskiego dawców krwi (pkt 6), przebywania na obserwacji w podmiocie leczniczym w wyniku skierowania przez komisję lekarską (pkt 7), stwierdzenia zakażenia lub zachorowania na chorobę, o której mowa w przepisach o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, przy czym stwierdzone zakażenie lub zachorowanie powstało w związku z wykonywaniem zadań służbowych w ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii z powodu tej choroby (PH 8) - zachowuje on prawo do 100% uposażenia. Ponadto, zgodnie z art. 125b ust. 6 tej ustawy, prawo do 100% uposażenia przysługuje również wtedy, gdy funkcjonariusz został zwolniony od zajęć służbowych: podczas delegowania do pełnienia służby poza granicami państwa w kontyngencie Straży Granicznej, o którym mowa w art. 147c pkt 1-3a tej ustawy, w wyniku popełnienia przez inną osobę umyślnego czynu zabronionego w związku z wykonywaniem przez funkcjonariusza czynności służbowych, stwierdzonego orzeczeniem wydanym przez uprawniony organ, na skutek czynów o charakterze bohaterskim dokonanych w szczególnie niebezpiecznych warunkach, z wykazaniem wyjątkowej odwagi, z narażeniem życia lub zdrowia, w obronie prawa, nienaruszalności granic państwowych, życia, mienia lub bezpieczeństwa obywateli. Z wymienionych przez Organ II instancji przepisów przepisów tych wynika, że podstawy do wypłaty 100% wynagrodzenia za czas przebywania funkcjonariusza na zwolnieniu zostały wymienione enumeratywnie. Nie jest zatem możliwa wypłata wynagrodzenia w wysokości 100% w innych przypadkach.
W niniejszej sprawie, organ II instancji zauważył, że K.M. został skierowany na komisję lekarską celem stwierdzenia, czy choćby w okresach wskazanych przez funkcjonariusza mają związek ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. W orzeczeniu nr [...] Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych Skład Orzekający w [...] w części B orzekła, że czasowa niezdolność do służby z powodu choroby we wskazanym okresie nie pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. W części F ww. orzeczenia komisja wyjaśniła również, że co do zasady nie można orzekać dwukrotnie w tej samej sprawie. Mając powyższe na uwadze okres od dnia 1 kwietnia 2019 r. do 19 września 2020 r. został już orzeczony przez Komisję pierwszej instancji, która uznała, że choroba, która spowodowała absencje w służbie nie pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby.
Niniejsze orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej zostało poddane weryfikacji sądowej, w wyniku, której skarga chor. rez. SG K.M. została odrzucona na mocy postanowienia z dnia 5 września 2022 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sygn. akt II SA/Wa 980/22). Następnie w wyniku złożonej przez stronę skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 27 stycznia 2023 r. oddalił skargę kasacyjną (sygn. akt OSK 2827/22). Tym samym nie ulega wątpliwości, że orzeczenie nr [...] Centralnej Komisji Lekarska jest ostateczne i prawomocne.
Organ II instancji, ponownie podkreślił, że decyzja organu I instancji, o której zmianę wnosiła strona była wydana biorąc pod uwagę orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw Wewnętrznych ze Składem Orzekającym w [...], na mocy której uznano, że przebywanie przez chor. rez. SG K.M. na zwolnieniu lekarskim we wnioskowanym przez niego okresie nie ma związku ze szczególnymi warunkami służby.
Mając to na uwadze, Organ II instancji wskazał, że decyzja [...] Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej z [...] czerwca 2022 r. nie miała charakteru uznaniowego, a Organ I instancji był związany rozstrzygnięciem wspomnianej komisji lekarskiej. Ponadto, z przepisów przywołanych na wstępie jednoznacznie wynika, że podstawy do wypłaty 100% wynagrodzenia za czas przebywania funkcjonariusza na zwolnieniu zostały wymienione enumeratywnie. Nie jest zatem możliwa wypłata wynagrodzenia w wysokości 100% w innych przypadkach.
W ocenie Organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 154 § 1 Kpa uzasadniające zmianę decyzji [...] Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] czerwca 2022 r., a tym samym brak jest podstaw do uchylenia decyzji nr [...] Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] maja 2023 r.
III. Skarżący zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zaskarżonej decyzji zarzucił, stosownie do treści art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a naruszenie:
1. art. 154 § 1 KPA, poprzez jego niezastosowanie i brak zmiany decyzji, podczas gdy decyzja, o której zmianę wniósł Skarżący była ostateczna, nie nabyto na jej podstawie prawa, a za jej zmianą przemawiał słuszny interes strony;
2. art. 8 § 1 i 9 KPA, poprzez niewzbudzanie zaufania strony postępowania oraz arbitralne prowadzenie postępowania przez organy obu instancji, która to arbitralność polegała na: 1) braku jednoznacznych ustaleń czy za zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, gdzie ustalenia te nie znalazły się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organu Il instancji; 2) bezpodstawnym uznaniu, że w rozpoznawanej sprawie nie zaistniały podstawy do zmiany uprzednio wydanej decyzji;
3. art. 7 i 77 KPA, poprzez błędne ustalenie, że okres przebywania na zwolnieniu lekarskim przez chor. rez. SG K.M. nie był związany ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, zaś organ jest związany rozstrzygnięciem komisji lekarskiej, a także poprzez brak zbadania przez organ odwoławczy, czy za zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony;
4. art. 7, 75 § 1 i 77 § 1 KPA w zw. z art. 125b ust. 1 i 5 pkt 2 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (dalej jako: "Ustawa o SG"), poprzez nierozpatrzenie dotychczas zebranego materiału dowodowego i nieusunięcie istotnych wątpliwości co do prawidłowości orzeczeń komisji lekarskich, a w konsekwencji błędne przyjęcie przez organ odwoławczy, że przebywanie na zwolnieniu lekarskim w okresach dotyczących Skarżącego nie było z powodu choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby i tym samym nie uprawnia do zachowania 100% uposażenia, podczas gdy przebywanie na zwolnieniu lekarskim we wskazanych w decyzji okresach nastąpiło z powodu choroby powstałej w zw. ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, co uprawnia Skarżącego do zachowania 100% uposażenia;
5. art. 138 § 1 pkt 1 KPA w zw. z art. 154 § 1 KPA, poprzez bezpodstawne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji, w sytuacji, gdy w sprawie zostały spełnione przesłanki pozwalające na uchylenie lub zmianę decyzji, tj. decyzja była ostateczna, strona nie nabyła prawa na jej podstawie, zaś za jej uchyleniem lub zmianą przemawiał słuszny interes strony.
Mając na uwadze podniesione zarzuty, skarżący wniósł:
1. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c PPSA o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości;
2. na podstawie art. 200 PPSA i 205 S 2 PPSA o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z opłatą skarbową w od pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł;
3. na podstawie art. 119 pkt 2 PPSA o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Skarżący wskazał, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ przywołał treść art. 154 § 1 KPA oraz przytoczył jego rozumienie wypracowane przez orzecznictwo oraz komentatorów. Natomiast nie ustosunkował się do tego, w czym Skarżący dopatrywał się swojego słusznego interesu w zmianie decyzji. Organ II instancji nie podał również, dlaczego argumentów wskazanych przez Skarżącego w odwołaniu nie sposób uznać za zasadne w sprawie. K.M. stoi na stanowisku, że tego rodzaju działanie organu budzi w nim uzasadnione wątpliwości, co do realizacji zasady wzbudzania zaufania strony postępowania, o której stanowi art. 8 KPA, jak również może nosić znamiona bezstronności i niezachowywania obiektywizmu. W jego dalszej opinii, postępowanie prowadzone przez organy obu instancji zmierzało w istocie do celowego, negatywnego rozstrzygnięcia. Pomimo, że zachodzą przesłanki ku temu, aby decyzja mogła zostać zmieniona. Dlatego też, Skarżący podniósł, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy brak było podstaw do tego, aby organ odwoławczy wydał decyzję utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Skarżący zarzucił również, że organ odwoławczy nie dokonał wyczerpującej oceny zarzutów oraz stanowiska przedstawionego w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Świadczy o tym fakt, że do każdego z podniesionych zarzutów odniesiono się w sposób dość ogólny. Skarżący nie podziel zdania organu II instancji, który twierdzi, że: "organ I instancji słusznie kierował się zasadą, że mając możliwość korzystniejszego dla strony rozstrzygnięcia nie może stworzyć kolizji z obowiązującym porządkiem prawnym’’. Skarżący z tego zdania wywodzi, że Komendant Główny SG w ten sposób przyznał rację Skarżącemu, że w realiach przedmiotowej sprawy organ miał możliwość korzystniejszego zmiany decyzji ale tego nie uczynił. W ocenie Skarżącego zmiana decyzji w ten sposób, że przyznano by mu wynagrodzenie w wysokości 100% byłaby zgodna ze słusznym interesem strony i nie stała w kolizji z obowiązującym porządkiem prawnym. Zwłaszcza, że kwestia związku choroby ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby potwierdzała dokumentacja medyczna strony, pomimo tego, że komisja lekarska zajęła odmienne stanowisko.
Ponownie Skarżący wskazał, że podczas służby wykonywał zadania związane z dużym napięciem nerwowym i emocjonalnym, przy zwiększonym stresie. Wynika to z jego obowiązków i zadań, a także przebiegu służby. Na marginesie wskazał, że w trakcie służby m.in. prowadził obserwacje, zatrzymania, przeszukania, doprowadzenia osób i współpracował z Policją oraz innymi organami. Powyższe wskazuje wprost, że służba odbywała się w dużym (nadmiernym) stresie, przy długotrwałym napięciu nerwowym i emocjonalnym, jak i na podwyższonej adrenalinie. A zatem Skarżący wyprowadza z tych faktów wniosek, że dolegliwości towarzyszące mu miały bezpośredni i ścisły związek z pełnioną służbą i jej warunkami, zaś przebywanie we wskazanym w zaskarżonej decyzji okresie na zwolnieniu lekarskim spełniało przesłankę, o której stanowi art. 125b ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej. W ocenie Skarżącego, ze względu na zaistniałe okoliczności faktyczne oraz specyfikę rozpatrywanej sprawy, Organ II instancji powinien podjąć czynności, które zmierzałyby do zweryfikowania prawidłowości ustaleń związanych z kwestią tego, czy okres przebywania na zwolnieniu lekarskim był związany ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby czy też nie. Natomiast środkiem dowodowym, który by to pomógł zweryfikować było ponowne skierowanie Skarżącego przed komisję lekarską, która to dokonałaby ponownej analizy dokumentacji medycznej oraz skonfrontowała twierdzenia K.M..
Podsumowując, w ocenie Skarżącego w sprawie rozpatrywanej przez organ odwoławczy zachodziły przesłanki, o których stanowi art. 154 § 1 KPA, co uzasadniało zmianę decyzji nr [...] Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] czerwca 2022 r. i tym samym były również podstawy do uchylenia decyzji nr [...] Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] maja 2023 r.
6. W piśmie z dnia 22 września 2023 r. Komendant Główny Straży Granicznej wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumenty decyzji.
IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
1. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
2. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, jak też powołaną podstawą prawną, jest natomiast związany granicami sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym, t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej jako: p.p.s.a.).
Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności wykazała, że zarówno zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] jak i poprzedzająca ją decyzja Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] nie naruszają prawa. Sąd nie stwierdził bowiem nieprawidłowości, zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego odpowiednich przepisów prawa.
Zgodnie z art. 154 § 1 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Zastosowanie przepisu art. 154 § 1 wymaga spełnienia łącznego następujących przesłanek:
1) decyzja ostateczna nie tworzy praw dla żadnej ze stron postępowania;
2) za uchyleniem lub zmianą takiej decyzji przemawiają interes społeczny lub słuszny interes strony.
W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, że "na podstawie art. 154 k.p.a. mogą być uchylane lub zmieniane tylko decyzje konstytutywne, a nie decyzje deklaratoryjne jest to związane z tym, że decyzje deklaratoryjne potwierdzają stan prawny, a nie konstytuują prawa, czy obowiązki, jak i ich nie zmieniają. NSA wskazał, że na podstawie art. 154 k.p.a. nie mogą być uchylane lub zmieniane tzw. decyzje związane, przy wydaniu których przepisy prawa nie pozwalają organom na swobodne uznanie. Tę okoliczność, tj. to, czy decyzja mająca być zmieniona w trybie art. 154 k.p.a. jest decyzją swobodną, czy związaną, organ powinien zbadać w pierwszej kolejności. W sprawach, w których nie jest możliwe rozpoznanie sprawy w ramach tzw. uznania administracyjnego, wzruszenie decyzji ostatecznej w trybie art. 154 k.p.a. nie jest możliwe (vide: Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2023 r., sygn. I OSK 1249/22, publ. CBOSA).
Skoro jednak przepis art. 154 k.p.a. nie zakazuje stosowania go do decyzji związanych należy tę kwestię ocenić w całokształcie obowiązujących norm prawa materialnego w szczególności ustalić, czy decyzja która ma być przedmiotem zmiany przez tę zmianę nie doprowadzi do wydania decyzji sprzecznej z prawem.
Pamiętać należy, że tryb ten jest trybem nadzwyczajnym należy go zatem stosować w sytuacjach wyjątkowych, gdyż każde postępowanie nadzwyczajne zmierza do naruszenia zasady trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 15 k.p.a. i stanowiącej fundament prawa administracyjnego. Przedmiotem postępowania w trybie art. 154 k.p.a. nie jest ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją ostateczną w jej całokształcie. Zmiana decyzji w tym trybie może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy będącej przedmiotem postępowania zwyczajnego. Inaczej mielibyśmy do czynienia z sytuacją w której organ w rzeczywistości rozpoznawałaby nową, inną sprawę w innym stanie faktycznym.
Sąd podziela pogląd Organu II instancji jak i Organu I instancji co do braku możliwości zastosowania w niniejszej sprawie trybu z art. 154 k.p.a.
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że decyzja Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej nr [...] z dnia [...] czerwca 2022 r. dotycząca odmowy wypłaty 100% uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim od 01 kwietnia 20219 r. do 11 października 2019 r., od 12 grudnia 2019 r. do 05 marca 2020 r. oraz od 09 marca 2020 r. do 12 października 2020 r. chor. rez. SG K.M. nie tworzy prawa dla Skarżącego, o które ten wystąpił. Jednakże uchylenie ww. decyzji pozostawałoby sprzeczne z prawem/
Organy obu instancji, wbrew argumentacji prezentowanej w skardze i w odwołaniu były związane orzeczeniem Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] marca 2022 r., nr [...], którym to organ – działając na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 398 ze zm.) – utrzymał w mocy orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] z [...] czerwca 2021 r. na mocy której uznano, że przebywanie przez chor. rez. SG K.M. na zwolnieniu lekarskim we wnioskowanym przez niego okresie nie ma związku ze szczególnymi warunkami służby.
Zmiana decyzji w trybie art. 154 k.p.a. nie może doprowadzić do sytuacji, w której doszłoby do naruszenia prawa a zatem wydania orzeczenia zmienionego będącego w sprzeczności z pozostającym w obrocie prawnym ostatecznym orzeczeniem Komisji Lekarskiej przesądzającej o braku związku schorzeń Skarżącego ze szczególnymi warunkami służby. Co prawda orzeczenia Komisji Lekarskiej w przedmiocie ustalenia związku schorzeń ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby dla celów ustalenia wysokości wynagrodzenia przysługującego funkcjonariuszom służb za okres zwolnienia od zajęć służbowych z powodu choroby nie mają samodzielnego bytu. Właściwym trybem weryfikacji tego orzeczenia było postępowanie odwoławcze od decyzji Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej nr [...] z dnia [...] czerwca 2022 r. Tymczasem, tryb z art. 154 k.p.a. nie stanowi dodatkowego środka odwoławczego, tj. ,,kolejnej administracyjnej instancji’’. Jest to tryb uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej z art. 154 k.p.a., który ma cechy remonstracji (odwołalności) czyli dokonania autokontroli przez Organ. Określenie "fakultatywne tryby uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej" akcentuje kompetencje organu administracji, z których może, ale nie musi z niego korzystać; w które wkomponowany jest element uznania administracyjnego.
3. Sąd zauważa, że Organ II instancji prawidłowo oceniły cechy decyzji Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej nr [...] z dnia [...] czerwca 2022 r. dotyczącej odmowy wypłaty 100% uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim przez skarżącego jako decyzji związanej.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy art. 125b ust. 1 i ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1080, dalej: ,,u.s.g.’’) regulujące zasady ustalania wysokości uposażenia przysługującego policjantowi w razie choroby. Zgodnie z art. 125b ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straż Granicznej w okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim funkcjonariusz otrzymuje 80% uposażenia. Stosownie jednak do treści art. 125b ust. 5 pkt 2 u.s.g. jeżeli zwolnienie lekarskie obejmuje okres, w którym funkcjonariusz jest zwolniony od zajęć służbowych z powodu choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby - zachowuje on prawo do 100% uposażenia. Natomiast, w myśl art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą (Dz. U. z 2023 r., poz. 2015), w razie ujawnienia u funkcjonariusza choroby, co do której zachodzi podejrzenie, że powstała w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, kierownik jednostki organizacyjnej kieruje funkcjonariusza do właściwej komisji lekarskiej z urzędu lub na wniosek funkcjonariusza. Według art. 44 pkt 1 u.s.g. funkcjonariusz może być skierowany do komisji lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z urzędu lub na jego wniosek - w celu określenia stanu zdrowia oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby, jak również związku poszczególnych chorób ze służbą.
Podkreślenia wymaga, że podstawę do zachowania 100 % uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim stanowi wyłącznie orzeczenie komisji lekarskiej ustalające związek choroby ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Jeżeli z orzeczenia komisji lekarskiej wynika, że choroba funkcjonariusza nie jest chorobą powstałą w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby, to brak jest podstaw do zachowania 100% uposażenia za okres niezdolności do służby na podstawie art. 125b ust. 5 pkt 2 u.s.g. Tak też orzekł na gruncie analogicznego brzmienia przepisów ustawy o Policji Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z [...] czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 1418/19 pub. CBOSA, stwierdzając, że ,,Skoro (...) z orzeczenia Komisji Lekarskiej nie wynika, aby była spełniona przesłanka określona w art. 121b ust. 5 pkt 2 ustawy o Policji [brzmienie analogiczne jak art. 125b ust. 5 pkt 2 u.s.g. – dopisek własny], do wypłaty funkcjonariuszowi pełnego uposażenia, z tytułu przebywania na zwolnieniu lekarskim, to nie można czynić innych ustaleń w tym zakresie". Organowi nie pozostawia się w tym zakresie uznania administracyjnego.
W tych okolicznościach ani organy Straży Granicznej ani sąd administracyjny nie mogą dokonywać własnych ocen odnoszących się do kwestii medycznych, w szczególności co do związku stwierdzonych u funkcjonariusza schorzeń ze szczególnymi warunkami i właściwościami służby. Innymi słowy, orzeczenie właściwej komisji lekarskiej determinuje w całości rozstrzygnięcie organu Straży Granicznej w przedmiocie uposażenia za okres niezdolności do służby, a zatem jest ono związane i deklaratoryjne.
Skarżący został skierowany na badanie lekarskie w celu ustalenia związku schorzeń ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby dla celów ustalenia wysokości wynagrodzenia przysługującego funkcjonariuszowi za okres zwolnienia od zajęć służbowych. Powyższe orzeczenie stało się prawomocne. Organ Straży Granicznej, jako że nie posiada specjalistycznej wiedzy medycznej, nie może ingerować w ustalenia zawarte w orzeczeniu właściwej komisji lekarskiej, ani tym bardziej samodzielnie dokonywać ustaleń w tym zakresie. Brak także podstaw prawnych do kierowania Skarżącego kolejny raz do Komisji Lekarskiej celem ustalenia okoliczności ukształtowanych ostatecznymi orzeczeniami Komisji Lekarskich dwóch instancji. Również sąd administracyjny nie jest władny, aby rozważać kwestie medyczne (vide wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 1 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 1687/18 i z 28 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Wa 1365/17 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 18 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Bk 130/20). Tym samym, Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie jest uprawniony do kwestionowania czy też zmiany dokonanego przez komisję lekarską rozpoznania.
Skoro z ostatecznego orzeczenia Komisji Lekarskiej nie wynika, aby była spełniona przesłanka określona w art. 125b ust. 5 pkt 2 u.s.g. do wypłaty Skarżącemu pełnego uposażenia z tytułu przebywania na zwolnieniu lekarskim, to nie można czynić innych ustaleń w tym zakresie a zmiana decyzji Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej nr [...] z dnia [...] czerwca 2022 r. dotyczącej odmowy wypłaty 100% uposażenia za okres przebywania na zwolnieniu lekarskim na decyzję pozytywną stała by w sprzeczności z przepisami prawa.
4. Zatem organy Straży Granicznej trafnie odmówiły zmiany decyzji nr [...] Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] czerwca 2022 r. w przedmiocie odmowy wypłaty 100% uposażenia za okres przebywania Skarżącego na zwolnieniu lekarskim we wskazanym okresie. Przedmiotowe rozstrzygnięcie organ oparł na orzeczeniach komisji lekarskich dwóch instancji. Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (nr [...]) w części B orzekła, że czasowa niezdolność do służby z powodu choroby Skarżącego w okresie od dnia 7 września 2020 r. do dnia 12 października 2020 r. nie pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. W części F ww. orzeczenia komisja wyjaśniła również, że co do zasady nie można orzekać dwukrotnie w tej samej sprawie. Zatem okres choroby Skarżącego od dnia 1 kwietnia 2019 r. do dnia 19 września 2020 r., która spowodowała absencje w służbie został określony jako niepozostający w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby.
5. Dla wzruszenia decyzji w trybie art. 154 k.p.a. wymagane jest spełnienie łącznie trzech przesłanek: 1) musi być to decyzja ostateczna, 2) decyzja ta nie może tworzyć praw nabytych dla żadnej ze stron postępowania oraz to, że 3) za jej uchyleniem lub zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.
Sąd nie dopatrzył się zaistnienia interesu społecznego lub słusznego interesu strony w uchyleniu decyzji Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej nr [...] z dnia [...] czerwca 2022 r. Przesłanki wymagania interesu społecznego lub słusznego interesu strony z art. 154 § 1 k.p.a. muszą być ustalone w konkretnej sprawie i muszą zyskać zindywidualizowaną treść, wynikającą ze stanu faktycznego i prawnego sprawy (vide: wyrok NSA z 23.02.2007 r., I OSK 553/06, LEX nr 348253). Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 154 § 1 nie może prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem. Słuszny interes strony w rozumieniu art. 154 § 1 musi być interesem znajdującym oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Rozpatrując kwestię przesłanek z art. 154, należy przyjąć, że słuszny interes strony nie może być sprzeczny z jasno brzmiącym przepisem ustawy ani też go zastępować, bowiem zasada praworządności, wyrażona w art. 6, zobowiązuje organy administracji do działania na podstawie przepisów prawa (wyrok NSA z 18.10.2007 r., II OSK 1406/06, LEX nr 427601). Zatem nie byłoby możliwe wydanie decyzji o treści niezgodne z orzeczeniem wstępnym jakim jest ostateczne orzeczenie komisji lekarskiej w sprawie. Zwrócić należy uwagę, że samo subiektywne poczucie krzywdy żywione przez stronę oraz rozczarowanie i żal wobec stanowiska organu administracji nie może być traktowane jako słuszny interes strony w rozumieniu przepisu art. 154 § 1 k.p.a., a tym samym nie stanowi przesłanki wzruszenia decyzji. Nie można też uznać za słuszny interes strony, w świetle art. 154 k.p.a., jej dążenia do innej oceny przez organ tego samego stanu faktycznego sprawy, który był już przedmiotem rozpoznania przez ten organ w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 marca 2006 r., sygn. V SA/Wa 1952/05, LEX nr 202367).
6. W tym stanie rzeczy należało uznać, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić.
7. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
8. Jednocześnie należy wskazać, że Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI