II SA/Wa 1853/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-03-09
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dostęp do informacji publicznejinformacja przetworzonainteres publicznyanonimizacjaorzeczenia sądowekodeks postępowania administracyjnegoustawa o dostępie do informacji publicznej

Podsumowanie

WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości odmawiającą udostępnienia informacji publicznej w postaci skanów wyroków, uznając żądanie za informację przetworzoną, dla której wnioskodawca nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego.

Skarżący P.S. zwrócił się o udostępnienie skanów wyroków z lat 2016-2020 dotyczących odszkodowań i zadośćuczynień z art. 446 §3 i 4 k.c. Prezes Sądu Apelacyjnego odmówił, uznając wniosek za informację przetworzoną i wzywając do wykazania interesu publicznego. Minister Sprawiedliwości utrzymał decyzję w mocy, podkreślając konieczność analizy i anonimizacji dużej liczby dokumentów. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że żądane informacje miały charakter przetworzony, a wnioskodawca nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego.

Sprawa dotyczyła wniosku P.S. o udostępnienie skanów wyroków wraz z uzasadnieniami wydanych przez Sąd Apelacyjny w [...] w sprawach o zadośćuczynienie i odszkodowanie z art. 446 §3 i 4 k.c. po 01.01.2016 r. Prezes Sądu Apelacyjnego odmówił udostępnienia informacji, uznając ją za przetworzoną i wzywając wnioskodawcę do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Minister Sprawiedliwości utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując na konieczność analizy i anonimizacji około 836 orzeczeń, co wiązałoby się ze znacznym nakładem pracy i mogłoby zakłócić normalny tok działania organu. Minister uznał również, że wnioskodawca nie wykazał, iż działa w interesie publicznym, a jego celem jest przygotowanie się do prowadzonych spraw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd uznał, że żądane informacje miały charakter przetworzony, ponieważ organ nie posiadał ich w gotowej formie i musiałby je wytworzyć poprzez analizę, zestawienia i anonimizację dużej liczby dokumentów. Dodatkowo, sąd podkreślił, że wnioskodawca nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu tych informacji, ograniczając się do ogólnikowych stwierdzeń o pogłębianiu świadomości obywateli.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Żądanie stanowi informację przetworzoną, ponieważ organ nie posiada jej w gotowej formie i musi ją wytworzyć poprzez analizę, zestawienia i anonimizację dużej liczby dokumentów.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ze względu na konieczność analizy i anonimizacji dużej liczby dokumentów (836 orzeczeń), organ musiałby wytworzyć nową, jakościowo inną informację, co kwalifikuje ją jako przetworzoną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

u.d.i.p. art. 3 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Prawo do informacji publicznej obejmuje prawo do uzyskania informacji przetworzonej, pod warunkiem wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego.

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 1 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Dotyczy obowiązku udostępniania informacji publicznej.

u.d.i.p. art. 16 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

Przepis powołany w decyzji Ministra Sprawiedliwości.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis powołany w decyzji Ministra Sprawiedliwości dotyczący utrzymania w mocy decyzji organu I instancji.

Konstytucja art. 61

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Dotyczy prawa do informacji publicznej.

P.u.s.a. art. 1 § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę zgodności z prawem.

P.u.s.a. art. 1 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę zgodności z prawem.

P.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez WSA.

k.c. art. 446 § 3

Kodeks cywilny

Dotyczy roszczeń o zadośćuczynienie i odszkodowanie.

k.c. art. 446 § 4

Kodeks cywilny

Dotyczy roszczeń o zadośćuczynienie i odszkodowanie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Żądana informacja ma charakter przetworzony, ponieważ organ nie posiada jej w gotowej formie i musi ją wytworzyć poprzez analizę, zestawienia i anonimizację dużej liczby dokumentów. Wnioskodawca nie wykazał szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji przetworzonej, ograniczając się do ogólnikowych stwierdzeń.

Odrzucone argumenty

Żądane orzeczenia z uzasadnieniami są informacją publiczną prostą, a nie przetworzoną. Charakter techniczny systemu elektronicznego sądu lub czasochłonność realizacji wniosku nie mogą przesądzać o przetworzonym charakterze informacji. Samo zestawienie, uszeregowanie orzeczeń według określonego kryterium nie jest cechą informacji przetworzonej. Realizacja wniosku nie wymaga podjęcia czynności merytorycznych (intelektualnych) prowadzących do wytworzenia nowych jakościowo informacji.

Godne uwagi sformułowania

informacja przetworzona to taka informacja, na którą składa się pewna suma informacji publicznej prostej, dostępnej bez wykazywania przesłanki interesu publicznego. Ze względu jednak na teść żądania, udostępnienie wnioskodawcy konkretnej informacji publicznej nawet o wspomnianym wyżej prostym charakterze, wiązać się może z potrzebą przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów, usuwania danych chronionych prawem. Takie zabiegi czynią zatem takie informacje proste, informacją przetworzoną, której udzielenie jest skorelowane z potrzebą istnienia przesłanki interesu publicznego. informacja przetworzona to taka, której organ nie posiada, lecz musi ją wytworzyć na podstawie będących w jego posiadaniu informacji źródłowych i nie może to być technicznie proste zestawienie tych informacji, lecz jakościowo nowa informacja wytworzona zazwyczaj w wyniku dokonania stosownej analizy albo syntezy , obliczeń czy nowych zestawień statystycznych, bądź jakościowo nowego wnioskowania. Prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej.

Skład orzekający

Andrzej Góraj

przewodniczący sprawozdawca

Łukasz Krzycki

członek

Joanna Kruszewska-Grońska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia informacji przetworzonej w kontekście dostępu do danych sądowych oraz wymogi wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji żądania dużej liczby orzeczeń sądowych i ich anonimizacji. Ocena interesu publicznego jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego prawa obywatelskiego, jakim jest dostęp do informacji publicznej, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na typowej interpretacji przepisów dotyczących informacji przetworzonej.

Czy dostęp do wyroków sądowych to zawsze informacja publiczna? WSA wyjaśnia, kiedy żądanie staje się zbyt przetworzone.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Wa 1853/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-03-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-09-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Kruszewska-Grońska
Łukasz Krzycki
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 5418/21 - Wyrok NSA z 2022-10-14
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1429
art. 16  ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 marca 2021 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę
Uzasadnienie
W piśmie z dnia 18 maja 2020 r. P. S. (dalej także jako "wnioskodawca" lub "skarżący") zwrócił się do Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w postaci skanu wyroków wraz z uzasadnieniami wydanych przez Sąd Apelacyjny w [...] w sprawach o zadośćuczynienie i odszkodowanie z art. 446 §3 i 4 k.c. po 01.01.2016 r.
W odpowiedzi na wniosek, pismem z dnia 8 czerwca 2020 r., organ poinformował, iż we wskazanym w żądaniu okresie nie prowadził statystyki ani też spisów takich spraw. Według organu dla pozyskania takiej informacji najpierw winny zostać poddane analizie treści orzeczeń, które ze względu na przypisane do nich numery statystyczne, mogłyby wskazywać, że w ich treści odnaleźć można interesujące wnioskującego dane. Organ stwierdził, że ze względu na potrzebę odszukania informacji poprzez analizę zbioru posiadanych dokumentów, wniosek stanowi zapytanie o informację publiczną przetworzoną. Na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej wezwał wnioskodawcę do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego w pozyskaniu wnioskowanej informacji w terminie 14 dni.
Wnioskodawca w piśmie z 18 czerwca 2020 r. podtrzymał w całości swój wniosek i nie zgodził się ze stanowiskiem organu, iż żądana informacja jest informacją przetworzoną. Wskazał ponadto, iż interes społeczny przejawia się w pogłębianiu świadomości obywateli na temat pozyskiwania odszkodowań i zadośćuczynienia za śmierć osób bliskich. W związku z coraz większym zainteresowaniem obywateli sprawami w tym zakresie, a także prowadzonymi badaniami, konieczny jest dla zapewnienia prawidłowego prowadzenia spraw dostęp oraz analiza orzeczeń sądowych, jakie zapadły w podobnych sprawach. Uzyskanie żądanych informacji ma na celu analizę i przygotowanie, a także usprawnienie prowadzenia postępowań sądowych, z uwzględnieniem orzecznictwa sądowego.
Prezes Sądu Apelacyjnego w [... ]w dniu [...] czerwca 2020 r. wydał
decyzję nr [...], którą odmówił udostępnienia P. S. informacji publicznej.
W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że na dzień złożenia wniosku, organ nie dysponował gotową informacją, która mogłaby zostać udostępniona, w związku z czym żądana informacja posiada walor informacji przetworzonej. Wskazał również na brak podstaw do uznania, że informacje, które pozyskałby wnioskodawca, miałyby znaczenie z punktu widzenia efektywności funkcjonowania państwa czy mogły się realnie przełożyć na poprawę funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Zdaniem Prezesa Sądu udostępnienie wnioskowanych danych nie wpłynie na poprawę usprawnienia wykonywania zadań publicznych dla dobra wspólnego, także nie będzie miało realnego znaczenia dla funkcjonowania struktur publicznych. Będzie służyło natomiast, zgodnie z twierdzeniami wnioskodawcy, ze względu na wykonywany zawód radcy prawnego, przygotowaniu się do prowadzonych spraw w tym przedmiocie.
Wnioskodawca w dniu 16 lipca 2020 r. wniósł odwołanie od w/w decyzji zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie i udzielenie żądanej informacji publicznej.
Następnie Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (j. t.: Dz. U. z 2019 r. poz. 1429) utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] czerwca 2020 r.
Minister podał, że z akt administracyjnych sprawy wynika, iż analizie należałoby prawdopodobnie poddać 836 orzeczeń, które zostały wydane we wskazanym we wniosku przedziale czasowym. Jednocześnie wskazał na potrzebę anonimizacji wskazanych przeczeń. Wyjaśnił, że anonimizacja jest to proces przetwarzania treści w taki sposób, aby uniemożliwić identyfikację występujących w dokumencie osób fizycznych. Proces anonimizacji jest swoistym kompromisem między udostępnianiem informacji w celu ich upublicznienia, a potrzebą przestrzegania obowiązujących norm prawnych gwarantujących ochronę prawną określonych dóbr i wartości. Każde automatyczne zanonimizowanie musi być sprawdzone przez pracownika sądu, którego zadaniem jest akceptacja bądź poprawienie każdej sugerowanej przez program końcowej frazy oraz sprawdzenie, czy w tekście nie znajdują się inne treści — pominięte przez program — które wymagają anonimizacji, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Stwierdził, że niezbędny czas, który musi poświęcić pracownik na anonimizację jednego dokumentu zależy od obszerności dokumentu. Chodzi tu zarówno o wychwycenie ewentualnych błędów programu komputerowego, jak i sprawdzenie, czy program nie pominął chronionych treści. W dokumentach występują dane chronione, w tym imiona i nazwiska, identyfikatory, tj. PESEL, numery i serie dowodu osobistego, numery legitymacji, numery telefonu, nazwy miejscowości i nazwy geograficzne, ale także opisy zdarzeń i czynności, których ujawnienie mogłoby prowadzić do naruszenia zasad ochrony danych osobowych i prawa do prywatności.
Podkreślił, że ocena żądanej informacji publicznej pod kątem tego, czy posiada ona cechy informacji przetworzonej czy jest informacją prostą, należy zawsze do organu, do którego trafia wniosek. Oznacza to, iż podmiot do którego skierowane jest żądanie udzielenia informacji publicznej dokonuje kwalifikacji żądanej informacji jako prostej lub przetworzonej. Zatem to na organie spoczywa obowiązek wykazania, iż żądana przez wnioskodawcę informacja ma charakter przetworzonej. Organ I instancji wskazał czynności, które musiałby podjąć w celu udostępnienia wnioskującemu żądanych przez niego informacji. Wobec czego Minister Sprawiedliwości podzielił stanowisko Prezesa Sądu Apelacyjnego we [...], że ich udostępnienie wymagałoby takich działań organizacyjnych, które zakłóciłyby normalny tok działania organu i utrudniłyby wykonywanie jego zadań.
Minister zauważył, że konsekwencją przyjęcia, że odwołujący w istocie domaga się przetworzonej informacji publicznej, musi być zweryfikowanie, czy w sprawie zachodzi obligatoryjna przesłanka udostępnienia tego rodzaju informacji. Stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji przetworzonej.
Wezwany do wykazania takiego interesu P. S. wskazał, że interes społeczny przejawia się w pogłębianiu świadomości obywateli na temat pozyskiwania odszkodowań i zadośćuczynienia za śmierć osób bliskich. W związku z coraz większym zainteresowaniem obywateli sprawami w tym zakresie, a także prowadzonymi badaniami, konieczny jest dla zapewnienia prawidłowego prowadzenia spraw dostęp oraz analiza orzeczeń sądowych, jakie zapadły w podobnych sprawach. Uzyskanie żądanych informacji ma na celu analizę i przygotowanie, a także usprawnienie prowadzenia postępowań sądowych, z uwzględnieniem orzecznictwa sądowego.
Przypomniał, że prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej. Uprawnienie to nie służy zatem wszystkim podmiotom potencjalnie zainteresowanym w uzyskaniu informacji publicznej po to, by ją móc następnie udostępnić ogółowi, gdyż cel ten jest co najwyżej ukierunkowany na podstawowe "niekwalifikowane" realizowanie interesu publicznego.
Minister Sprawiedliwości nie zgodził się ze stanowiskiem wnioskodawcy wyrażonym w odwołaniu, uznając je w tym zakresie za polemikę z twierdzeniami organu, ponieważ ograniczyło się ono w zasadzie do wskazania, że żądana informacja nie jest informacją przetworzoną. Minister uznał, że na podstawie dostępnych źródeł informacji, brak jest jakichkolwiek przesłanek pozwalających na uznanie, że wnioskodawca w istocie działa w interesie publicznym i jego intencją jest realne i konkretne wykorzystanie żądanych informacji dla dobra ogółu.
Biorąc powyższe pod uwagę, Minister uznał, że zaskarżona decyzja Prezesa
Sądu Apelacyjnego w [...] jest prawidłowa.
P. S. w piśmie z dnia 25 sierpnia 2020 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2020 r., zaskarżając ją w całości oraz wnosząc o:
1) uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] czerwca 2020 r., sygn. akt [...] i zobowiązanie organu do udzielenia informacji publicznej we wnioskowanym zakresie.
2) zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, według norm przepisanych.
Przedmiotowej decyzji zarzucił:
1) naruszenie art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez odmowę jej udostępnienia, pomimo istnienia takiego obowiązku,
2) naruszenie art 3 ust 1 pkt 1) ustawy o dostępie do informacji publicznej, poprzez uznanie, że żądane przez wnioskodawcę informacje stanowią informację publiczną przetworzoną, podczas gdy orzeczenia sądowe z uzasadnieniami są danymi publicznymi i stanowią informację publiczną prostą, a brak dostępnych funkcji w systemie elektronicznym Sądu, służących do organizacji i wyodrębnienia kategorii orzeczeń wnioskowanych przez wnioskodawcę nie może przesądzać o przetworzonym jej charakterze,
3) naruszenie art. 61 Konstytucji, poprzez brak udostępnienia Wnioskodawcy żądanych przez niego informacji, stanowiących informację publiczną.
4) naruszenie art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a. i 8 k.p.a., polegające na niewłaściwym ich zastosowaniu i odmowie udzielenia informacji wnioskodawcy, z uwagi na brak dostępnych funkcji w systemie elektronicznym Sądu, służących do organizacji wyodrębnienia kategorii orzeczeń w sprawach o odszkodowanie i zadośćuczynienie z art. 446 § 3 i 4 k.c. i w związku z tym uznania tych informacji za informacje przetworzone, podczas gdy charakter techniczny systemu nie może przesądzać o charakterze wnioskowanych informacji, która dotyczy szeregu informacji prostych,
5) błędne uznanie, że informacje wnioskowane przez Wnioskodawcę stanowią informację publiczną przetworzoną, podczas gdy:
a. informacja przetworzona w chwili złożenia wniosku nie istnieje, wobec czego brak jest możliwości uznania wydanych wcześniej wyroków za informację przetworzoną -
nieistniejącą w momencie złożenia wniosku,
b. charakter techniczny systemu i brak dostępnych funkcji w systemie elektronicznym Sądu, służących do organizacji i wyodrębnienia kategorii orzeczeń w sprawach o odszkodowanie i zadośćuczynienie z art. 446 § 3 i 4 k.c., nie może przesądzać o przetworzonym charakterze informacji złożonej z informacji prostych,
c. informacje wnioskowane przez wnioskodawcę mogą stanowić jedynie informacje
przekształcone (podlegające anonimizacji), a nie przetworzone,
d. zrealizowanie wniosku nie wymaga podjęcia czynności merytorycznych (intelektualnych) - to jest prowadzących do wytworzenia nowych jakościowo informacji, zaś konsekwencje czasochłonności realizacji wniosku nie mogą obciążać podmiotu czyniącego użytek z konstytucyjnego prawa do informacji publicznej,
e. samo zestawienie, uszeregowanie orzeczeń według określonego kryterium nie jest cechą informacji przetworzonej,
f. czasochłonność, kosztowność oraz trudności organizacyjno-techniczne lub biurowe, jakie wiążą się z przygotowaniem danej informacji publicznej, nie stanowią o jej przetworzonym charakterze i nie mogą zwalniać z obowiązku udostępnienia informacji.
Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż jest ona poprawna.
W pierwszej kolejności należało podkreślić, iż w ocenie Sadu rozpoznającego sprawę, wniosek inicjujący postępowanie dotyczył informacji publicznej. Także organ, do którego wniosek strony został skierowany, był podmiotem co do zasady zobowiązanym – w myśl ustawy o dostępie do informacji publicznej - do udostępnienia informacji publicznej. Powyższe okoliczności nie były też nigdy kwestionowane przez strony w trakcie trwania niniejszego postępowania. Z punktu widzenia powyższych okoliczności, jak też z punktu widzenia trybu postępowania oznaczonego w w/powołanym akcie prawnym, adresat wniosku postąpił co do zasady prawidłowo wydając decyzję w sytuacji, gdy uznał że nie może udostępnić żądanej informacji.
Przechodząc zaś już do istoty sprawy, to w niniejszym postępowaniu sprowadzała się ona do oceny tego, czy postępowanie w sprawie było prowadzone w sposób zgodny z regulacjami ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020 r., poz. 2176).
Generalną zasadą wyrażoną w w/powołanym akcie prawnym jest nieograniczony dostęp do informacji publicznej (art.2 omawianej ustawy). Osoba żądająca dostępu do informacji publicznej nie musi zaś wykazywać istnienia po jej stronie interesu prawnego lub faktycznego w uzyskaniu tej informacji.
Pewne odstępstwo od powyższej reguły wprowadził art.3 ust.1 pkt.1 przedmiotowej ustawy stanowiąc, że informacja publiczna nosząca znamiona informacji przetworzonej, może być udostępniona w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Sformułowanie powyższej normy prawnej prowadzi więc do konkluzji, że w sytuacji gdy przedmiotem wniosku składanego w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej jest informacja przetworzona, na stronie wnioskującej ciąży obowiązek wykazania, ze jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Ciężar dowodowy w tym zakresie obciążać może jedynie wnioskodawcę, bowiem tylko on posiada wiedzę na temat tego , jak zechce wykorzystać zdobytą informację. Kluczowe zaś znaczenie dla oceny istnienia szczególnie istotnego interesu w udostępnieniu danej informacji ma sposób, w jaki wnioskodawca zamierza spożytkować otrzymaną informację, oraz to, jakie skutki może w ten sposób osiągnąć.
Wyjaśnić również należało, ze ocena żądanej informacji publicznej pod kątem tego, czy posiada ona cechy informacji przetworzonej czy jest informacją prostą, należy zawsze do organu, do którego trafia wniosek. Tak więc to dopiero adresat żądania dokonuje kwalifikacji tej żądanej informacji jako prostej lub przetworzonej. W sytuacji zaś gdy dojdzie do przekonania, że żądana informacja jest informacją przetworzoną, musi poinformować o tym wnioskodawcę, wzywając jednocześnie do wykazania, że udzielenie tej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
Co zaś się tyczy materii informacji przetworzonej, to sformułowanie to nie zostało doprecyzowane w ustawie. Dla jego identyfikacji koniecznym jest więc odniesienie się do orzecznictwa Sadów administracyjnych. W myśl tezy zawartej w wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z 17.10.2006r. wydanego w sprawie o sygn. akt I OSK 1347/05 "informacja publiczna przetworzona to taka informacja, na którą składa się pewna suma informacji publicznej prostej, dostępnej bez wykazywania przesłanki interesu publicznego. Ze względu jednak na teść żądania, udostępnienie wnioskodawcy konkretnej informacji publicznej nawet o wspomnianym wyżej prostym charakterze, wiązać się może z potrzebą przeprowadzenia odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów, usuwania danych chronionych prawem. Takie zabiegi czynią zatem takie informacje proste, informacją przetworzoną, której udzielenie jest skorelowane z potrzebą istnienia przesłanki interesu publicznego".
W podobnym duchu wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 16.12.2009r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1513/09 stwierdzając, iż "informacja przetworzona to taka, której organ nie posiada, lecz musi ją wytworzyć na podstawie będących w jego posiadaniu informacji źródłowych i nie może to być technicznie proste zestawienie tych informacji, lecz jakościowo nowa informacja wytworzona zazwyczaj w wyniku dokonania stosownej analizy albo syntezy , obliczeń czy nowych zestawień statystycznych, bądź jakościowo nowego wnioskowania".
Z wnioskami zawartymi w w/powołanych orzeczeniach tut, Sad w pełni się zgadza i traktuje je jak własne.
Przechodząc do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, że jak wynika z oświadczenia organu, nie posiadał on gotowej - wytworzonej informacji będącej dokładną odpowiedzią na wniosek strony. Informacja ta nie mogła bowiem zostać udostępniona niejako automatycznie (natychmiast). Nadto – jak trafnie wywiódł pytany podmiot - znaczny okres czasu, jakiego dotyczył wniosek (ponad 4 lata), jak też konieczność analizy dużej liczby dokumentów (836 orzeczeń i ich uzasadnień), w sposób oczywisty świadczyło o tym, ze w celu rozpoznania wniosku organ byłby zmuszony ponieść dodatkowe koszty oraz zaangażować dodatkową pracę urzędników. Powyższe świadczy więc już o tym, że nie posiadając w sposób wyodrębniony informacji będącej przedmiotem wniosku, organ byłby zobligowany do jej wytworzenia. Byłaby to więc w efekcie tego informacja jakościowo nowa, a więc nosząca już znamiona informacji przetworzonej. Dodatkowe działania organu konieczne do przedsięwzięcia w celu wytworzenia żądanej informacji, wiązałyby się zaś z możliwością destabilizacji pracy pytanego podmiotu.
W tym więc zakresie tut. Sąd podziela stanowisko organu, że zakres przedmiotowy wniosku, jest zakresem szerokim. Działania organu przy przygotowywaniu odpowiedzi na pytania, nie ograniczałyby się tylko i wyłącznie do poddania automatycznej anonimizacji powyższych orzeczeń. Jak słusznie podniesiono w uzasadnieniu skarżonej decyzji : "automatyczna anonimizacja (tj. z wykorzystaniem specjalistycznego programu komputerowego) opiera się na wynikach działania różnych algorytmów związanych z przetwarzaniem języka naturalnego, zaś tego typu algorytmy zawsze mają pewien procent sytuacji, w których podejmują błędne decyzje. Tak popełnione błędy mogą się różnić rangą. Najpoważniejsze błędy (błędy krytyczne) polegają na bezpośrednim ujawnieniu tożsamości osoby fizycznej. Następne w kolejności są błędy umożliwiające identyfikację firmy, organizacji, miejscowości lub jakiejś części adresu. Nieco mniej istotne są błędy, w których niepotrzebna anonimizacja powoduje spadek czytelności tekstu, a najmniej istotne są takie, w których niepotrzebna (lub niewłaściwa) anonimizacja nie utrudnia czytania tekstu. Każde automatyczne zanonimizowanie musi być sprawdzone przez pracownika sądu, którego zadaniem jest akceptacja bądź poprawienie każdej sugerowanej przez program końcowej frazy oraz sprawdzenie, czy w tekście nie znajdują się inne treści — pominięte przez program — które wymagają anonimizacji, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Niezbędny czas, który musi poświęcić pracownik na anonimizację jednego dokumentu zależy od obszerności dokumentu. Chodzi tu zarówno o wychwycenie ewentualnych błędów programu komputerowego, jak i sprawdzenie, czy program nie pominął chronionych treści, zwłaszcza, że w dokumentach występują dane chronione, w tym imiona i nazwiska, identyfikatory, tj. PESEL, numery i serie dowodu osobistego, numery legitymacji, numery telefonu, nazwy miejscowości i nazwy geograficzne, ale także opisy zdarzeń i czynności, których ujawnienie mogłoby prowadzić do naruszenia zasad ochrony danych osobowych i prawa do prywatności".
Wbrew wnioskom wysnuwanym w skardze, istnienie systemu komputerowego anonimizującego tekst nie stanowi więc per se o tym, że nakład pracy przy realizacji wniosku strony nie będzie znaczny. Cechy owego systemu – o jakich wspomniał organ w swych motywach – przesądza o tym, ze uwzględnienie wniosku wiązałoby się z bardzo dużym nakładem pracy. Jak poprawnie przypomniał organ, anonimizacji nie podlegałyby wyłącznie dane osobowe, ale także wszystkie opisy zdarzeń czy okoliczności faktycznych, dzięki którym byłoby możliwe zidentyfikowanie konkretnych osób fizycznych. To zaś prowadzi do oczywistej konkluzji, że realizacja wniosku wymagałaby tego, aby pracownicy Sądu poddali bardzo uważnej i wnikliwej lekturze 836 uzasadnień wyroków sądowych. Okolicznością znaną tut. Sadowi z urzędu jest zaś to, że uzasadnienia tego typu spraw, są zwykle niezmiernie obszerne z uwagi choćby na wielość przesłuchiwanych w trakcie procesu świadków czy dowodów w postaci opinii biegłych sądowych.
Reasumując podkreślić należy, iż dopiero wykonanie powyższych działań (o charakterze także analitycznym) przez organ doprowadzić by mogło do uzyskania żądanej informacji. Tut. Sąd nie ma więc żadnych wątpliwości, że organ prawidłowo zakwalifikował sporną informację jako informację publiczną przetworzoną. Wniosek taki usprawiedliwia bowiem zarówno znaczny zakres nakładu pracy koniecznej do wykonania przez organ, jak też fakt, ze efektem tych prac będzie informacja nowa jakościowo i nieistniejąca w chwili składania wniosku (nie wyodrębniona).
Na marginesie podkreślić należało, ze w niniejszym postępowaniu kluczowe znaczenia ma sfera faktów. Istotne jest więc jedynie to, czy organ w chwili otrzymania wniosku, posiadał wyodrębnione dane stanowiące odpowiedź na zadane pytania i czy mógł je od razu udostępnić stronie. Badaniu nie podlegała zaś kwestia tego w jaki sposób, lub ewentualnie czy poprawnie, organ archiwizuje posiadane dane i czy powinien mieć wyszczególnione określone informacje, ewentualnie czy program komputerowy używany do anonimizacji winien działać sprawniej. W sytuacji więc, gdy organ oświadczył stronie, że nie posiada gotowych do udostępnienia danych objętych wnioskiem, powyższa problematyka, pozostawała bez wpływu na rozstrzygnięcie.
Dodatkowo wyjaśnienia wymagało też to, że ustawodawca tworząc przepisy regulujące zasady działania Sądów administracyjnych, nie wyposażył ich w stosowne instrumentarium procesowe umożliwiające prowadzenie postępowania dowodowego i ewentualną weryfikację prawdziwości oświadczeń składanych przez strony postępowania. Stąd tut. Sąd zmuszony był bazować na oświadczeniu organu, iż nie posiada on gotowej informacji objętej żądaniem strony. Powyższego twierdzenia organu nie zdyskredytowała także strona skarżąca.
W świetle powyższego, gdy strona zobowiązana do udzielenia informacji, zakwalifikowała żądaną informację jako należącą do kategorii informacji przetworzonej, jako zasadne jawi się działanie organu polegające na wezwaniu wnioskodawcy do wykazania, że uzyskanie żądanej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego.
W sytuacji zaś, gdy wnioskodawca nie podał tego, jak dokładnie zamierza wykorzystać otrzymane informacje, jako usprawiedliwiony jawił się wniosek organu, ze strona nie wykazała tego, aby posiadając żądane dane chciała, czy też chociaż była w stanie podjąć działania mogące realnie wpłynąć na funkcjonowanie określonych instytucji Państwa czy na poprawę świadomości prawnej obywateli. Nie wykazała także tego, czy posiada realne możliwości wpłynięcia na poprawę działania organu. W orzecznictwie i doktrynie utrwalił się zaś pogląd, że owo realne wpływanie na poprawę działania organów Państwa powinno mieć charakter bezpośredni. Przyjmuje się bowiem, iż tylko ów bezpośredni wpływ, może być oceniany jako realny, tj. dający co najmniej duże szanse na poprawę określonej sytuacji. Skarżący, na posiadanie takiego bezpośredniego sposobu wpływania nie powołuje się.
Na marginesie podnieść należało, iż w realiach niniejszej sprawy organ prawidłowo wywiódł, że za udostępnieniem żądanej informacji nie przemawia przesłanka szczególnej istotności dla interesu publicznego. Tej konkluzji nie mógł zaś uzasadnić w sposób jeszcze bardziej szczegółowy, gdyż takiej możliwości pozbawiła organ sama strona, skoro nie odpowiedziała w sposób dokładny na wezwanie do wykazania omawianego interesu publicznego. Wnioskodawca nie wskazał tego, jak zamierza wykorzystać zdobytą informację, ani tego w jaki sposób ma się ona w jego ocenie przełożyć na interes publiczny. Samo stwierdzenie strony, ze interes społeczny przejawia się w pogłębianiu świadomości obywateli na temat pozyskiwania odszkodowań i zadośćuczynień za śmierć osób bliskich, uznać należało za wyjątkowo ogólnikowe i niedokładne. Nie znając dokładnych zamierzeń strony (wobec ich nieujawnienia przez stronę) organ nie posiadał materiału dowodowego, który mógłby dodatkowo poddać badaniu. Stąd więc, na obecnym etapie postępowania brak jest możliwości skutecznego zarzucania organowi, że nie zbadał dowodów, których strona nie dostarczyła organowi.
W związku z powyższym, uznając że skarżona decyzja nie narusza prawa, zaś zarzuty zawarte w skardze są chybione, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę