II SA/Wa 1850/24

II SA/Wa 1850/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-04-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-11-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Arkadiusz Koziarski /sprawozdawca/
Danuta Kania /przewodniczący/
Izabela Głowacka-Klimas
Symbol z opisem
6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność uchwały w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 147§ 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski (spr.), , Protokolant specjalista Monika Gieroń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi R. K. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, 2. zasądza od Zarządu Dzielnicy [...] na rzecz skarżącej R. K. kwotę 797 (słownie: siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Uchwałą z dnia [...] lipca 2024 r. nr 315/2024, wydaną na podstawie § 6 pkt 8 uchwały nr [...] Rady [...]W. z dnia [...] grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom [...]W. do wykonywania niektórych zadań i kompetencji [...]W. (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r. poz. 6725), § 35 ust. 1, § 4, § 5 ust. 1 w związku z ust. 2 pkt 4 lit. e, § 7 ust. 2 pkt 8, § 9 ust. 1 pkt 1, § 32 ust. 1 pkt 5 w związku z ust. 8 uchwały nr [...] Rady [...]Warszawy z dnia [...] grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...] (Dz. Urz. Woj. Maz. poz. 14836, z 2020 r. poz. 5791, z 2021 r. poz. 5586, z 2022 r. poz. 3530 i 4666 oraz z 2023 r. poz. 6855 i poz. 12734), dalej "uchwała w sprawie zasad wynajmowania lokali", Zarząd Dzielnicy W. [...] W. nie zakwalifikował R. M., dalej "skarżąca", do udzielenia pomocy mieszkaniowej.
W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżąca zamieszkuje w lokalu spółdzielczym [...] W. nr [...] przy ul. K. [...], którego jest najemcą. Umowa najmu przedmiotowego lokalu jest zawarta na podstawie pisemnej zgody Prezydenta [...] W. do dnia [...] marca 2025 r. Ww. lokal składa się z 1 pokoju, kuchni, przedpokoju i łazienki, powierzchnia mieszkalna wynosi 21,08m2, powierzchnia użytkowa 30,47 m2. W lokalu zamieszkuje 1 osoba. Do lutego 2019 r. skarżąca zamieszkiwała w lokalu nr [...] przy ul. K. [...] w W., którego była najemcą. Po zwróceniu budynku prywatnemu właścicielowi skarżąca otrzymała wypowiedzenie umowy najmu, a w dniu [...] marca 2019 r. zapadł wyrok orzekający eksmisję, bez prawa do lokalu socjalnego.
Organ podał, że skarżąca jest właścicielem nieruchomości gruntowej
o powierzchni 500m2 w Z. gm. K., Powiat P., gdzie według oświadczenia spędza okres letni w przyczepie kempingowej. Skarżąca aktem notarialnym Rep A Nr [...] z dnia [...] lipca 2022 r. zbyła działkę w miejscowości K. gm. R. o powierzchni 1.286 m2 za cenę [...]zł. Sprzedana nieruchomość została wyodrębniona z własności skarżącej o powierzchni [...] m2. Pozostała część, tj. [...] m2 nadal jest jej własnością - jest to działka rolna, zabudowana domem drewnianym. Ponadto organ wyjaśnił, że średni miesięczny dochód w jednoosobowym gospodarstwie domowym skarżącej wynosi 5 772,18 zł i spełnia kryterium dla osób powyżej 60 roku życia, których jedynym źródłem dochodu jest emerytura. Komisja Mieszkaniowa sprawę zaopiniowała negatywnie.
Końcowo organ wskazał, że wniosek został rozstrzygnięty negatywnie na § 4, § 5 ust. 1 w związku z ust. 2 pkt 4 lit. e, § 7 ust. 2 pkt 8 lit. b, § 9 ust. 1 pkt 1, § 32 ust. 1 pkt 5 w związku z ust. 8 w sprawie zasad wynajmowania lokali - rozporządzenie nieruchomością w okresie 7 lat przed dniem złożenia wniosku, posiadanie nieruchomości.
Na powyższą uchwałę skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały. Zarzuciła, że organ nie wskazał, żadnego przepisu prawa, który dawałby podstawę do odmowy przyznania pomocy mieszkaniowej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej uchwale.
Dodatkowo organ wyjaśnił, że kryterium warunków zamieszkiwania nie miało zastosowania do sprawy skarżącej, bowiem zamieszkuje ona w lokalu na podstawie zgody Prezydenta [...]Warszawy, co do którego Miastu przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. Organ powtórzył, że wniosek został rozstrzygnięty negatywnie na podstawie § 4, § 5 ust. 1 w związku z ust. 2 pkt 4 lit. e, § 7 ust. 2 pkt 8 lit. b, § 9 ust. 1 pkt 1, § 32 ust. 1 pkt 5 w związku z ust. 8 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali z uwagi rozporządzenie nieruchomością w okresie 7 lat przed dniem złożenia wniosku oraz posiadanie nieruchomości, której zbycie lub z której pożytki dają możliwość zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie.
W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2025 r. pełnomocnik skarżącej wniosła
o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z:
1) skierowania do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego z dnia [...] maja 2008 r.
2) pisma ZGN w Dzielnicy W. [...]W. z dnia [...] maja 2012 r.
- celem ustalenia faktu: skierowania skarżącej do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. K. [...] w Warszawie, zwrotu nieruchomość przy ul. K. [...] w W. właścicielowi z dniem [...] maja 2012 r., braku zapewnienia skarżącej lokalu zastępczego z zasobów [...]W.,
3) wypowiedzenia umowy najmu z dnia [...] czerwca 2014 r., celem ustalenia faktu: wypowiedzenia przez właściciela umowy najmu lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. K. [...] w W.
4) wyroku Sądu Rejonowego dla W. w W., [...] Wydział Cywilny z dnia [...] stycznia 2019 r., sygn. [...] wraz z uzasadnieniem
5) pisma z dnia [...] maja 2018 r.
6) pisma z dnia [...] kwietnia 2019 r.
7) pisma z dnia [...] maja 2019 r.
- celem ustalenia faktu: posiadania przez skarżącą długów wynikających z podwyższenia czynszu najmu za lokal oraz naliczania odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. K. [...] w W. po zwrocie nieruchomości właścicielowi przez [...]Warszawa,
8) umowy pożyczki z dnia [...] czerwca 2019 r.
9) zaświadczenia z [...] z dnia [...] stycznia 2025 r.
10) zaświadczenia o wysokości zadłużenia z Banku [...] z dnia [...] stycznia
2025 r.
- celem ustalenia faktu: konieczności zaciągania przez skarżącą pożyczek w celu zapłaty czynszu za najem lokalu nr [...] przy ul. K. [...] w W. po zwrocie nieruchomości właścicielowi przez [...]Warszawa, przeznaczenia środków ze sprzedaży działki nr ew. [...] położonej w miejscowości Kuklówka o powierzchni 0,1286 ha powstałej z podziału nieruchomości nr ew. [...]na spłatę długów wynikających z konieczności płatności wysokiego czynszu a następnie odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu nr [...] przy ul. K. [...] w W.,
11) wypisu i wyrysu z rejestru gruntów, celem ustalenia faktu: że z działki będącej własnością skarżącej nr ew. [...] położonej w miejscowości Kuklówka grunty rolne zabudowane to jedynie 0,1281 ha; że pozostała część nieruchomości nie nadaje się do zabudowy, że działka graniczy z terenami pod wodami płynącymi,
12) ekspertyzy technicznej dotyczącej budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. C. [...] w K. w zakresie istniejącego stanu technicznego budynku z dnia [...].01.2025 r., celem ustalenia faktu: że budynek jest w ogólnym złym a miejscowo awaryjnym stanie technicznym; że użytkowanie budynku stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia mieszkańców i osób przebywających w budynku; budynek nie posiada bieżącej wody użytkowej, kanalizacji i ogrzewania; stan techniczny kwalifikuje budynek do generalnego kapitalnego remontu; wartość prac remontowo budowlanych do wykonania w celu bezpiecznego użytkowania przekracza wartość 300.000 zł; że budynek nie nadaje się do zamieszkania,
Pełnomocnik skarżącej wniosła o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, według norm prawem przepisanych.
W piśmie tym pełnomocnik skarżącej opisała szczegółowo sytuację mieszkaniową skarżącej w latach poprzednich.
Ponadto wyjaśniła, że zgodnie z przedstawionymi dokumentami skarżąca dokonała podziału działki położonej w K.o nr ew. [...] na działki nr [...] i nr [...] . Aktualnie działka, której właścicielką jest skarżąca, tj. działka nr [...] oznaczona jest numerem ewidencyjnym [...]. Działka nr [...] położona jest na skarpie, graniczy z rzeką P. T. oraz zgodnie z wypisem i wyrysem z Rejestru Gruntów jedynie część o powierzchni 0.1281 ha stanowią grunty rolne zabudowane. Pozostałą część stanowią grunty zadrzewione, gruntu orne, pastwiska i lasy. Według wiedzy skarżącej i zgodnie z jej oświadczeniami nie ma możliwości dalszej zabudowy działki.
Z uwagi na fakt, że duża część działki jest na terenach podmokłych i zalewowych brak jest jakiegokolwiek zainteresowania zakupem owej działki. Skarżąca wydzieliła część działki, tj. działkę nr ew. [...], ponieważ znalazła kupca jedynie na część działki. Działka nr [...] została sprzedana przez skarżącą w dniu [...] lipca 2022 r. za cenę [...] zł. Po sprzedaży działki skarżąca spłaciła w dniu [...] sierpnia 2022 r. pożyczkę gotówkową zaciągniętą w Banku [...] na kwotę [...] zł, pożyczki prywatne oraz długi wynikające z wyroków sądu. Pełnomocnik skarżącej podkreśliła, że długi skarżącej wynikały ze znacznej podwyżki czynszu i opłat za korzystanie z lokalu nr [...] przy ul. K. [...] w W. po jego zwrocie przez [...]W. na rzecz właściciela.
Dalej pełnomocnik skarżącej podała, że na działce nr [...]w K. posadowiony jest stary drewniany dom. Nieruchomość ta jednak w aktualnym stanie technicznym nie nadaje się do zamieszkania. Jak wskazano w Ekspertyzie technicznej z dnia [...] stycznia 2025 r. dotyczącej budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. C. [...] w K. w zakresie istniejącego stanu technicznego budynku: "Budynek w ogólnym złym a miejscowo awaryjnym stanie technicznym. Użytkowanie budynku stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia mieszkańców i osób przebywających w budynku. Budynku nie można bezpiecznie użytkować bez przeprowadzenia remontu. Obiekt posiada wyposażenie w energie elektryczna z brakiem bieżącej wody użytkowej, bez kanalizacji i ogrzewania. Stan techniczny budynku kwalifikuje budynek do generalnego kapitalnego remontu. Wartość prac remontowo budowlanych do wykonania w celu jego bezpiecznego użytkowania przekracza kwotę 300 000 zł. Pozostałe budynki na terenie działki to budynki o przeznaczeniu gospodarczym bez kwalifikacji do użytkowania jako mieszkalne".
Pełnomocnik skarżącej wskazała, że skarżąca nie posiada środków finansowych oraz z uwagi na osiągnięcie wieku emerytalnego nie ma możliwości zaciągnięcia kredytu na przeprowadzenie remontu ww. nieruchomości.
Ponadto pełnomocnik skarżącej wyjaśniła, że we wniosku o udzielenie pomocy mieszkaniowej skarżąca wskazała również, że posiada tytuł prawny do nieruchomości położonej w Z.. Wbrew twierdzeniom organu, skarżąca nie jest właścicielem
a współwłaścicielem nieruchomości. Zgodnie z dołączoną umową sprzedaży z dnia [...] sierpnia 2012 r. Rep. A nr [...] , skarżąca nabyła udział wynoszący [...] część we współwłasności działki nr [...] oraz udział wynoszący [...] części we współwłasności działki nr [...] (droga). Zgodnie z przywołanym w umowie wypisem z rejestru gruntów działki [...] i [...] stanowią łąki trwałe oraz rowy. W § 5 ww. umowy określono sposób korzystania z działki nr [...] w taki sposób, ze skarżąca korzystać będzie z wyłączeniem pozostałych współwłaścicieli z części działki oznaczonej numerem projektowym [...] obszaru 500 m2 oznaczonej na załączniku graficznym do umowy. Zdaniem pełnomocnik skarżącej nie sposób zgodzić się z twierdzeniami organu, żeby skarżąca była właścicielem nieruchomości gruntowej o powierzchni [...] m2 w Z.. Skarżąca jest współwłaścicielem nieruchomości, która została przez współwłaścicieli podzielona do korzystania, celem postawienia przyczepy kempingowej. Nieruchomość ta stanowa łąkę, nie jest przeznaczona pod zabudowę, a skarżąca nie ma możliwości realizacji potrzeb mieszkaniowych na tej części nieruchomości.
Pełnomocnik skarżącej podniosła, że choć skarżąca jest właścicielką budynku,
o przeznaczeniu mieszkalnym, położonego w Kuklówce Zarzecznej, jednak z wyjaśnień skarżącej oraz z przedłożonych dokumentów - ekspertyzy technicznej, jednoznacznie wynika, że budynku nie można bezpiecznie użytkować bez przeprowadzenia remontu oraz użytkowanie budynku stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia mieszkańców i osób przebywających w budynku. Ponadto skarżąca od wielu lat próbowała sprzedać nieruchomość, żeby spłacić długi i niestety brak było jakiegokolwiek zainteresowania zakupem nieruchomości. Nieruchomość położona jest na skarpie, częściowo są to tereny podmokłe, a posadowiony na działce dom wymaga generalnego i bardzo kosztownego remontu. Skarżąca nie ma zatem możliwości uzyskiwania pożytków z tej nieruchomości. Nawet gdyby skarżąca sprzedała ww. nieruchomość, to uzyskane środki nie pozwoliłyby na zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. Również posiadany przez skarżącą udział 1/6 we współwłasności działki nr [...] położonej w Z. (miejsce na przyczepę kempingową) nie pozwala na uzyskiwanie pożytków czy
w przypadku sprzedaży, nie pozwoliłby na zakup nieruchomości, w której skarżąca mogłaby zamieszkać.
Końcowo pełnomocnik skarżącej stwierdziła, że sam fakt posiadania przez osobę ubiegającą się o udzielenie pomocy mieszkaniowej tytułu prawnego do nieruchomości nie może z automatu skutkować odmową udzielenia pomocy mieszkaniowej. Ważne jest ustalenia czy nieruchomość nadaje się do zamieszkania oraz czy potencjalny dochód ze sprzedaży nieruchomości pozwoliłby na zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych. Biorąc pod uwagę położenie i stan nieruchomości posiadanych przez skarżącą, nawet ich zbycie nie pozwoli skarżącej na zabezpieczenie jej potrzeb mieszkaniowych. Odmowa zakwalifikowania skarżącej do udzielenia pomocy mieszkaniowej skutkuje zagrożeniem bezdomnością i ponownym popadnięciem skarżącej w poważne problemy finansowe.
Na rozprawie w dniu [...] kwietnia 2025 r. Sąd postanowił:
- przeprowadzić dowód uzupełniający z wypisu z rejestru gruntów z dnia [...] lutego
2025 r. nr [...] oraz wyrysu z mapy ewidencyjnej z dnia [...] lutego 2025 r. nr [...],
- odmówił przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z pozostałych dokumentów dołączonych do pisma procesowego skarżącej z dnia [...] marca 2025 r.
Pełnomocnik skarżącej wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wyjaśnił, że część nieruchomości, która została sprzedana przez skarżącą była niezabudowana, środki ze sprzedaży tej nieruchomości zostały przeznaczone na spłatę zadłużenia powstałego na skutek podwyższenia czynszu najmu przez właściciela nieruchomości, w której uprzednio zamieszkiwała.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Wyjaśnić należy, że w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać́ orzeczenia na niekorzyść́ skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).
Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę̨ na uchwałę̨ lub akt,
o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność́ tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wyjaśnić należy, że zaskarżona uchwała stanowi akt, o jakim mowa
w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1465, z późn. zm.). Przepis ten stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Do zaskarżenia tego typu aktów zastosowanie ma art. 53 § 2a p.p.s.a., który stanowi, że w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie.
Podstawę prawną zaskarżonej uchwały stanowiły przepisy uchwały nr [...] Rady [...] W. z dnia [...] grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2019 r., poz. 14836, z późn. zm.), dalej "uchwała w sprawie zasad wynajmowania lokali".
Uchwała ta wydana została na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 725, z późn. zm.), dalej: "ustawa o ochronie praw lokatorów". Z art. 21 ust. 3 pkt 5 ww. ustawy wynika, że zasady wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy powinny określać́ tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawierany na czas nieoznaczony
i o najem lokali socjalnych oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 stycznia 2017 r, wydanym w sprawie sygn. akt I OSK 2151/16 wyraźnie wskazał, że z przepisów uchwały nr [...] Rady [...] W. z dnia [...] lipca 2009 r., a także z przepisów art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy o ochronie praw lokatorów oraz art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, niewątpliwie wynika obowiązek, w sprawach wniosków o zawarcie umowy najmu i zamianę lokalu należącego do mieszkaniowego zasobu gminy, podejmowania przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W trakcie postępowania organy powinny także działać́ praworządnie oraz uwzględniać interes społeczny i słuszny interes wnioskodawcy. W tym kontekście, pamiętając, że zaskarżona uchwała ma charakter rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej, można mówić o obowiązku stosowania standardów odpowiadających standardom wyznaczonym przez zasady ogólne Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym także art. 7 k.p.a.
Stanowisko to należy odnieść do spraw rozstrzyganych przez Zarządy Dzielnic [...]W. na podstawie aktualnie obowiązującej regulacji prawnej, tj. uchwały nr [...] Rady [...]Warszawy z dnia [...] grudnia 2019 r.
Choć zatem w sprawie niniejszej nie mają zastosowania przepisy k.p.a., to postępowanie z zakresu uzyskania pomocy gminy w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych powinno być prowadzone, jak wskazano to już wyżej, z uwzględnieniem m.in. zasady prawdy obiektywnej oraz właściwego wyważenia interesu społecznego i indywidualnego jednostki. Zasady te mają zastosowanie do wszelkiego działania organów państwa w sferze stosunków publicznoprawnych i mogą być wywiedzione wprost z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, z którego wynika obowiązek działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa (zob. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 2025/15, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Obowiązkiem organu jest zatem uwzględnienie i wszechstronne rozważenie przy rozpatrywaniu sprawy wszystkich okoliczności, które mogą mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie. Nakaz poddania szczegółowej analizie wymienionych w uchwale okoliczności, pozostaje w korelacji z zawartą w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, z której wynika dla organu nakaz podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Przy czym szczegółowa analiza, do przeprowadzenia której obowiązany jest organ, powinna polegać na "sumiennym zgłębianiu, docieraniu do sedna rzeczy, dociekliwości" (por. Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczak, PWN 1983, hasło "wnikliwie"). Organ zobowiązany jest zatem do zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa.
W świetle przedstawionych wyżej poglądów, wskazać należy, że obowiązkiem Zarządu Dzielnicy [...] W. wydającego zaskarżoną uchwałę było podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu indywidualnego i społecznego. Czynnościami niezbędnymi są czynności odnoszące się do okoliczności istotnych
z punktu widzenia prawa materialnego. Podkreślenia wymaga, że efekt powyższych działań organu powinien znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu uchwały. Uzasadnienie powinno prezentować zarówno stanowisko organu odnośnie do ustaleń faktycznych, jak też jego wnioski wysnute z analizy faktów przez pryzmat stosownego przepisu prawa materialnego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 2567/20).
Za istotne naruszenie prawa uznaje się uchybienia prowadzące do takich skutków, które nie mogą zostać zaakceptowane w demokratycznym państwie prawnym, a które wpływają na treść uchwały lub zarządzenia. Takim uchybieniem jest między innymi naruszenie przepisów prawa wyznaczających kompetencje do wydania aktu, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego - przez wadliwą ich wykładnię oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał, jeżeli na skutek tego naruszenia zapadła uchwała innej treści, niż gdyby naruszenie nie nastąpiło (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny. Samorząd terytorialny, 2001, z. 1 - 2).
Powodem odmowy udzielania skarżącej pomocy mieszkaniowej było uznanie przez organ, że, po pierwsze skarżąca rozporządziła nieruchomością w okresie 7 lat przed dniem złożenia wniosku o pomoc mieszkaniową, a po drugie, że posiada nieruchomości.
Zgodnie z § 32 ust. 1 pkt 5 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali wnioski osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową należy poddać szczegółowej analizie uwzględniającej rozporządzenie w okresie ostatnich 7 lat przed dniem złożenia wniosku lub przed dniem podjęcia uchwały, o której mowa w § 41 ust. 1, przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania, nieruchomością lub spółdzielczym prawem, o których mowa w § 9 ust. 1 pkt 1, które pozwoliłyby na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie, w tym fakt dokonania przez te osoby zamiany tych tytułów prawnych na lokal kwalifikujący do ubiegania się o poprawę warunków zamieszkiwania w ramach mieszkaniowego zasobu.
Stosownie natomiast do treści § 9 ust. 1 pkt 1 cytowanej uchwały odmawia się pomocy mieszkaniowej, jeżeli:
1) wnioskodawca, jego małżonek, osoba pozostająca faktycznie we wspólnym pożyciu lub inna osoba zgłoszona do wspólnego zamieszkiwania:
a) jest właścicielem lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części, lub,
b) posiada spółdzielcze prawo do lokalu: pod warunkiem, że może ich używać lub gdy posiada tytuł prawny do nieruchomości, której zbycie lub z której pożytki dają możliwość zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie.
Analizując treść § 32 ust. 1 pkt 7 w zw. z § 9 ust. 1 pkt 1 należy zauważyć, że nie każde rozporządzenie w okresie ostatnich 7 lat przed dniem złożenia wniosku nieruchomością lub spółdzielczym prawem, o których mowa w § 9 ust. 1 pkt 1, stanowić będzie przeszkodę do udzielenia wnioskodawcy pomocy mieszkaniowej. W myśl analizowanych przepisów nieruchomość lub spółdzielcze prawo, którymi rozporządzono, winny dawać możliwość zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. Dla zastosowania § 32 ust. 1 pkt 6 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali, jako podstawy odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej, konieczne jest zatem dokonanie niebudzących wątpliwości ustaleń, co do faktycznych możliwości zamieszkania wnioskodawcy na zbytej nieruchomości. Ustaleń takich, pozwalających na bezsporne stwierdzenie, że skarżąca miała realną możliwość zamieszkania na zbytej nieruchomości nie dokonano.
W aktach sprawy znajduje się zaś kopia aktu notarialnego z dnia [...] lipca
2022 r., na podstawie którego skarżąca sprzedała działkę w miejscowości K. gm. R. o powierzchni [...] m2 za cenę [...] zł. Z dokumentu tego wynika, że nieruchomość ta była niezabudowana. Nie mogła ona zatem dawać skarżącej możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. Organ naruszył zatem § 32 ust. 1 pkt 6 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali.
Odnośnie drugiej ze wskazanych wyżej przesłanek odmowy przyznania skarżącej pomocy mieszkaniowej organ w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały wymienił nieruchomości, których właścicielem jest skarżąca. Nieruchomości te to nieruchomość gruntowa o powierzchni 500m2 w Z. gm. K., Powiat P.. oraz działka
o powierzchni [...] m2 będąca działką rolną, zabudowaną domem drewnianym, położona w miejscowości K. (działka ta wraz ze wskazaną wyżej działką sprzedaną w 2022 r. stanowiła pierwotnie jedną całość).
Podnieść należy, że poza wymienieniem powyższych nieruchomości organ nie dokonał żadnej analizy możliwości zabezpieczenia przez skarżącą przy ich pomocy potrzeb mieszkaniowych. Organ nie wyjaśnił, czy jego zdaniem zbycie, czy też pożytki z tych nieruchomości miałyby dać skarżącej możliwość zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały nie wskazano choćby przybliżonej wartości nieruchomości, którą skarżąca miałby zbyć
w celu zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie, ani też jaką,
w ocenie organu, nieruchomość (o jakiej powierzchni i gdzie położoną) skarżąca mogłaby nabyć aby zabezpieczyć potrzeby mieszkaniowe we własnym zakresie.
Kwestia możliwości zbycia tych działek i zabezpieczenia w ten sposób potrzeb mieszkaniowych wymaga wyjaśnienia tym bardziej, że pełnomocnik skarżącej w piśmie procesowym wyjaśniła, że skarżąca nie jest właścicielem a współwłaścicielem działki
w Z.. Skarżąca nabyła udział wynoszący [...] część we współwłasności działki nr [...] oraz udział wynoszący [...] części we współwłasności działki nr [...] (droga). Jak podaje pełnomocnik skarżącej zgodnie z przywołanym w umowie wypisem z rejestru gruntów działki [...] i [...] stanowią łąki trwałe oraz rowy. Ponadto w § 5 ww. umowy określono sposób korzystania z działki nr [...]w taki sposób, ze skarżąca korzystać będzie z wyłączeniem pozostałych współwłaścicieli z części działki oznaczonej numerem projektowym [...] obszaru 500 m2 oznaczonej na załączniku graficznym do umowy. Ponadto działka ta nie jest przeznaczona pod zabudowę.
Odnośnie zaś działki położonej w miejscowości K. pełnomocnik skarżącej wskazała, że skarżąca dokonała podziału działki położonej w K. nr ew. [...] na działki nr [...] i nr [...]. Aktualnie działka, której właścicielką jest skarżąca, tj. działka nr [...] oznaczona jest numerem ewidencyjnym [...]. Działka ta położona jest na skarpie i graniczy z rzeką P. T. oraz zgodnie z wypisem i wyrysem z Rejestru Gruntów jedynie część o powierzchni [...] ha stanowią grunty rolne zabudowane. Pozostałą część stanowią grunty zadrzewione, gruntu orne, pastwiska i lasy. Pełnomocnik skarżącej wskazał, że nie ma możliwości dalszej zabudowy działki. Jak wskazuje pełnomocnik skarżącej duża część tej działki jest na terenach podmokłych i zalewowych i brak jest jakiegokolwiek zainteresowania zakupem owej działki. Skarżąca wydzieliła część działki, tj. działkę nr ew. [...], albowiem znalazła zainteresowaną kupnem jedynie części działki. Ponadto pełnomocnik skarżącej podała, że na działce tej posadowiony jest stary drewniany dom, jednak z uwagi na stan techniczny nie nadaje się on do zamieszkania. Z wypisu z rejestru gruntów wynika, że na działkę tą składają się lasy, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, grunty rolne zabudowane, grunty orne i pastwiska.
Podkreślenia wymaga, że Sąd nie jest uprawniony do dokonywania własnej oceny w zakresie wartości działki i rzeczywistej możliwości jej zbycia, czy też obciążenia ani też możliwości nabycia w zamian za uzyskane środki lokalu mieszkalnego przez skarżącą we własnym zakresie.
Zdaniem Sądu w sprawie tej nie można stwierdzić, aby organ dokonał pełnych ustaleń faktycznych i rzetelnej oceny faktycznych możliwości zbycia przez skarżącą nieruchomości, aby zabezpieczyć swoje potrzeby mieszkaniowe we własnym zakresie, czym naruszył § 9 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z § 32 ust. 1 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali, w stopniu, które mógł mieć istotny wpływ na wyniku sprawy.
Pamiętać należy, że wynikający z § 32 ust. 1 ww. uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali nakaz poddania szczegółowej analizie podanych w tym przepisie okoliczności, pozostaje w korelacji z zawartą w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, z której wynika dla organu nakaz podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
W tym stanie rzeczy zaskarżona uchwała nie mogła ostać się w obrocie prawnym.
Rozpatrując sprawę ponownie organ weźmie pod uwagę przedstawione wyżej wskazania i w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, z przywołaniem treści zastosowanych przepisów prawa ustali, czy skarżąca spełnia przesłanki do udzielenia pomocy mieszkaniowej we wnioskowanym zakresie.
Wyjaśnić należy, że Sąd nie uwzględnił w pełnym zakresie wniosku dowodowego skarżącej sformułowanego w piśmie procesowym z dnia [...] marca 2025 r. Wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
W świetle powyższego przepisu sąd może przeprowadzić dowody uzupełniające wyłącznie z dokumentów. Nie mają tego waloru dowody, które w istocie mają charakter opinii biegłego (por. wyrok NSA z 25 września 2000 r., FSA 1/00, ONSA 2001/1, poz. 1). W orzecznictwie, jak i judykaturze dominujący jest pogląd wykluczający możliwość przeprowadzenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym dowodu z opinii biegłego sporządzonej na prywatne zlecenie strony i przedłożonej w formie dokumentu prywatnego (zob. H. Knysiak-Molczyk, Glosa do wyroku NSA z 22 czerwca 2012 r., II FSK 2466/10, OSP 2013/4, poz. 42).
W związku z tym Sąd nie mógł uwzględnić wniosku o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dołączonej do pisma z dnia [...] marca 2025 r. ekspertyzy technicznej dotyczącej budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. C. [...] w K., która w istocie ma charakter opinii biegłego.
Ponadto kwestie dotyczące skierowania skarżącej do zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. K. [...] w W., zwrotu nieruchomość przy ul. K. [...] w W. właścicielowi z dniem [...] maja 2012 r., braku zapewnienia skarżącej lokalu zastępczego z zasobów [...] W., posiadania przez skarżącą długów wynikających z podwyższenia czynszu najmu za lokal oraz naliczania odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. K. [...] w W. po zwrocie nieruchomości właścicielowi przez [...]W., konieczności zaciągania przez skarżącą pożyczek w celu zapłaty czynszu za najem lokalu nr [...] przy ul. K. [...] w W. po zwrocie nieruchomości właścicielowi przez [...]W., przeznaczenia środków ze sprzedaży działki nr ew. [...] położonej w miejscowości K. na spłatę długów wynikających z konieczności płatności wysokiego czynszu a następnie odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu nr [...] przy ul. K. [...] w W., nie miały istotnego znaczenia
w sprawie. Stąd też Sąd odmówił przeprowadzenia dowodu z dokumentów wskazanych w pkt 1-10 pisma z dnia [...] marca 2025 r.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały. O zwrocie kosztów postępowania obejmujących wpis sądowy od skargi w wysokości 300 zł, koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł, oraz opłatę od pełnomocnictwa jak w punkcie 2 wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964, z późn. zm.).